Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 Süreyya Ş evki Yıldız TÜRK İ YE’DE Ö Ğ RETMEN YET İŞ T İ RME REFORMLARI 1953 -2007.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 Süreyya Ş evki Yıldız TÜRK İ YE’DE Ö Ğ RETMEN YET İŞ T İ RME REFORMLARI 1953 -2007."— Sunum transkripti:

1 1 Süreyya Ş evki Yıldız TÜRK İ YE’DE Ö Ğ RETMEN YET İŞ T İ RME REFORMLARI

2 2 Köy Enstitüleri Ö ğ retmen Okulu İ lkö ğ retmen Okulları E ğ itim Enstitüleri Ö ğ retmen Liseleri 1974 (Anadolu Ö ğ r.Lis.1989) E ğ itim Yüksekokulları-1982 E ğ itim Fakülteleri-1990 Geli ş mi ş Ülkelerde Ö ğ retmen Yeti ş tirme Ortaö ğ retim Kurumlarına Ö ğ retmen Yeti ş tirme

3 3 İ LKÖ Ğ RETMEN OKULLARI

4 4 Köy enstitülerinin kapatılmasıyla ö ğ retmen yeti ş tirme i ş i İ lkö ğ retmen Okulları adı altında yeniden düzenlenmi ş tir. İ lkokul üzerine 6, ortaokul üzerine 3 yıl e ğ itim vererek, lise dengindeki ö ğ retmen okullarıyla program bütünlü ğ ü sa ğ lanmı ş tır.

5 5 Bu okullar sayesinde farklı kaynaktan ö ğ retmen yeti ş tirme uygulamasına son verilmi ş tir. Köy ilkokullarının ö ğ retmen ihtiyacını kar ş ılamak amacıyla İ lkö ğ retmen Okullarının mezunlarına zorunlu hizmetlerini köy ilkokullarında tamamlama zorunlulu ğ u getirilmi ş ve ö ğ retim programlarına Köy Enstitüleri programlarından esinlenerek “i ş ve tarım dersleri” konmu ş tur.

6 6 İ lkö ğ retmen Okullarının e ğ itim süresi ö ğ retim yılında 1 yıl artırılmı ş ve di ğ er liselerle denklik kazandırılmı ş tır. Di ğ er liselerle denklik getirildi ğ inden üniversiteye girme hakkı kazanmı ş lardır. Bu tür düzenlemelerle İ lkö ğ retmen Okullarının statüsü biraz daha yükseltilmi ş tir.

7 yılında yürürlü ğ e giren 1739 Sayılı Milli E ğ itim Temel Kanununun 43. maddesi, “Ö ğ retmenlik, devletin e ğ itim, ö ğ retim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesle ğ idir.” Bu maddeye göre ö ğ retmenli ğ in yasal tanımı yeniden yapılmı ş tır.

8 8 Bu hükümler çerçevesinde ö ğ retim yılında, köklü bir geçmi ş e ve deneyime sahip İ lkö ğ retmen Okullarının büyük bölümü i ş levini yitirdi ve kapatıldı.

9 9 Öğretmen Liseleri-1974 İş levini kaybeden İ lkö ğ retmen Okullarının bazıları aynı binalarında, ö ğ retmen yeti ş tiren yüksekö ğ retim kurumlarına ö ğ renci hazırlamak amacıyla “Ö ğ retmen Liselerine” dönü ş türülmü ş tür. Ö ğ retmen Liseleri, 1989 yılına kadar, ortaö ğ retim kurumu olarak devam etmi ş tir. Bu tarihten sonra da,

10 10 Yüksek Ö ğ retim Kurumu ile Millî E ğ itim Bakanlı ğ ı arasında varılan anla ş mayla, ö ğ retmen liselerini iyile ş tirmek için ö ğ retim yılından itibaren “Anadolu Ö ğ retmen Lisesi” uygulamasına geçilmi ş tir.

11 11 Anadolu Ö ğ retmen Liselerinde, normal liselerdeki derslerin yanı sıra haftada 2 saatlik meslek dersleri de verilmektedir. (E ğ itime Giri ş, E ğ itim Psikolojisi, Ö ğ retim İ lke ve Yöntemleri vs.) 1 yıl hazırlık uygulamasıyla yabancı dil a ğ ırlıklı ö ğ retim yapılmaktadır.

12 12 Gündüzlü, paralı yatılı ve parasız yatılı olarak e ğ itim verilmektedir. Anadolu Ö ğ retmen Liseleri mezunlarına ö ğ retmen yeti ş tiren yüksek ö ğ retim kurumunu tercih etmeleri hâlinde ek puan sistemi uygulanmaktadır.

13 13 Bu tür yenilikler toplumun ilgisini çekmi ş ve nitelikli ö ğ renci akımı ba ş lamı ş tır. Liseler düzeyinde ö ğ renci sayısı bakımından 3. sıradadır. İ smi ö ğ retmen lisesi olsa da ülkemizde ö ğ retmen yeti ş tirme tek bir kurum tarafından yapılmaktadır. Bu yüzden bu okulların fonksiyonu tartı ş ma konusudur.

14 14 E Ğİ T İ M ENST İ TÜLER İ -1974

15 15 Ö ğ retmen yeti ş tirme i ş ini üzerine alan bu kurumlar ö ğ retim yılından itibaren açılmaya ba ş lanmı ş tır yılında sayıları 50’ye ula ş mı ş tır. Lise üzerine 2 yıl e ğ itim vermi ş tir. Ö ğ retmen lisesi mezunu ö ğ rencilere E ğ itim Enstitülerine giri ş te çe ş itli avantajlar sa ğ lanarak bu iki kurum arasında devamlılık kurulmaya çalı ş ılmı ş tır.

16 16 İ ki yıllık E ğ itim Enstitüleri, ö ğ retim elemanı eksikli ğ i, o dönemde üniversiteyi kazanamayan ö ğ rencilerin buraya alınmı ş olması ve siyasi olaylar yüzünden i ş levini kaybetmi ş tir yılında sayıları 17’ye dü ş mü ş tür. Geriye 17 tane kalan bu enstitüler “E ğ itim Yüksek Okulu” adıyla üniversitelerin çatısı altına alınmı ş tır.

17 17 EĞİTİM YÜKSEKOKULLARI-1982 E ğ itim yüksekokullarının kurulmasıyla ö ğ retmen yeti ş tirme üniversite düzeyinde ilk kez ele alınmı ş tır. Bu enstitüler 2 yıllık e ğ itim vermi ş tir. Ta ki YÖK’ün “Tüm seviyedeki ö ğ retmenlerin en az lisans ö ğ renimi görmeleri” ş artı getirilene kadar.

18 18 Açılan bu yeni kurumlarda ö ğ retim elemanı sorununa hiç de ğ inilmemi ş, kurum dı ş ı kaynaklarla i ş in ehli olmayanlarla ö ğ retim yapılmı ş tır. Ege bölgesinde, İ zmir yöresinde bulunan üç E ğ itim Yüksekokulunun ö ğ retim elemanlarının niteliklerine bakıldı ğ ında, bunlardan A'da görevli elemanların %57.1 i, B'de görevli olanların %53.3 ve C'dekilerin %100 (Rakam do ğ ru) ilkö ğ retim ile ilgili olarak ne lisans, ne de lisans-üstü düzeyde bir ö ğ retim almı ş lardır.

19 tarih ve sayılı YÖK kararıyla (Her seviyedeki ö ğ retmenlerin en az lisans e ğ itimi görmeleri) iki yıllık E ğ itim Yüksek Okullarının ö ğ renim süresi ö ğ retim yılından itibaren 4 yıla çıkarılmı ş ve E ğ itim Fakülteleri bünyesinde ö ğ retmen yeti ş tirme i ş i devam etmi ş tir.

20 20 E Ğİ T İ M FAKÜLTELER İ -1990

21 21 Ö ğ retmen yeti ş tirme e ğ itiminin 4 yıla çıkmasıyla zorunlu olarak programda düzenlemeye gidilmi ş tir yılında yapılan bu düzenlemeyle gerek alan derslerine gerekse ö ğ retmenlik mesle ğ ine hazırlayıcı formasyon derslerine daha fazla zaman ayrılmı ş tır. E ğ itim süresinin uzaması ö ğ retmenlerin kaliteli yeti ş mesine yönelik iyi bir çaba olsa da beraberinde önemli bir sorunu getirmi ş tir.

22 22 Önceden iki yılda yeti ş en ö ğ retmen bu de ğ i ş iklikle 4 yılda yeti ş iyor ve mezun sayısı yarıya dü ş üyor. Ülkede büyük ö ğ retmen açı ğ ı meydana geliyor. En sonunda MEB, 1996 yılı 2. atama döneminde ö ğ retmenlik mesle ğ ine ve ülke e ğ itimine zarar verecek ş u kararı alıyor :

23 23 13 Eylül 1996 Tarihli Genelge “ÖSS puanı ile ö ğ renci kabul eden Fakülte ve Yüksekokullar dı ş ında örgün yüksekö ğ retim kurumlarından lisans düzeyinde ö ğ renim görmü ş olanlar pedagojik formasyon aranmadan ve sınavsız olarak sınıf ö ğ retmeni olarak atanacaklardır.”

24 24 Bu karar sonucu kadar i ş siz yüksekö ğ retim mezunu, hiçbir ö ğ retmenlik meslek bilgisi görmedikleri halde sınıf ö ğ retmeni olarak mesle ğ e sokulmu ş lardır. Bunların ço ğ u Ziraat, Veteriner, İ ktisadi Bilimler vs. mezunlarıdır.

25 25 4 Kasım 1997’de YÖK’ün E ğ itim Fakültelerinde giri ş ti ğ i “Yeniden Yapılandırma” sistemiyle; E ğ itim fakültelerinde ilkö ğ retim bölümleri kurulmu ş tur. Ortaö ğ retime ö ğ retime ö ğ retmen yeti ş tirme Fen- Edebiyat fakülteleri ile i ş birli ğ i yaparak sa ğ lanmı ş tır. 3,5 yıl alan dersi + 1,5 yıl Ped.Form. (1999 yılında bu uygulama durdurulmu ş tur.)

26 26 Her dersin özel ö ğ retim yöntemine önem verilmi ş. Ö ğ retmenlik uygulamasına verilen önem artmı ş, 3 yarıyıl okullarda gözlem, inceleme ve uygulama yapılmasını öngören Okul Deneyimi dersleri konmu ş tur.

27 27

28 28 Ö ğ retmen yeti ş tirme sistemi ve süresi, çok sık de ğ i ş ikli ğ e u ğ ramı ş tır. Zaman zaman ihtiyacın giderilmesi için geçici çözümler üretilmi ş tir. (Gece Ö ğ retimi, Mektupla Ö ğ retim, Hızlandırılmı ş E ğ itim-Toplam 130 bin ö ğ retmen) Niteliksiz ö ğ retmenlerin yeti ş tirilmesi, ö ğ retmenlik mesle ğ inin toplumda de ğ er kaybetmesine yol açmı ş tır. Yeterli e ğ itim almadan göreve ba ş ladıkları için ö ğ retmen olarak üzerlerine dü ş en görevleri yerine getirememi ş lerdir.

29 29 Günümüzde bu sorunların kısmen a ş ıldı ğ ı görülmektedir. Ancak, YÖK ile MEB arasındaki uyumsuzluktan dolayı onbinlerce ö ğ retmen adayı ş u an ma ğ dur durumdadır. Aynı yeterliliklere sahip olmasına ra ğ men daha kötü ş artlar altında çalı ş maya itilmektedir. (Ücretli Ö ğ r. vs.) Gerekli planlamaların yapılması ve be ş te standardın kaldırılması gerekmektedir.

30 30 GEL İŞ M İŞ ÜLKELERDE Ö Ğ RETMEN YET İŞ T İ RME Almanya Ö ğ retmen adayı, 3 yada 4 yıllık yüksekö ğ retim kurumunu bitirdikten sonra, belirli zamanlarda devlet tarafından yapılan ö ğ retmenlik sınavına katılır. Sınav yazılı ve sözlü ş eklindedir. Ba ş arılı olanlar stajyer olarak atanır. İ ki yıl süren stajyerli ğ i ba ş arıyla tamamlayanlar, devletin açtı ğ ı asil ö ğ retmenlik sınavına girerler. Bu sınavda yazılı ve sözlü olmak üzere iki a ş amadadır. Ba ş aranlar asil ö ğ retmen olarak kurumlara atanırlar.

31 31 Amerika Birle ş ik Devletleri E ğ itim fakültesi 2. sınıfından itibaren, belirlenen ilkö ğ retim kurumlarında uygulama etkinlikleri yapılmaya ba ş lanmaktadır. Mezun olana kadar a ğ ırlıklı olarak devam eder. Mezun olana “ö ğ retmenlik sertifikası” verilir. Ö ğ retmen mesle ğ e ba ş larken do ğ rudan ilkö ğ retim kurumuna ba ş vurmaktadır.Burada katıldı ğ ı etkinliklerin ve yaptı ğ ı çalı ş maların bir portfolyosu istenmektedir. Uygun görülenler mülakat sınavına ça ğ ırılır, geçenler ba ş vurdu ğ u okulda göreve ba ş lar. 4 ya da 8 yılda bir ö ğ retmenlik sertifikası yenilenmek zorundadır.Yenilemek için ö ğ retmenin üniversiteye gidip en az 9 kredilik ders alması gerekir.

32 32 Japonya 12 yıl zorunlu e ğ itimi tamamlayan ö ğ renciler üniversite sınavına girerler. Kazanması oldukça zor olan bir sınavdır. Üniversite sınavını kazananlar, Ö ğ retmen Yeti ş tiren Yüksekö ğ retim kurumları tarafından yapılan 2. bir sınava girerler.Sınav yazılı ve mülakattan olu ş maktadır. Ancak bu sınavı geçtikten sonra kayıt olabilirler. Fakülteden mezun olan ö ğ retmene sertifika verilir. Bu sertifikayla “Yerel E ğ itim Komisyonları”na ba ş vurur. Komisyon ö ğ retmeni sınavdan geçirerek görev verip vermeyece ğ ini karara ba ğ lar.

33 33 Tüm bu a ş amalardan sonra ö ğ retmen fiilen görevine ba ş lar. Mesleklerinin be ş inci, onuncu, onbe ş inci ve yirminci yıllarında hizmetiçi e ğ itime tabi tutulur. Ba ş arısız olanlar ya ba ş ka bölümlere kaydırılır ya da tamamen meslek dı ş ına çıkartılır.

34 34 İ sviçre 5 Yıllık Ö ğ retmen Yeti ş tiren Okullar (Ortaö ğ reti m ) 9 Yıl Zorunlu E ğ itim ( İ lkö ğ reti m) 3 ya da 4 Yıllık Ö ğ rt. Yet. Yüksekö ğ r etim (Lisans) 2 ya da 3 Yıl süren Özel E ğ itim (Lisansüs tü) Göreve Ba ş lama

35 35 Geli ş mi ş ülkelerdeki ö ğ retmen yeti ş tirme konusu incelendi ğ inde birçok noktada farklı uygulama vardır. Bu farklılık ö ğ retmenlik mesle ğ ine verilen önemden kaynaklanmakta ve buna göre düzenlenmektedir.

36 36 ORTAÖ Ğ RET İ M KURUMLARINA Ö Ğ RETMEN YET İŞ T İ RME Ortaö ğ retim kurumlarına ö ğ retmen yeti ş tirme i ş i 1940 yılında açılmaya ba ş lanan “E ğ itim Enstitüleri” ile kar ş ılanıyor. Temelde ortaokullara bran ş ö ğ retmeni yeti ş tirmek üzere kurulan ve süreleri 1960'lı yılların sonunda 3 yıla çıkarılan E ğ itim Enstitüleri, ö ğ retim yılında önemli bir de ğ i ş iklik geçirmi ş tir. Bu ö ğ retim yılından itibaren enstitülerin ö ğ renim süresi 4 yıla çıkartılmı ş, isimleri “Yüksek Ö ğ retmen Okulu” olarak de ğ i ş tirilmi ş ve bölümlerde yeniden yapılanma ile bran ş larda ihtisasla ş maya gidilmi ş tir. 16 bölüm halinde (Türk Dili ve Edebiyatı, Tarih- Co ğ rafya, Co ğ rafya-Tarih, Matematik-Fizik, Fizik-Matematik, Fizik-Kimya, Kimya-Fizik, Kimya-Biyoloji, Biyoloji-Kimya, İ ngilizce, Fransızca, Almanca, Resim- İş, Müzik, Beden E ğ itimi, E ğ itim) yeniden organize edilen enstitülerde amaç, hem ortaokullara hem de liselere ö ğ retmen yeti ş tirmek haline gelmi ş tir.

37 37 Bu düzenleme ile eski enstitülere üniversiter bir yapı ve i ş leyi ş kazandırılmaya çalı ş ılırken bölümlerde getirilen ihtisasla ş ma, yeti ş en ö ğ retmenlerin ortaokuldan çok liseye yönelmelerine neden olmu ş tur. Bu düzenlemeden sonra, Yüksek Ö ğ retmen Okulu mezunlarının statüsü üniversitelerin Fen-Edebiyat Fakültelerinden yeti ş en ö ğ retmenlerle paralel hale gelmi ş, ancak bu arada ortaokula özgü ö ğ retmen yeti ş tirme ihtiyacı (örne ğ in, Fen Bilgisi ve Türkçe ö ğ retmenlikleri) gözardı edilmi ş tir. 1978'de Yüksek Ö ğ retmen Okulu adı altında yeniden yapılandırılan enstitüler, 1982 yılında 2547 sayılı Kanunla E ğ itim Fakültelerine dönü ş türülmü ş ve üniversite çatısı altına alınmı ş tır. Bu düzenleme ile bölümlerde ihtisasla ş ma iyice derinle ş mi ş ve zaman içinde yan alanlardan vazgeçilerek tamamıyla tek bir alanda (Fizik, Kimya, Tarih gibi) ö ğ retmen yeti ş tirilmeye çalı ş ılmı ş tır.Bunun sonucu olarak, ortaokulların ö ğ retmen ihtiyacı liseye özgü derslerde yeti ş mi ş E ğ itim Fakültesi mezunları tarafından kar ş ılanmaya ba ş lanmı ş, ancak bu uygulamada çe ş itli güçlükleri beraberinde getirmi ş tir.

38 38 Ortaokullardaki ö ğ retmen açı ğ ı, zaman içinde E ğ itim Fakültelerinin lise bran ş larına ö ğ retmen yeti ş tiren bölümlerinden ve Fen-Edebiyat Fakülteleri mezunu sertifikalı ö ğ retmenlerle kar ş ılanmaya çalı ş ılmı ş ise de, gerek ö ğ retmenlerin aldıkları lisans e ğ itimi gerekse bu kademenin ilkö ğ retim içinde yer alması nedeniyle, lise ö ğ retmenleri bu kademede ö ğ retmenlik yapmaya pek istekli olmamı ş lardır. E ğ itim fakültelerinde yapılan düzenlemelerle her alan için programlar açılmı ş olup ö ğ retmen ihtiyacı giderilmi ş tir.

39 39 Kaynakça AKYÜZ, Y. (1999). Türk Eğitim Tarihi (Başlangıçtan 1999’a). İstanbul : Alfa yayınları. DURSUNOĞLU, H. (2003). Cumhuriyet Döneminde İlköğretime Öğretmen Yetiştirmenin Tarihi Gelişimi. Milli Eğitim Dergisi (160). ERGÜN, M.(1998). Çağdaş Gelişmeler Işığında İlköğretimde Yapısal Değişmeler. Eğitimde Yansımalar IV. Cumhuriyetin 75. Yılında İlköğretim 1. Ulusal Sempozyumu. Ankara GELİŞLİ, Y.(2000). Anadolu Öğretmen Liselerinin Kuruluşu ve Gelişimi. Milli Eğitim Dergisi (146). GÖKÇE, E.(2003). Gelişmiş Ülkelerde Sınıf Öğretmeni Yetiştirme Uygulamaları. Eğitimde Yansımalar VII.Çağdaş Eğitim Sistemlerinde Öğretmen Yetiştirme Sempozyumu.C.Ü.Sivas YILMAN, M.(1992). İlköğretim Okullarına Öğretmen Yetiştirme Sorunu. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (146). (2007 Kasım 10) (2007 Kasım 11)


"1 Süreyya Ş evki Yıldız TÜRK İ YE’DE Ö Ğ RETMEN YET İŞ T İ RME REFORMLARI 1953 -2007." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları