Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Reçete Yazmanın Genel İlkeleri Prof. Dr. Sibel Göksel Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji & Klinik Farmakoloji AD.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Reçete Yazmanın Genel İlkeleri Prof. Dr. Sibel Göksel Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji & Klinik Farmakoloji AD."— Sunum transkripti:

1 Reçete Yazmanın Genel İlkeleri Prof. Dr. Sibel Göksel Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji & Klinik Farmakoloji AD

2 Ama bunun gibi olmasın! Lütfen bir REÇETE yazınız.

3 Reçete,Reçete, –hekimin imzasını taşıyan; –hekimin profesyonelliğinin, seçkinliğinin, uyguladığı seçkin bir sanatın yansıması olan; –alelade bir kağıt parçasına indirgenemeyecek değerde ve önemde; –hukuksal anlamda geçerliliği olan, resmi bir belgedir.

4  Reçetenin resmiliği, hastanın sosyal güvenlik kurumlarından güvence taşıması ile ilişkili değildir.  Sosyal güvencesi olmayan hastaya yazılan reçetede resmi bir belgedir, ama hasta cepten öder.  Reçetenin resmi bir belge olması hekimliğin aynı zamanda bir kamu görevi olmasıyla da ilgilidir.

5 Reçeteyi yazan hekimden, ilacı verecek kişiye yazılan bir talimattır.Reçeteyi yazan hekimden, ilacı verecek kişiye yazılan bir talimattır. Ancak tedavinin başarısızlığında hastanın tedaviye uyumsuzluğunun çok önemli payı olduğundan, reçete hastanın anlayabileceği bir biçimde yazılmalıdır.Ancak tedavinin başarısızlığında hastanın tedaviye uyumsuzluğunun çok önemli payı olduğundan, reçete hastanın anlayabileceği bir biçimde yazılmalıdır. REÇETE

6 “Reçetesiz satılabilir” ruhsatı olanlar dışında, hiçbir ilaç reçetesiz satılamaz.“Reçetesiz satılabilir” ruhsatı olanlar dışında, hiçbir ilaç reçetesiz satılamaz. Yalnızca hekimlerin, diş hekimlerinin ve veteriner hekimlerin reçete yazma yetkisi vardır.Yalnızca hekimlerin, diş hekimlerinin ve veteriner hekimlerin reçete yazma yetkisi vardır. Reçeteyle ilgili yaşanabilecek sorunlar hekimin ihmal ve kusuru olarak değerlendirilir!Reçeteyle ilgili yaşanabilecek sorunlar hekimin ihmal ve kusuru olarak değerlendirilir!

7 Reçete yazma her hekimin doğal hakkıdır! Özel endikasyonlarda kullanılan az sayıda ilaç sadece ilgili uzman tarafından yazılır. Özel endikasyonlarda kullanılan az sayıda ilaç sadece ilgili uzman tarafından yazılır. Bazı ilaçların sadece hastanede yatan hastada uygulanması gerekir. Bazı ilaçların sadece hastanede yatan hastada uygulanması gerekir. Hastanın tedavisi ile ilgili geçerli bir uzman raporu varsa reçetenin tekrarlanması pratisyen hekim tarafından yapılabilir. Hastanın tedavisi ile ilgili geçerli bir uzman raporu varsa reçetenin tekrarlanması pratisyen hekim tarafından yapılabilir.

8 Geri ödemeyle ilgili hükümler her yıl Maliye Bakanlığı Bütçe Uygulama Talimatı ve bütçe yasası ile belirtilir. Geri ödemeyle ilgili hükümler her yıl Maliye Bakanlığı Bütçe Uygulama Talimatı ve bütçe yasası ile belirtilir. Resmi gazetede yayınlanan talimatlarda, geri ödeme kapsamında bulunmayan, ya da sadece belirli uzmanlar tarafından reçete edilecek ilaçların listesi ve geri ödemeyle ilgili hükümler bulunur. Resmi gazetede yayınlanan talimatlarda, geri ödeme kapsamında bulunmayan, ya da sadece belirli uzmanlar tarafından reçete edilecek ilaçların listesi ve geri ödemeyle ilgili hükümler bulunur. DİKKAT

9 Reçete yazmanın kendisi teknik bir iştir, ancak ilaç seçimi zahmetli ve bilimsel bir iştir.Reçete yazmanın kendisi teknik bir iştir, ancak ilaç seçimi zahmetli ve bilimsel bir iştir. İlaç seçiminde temel hedef “rasyonel (akılcı) tedavi” olmalıdır.İlaç seçiminde temel hedef “rasyonel (akılcı) tedavi” olmalıdır. EtkililikEtkililik GüvenlilikGüvenlilik UygunlukUygunluk MaliyetMaliyet “Kanıta dayalı tıp” ilkelerine dayanarak seçim yapılmalıdır.

10 REÇETE Herhangi temiz bir kağıt üzerine,Herhangi temiz bir kağıt üzerine, anlaşılır,anlaşılır, okunaklı,okunaklı, silinmeyen mürekkeple,silinmeyen mürekkeple, yerel lisanla,yerel lisanla, kısaltmalardan kaçınarak,kısaltmalardan kaçınarak, Latince, v.b. yabancı dil kullanılmadanLatince, v.b. yabancı dil kullanılmadanyazılmalıdır.

11 REÇETEDE BULUNMASI GEREKEN BİLGİLER Hekim ile ilgili bilgiler: Adı, soyadıAdı, soyadı ÜnvanıÜnvanı Uzmanlık alanıUzmanlık alanı AdresiAdresi Telefon numarasıTelefon numarası Diploma numarasıDiploma numarası İmzası (kaşesi)İmzası (kaşesi)

12 Hekim ile ilgili bilgiler: Yalnızca hastanın değil, gerektiğinde eczacının da iletişim kurabilmesi için son derece önemli bilgilerdir. Yalnızca hastanın değil, gerektiğinde eczacının da iletişim kurabilmesi için son derece önemli bilgilerdir.

13 REÇETEDE BULUNMASI GEREKEN BİLGİLER Hasta ile ilgili bilgiler: Adı, soyadıAdı, soyadı YaşıYaşı CinsiyetiCinsiyeti AdresiAdresi Telefon numarasıTelefon numarası Tanı (bazı ülkelerde zorunludur,Tanı (bazı ülkelerde zorunludur, TC Emekli Sandığı reçetelerinde de istenir)

14 Hasta ile ilgili bilgiler: Etikete de aynen aktarılmalıdır! Etikete de aynen aktarılmalıdır!

15 REÇETEDE BULUNMASI GEREKEN BİLGİLER Reçetenin yazıldığı tarih: Reçete formunun üst kısmında bulunmalıdır.Reçete formunun üst kısmında bulunmalıdır. Eczacı, eski tarihli reçeteleri vermeme hakkına sahiptir.Eczacı, eski tarihli reçeteleri vermeme hakkına sahiptir. Bazı ülkelerde 3-6 aydan eski reçetelerde yazılı ilaçlar verilmez.Bazı ülkelerde 3-6 aydan eski reçetelerde yazılı ilaçlar verilmez.

16 REÇETEDE BULUNMASI GEREKEN BİLGİLER –T.C. Emekli Sandığı, reçete tarihinden sonraki 4 iş gününden sonra alınan ilaçlar için geri ödeme yapmaz. –Reçete tekrarlarında reçete tarihi birkaç aydan eskiyse, hastanın durumu tekrar gözden geçirilmelidir.

17 REÇETEDE BULUNMASI GEREKEN BİLGİLER Reçetenin başına, geleneksel olarak, eczacıya hitaben “bu reçeteyi alınız (recipe)” anlamında “Rp” veya “R/” yazılır “Rx” değil.Reçetenin başına, geleneksel olarak, eczacıya hitaben “bu reçeteyi alınız (recipe)” anlamında “Rp” veya “R/” yazılır “Rx” değil. Reçetenin daha okunaklıReçetenin daha okunaklı olması için BÜYÜK HARFLE yazılması önerilmektedir. Geleneksel bir simge olmaktanGeleneksel bir simge olmaktan öte anlamı yoktur! SÜPERSKRİPSİYON SÜPERSKRİPSİYON AL!

18 REÇETEDE BULUNMASI GEREKEN BİLGİLER İlaçla ilgili bilgiler: Müstahzarın adıMüstahzarın adı Farmasötik şekliFarmasötik şekli Birim farmasötik şekilde bulunan etken madde miktarıBirim farmasötik şekilde bulunan etken madde miktarı Verilecek toplam ilaç miktarıVerilecek toplam ilaç miktarı Kullanım talimatıKullanım talimatı Varsa uyarılarVarsa uyarılar İNSKRİPSİYON İNSKRİPSİYON Reçeteninesası!

19 MÜSTAHZARIN ADI Türkiye’de ticari ad yazılması daha yaygın bir uygulamadır. Hekim isterse ilacın jenerik adını da yazabilir. Bu durumda eczacının, vereceği ticari müstahzara karar verme yetkisi vardır. Türkiye’de ticari ad yazılması daha yaygın bir uygulamadır. Hekim isterse ilacın jenerik adını da yazabilir. Bu durumda eczacının, vereceği ticari müstahzara karar verme yetkisi vardır.

20 Kombine preparatlarda jenerik ad birden fazla olduğundan genellikle ticari ad yazılır. Kombine preparatlarda jenerik ad birden fazla olduğundan genellikle ticari ad yazılır. (ko-trimoksazol, ko-amoksilav) Tek ilaç bile içerseler modifiye salınımlı preparatlar ticari isimleriyle yazılmalıdır. Tek ilaç bile içerseler modifiye salınımlı preparatlar ticari isimleriyle yazılmalıdır. MÜSTAHZARIN ADI

21 Hekim, eczacı tarafından, reçeteye yazdığı müstahzarın eşdeğerinin verilmesini istemiyorsa, reçeteye “benzerini vermeyiniz” ibaresini koymalıdır. Hekim, eczacı tarafından, reçeteye yazdığı müstahzarın eşdeğerinin verilmesini istemiyorsa, reçeteye “benzerini vermeyiniz” ibaresini koymalıdır. Böyle bir uyarı yoksa ve reçetede yazılı müstahzar eczanede yoksa, eczacı, daha pahalı olmamak kaydıyla farmasötik eşdeğerini verebilir. Böyle bir uyarı yoksa ve reçetede yazılı müstahzar eczanede yoksa, eczacı, daha pahalı olmamak kaydıyla farmasötik eşdeğerini verebilir.

22 FARMASÖTİK ŞEKLİ Dikkat: aynı etken maddenin birden fazla farmasötik şekli bulunabilir.Dikkat: aynı etken maddenin birden fazla farmasötik şekli bulunabilir. Farmasötik şekli yazarken kısaltma kullanmayınız.Farmasötik şekli yazarken kısaltma kullanmayınız. –Örneğin Susp. ve Supp. okunaksız bir reçetede karıştırılabilir. Tercihen Türkçe yazılmalıdır.Tercihen Türkçe yazılmalıdır.

23 BİRİM FARMASÖTİK ŞEKİLDE BULUNAN ETKEN MADDE MİKTARI 20 mg TABLET, 30 mg KAPSÜL, 50 mg DRAJE, 7mg/ml AMPUL, 14 mg/ml VİYAL, 1 mg/ml FLAKON, YA DA 5 mg/ml ŞURUP, SÜSPANSİYON, v.b. sıvı oral preparatta bulunan miktar belirtilir.20 mg TABLET, 30 mg KAPSÜL, 50 mg DRAJE, 7mg/ml AMPUL, 14 mg/ml VİYAL, 1 mg/ml FLAKON, YA DA 5 mg/ml ŞURUP, SÜSPANSİYON, v.b. sıvı oral preparatta bulunan miktar belirtilir. Solüsyon ve merhemlerin konsantrasyonları yazılır (örn. % 20’lik solüsyon, % 5’lik pomad, v.b.)Solüsyon ve merhemlerin konsantrasyonları yazılır (örn. % 20’lik solüsyon, % 5’lik pomad, v.b.) 1 g ve üstündeki miktarlar g olarak, 1 mg olanlar mg olarak ifade edilir. µg açıkça “MİKROGRAM” olarak yazılmalıdır.1 g ve üstündeki miktarlar g olarak, 1 mg olanlar mg olarak ifade edilir. µg açıkça “MİKROGRAM” olarak yazılmalıdır. Kesirli ifadelerden kaçınılmalıdır (örn mg yerine “50 MİKROGRAM” gibi).Kesirli ifadelerden kaçınılmalıdır (örn mg yerine “50 MİKROGRAM” gibi).

24 VERİLECEK İLAÇ MİKTARI Türkiye’de kutu, ampul, ya da şişe olarak ifade edilmektedir.Türkiye’de kutu, ampul, ya da şişe olarak ifade edilmektedir. Bu miktar hesaplanırken dikkat edilecek noktalar:Bu miktar hesaplanırken dikkat edilecek noktalar: –Tedavinin süresi –Tedavinin maliyeti –Suistimal olasılığı –Potansiyel toksisite veya aşırı doz –Hastanın hekimle temasını sürdürme gerekliliği SUBSKRİPSİYON

25 VERİLECEK İLAÇ MİKTARI Dikkat edilecek noktalar:Dikkat edilecek noktalar: –Sürekli kullanılan ilaçlar için sonraki hekim ziyaretine kadar geçecek süre –Sağlık sigorta sisteminin geri ödeme koşulları –İlk defa verilen ilaç, etkiden emin olunana kadar daha düşük miktarda verilmelidir. –Hekim reçete edeceği ilacın ambalaj şeklini iyi biliyor olmalıdır.

26 VERİLECEK İLAÇ MİKTARI Ambalaj şekli, farmasötik şekli, birim farmasötik şekil içinde bulunan ilaç miktarı hekim tarafından belirtilmediyse, eczacı, hastanın yaşını, durumunu göz önüne alarak tedaviyi sağlayabilecek en küçük ambalaj, uygun doz ve ünitede olanı verebilir.Ambalaj şekli, farmasötik şekli, birim farmasötik şekil içinde bulunan ilaç miktarı hekim tarafından belirtilmediyse, eczacı, hastanın yaşını, durumunu göz önüne alarak tedaviyi sağlayabilecek en küçük ambalaj, uygun doz ve ünitede olanı verebilir. Alışılagelmiş, yabancı dilde kısaltmalardan kaçınılmalı (Örn. D: 1 B), verilmesi istenen miktar, hem rakam, hem de yazı ile ve Türkçe belirtilmelidir.Alışılagelmiş, yabancı dilde kısaltmalardan kaçınılmalı (Örn. D: 1 B), verilmesi istenen miktar, hem rakam, hem de yazı ile ve Türkçe belirtilmelidir. –Örn. 2 (iki) kutu veriniz!

27 Donne Dispense “Ver” Boite “Kutu”

28 KULLANIM TALİMATI Bu bölüm hastaya hitaben yazılır.Bu bölüm hastaya hitaben yazılır. Başına konan “S” harfi Latince’de “yaz” anlamına gelen “signa”yı temsil eder; eczacıya bu bilgileri etikete (bizdeki uygulamada ilaç kutusunun üzerine) yazma talimatıdır.Başına konan “S” harfi Latince’de “yaz” anlamına gelen “signa”yı temsil eder; eczacıya bu bilgileri etikete (bizdeki uygulamada ilaç kutusunun üzerine) yazma talimatıdır.İNSTRÜKSİYON

29 KULLANIM TALİMATI İlacın hangi dozda,İlacın hangi dozda, Hangi yoldan,Hangi yoldan, Ne sıklıkta alınacağı belirtilmelidir.Ne sıklıkta alınacağı belirtilmelidir. Varsa özel talimat ve uyarılar da yazılır.Varsa özel talimat ve uyarılar da yazılır. Bu bölümde özellikle kısaltmalardan ve “tarif üzerine”, “gerektiğinde” gibi ifadelerden kaçınılmalıdır.Bu bölümde özellikle kısaltmalardan ve “tarif üzerine”, “gerektiğinde” gibi ifadelerden kaçınılmalıdır.

30 Majistral reçete Hekimin yazdığı formüle göre eczacı hazırlar. Etken madde Yardımcı madde Düzeltici madde Sıvağ Ofisinal reçete Hekim formül yazmaz. Formül Türk Farmakopesi’nde vardır. Farmakopedeki ad ve istenilen miktar yazılır. Örn. Tentürdiyot 100 ml şişe gibi Oxide de zinc 2 g Acide borique 2 g Krem baz 15 g

31 Umarız artık böyle olur! Lütfen bir REÇETE yazınız T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ BORNOVA, İZMİR TEL: HASTANIN ADI-SOYADI: Ayşe Sönmez TARİH: YAŞI: 40CİNSİYETİ: K PROTOKOL NO: ADRES,TEL. NO: 205 Sok. 36/4, Bornova, İzmir, Rp1) Metoklopramid 10 mg tablet Bir kutu vrz. (veriniz) S: Migren nöbetinin başladığı hissedildiğinde bir tablet yutulacak 2) Parasetamol 500 mg tablet Bir (1) kutu vrz. S: Metoklopramidden en az 20 dakika sonra iki tablet yutulacak (günde en fazla 8 tablet alınabilir.) İMZA HEKİMİN ADI-SOYADI: Dr. Mehmet Yılmaz DİPLOMA NO: no’lu ilaç(lar)ın farmasötik eşdeğerini verebilirsiniz no’lu ilaç(lar)ın farmasötik eşdeğerini vermeyiniz. Reçetenin tekrar gelişte getirilmesi rica olunur.

32 Lütfen REÇETE verdikten sonra hastanızı bilgilendiriniz! Kullanım talimatı Uyarılar Yan etkiler Kontrol Herşey anlaşıldı mı?

33  UNUTMAYINIZ  Zaman darlığı nedeniyle bir hastayı bilgilendirmemek ve uygun talimatları vermemek mahkemeler tarafından hiçbir zaman mazeret olarak kabul edilmez!

34 Özel reçeteye tabi ilaçlar Kırmızı reçete Yeşil reçete Turuncu reçete Mor reçete

35 1961  Narkotik İlaçlar Tek Sözleşmesi (Single Convention on Narcotic Drugs) 1971  Psikotrop Maddeler Sözleşmesi (Convention on Psychotropic Drugs) Amaç Narkotik ve psikotrop ilaçların suistimalinin önlenmesi Yasal üretim-dağıtım yollarından “sokak” piyasasına kaydırılmalarının engellenmesi

36 Uyuşturucu madde listesi Narkotik analjezikler (opioidler) Kokain Flunitrazepam Metilfenidat, fenetilin KIRMIZI REÇETE

37 Psikotrop ilaçlar listesi Barbituratlar ve diğer sedatif-hipnotikler Benzodiazepinler Amfetaminler Kodein ve dionin Etomidat, ketamin vb. genel anestezikler Biperiden, triheksifenidil vb. santral antikolinerjikler YEŞİL REÇETE

38 Kırmızı ve yeşil reçeteler boş olarak Kırmızı ve yeşil reçeteler boş olarak serbest hekimler veya hastanelerce serbest hekimler veya hastanelerce İl Sağlık Müdürlüğü’nden temin edilir. İl Sağlık Müdürlüğü’nden temin edilir. 3 nüsha halinde düzenlenir. 3 nüsha halinde düzenlenir. 1 asıl, 2 kopya Kopyalardan birisini hekim saklar. Kopyalardan birisini hekim saklar. Eczacı hastanın kimliği ve adresini kaydeder, Eczacı hastanın kimliği ve adresini kaydeder, 2. kopyayı saklar. 2. kopyayı saklar. Aslı eczacı tarafından Sağlık Bakanlığı’na Aslı eczacı tarafından Sağlık Bakanlığı’na gönderilmek üzere ertesi ayın 20’sine kadar gönderilmek üzere ertesi ayın 20’sine kadar İl Sağlık Müdürlüğü’ne teslim edilir. İl Sağlık Müdürlüğü’ne teslim edilir. Kırmızı ve yeşil reçeteler tekrarlanmaz! Kırmızı ve yeşil reçeteler tekrarlanmaz!

39 TURUNCU REÇETETURUNCU REÇETE –Pıhtılaşma faktörleri –Normal ve özel immün globulinler –İnsan albumini –Cerrahide kullanılan doku yapıştırıcıları MOR REÇETEMOR REÇETE –Pıhtılaşma faktörleri “Kan Ürünleri Reçetesi ve Hemofili Takip Karnesi” Uygulaması-Kasım 2001

40 Reçetesiz Satılan İlaçlar “Self-medication” için reçetesiz ilaç satılabilir aspirin, parasetamol, ibuprofen vb ağrı kesici-ateş düşürücüler yara-yanıkta kullanılan antiseptikler bağımlılık yapmayan sentetik öksürük kesiciler oral-lokal antihistaminikler vazokonstriktör + antihistaminik kombinasyonları (antigripal) oftalmik merhem, solüsyonlar burun damla ve spreyleri antiseptik kulak damlaları önerilen günlük dozu aşmayacak şekilde vitamin içeren multivitamin müstahzarları OTC ilaçlar (over the counter = tezgah üstü)

41 WHO Guide to Good Prescribing Reçete Yazma Rehberi 2004-Ankara Sağlık Bakanlığı Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Hıfzıssıhha Mektebi (E-kütüphane 33 no’lu yayın) (E-kütüphane 33 no’lu yayın)

42 Türkiye İlaç Kılavuzu TİK Formüleri Sağlık Bakanlığı İlaç Eczacılık Genel Müdürlüğü Türk Tabipler Birliği Türk Eczacılar Birliği Basım: Turgut Yayıncılık ve Tic. A.Ş. (İSTANBUL)Basım: Turgut Yayıncılık ve Tic. A.Ş. (İSTANBUL)http://www.turyay.com.tr/tik_2003.htm Dağıtım: Palme Yayın Dağıtım Pazarlama İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. (ANKARA)Dağıtım: Palme Yayın Dağıtım Pazarlama İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. (ANKARA)

43 Prof. Dr. Levent ÜSTÜNES Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı


"Reçete Yazmanın Genel İlkeleri Prof. Dr. Sibel Göksel Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji & Klinik Farmakoloji AD." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları