Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Ödem Prof. Dr. Ahmet Nayır İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Ödem Prof. Dr. Ahmet Nayır İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 Ödem Prof. Dr. Ahmet Nayır İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı

2 Homeostaz Tanım: Vücutta yaşamsal önemi olan işlevlerin dengede tutulması Yaşamsal önemli işlevler: Vücut ısısı Kan basıncı Kalp hızı Kan şeker düzeyi Vücut sıvı dengesi

3 ÖDEM TANIMI Ekstrasellüler Sıvının anormal miktardaki artışıdır ANASARKA: Ciddi, yaygın ödem.

4 Ödem Lokalize ya da yaygın (generalize) Generalize form: –Gözlerde bufissür şeklinde –Gode bırakma

5 Ödem Gode bırakan ödem

6 İntrasellülerEkstrasellüler 3Na + 2K + Hücre Membranı Kapiler Duvarı Plasma Volümü Vücut Sıvısı ve Sodyum Dağılımı [Na + ]= 4.5 mEq/L 140 mEq/L [K + ]= 140 mEq/L4.5 mEq/L [Osm]= 290 mOsm/L290 mOsm/L Total Vücut Sıvısı: Erkek:VA % 65. Kadın:VA % 60

7 İntrasellüler 36%25 L ESS 24%17 L Eritrosit BAĞ DOKUSU 4.5%3 L KEMİK 3% 2 L İNTERSTİSYEL SIVI 11.5%8 L PLASMA SIVISI 4.5% 3 L TRANSSELLÜLER SIVI 1.5%1 L İnput

8 İyon komposizyonu İnterstisyel sıvı Plasma sıvısı Hücre sıvısı

9 Major Ekstrasellüler Sıvı Bölümleri (ESS’nın 11L ) Plazma (kan eksi eritrosit ve lökosit) –70 Kg erkekte ~3 L –Vücut ağırlığının ~ % 4.5 İnterstisyel sıvı (hücreler arasında) –70 Kg erkekte ~8 L –Vücut ağırlığının ~ % 11.5

10 Diğer Ekstrasellüler Sıvılar Kemik ve dense bağ dokusu Transsellüler sıvı (sekresyonlar) –GİS sekresyonları –intraoküler sıvı –serebrospinal sıvı –ter –sinovial sıvı

11 Venül Kapiler Kan akımı AV şant Metarteriol Arteriol

12 Kan kapilleri Doku Lenf Dolaşımı İlişkisi

13 Mikrosirkülasyon Besin maddelerinin hücrelere ulaşması için önemlidir Atık maddelerin uzaklaştırılması için önemlidir On milyar kapiller metre kare alan oluşturur Solüt ve sıvı değişimi sağlanır

14 İnterstisyum ve İnterstisyel Sıvı Hücreler arası alana interstisyum denilir. Bu alandaki sıvıya interstisyel sıvı denilir. İnterstisyumda iki tip yapı vardır. Bunlar kollajen lifler ve proteoglikan flaman (hyaluronik asit tarafından oluşturulan helozon yapılar). İnterstisyumdaki sıvının çoğu jel şeklindedir (sıvı- proteoglikan karışımı); normal koşullarda çok az serbest sıvı vardır. Jel yapısında sıvının difüzyonu çok kolaydır ve konsantrasyonda küçük oynamalar ile moleküller yer değiştirir.

15 Kapillerler arası Net Sıvı Hareketinin Belirleyicileri Kapiller hidrostatik basınç (Pc)-kapiller membrandan sıvının dışarı hareketini sağlar. İnterstitisyel sıvı basıncı (Pif)- değer pozitif ise filtrasyona karşı gelir.

16 Basınçlar Kapiller hidrostatik basınç –Kalbin pompa gücü. İnterstisyel Sıvı Basıncı – İnterstisyel sıvıda ne kadar fiziksel basınç var? Plazma kolloidal basıncı – plazma interstisyel sıvıya göre ne kadar yoğun? İnterstisyel sıvı kolloid (ozmotik) basıncı– İnterstisyel sıvı plazma ile karşılaştırılınca ne kadar yoğun?

17 Kapillerde Arteriolde Filtrasyonu Etkileyen Kuvvetler Sıvıyı dışarı zorlayan kuvvetler: Kapiller basıncı30 Negatif interstisyel serbest sıvı basıncı3 İnterstitisyel sıvı kolloid osmotik basıncı8 TOTAL DIŞARI ZORLAYAN KUVVET 41 Sıvıyı içeri zorlayan kuvvetler : Plasma kolloid osmotik basıncı 28 TOTAL İÇERİ ZORLAYAN KUVVET 28 Kuvvetlerin toplamı: Dışarı 41 İçeri 28 NET DIŞARI KUVVET 13 mmHg

18 Kapillerin Venöz Kısmında Reabsorpsiyonu Etkileyen Kuvvetler Sıvının içeri girmesini sağlayan kuvvetler: Plasma kolloid osmotik basıncı28 TOTAL İÇERİ ZORLAYAN KUVVET 28 Sıvının dışarı hareketini sağlayan kuvvetler: Kapiller basınç10 Negatif interstisyel serbest sıvı basıncı 3 İnterstitisyel ıvı kolloid osmotik basıncı 8 TOTAL DIŞARI ZORLAYAN KUVVETLER21 Kuvvetleri Yoplamı: Dışarı21 İçeri28 NET İÇERİ ZORLAYAN KUVVET7 mmHg

19 Kapillerde Net Sıvı Hareketinin Belirleyicileri Filtrasyon hızı = net filtrasyon basıncı (NFP)’nın filtrasyon katsayısı ile çarpımı ile elde edilir Filtrasyon koeffisient (Kf) yüzey alanı ile membranın hidrolik iletkenliği çarpımıdır

20 Kapillerde Net Starling Kuvveti Sıvının dışarı hareketini sağlayan ortalama değerler: Ortalama Kapiller basınç17.3 Negatif interstisyel serbest sıvı basıncı 3.0 İnterstisyel sıvı kolloid osmotik basıncı8.0 TOTAL DIŞARI ZORLAYAN KUVVETLER28.3 Sıvının içeri hareketini sağlayan ortalama değerler : Plasma kolloid osmotik basıncı28.0 TOTAL İÇERİ ZORLAYAN KUVVETLER 28.0 Ortalama değerlerin toplamı: Dışarı28.3 İçeri28.0 NET DIŞARI KUVVET0.3 mmHg Starling şunu söylemektedir – sıvılar hemen hemen denge halindedir. Çok küçük bir sıvı dokuda kalmaktadır ve bu da lenfatik sistem ile drene olmaktadır

21 P atogenez Plazma osmotik basınç azalması Kardiyak output azalması Efektif arteryal volüm azalması Kapiler hasar Renal faktörler Renin-Angiotension-Aldosteron aktivasyonu

22 Kapiller Hasar Kapiller endotelde hasar yapan nedenler, permeabilite artışına neden olur ve proteinler interstitial kompartmana geçer. Hasara yol açan ajanlar İlaçlar Viral/bakteriyel ajanlar Termal/mekanik travma İmmunolojik nedenler İnflamatuar ödeme yol açarlar Gode bırakmıyan, lokalize, kırmızı ve ağrılı

23 Efektif Arteryal Volüm Azalması Ödem nedenlerinin büyük bir yüzdesinde efektif arteryal volüm azalmıştır. Bir seri fizyolojik yanıt mekanizması arteryal volümü normale getirmek ister iken ödem meydana gelir.

24 Yaygın Ödem Ne frotik S endrom / H i poalbuminemi k durumlar P rim er patoloji : K olloid on k oti k basınç azalması idrar ile protein kaybı ağır beslenme bozukluğu protein kaybettiren enteropat i k on j entital h i poalbuminemi karaciğer sirozu İ ntersti syumda sıvı birikir Hi povole mi gelişir RAA aksı aktive olarak sodyum / su retansiyonu olur

25 Yaygın Ödem İlaç’a bağlı Ödem Renal vaso k onstr iksiyon ( antienflamatuar ilaçlar, sik losporin) Arteri yel dila tasyon (vasodilat ör ) R enal sod yum reabsorp siyonu artıran (steroid hormon) Kapiller hasar (interleukin-2)

26 Lokalize ödem İnflamasyon Venöz/lenfatik obstruksiyon Kronik lenfanjit Bölgesel lenf nodüllerinin rezeksiyonunda Filariasis

27 Ayırıcı Tanı Kalp Yetmezliği Böbrek hastalığı Siroz Beslenme kaynaklı İdiopatik Diğer ender nedenler

28 Efektif Arteriyel Volüm Azalması Ödem oluşmasında kilit olaydır. Proksimal tubulüste sodyum ve su tutulması efektif arteryal volümü düzeltmek için yeterli olmaz, stimulus devam eder. Su ve tuz tutulması da devam eder

29 Afferent arteriol Efferent arteriol Glomerüle gelen plazmanın % 80’i filtre edilmez ve efferent arteriolden dolaşıma devam eder Glomerül Bowman kapsülü Glomerüle gelen plazmanın % 20’si filtre edilir Böbrek tubulüsü İdrar çıkışı Venöz Sistem Peritubüler kapiler GF TR TS

30 Glomerüler kapiler Efferent arteriol Peritubüler kapiler Ven İdrar Tubül Bowman kapsülü Filtrat yolu Kan yolu Glomerüler filtrasyon Tubüler reabsorpsiyon Tubüler sekresyon

31 Arteriel kan basıncı Afferent arteriol Glomerül Efferent arteriol Glomeruler kapiler kan basıncı Net filtrasyon basıncı GFR

32 Vazokonstriksiyon (glomerüie kan akımını azaltır) Afferent arteriol Glomerül Efferent arteriol Glomerüler kapiler Kan basıncı Net filtrasyon basıncı GFR

33 Afferent arteriol Glomerül Efferent arteriol Glomerüler kapiller kan basıncı Net filtrasyon basıncı GFR Vazodilatasyon (glomerüle kan akımını artırır)

34 Efferent arteriol Distal tubülüs Bowman kapsülü Afferent arteriol

35 Efferent arteriol Düz Kas hücresi Makula densa Distal tubül Afferent arteriol Granüler hücreler Podosit Glomerül kapilerleri Bowman boşluğu Endotel hücresi

36 Na + K+K+ 2Cl - PLA 2 Arachadonic acid COX-2 PGE 2, PGI 2 AC ATP cAMP renin GG Macula Densa JG hücre arteriol lumeni tubulus lumeni phospholipase A 2 cyclooxygenase-2 prostaglandin reseptör Tubüler Sıvı ve Renin Sekresyonu Arasındaki İlişki

37 NaCl / ESS volüm / Arteriyal kan basıncı KCBöbrekAkciğer Adrenal korteks Böbrek H 2 O tutulur Na + (ve CI – ) Osmotik yolla ESS da H 2 O tutar Na + (ve CI – ) tutulur Tubulüslerde Na+ reabsorpsiyonu ( CI – reabsorpsiyonu Pasif olarak) Vasopressin Susama Arterioler Vazokonstrik. Tubulüslerde H 2 O reabsorpsiyon Sıvı alımı Renin Angiotensin- converting enzyme AngiotensinogenAngiotensin IAngiotensin IIAldosterone

38 ÖDEM TİPLERİ LOKALİZE GENERALİZE İnflamasyon Lenfatik Obstruksiyon Venöz Obstruksiyon Tromboflebit KARDİAK HEPATİK RENAL NEFROTIK SENDROM AKUT GN KBY İDİOPATİK DİĞER Siklik Miksödem Vazodilatör nedeniyle Gebelik nedeniyle Kapiler kaçış sendromu

39 ÖDEM OLUŞMA MEKANİZMALARI  IS P cap  cap P IS Starling kuvveti Dengesi Filtrasyon < veya = Lenfatik Drenaj Filtrasyon > Lenfatik Drenaj ÖDEM  ÖDEM (Kapiller Permeabilite) İnterstisyel Alan

40 KARDİAK ÖDEM Tanı Kalp Hastalığı Öyküsü Pulmoner Ödem Bulgusu Ortopne Ağır dispne Akciğerde staz ralleri Volüm Artışı Bulgusu Hepatik Konjesyon Hepatojugular Reflux Ventriküler Gallop Ritmi Genellikle alt ekstremitelerde Simetrik özellikte

41 Kardiyak Ödem Fizyopatolojisi Kalp Hastalığı Sol Ventriküler Disfonksiyon SağVentriküler Disfonksiyon Artmış Pulmoner Venöz Basınç Pulmoner Ödem Sistemik Ödem Hipotansiyon Renal Na Retansiyonu

42 HEPATİK ÖDEM Tanı Karaciğer hastalığı öyküsü Kronik Karaciğer Hastalığı Bulguları Spider Angioma Palmer Eritem Sarılık Hipoalbuminemi Portal Hipertansiyon Bulguları Karın duvarında kollateraller Özofagus Varisleri Asit

43 KC HASTALIĞI Nörohümoral aktivasyon (Artan“Volüm Hormonları”) KC Sirozu Hepatik sinusoidlerde basıç artışı Periton boşluğuna sıvı sızması Sistemik Ödem Asit Renal Na Retansiyonu HEPATİKÖDEM Fizyopatolojisi Fonksiyonel Renal Yetersizlik (Hepatorenal Sendrom)

44 RENAL ÖDEM Tanı Renal Hastalık Öyküsü Albümin Kaybı Kanıtları Proteinüri (3+ / 4+) Hipoalbüminemi Renal Ultrasonografi Büyük Böbrek Nefrotik Sendrom ya da AGN Küçük Böbrek KBY

45 RENAL ÖDEM Tanı Nefrotik Sendrom Hiyalin slendir Oval yağ cisimleri Lipid damla/slendir Akut Glomerülonefrit Hematüri Eritrosit slendir Lökosit slendir Piyüri Kronik Böbrek Yetersizliği Geniş mum slendir İdrar Analizi

46 RENAL ÖDEM Patofizyoloji RENAL HASTALIK Albüminin idrar ile kaybı GFR azalması Hipoalbüminemi Değişen Starling Kuvveti Sistemik Ödem Renal Na Retansiyonu NEFROTIK HASTALIK NEFITİK HASTALIK

47 KARDİAK Ödem karakteri HEPATİKRENAL Proteinüri Yüz Edema Asit Hipoalbüminemi Ağır Yok YokHafifAğırYok/Orta AğırOrta/HafifYok Yok/Eser Ağır/Orta OrtaHafif Ağır

48 İDİOPATİK ÖDEM Yanı Doğurganlık çağındaki kadınlar Yeme sorunları ile birlikte Dependent Edema Yüzde Ödem Abdominal Bloating 

49 İDİOPATİK ÖDEM Fizyopatolojisi  IS P cap  cap P IS Starling Kuvveti Dengesi Filtrasyon > Lenfatik Drenaj ÖDEM (Kapiller Permeabilite) İnterstisyel Alan   

50 Renin-Angiotensin Sistemi angiotensinogen angiotensin I konverting enzim angiotensin II renin vasokonstriksiyon Efferent konstriksiyon; net PT reabsorpsiyonu Prosimal tubulüsde (PT) Sodyum reabsorpsiyonu artışı

51 Aldo Toplayıcı Kanallarda Na + ve K + Üzerine Aldosteron Etkisi Lumen Kan

52 Hastaya Yaklaşım Yaygın Ödem Lokalize Ya da Ven öz obstru ksiyon L enfatik obstr uksiyon Kalp Karaciğer Böbrek

53 Ödem yapan Diğer Nedenler Hipotiroidi (miksödem) periotibial bölge periorbital kabalık gode bırakmıyan Eksojen hiperadrenokortizm Gebelik Östrojenler angionörotik


"Ödem Prof. Dr. Ahmet Nayır İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları