Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

PRİMER BAŞAĞRILARI ve TEDAVİSİ Prof. Dr. SABAHATTİN SAİP İ.Ü.CERRAHPAŞA T.F. NÖROLOJİ ABD TND BAŞAĞRISI ÇALIŞMA GRUBU.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "PRİMER BAŞAĞRILARI ve TEDAVİSİ Prof. Dr. SABAHATTİN SAİP İ.Ü.CERRAHPAŞA T.F. NÖROLOJİ ABD TND BAŞAĞRISI ÇALIŞMA GRUBU."— Sunum transkripti:

1 PRİMER BAŞAĞRILARI ve TEDAVİSİ Prof. Dr. SABAHATTİN SAİP İ.Ü.CERRAHPAŞA T.F. NÖROLOJİ ABD TND BAŞAĞRISI ÇALIŞMA GRUBU

2 2 BAŞAĞRILARI SINIFLAMA IHS 2004 A-Primer başağrıları (Semptomatoloji) % B-Sekonder başağrıları (Etyoloji) %10 5—12 C-Kraniyal nevraljiler, santral ve primer yüz ağrısı ve diğer başağrıları

3 SINIFLAMA IHS 2004 A-Primer Başağrıları %90 1-Migren 2-Gerilim tipi BA 3-Küme BA ve diğer Trigemino-Otonomik Sefaljiler 4-Diğer primer başağrıları B-Sekonder Başağrıları %10 5-Baş ve/veya boyun travmasına bağlı BA’ları 6-Kraniyal ve servikal vasküler bozukluklara bağlı BA’ları 7-Non-vasküler intrakranial hastalıklara bağlı BA’ları 8-Madde kullanımı veya bırakılmalarına bağlı BA’ları 9-İnfeksiyonlara bağlı BA’ları 10-Homeostazis bozukluklarına bağlı BA’ları 11-Kranium,boyun,göz,kulak,burun, diş, sinüs, ağız veya diğer yüz ve kranial yapılara bağlı baş ve yüz ağrıları 12-Psikyatrik hastalıklara bağlı BA’ları

4 4 1-Migren 2-Gerilim tipi BA 3-Küme BA ve diğer Trigemino- Otonomik Sefaljiler 4-Diğer primer başağrıları A-PRİMER BAŞAĞRILARI (1-4) IHS 2004

5 A.1- MİGREN IHS Aurasız migren 1.2 Auralı migren 1.3 Migren öncüsü olan yada migrene eşlik eden çocukluğun periyodik sendr. 1.4 Retinal migren 1.5 Migren komplikasyonları 1.6 Olası migren 5

6 MİGREN 1-Auralı Migren %15 2-Aurasız Migren %80 3-Diğer (Baziler,Hemiplejik,Retinal..)

7 MİGREN Sıklık: %10-15 Yaş : Cinsiyet: K/E 3/2-3/1 Irk: Özellik yok Aile: %60

8 Migren Atağının Dönemleri 1-Prodrom dönemi 2-Aura (varsa) 3-Ağrının başlama dönemi 4-Ağrı dönemi 5-Ağrının sonlanma dönemi 6-Postdrom dönemi

9 Migren atakları BAŞAĞRISI İŞTAH İŞTAH UYKU UYKU IŞIK IŞIK SES SES KOKU KOKU SIVI SIVI ARTMA YORGUNLUK ARTMIŞ ARTMIŞ DUYARLILIK DUYARLILIK SIVI SIVITUTULMASI BULANTI-KUSMA UYUKLAMA FOTOFOBİ FONOFOBİ OSMOFOBİ YORGUNLUK DİÜREZ NORMALPRODROM AURA AĞRI İYİLEŞME POSTDROM NORMAL TETİK TETİK

10 Migren atakları BAŞAĞRISI İŞTAH İŞTAH UYKU UYKU IŞIK IŞIK SES SES KOKU KOKU SIVI SIVI ARTMA YORGUNLUK ARTMIŞ ARTMIŞ DUYARLILIK DUYARLILIK SIVI SIVITUTULMASI BULANTI-KUSMA UYUKLAMA FOTOFOBİ FONOFOBİ OSMOFOBİ YORGUNLUK DİÜREZ NORMALPRODROM AURA AĞRI İYİLEŞME POSTDROM NORMAL * 2gün ile bir kaç saat önce * Esneme/uyku isteği, halsizlik *Konsantrasyon güçlüğü * Açlık-tatlı yeme isteği – çikolata? / iştahsızlık *Sık idrara çıkma, kabızlık, karında şişlik hissi *Ensede sertlik!

11 Migren atakları BAŞAĞRISI İŞTAH İŞTAH UYKU UYKU IŞIK IŞIK SES SES KOKU KOKU SIVI SIVI ARTMA YORGUNLUK ARTMIŞ ARTMIŞ DUYARLILIK DUYARLILIK SIVI SIVITUTULMASI BULANTI-KUSMA UYUKLAMA FOTOFOBİ FONOFOBİ OSMOFOBİ YORGUNLUK DİÜREZ NORMALPRODROM AURA AĞRI İYİLEŞME POSTDROM NORMAL *Kortikal/beyinsapı disfonksiyonu gösteren bir veya daha fazla semptom. *Auranın 4 dk.dan uzun sürede gelişmesi *Hiç bir auranın 60 dk.dan uzun sürmemesi *Auradan sonra 60 dk.içinde ağrının başlaması *Homonim görsel semptomlar;Tek taraflı parestezi / uyuşukluk;Tek taraflı güç kaybı; Afazi vd sınıflandırılamayan konuşma bozuklukları

12 Migren atakları BAŞAĞRISI İŞTAH İŞTAH UYKU UYKU IŞIK IŞIK SES SES KOKU KOKU SIVI SIVI ARTMA YORGUNLUK ARTMIŞ ARTMIŞ DUYARLILIK DUYARLILIK SIVI SIVITUTULMASI BULANTI-KUSMA UYUKLAMA FOTOFOBİ FONOFOBİ OSMOFOBİ YORGUNLUK DİÜREZ NORMALPRODROM AURA AĞRI İYİLEŞME POSTDROM NORMAL *Genellikle tek taraflı *Fronto-orbital ağırlıklı *Zonklayıcı *Orta,şiddetli(VAS:7-8) *Hareketle artar *Kusma,uyku ile hafifler

13 Migren atakları BAŞAĞRISI İŞTAH İŞTAH UYKU UYKU IŞIK IŞIK SES SES KOKU KOKU SIVI SIVI ARTMA YORGUNLUK ARTMIŞ ARTMIŞ DUYARLILIK DUYARLILIK SIVI SIVITUTULMASI BULANTI-KUSMA UYUKLAMA FOTOFOBİ FONOFOBİ OSMOFOBİ YORGUNLUK DİÜREZ NORMALPRODROM AURA AĞRI İYİLEŞME POSTDROM NORMAL *Rahatlama *Konsantrasyon güçlüğü *Yeniden doğmuş hissi AZALMA

14 Migren atakları BAŞAĞRISI İŞTAH İŞTAH UYKU UYKU IŞIK IŞIK SES SES KOKU KOKU SIVI SIVI ARTMA YORGUNLUK ARTMIŞ ARTMIŞ DUYARLILIK DUYARLILIK SIVI SIVITUTULMASI BULANTI-KUSMA UYUKLAMA FOTOFOBİ FONOFOBİ OSMOFOBİ YORGUNLUK DİÜREZ NORMALPRODROM AURA AĞRI İYİLEŞME POSTDROM NORMAL

15 Migren atakları BAŞAĞRISI İŞTAH İŞTAH UYKU UYKU IŞIK IŞIK SES SES KOKU KOKU SIVI SIVI ARTMA YORGUNLUK ARTMIŞ ARTMIŞ DUYARLILIK DUYARLILIK SIVI SIVITUTULMASI BULANTI-KUSMA UYUKLAMA FOTOFOBİ FONOFOBİ OSMOFOBİ YORGUNLUK DİÜREZ NORMALPRODROM AURA AĞRI İYİLEŞME POSTDROM NORMAL TETİK TETİK

16 ÜST MERKEZLER TALAMUS AĞRI FOTOFOBİ FONOFOBİ AĞRININ İLETİLMESİ TRİGEMİNAL NUKLEUS (KAUDAL) BULANTI / KUSMA OTONOM AKTİVASYON TRİGEMİNAL GANGLİON MENİNGİAL KAN DAMARI TRİGEMİNAL DUYSAL SİNİR SİNİR AKTİVASYONU NÖROPEPTİT SALINIMI NÖROPEPTİTLER NÖROKİNİN A P MADDESİ C G R P N NÖROPEPTİT NEDENLİ VAZODİLATASYON

17 Aurasız Migren Tanı Kriterleri A. B-D’yi karşılayan en az 5 atak B saat süreli başağrısı C.Başağrısı aşağıdaki özelliklerden en az ikisine sahip olmalı. 1-Tek taraflı yerleşim, 2-Zonklayıcı, 3-Orta veya şiddetli ağrı, 4-Günlük fiziksel aktiviteyle, eforla artış göstermeli. D.Başağrısına en az birisi eşlik etmeli. 1-Bulantı ve/veya kusma, 2-fonofob ve fotofobi E. Başağrısı başka bir bozukluğa bağlı olmamalı.

18 Auralı Migren Tanı Kriterleri A. B-D’yi karşılayan en az 2 atak B. Aşağıdakilerden en az birisini içeren fakat motor kuvetsizliğin olmadığı aura: 1-Pozitif veya negatif özellikler gösteren geri dönüşlü görsel belirtiler 2-Pozitif veya negatif özellikler gösteren geri dönüşlü duysal belirtiler 3-Tümüyle geri dönüşlü disfazik konuşma bozukluğu. C. Aşağıdaki özelliklerden en az ikisi olmalı. 1-Homonim görsel ve/veya tek yanlı duysal belirtiler, 2-Aura semptomu 5 dk. gibi bir sürede gelişir ve farklı aura belirtileri 5dk. aralarla gelişir, 3-Her bir belirti 5dk. veya üzerinde ve 60 dk veya daha kısa sürer. D. Auradan 60dk. sonra yada sırasında başlayan ve aurasız migren kriterlerini karşılayan başağrısı. E. Başağrısı başka bir bozukluğa bağlı olmamalı.

19

20 ATAK TEDAVİSİ

21 ATAK TEDAVİSİNDE GENEL PRENSİPLER Uygun zamanda, uygun dozda, Hızlı ve en etkili, en az yan etkili, Hem ağrıya, hem de eşlik eden semptomlara etkili ilaç. Önceki deneyim Maliyet Sessiz ortam *Antiemetik(domperidon,metoklopramid)

22 Nonspesifik ilaçlar Spesifik migren ilaçları Migren atak tedavisi

23 Nonspesifikler Analjezik Metamizol Parasetamol NSAİ Salisilat Flurbiprofen Naproxen sodyum......

24 Nonspesifikler Analjezik Metamizol Parasetamol NSAİ Salisilat Flurbiprofen Naproxen sodyum Spesifikler (5-HT 1 agonistleri) Nonselektif agonistler *Ergotamin CAFERGOT, AVMİGRAN, ERGAFEİN Selektif agonistler(5 HT 1D/1B ) Sumatriptan IMIGRAN Naratriptan NARAMİG Zolmitriptan ZOMIG Eletriptan RELPAX Frovatriptan MİGREX Rizatriptan MAXALT

25

26 PROFİLAKTİK TEDAVİ

27 PROFİLAKTİK TEDAVİDE GENEL PRENSİPLER Kesin tanı Tetikleyicilerden uzak durma En etkili,en az yan etkili ilaç Doz yavaş artırılarak etkili doz bulunur Kişinin özellikleri dikkate alınmalı Etkinliğe 1 ay kullanımdan sonra karar verilmeli,6 ay sürdürülmeli,yavaş yavaş sonlandırılmalı.

28 MİGREN PROFLAKTİK TEDAVİ - ANA HEDEFLER Uyarılabilme eşiği düşük beyin yapıları Endojen ağrı kontrol sistemleri Perivasküler enflamasyon Nöro-vasküler tonus

29 Anti-depresanlar (Trisiklikler, SSRI ve SNRI'lar) Anti-hipertansifler (Beta-blokerler, kalsiyum kanal antagonistleri) Anti-epileptikler (Na Valproat, Topiramat) Migrende profilaktik tedavi

30 Trisiklik anti-depresanlar Amitriptilin 50 –100 mg/gün İmipramin 50 – 150 mg/gün SSRI ve SNRI'lar Fluoxetine 20 – 40 mg/gün Sertraline 50 – 100 mg/gün Citalopram 20 – 40 mg/gün *Venlafaxine 75 – 150 mg/gün *Duloksetin 30-60mg/gün Migrende profilaktik tedavi- antidepresanlar

31 Topiramate mg/gün Valproate 500 – 1500 mg/gün Gabapentin 900 – 1800 mg/gün Vigabatrin 1000 – 2000 mg/gün Migrende profilaktik tedavi- antiepileptikler

32 Beta-blokerler Propranolol 60 – 180 mg/gün Atenolol 50 – 100 mg/gün Metoprolol mg/gün Nebivolol 5-10 mg/gün Kalsiyum kanal antagonistleri *Flunarizine 10 mg/gün Verapamil 120 – 240 mg/gün Migrende profilaktik tedavi- antihipertansifler

33 MİGREN PROFLAKTİK TEDAVİ- Diğer ilaçlar -Pizotifen -NSAİ ilaçlar -Magnezyum -B2 vitamini -Koenzim Q 10 -ACE inhibitörleri -Anjiyotensin reseptör blokerleri -Botulinum toksini

34 ++++Beta bloker ++++Valproat, topiramat +++Trisiklikler ++Verapamil, Flunarizin ++SSRI ++Pizotifen Migren Profilaktik tedavi

35 Beta bloker Trisiklik ADSSRI/SNRIAntiep.Anti-HT E. Tremor Çarpıntı + Uykusuzluk + Depresyon + Epilepsi + HT +

36 36

37 37 1-Migren 2-Gerilim tipi BA 3-Küme BA ve diğer Trigemino- Otonomik Sefaljiler 4-Diğer primer başağrıları A-PRİMER BAŞAĞRILARI (1-4) IHS 2004

38 GERİLİM BAŞAĞRISI En sık görülen başağrısı: %25-35 Yaş:20 ve sonrası Cinsiyet:K/E=3/1 Toplumsal maliyeti en yüksek başağrısı Ayırıcı tanıda en çok yanlışlığın yapıldığı başağrısı

39 GERİLİM BAŞAĞRISI Ağrının özellikleri: * künt-basınç-ağırlık şeklinde * hafif veya orta şiddette * yaygın-iki taraflı- lokalizasyon * günlük aktiviteyi etkilemez * fiziksel aktiviteden etkilenmez * bulantı-kusma eşlik etmez * ışıktan sesten etkilenme (–)veya biri(+)

40 GERİLİM BAŞAĞRISI Tetikleyici faktörler * Fiziksel, psikolojik stres * Uyku – beslenme düzeninde değişiklik * Menstürasyon * Postür bozuklukları * Oromandibülar bozukluklar

41 GERİLİM BAŞAĞRISI Tetikleyici faktörler * Fiziksel, psikolojik stres * Uyku – beslenme düzeninde değişiklik * Menstürasyon * Postür bozuklukları * Oromandibülar bozukluklar Eşlik eden özellikler * Baş-boyun kaslarında hassasiyet *Uyku bozuklukları *Denge bozuklukları *Gözlerin birlikte hareketlerinde kısıtlılık *Psikiyatrik bozukluklar

42 Gerilim başağrısı özellikleri A-Ağrı 30 dk ile 7gün sürebilir B-a-Ağrı basınç,sıkışma,künt özelliktedir b-iki taraflı, c-hafif,orta şiddettedir, d- eforla artmaz (en azından iki özellik) C- a-Bulantı,kusma olmaz, b-fono-fotofobi olmaz veya bazen biri eşlik edebilir.

43 GERİLİM BAŞAĞRISI Patogenez - Periferik mekanizmalar (episodik tip) (baş – boyun bölgesi kasları ) - Santral mekanizmalar (kronik tip) (endojen ağrı kontrol sistemleri ) GTBA muhtemelen anormal kas kasılmasının değil,anormal nöron duyarlılığı ve ağrının kolaylaşmasının bir klinik yansımasıdır.....

44 44 A. 2- Gerilim tipi BAŞAĞRISI IHS Seyrek olan EGBA 2.2 Sık olan EGBA 2.3 Kronik gerilim tipi başağrısı 2.4 Olası gerilim tipi başağrısı * Perikraniyal duyarlılığın eşlik ettiği GBA * Perikraniyal duyarlılığın eşlik etmediği GBA

45 GERİLİM BAŞAĞRISI EPİSODİK TİP - Ağrılı günler ayda 15 yılda 180 günden az - Ataklar 30 dak – 7 gün süreli - Tanı için en az 10 atak tanımlanmalı KRONİK TİP - Ağrılı günler ayda 15 yılda 180 günden çok - Ağrıların 4 saatten fazla sürmesi - En az 6 aydır devam eden ağrıların olması

46 GERİLİM BAŞAĞRISI TEDAVİ **Atak tedavisi **Profilaktik tedavi

47 Nonspesifikler Analjezik Metamizol Parasetamol NSAİ Salisilat Flurbiprofen Naproxen sodyum Spesifikler (5-HT 1 agonistleri) Nonselektif agonistler *Ergotamin CAFERGOT, AVMİGRAN, ERGAFEİN Selektif agonistler(5 HT 1D/1B ) Sumatriptan IMIGRAN Naratriptan NARAMİG Zolmitriptan ZOMIG Eletriptan RELPAX Frovatriptan MİGREX Rizatriptan MAXALT

48 GERİLİM BAŞAĞRISI-Profilaktik tedavi 1- Antidepresan ilaçlar : Trisiklik (amitriptilin) 25-75mg SNRİ (venlafaksin) mg SSRİ (fluoksetin,sertralin,sitolapram.. ) 2- Antiepileptikler: Na Valproat (Depakin) mg Topiramat (Topamax) mg 3- NSAİ ilaçlar ? 4- Kas gevşeticiler?,Benzodiazepinler?? 5- Botilinum toksini?? (Botox)

49 49 1-Migren 2-Gerilim tipi BA 3-Küme BA ve diğer Trigemino- Otonomik Sefaljiler 4-Diğer primer başağrıları A-PRİMER BAŞAĞRILARI (1-4) IHS 2004

50 3-Küme BA ve diğer Trigemino- Otonomik Sefaljiler 3.1 Küme BA 3.2 Paroksismal hemikrania 3.3 SUNCT 3.4 Diğer olası TOS’ler

51 Küme (Cluster) Baş Ağrısı Sıklık:% Yaş:20-40 Cinsiyet: K/E=1/5-1/9 Ailesel özellik: %3-4

52 KÜME BAŞ AĞRISI ÖZELLİKLERİ Erkeklerde sıktır (%90) 30 yaş civarı alkol ve sigara kullanan kişilerdir Hastalığın aktif fazı genellikle 1-2 ay sürer Yılda 1-2 periyod görülür En sık bahar aylarında görülür 12 aydan fazla sürerse yada aradaki remisyon süresi 14 günden az sürerse kronik form kabul edilir

53 KÜME BAŞ AĞRISINDA TETİKLEYİCİ FAKTÖRLER Alkol alımı Bazı ilaçlar(sublingual nitrogliserin) Açlık Stress İklim değişikleri Allerjiler Hormonal değişiklikler

54 Küme başağrısı tanı kriterleri A-Tek taraflı,orbital,temporal yerleşimli dakika süreli şiddetli ağrı B-Konjunktival kızarıklık,kanlanma-göz yaşarması-burun tıkanıklığı,akması-alın ve yüzde terleme-miyozis-ptozis-ödem) C-Atak sıklığı gün aşırı 1’den bir günde 8’edeğişebilir D-Nörolojik muayene ve incelemeler N.

55 KÜME BAŞ AĞRISI TEDAVİ Atak tedavisi Geçiş tedavisi Profilaktik tedavi

56 Nonspesifikler Analjezik Metamizol Parasetamol NSAİ Salisilat Flurbiprofen Naproxen sodyum Spesifikler (5-HT 1 agonistleri) Nonselektif agonistler *Ergotamin CAFERGOT, AVMİGRAN, ERGAFEİN Selektif agonistler(5 HT 1D/1B ) Sumatriptan IMIGRAN Naratriptan NARAMİG Zolmitriptan ZOMIG Eletriptan RELPAX Frovatriptan MİGREX Rizatriptan MAXALT

57 KÜME BAŞ AĞRISI ATAK TEDAVİSİ %100’lük oksijen inhalasyonu +++ Ergo türevleri ++ Triptanlar ++++

58 KÜME BAŞ AĞRISI TEDAVİ Atak tedavisi Geçiş tedavisi Profilaktik tedavi

59 KÜME BAŞ AĞRISI TEDAVİ Atak tedavisi Geçiş tedavisi Profilaktik tedavi

60 KÜME BAŞ AĞRISI PROFİLAKTİK TEDAVİ İster EKBA, ister KKBA olsun mutlaka uygun bir profilaksi uygulanmalıdır. Küme dönemi başlangıcında başlanıp, 2-3 hafta ağrısız dönemden sonra doz azaltılarak sonlandırılan tedavi yaklaşımı Yeni bir küme başlangıcında bir önceki etkili tedavi seçeneği tekrarlanır. Kronik formda daha uzun,belkide süregen tedavi uygulanır.

61 KÜME BAŞAĞRISI PROFİLAKTİK TEDAVİ **Verapamil Lityum karbonat Antiepileptikler(Sodyum valproat, topiramat,gabapentin..) Metiserjid Melatonin Diğer(baklofen,indometasin,beta blokerler, pizotifen,antidepresanlar...)

62 62 1-Migren 2-Gerilim tipi BA 3-Küme BA ve diğer Trigemino- Otonomik Sefaljiler 4-Diğer primer başağrıları A-PRİMER BAŞAĞRILARI (1-4) IHS 2004

63 DİĞER (SEYREK GÖRÜLEN) PRİMER BAŞ AĞRILARI 4.1 Saplanma BA 4.2 Öksürük BA 4.3 Egzersiz BA 4.4 Seksüel eylem BA 4.5 Hipnik BA 4.6 ThunderclapBA 4.7 Hemikrania kont. 4.8 Yeni günlük- persistan başağrısı

64 Başağrısında dikkat dikkat!!!!! *10 yaş altı,60 yaş üstü kişiler, *Başağrısı yeni başlamış ve sürüyorsa, *Varolan ağrının seyrinde ve şiddetinde değişiklik olmuşsa, *Başağrısına nörolojik disfonksiyon bulguları eşlik ediyorsa, *Tedaviye dirençliyse.


"PRİMER BAŞAĞRILARI ve TEDAVİSİ Prof. Dr. SABAHATTİN SAİP İ.Ü.CERRAHPAŞA T.F. NÖROLOJİ ABD TND BAŞAĞRISI ÇALIŞMA GRUBU." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları