Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

MALİYET ve YÖNETİM MUHASEBESİ Prof.Dr.M.Sema ÜLKER AYYILDIZ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "MALİYET ve YÖNETİM MUHASEBESİ Prof.Dr.M.Sema ÜLKER AYYILDIZ."— Sunum transkripti:

1 MALİYET ve YÖNETİM MUHASEBESİ Prof.Dr.M.Sema ÜLKER AYYILDIZ

2 MUHASEBENİN AMAÇLARI Bilgi Sistemi İşletme Yönetimi İdareKontrol Kârlılık Likidite Dış Ortam Kâr Dağıtımı Kârlılık ve Likidite beklentileri İşletme Yönetiminin Kontrolü Alacaklıların korunması Vergi Temel Finansal Tablolar Finansal Muhasebe İşletme İçine Bilgi Veren Muhasebe Sistemi İşletme Dışına Bilgi Veren Muhasebe Sistemi Konsolide Finansal Tablolar Kanunen Kabul edilebilir Uygulama Maliyet ve yönetim Muhasebesi

3 MUHASEBENİN AMAÇLARI VE BÖLÜMLENDİRİLMESİ İşletme Muhasebesi İşletme İçine Bilgi Vermeye Yönelik Muhasebe ( İnternal Muhasebe) İşletme Dışına Bilgi Vermeye Yönelik Finansal Muhasebe ( Eksternal Muhasebe) Maliyet Muhasebesi Finansal Muhasebe Yatırım Hesaplamaları İşletme Temel Finansal Tabloları Konsolide Finansal Tablolar FiiliMaliyetlemeStandart MaliyetlemeFiili günlük kayıtdüzeniFinansal Planlama BütçelerBütçe Kontrol Ticaret HukukunauygunVergi HukukunaUygun U F R S & U M S 27

4 Maliyet Kavramı ve Sınıflandırılması Maliyet: Elde edilecek bir mamul veya hizmet karşılığındaki, para cinsinden ölçülebilecek tutardır. Maliyet Muhasebesi : İşletme yönetimine ; 1. Birim maliyetin tespit bilgisi ( stokların ve satışların maliyetine ilişkin) 2.Plan ve bütçelerin hazırlanması ve izlenmesi 3. Faaliyetlerin kontrolü ve performans raporlarının hazırlanması 4. Kısa ve uzun vadeli kararların alınmasında gerekli olan verilerin, bilgi haline getirilmesi amaçlarını taşır.

5 ödeme Faktör maliyeti üretim maliyeti üretilen mamul maliyeti S.M.M Gider

6 Üretim Maliyetleri D.İlk Madde ve Malzeme ( D.HM) D.İşçilik Genel Üretim Giderleri Birincil Maliyetler Şekillendirme maliyetleri

7 Maliyetlerin Çeşitlerine göre İlk Madde ve Malzeme giderleri İşçi Ücret ve giderleri Memur ücret ve giderleri Dışardan sağlanan fayda ve hizmetler Çeşitli Giderler Vergi resim ve harçlar Amortisman ve tükenme payları Finansman giderleri

8 Maliyetlerin İşletme Fonksiyonlarına göre Sınıflandırılması Mamul üretim giderleri Hizmet üretim giderleri Ar/ ge giderleri Pazarlama, satış giderleri Genel yönetim giderleri Finansman giderleri

9

10 Maliyet Rakamının Gerçekleşip, Gerçekleşmemiş olmasına göre Maliyetleme 1) Fiili Maliyetleme: Tüm üretim faktörleri tutarlarının kayıt ortamına girmiş bulunan fiili maliyet tutarları üzerinden maliyetin belirlenmesi. Teorik olarak mümkün olan fakat pratikte üretime eşzamanlı olarak maliyet çıkarma ihtiyacı nedeni ile faaliyet dönemi içindeki hesaplamalarda kullanılması sorun yaratacağından modifize edilerek kullanılacak sistem “ Ayarlanmış Fiili Maliyetleme Sistemi” dir. Direkt İlk Madde ve Malzeme Gideri fiili, D.İşçilik Gideri fiili, Genel Üretim Gideri ise götürü yükleme şeklinde maliyet tespit edilir. 2)Önceden Tespit : A ) Tahmini Maliyetleme : Maliyetim ne olabilir sorusuna cevap aranan maliyetleme sistemi. B) Standart Maliyetleme : Maliyetim ne olacaktır sorusuna mamul birimi için oluşturulan mamul reçetesinde belirlenen standartlar üzerinden maliyetlerin kayıtlara alındığı izlendiği maliyetleme sistemi.

11 - Maliyet Kavramına Verilen Genişliğe Göre Maliyetleme 1- Tam Maliyetleme : Birim maliyet tespit edilirken, maliyet taşıyıcısına tüm üretim faktörlerinden pay verilmesidir. 2- Değişken Maliyetleme : Birim maliyet içerisine sadece değişken maliyetlerin alınıp, sabit üretim maliyetlerinin tümünü faaliyet gideri şeklinde göz önüne alınan maliyetleme sistemidir. Bu durumda stokta kalan mamul maliyeti içinde de sabit maliyet payı bulunmayacaktır. Özellikle kısa vadeli fiyatlandırma kararlarında ve aylak kapasiteyi yeni satış olanakları arayacak şekilde yönetime yardımcı bilgiler üreten maliyetleme sistemidir. 3- Normal Maliyetleme : Değişken maliyetlerin tümü, sabit maliyetlerin ise kapasite kullanım oarnına göre hesaplanmış kısmı mamul maliyetine yüklenir. Boş kapasiteye isabet eden sabit genel üretim maliyetleri Kâr/ Zarar hesabına aktarılır. 4- Asal Maliyetleme : Direkt maliyetleme olarak da isimlendirilen, mamul maliyeti içinde yalnız direkt ilk madde ve malzeme gideri ile direkt işçilik giderini esas alan bir yöntemdir.

12 MALİYET DAVRANIŞLARI Maliyetlerin faaliyet hacmi karşılığında gösterdikleri davranış biçimleri

13 SABİT MALİYET Toplam Maliyet (TL) Üretim Miktarı 0 Birim Maliyet (TL) Üretim Miktarı 0

14 Toplam Maliyet (TL) Üretim Miktarı 0 Birim Maliyet (TL) Üretim Miktarı 0 DEĞİŞKEN MALİYET

15 Toplam Maliyet (TL) Üretim Miktarı 0 Toplam Maliyet (TL) Üretim Miktarı 0 YARI DEĞİŞKEN YARI SABİT

16 Trakya da kurulu bir işletme, İstanbul piyasası için üretim ve satış yapmaktadır. Fabrikanın üretim kapasitesi yıllık birim gücündedir. İstanbul piyasasına birim satış yapmaktadır. Satış fiyatı 100 TL/b dir Birim üretim kapasitesinde maliyetleri şöyledir: Değişken maliyetler 60 TL/b Sabit maliyetler TL/yıl İSTENEN : 1.Bu işletmenin İstanbul piyasası faaliyetinin Kâr veya zararı nedir ? 2.Sadece İstanbul piyasası için üretim yapması durumunda Kâr veya zarar durumu nedir? 3.İşletmeye İstanbul piyasa fiyatını etkilemeyecek şekilde Kanada’dan pazarlama maliyetlerini de Kanalı firmanın üstlendiği 70 TL/b fiyat teklifi gelmiştir. İşletme bu fiyatı kabul etmeli midir ? Toplam kârı TL olacak şekilde ne kadar bir karşı fiyat teklifi götürmelidir ?

17 ÇÖZÜM TAM MALİYETLEME SİSTEMİNE GÖRE GELİR TABLOSU ( Birim üretip, Birim satması durumunda ) SATIŞLAR TL (-) SMM değişken sabit Σ üretim maliyeti (-) DSMStok Brüt Satış Kârı TL İŞLETME TL KÂR ELDE ETTİĞİNİ DÜŞÜNMEKTEDİR

18 ASLINDA BU İŞLETME ZARAR DURUMUNDADIR DEĞİŞKEN MALİYETLEME SİSTEMİNE GÖRE PROFORMA GELİR TABLOSU ( Birim üretip, Birim satması durumunda) SATIŞLAR TL SMdeğişkenMaliyeti Brüt KATKI (-) Sabit maliyet ZARAR ( ) TL

19 6.000 Birim Üretip, Birim Satması Durumunda Proforma Gelir Tablosu SATIŞLAR TL (-) SMM Değişken Sabit ZARAR ( ) TL

20 BAŞABAŞ ANALİZİ TL MİKTAR BB MİKTARI BB HACMİ GELİRLER GİDERLER BB NOKTASI (0 KAR NOKTASI) GELİR = GİDER 0 KÂR DURUMU ↓ ↓ satış fiyatı x = Sabit Gider + Değ.Gid.x Miktar miktar Satış Fiyatı x Miktar – Değ.Gid x Miktar = Sabit Gider Miktar ( Satış Fiyatı – Değ.Gid.) = Sabit Gider Sabit Gider BBMiktarı = Satış Fiyatı – Değ.Gid.

21 Güvenlik oranı (Fiili Satışlar- BB Satışlar) / Fiili satışlar veya

22 Güvenlik Oranı (Margin of Safety) Güvenlik Oranı, güvenlik payı hesaplandıktan sonra bulunan orandır İşletmenin zarardan ne kadar uzakta olduğunu ortaya koyar İşletmenin karşılaşacağı zararı, satışları ne kadar arttırmakla karşılanabileceğini gösterir –G–GP = X fiili - X BBN (X: satış veya üretim miktarı) –G–GO = GP / X fiili

23 ÜRETİM FAKTÖRLERİ TUTARLARININ TESPİTİ INPUTOUTPUT ÜRETİM SÜRECİ D.Hammadde D.İşçilik Genel Üretim Giderleri D.Hammadde Maliyetlerinin Tespiti : Stok kartları, Stok Değerleme Yöntemleri İşletme içi Hammadde bilgilerinin işleyişi Satıcı Firma Muhasebe Satın alma- Kalite/KontrolAmbarAtölye Hammadde istek fişi Hammadde siparişi

24 Stok Değerleme Yöntemleri Has Maliyet ( gerçek parti maliyeti) Ortalama yöntemleri 1.Basit ortalama 2.Tartılı ( Ağırlıklı ) ortalama 3.Hareketli ortalama  İlk giren İlk Çıkar ( FIFO)Yöntemi Son Giren İlk Çıkar (LIFO) Yöntemi En Düşük Fiyatlı ilk Çıkar (LOFO) Yöntemi En Yüksek Fiyatlı İlk Çıkar (HIFO) Yöntemi Direkt- Endirekt İşçilik Ayırımı Doğrudan doğruya mamul birimi ile ilişki kurulan ve kurulamayan işçilikler.

25 Kaptan işletmesi büro tipi çelik iskemle üretmektedir. 31 Aralık’ta sona eren faaliyet dönemi içinde birimlik üretime başlanmış, adet üretim tamamlanmıştır tanesi, 300 TL/B fiyat ile satılmıştır. Yarı mamuller hammadde açısından %100, D.işçilik ve genel üretim giderleri açısından % 50 tamamlanmış durumdadır. Direkt işçilik giderleri ve genel üretim giderleri TL olarak; Satış ve Yönetim giderleri toplamı TL olarak gerçekleşmiştir. Vergi gideri aşağıdaki gibi hesaplanmaktadır: Kâr tutarı TL’ya kadar vergi oranı % 20’dir. Kâr tutarının TL’lık kısmını aşan bölümü % 45 ‘lik vergi dilimine tabidir.

26 Hammadde stoklarına ait kayıtlar aşağıdaki gibidir: Hammadde Alımları 2 Ocak 600 m.33 TL’dan 10 Mart m. 30 TL’dan 15 Haziran m.37,50 TL’dan 10 Ekim m45 TL’dan Kullanılan Hammadde 15 Nisan 400 m 10 Ağustos m 5 Kasım m İSTENEN: İlk Giren İlk Çıkar (FIFO) yöntemine göre stoklarını değerleyen bu işletmenin, faaliyet dönemi üretim birim maliyetini bularak Gelir Tablosunu düzenleyiniz.

27 D.Hammadde maliyetleri(FIFO) STOK KARTI GİREN ÇIKAN KALAN TarihAçıklamaMiktarB.maliyTutarMiktarB.malitTutarMiktarB.malytTutar 02.OcaSatın alınan MarSatın alınan Nisİmalata sevk HazSatın alınan300037, ,

28 Tarih AçıklamaMiktar B.M. Tutar Miktar B.M. Tutar MiktarB.M Tutar 10.Ağuİmalata sevk , , EkiSatın alınan , Kasİmalata sevk , ,

29 D.Hammadde miktar ve tutar dengesi D.B.D.İ.M.M Net alışlar 8100 m TL. (-)D.S.D.İ.M.M 3100 m TL. =üretimde kullanılan 5000 m TL. D.Hammadde miktar ve tutar dengesi D.B.D.İ.M.M Net alışlar 8100 m TL. (-)D.S.D.İ.M.M 3100 m TL. =üretimde kullanılan 5000 m TL.

30 Birim maliyetin tespiti Mamul DSYM D.İ.M.M B. +200x%100=200 B B. D.İ.G&GÜG B. +200x%50 = 100 B B. Birim başına Maliyetler D.İ.M.M TL/ B = 33,96 TL/B. D.İşç.&GÜG TL/4.900 B.= 45 78,96TL/B T.M.M. 78,96 TL/B. X B.= TL

31 DSYM STOK Maliyet Dökümü D.İ.M.M 33,96 TL/B. x 200 B.x %100 = D.İşç.&GÜG 45 TL/B. x 100 = DSYM STOK Maliyet Dökümü D.İ.M.M 33,96 TL/B. x 200 B.x %100 = D.İşç.&GÜG 45 TL/B. x 100 =

32 A- Net satışlar B- Satışların maliyeti Brüt satış kârı C- Faaliyet Giderleri(-) Faaliyet karı veya zararı D- Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karlar - E- Diğer faaliyetlerden olağan gider ve zarar(-) - F- Finansman gideri(-) - Olağan kâr veya zarar G- Olağan dışı gelir ve kar H- Olağan dışı gider ve zarar(-) Dönem kârı veya zararı İ- Dönem karı vergi ve diğer yas. yük. karş.(-) * ,50 Dönem net kârı veya zararı ,50.- * X % X % , ,50 A- Net satışlar B- Satışların maliyeti Brüt satış kârı C- Faaliyet Giderleri(-) Faaliyet karı veya zararı D- Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karlar - E- Diğer faaliyetlerden olağan gider ve zarar(-) - F- Finansman gideri(-) - Olağan kâr veya zarar G- Olağan dışı gelir ve kar H- Olağan dışı gider ve zarar(-) Dönem kârı veya zararı İ- Dönem karı vergi ve diğer yas. yük. karş.(-) * ,50 Dönem net kârı veya zararı ,50.- * X % X % , ,50 KAPTAN İMALAT ŞTİ. ÖZET GELİR TABLOSU

33 Genel Üretim Maliyetleri Doğrudan doğruya bir mamul birimi ile ilişki kurulamayan ama üretim sürecinde katlanmak zorunda olduğumuz diğer tüm üretim maliyetleri. Fabrika bina kirası Makinelerin amortismanı Endirekt Malzeme Endirekt İşçilik Enerji Tamir Bakım Sigorta Dışardan sağlanan fayda ve hizmetler

34 Genel Üretim Maliyetlerinde Karşılaşılan Sorunlar Üretim Kapasitesi karşısında Sabit, Değişken, Yarı-Değişken, Yarı-Sabit olma durumları. Aynı anda birden farklı çeşitte üretim yapılması durumunda mamullere yüklenmesi sorunu. Fiili tutarlarının üretim bittikten çok sonra kayıt ortamına alınabilmesi. Birden fazla esas üretim merkezlerinde ve yardımcı hizmet merkezlerinde oluşmaları.Bu oluşumların tespitinde birinci dağıtımın yapılması. Yardımcı hizmet merkezleri genel üretim maliyetlerinin esas üretim merkezlerine yüklenmesi. İkinci dağıtımın oluşturulması.


"MALİYET ve YÖNETİM MUHASEBESİ Prof.Dr.M.Sema ÜLKER AYYILDIZ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları