Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Halk Sağlığı Politikalarının Geliştirilmesinde Bilimsel Çalışmanın Rolü: Tütün Kontrolü Örneği Dr. Nazmi Bilir 29 Nisan 2014

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Halk Sağlığı Politikalarının Geliştirilmesinde Bilimsel Çalışmanın Rolü: Tütün Kontrolü Örneği Dr. Nazmi Bilir 29 Nisan 2014"— Sunum transkripti:

1 Halk Sağlığı Politikalarının Geliştirilmesinde Bilimsel Çalışmanın Rolü: Tütün Kontrolü Örneği Dr. Nazmi Bilir 29 Nisan 2014

2 Four-level hierarchy for classifying the strength of causal inferences from available evidence Source: U.S. Department of Health and Human Services 2004 Level 1Evidence is sufficient to infer a causal relationship Level 2Evidence is suggestive but not sufficient to infer a causal relationship Level 3Evidence is inadequate to infer the presence or absence of a causal relationship (which encompasses evidence that is sparse, of poor quality, or conflicting) Level 4Evidence is suggestive of no causal relationship

3 Dünyada ilk tütün kontrolü uygulamaları Maya ve Aztek toplumlarında törenlerde kullanılıyor – Bazı hastalıklara iyi geliyor?... öksürük, baş ağrısı.. Tütün’ün Avrupa’ya girişi 1492’den sonra Rodrigo Jerez: “içine şeytan girdi” 7 yıl hapis cezası – Bilimsel dayanağı olmayan karar... Christopher Columbus

4 1559: Jean Nicot: Fransa’nın Protekiz büyükelçisi – Kraliçe’nin baş ağrısına iyi geliyor “kraliçe otu” 1600’ler: Hindistan, Çin ve Japonya – Bazı yasaklar... nedeni ?? 1609: Osmanlı’da ilk yasak: – I. Ahmet; esnafın işine engel oluyor IV. Murat yasakları: ( ) – 6 kızdan sonra oğlu olunca şenlik – Cibali yangını, ( ev yanıyor) – Kahvelerde padişah aleyhinde konuşmalar “sağlıkla ilgili bilimsel gerekçe yok”

5 IV. Mehmet dönemi: 1640: – Kendisi tütün içiyor. Şeyh-ül İslam Bahai Ef. tütün içtiği için Mısır’da sürgünde. Geri geliyor... “fetva”... tütün serbest – Tütün haram – mekruh tartışmaları... İskeçe, Kavala.. 41 yerde tütün tarımı “Şark tütünü” aile tütün tarımı yapıyor Şark tütünü beğeniliyor, tütün tarımı artırılıyor... – Yasaklamak yerine vergi konuyor... “devletin gelir kaynağı” 400 yerde aile tütün tarımı 1682: İnhisar İdaresi: devlet kontrol altına alıyor

6 Lavoisier’in idamı, 1794: – Madde yok olmaz, yoktan var olmaz!! – Tütünü ıslatıyor: “hazineyi zarara sokuyor” – “devrimin bilim adamına ihtiyacı yok” ABD 1881: John Bonsack: – sigara sarma makinesi – sigara / gün – Üretim artışı: “arz” --- ucuzluyor – Askere sigara dağıtımı Cephedeki asker...

7 Zararlı etkileri ve “kontrol” 1604: King James: göz-burun-beyin üzerinde zararları – “Counterbalast to tobacco” 1761: Dr. John Hill – Cautions Against the Immoderate Use of Snuff 1889: Saint John Hastanesi raporu – Larinks kanseri ile ilişkisi 1890: “güvenli kibrit” 1903: Kanada: Kanun teklifi --- “red ” – çocuklara sigara satış yasağı 1908: Kanada: 16 yaşından küçüklere sigara satış yasağı 1926: TBMM, Dr. Fuat: çocuklara satış yasağı --- “red”

8 Kanıtlar ortaya konuyor 1938: Raymond Pearl: – Sigara içenlerin yaşam süresi daha kısa 1947: Norman Delarue: – Akciğer kanseri ilişkisi: istatistik anlamlı!! Örnek küçük.. Epidemiyolojik çalışmalar: – 1950: Wynder & Graham: ilk vaka-kontrol çalışması – 1950: R. Doll: British doctor’s study: ilk kohort başlıyor – 1950: R. Doll: British doctor’s study: vaka-kontrol raporu – 1954: Hammond & Horn: prospektif çalışma raporu – 1964: R. Doll: 10 yıllık izlem sonuçları raporu – 1964: Surgeon General raporu

9 Doll R & Hill AB. Smoking and carcinoma of lung, Preliminary Report, BMJ, 1950 Doll R, Peto R,.. Mortality in relation to smoking: 40 years’ observation on male British doctors, BMJ, 1994

10 Tütün kullanımı ile ilişki konusunda yeterli (sufficient) kanıt bulunan kanser türleri, IARC raporları Kanser türüAraştırma sayısıRR Vaka-kontrolKohort Akciğer ,0 – 30,0 Larinks25510,0 Özofagus35192,0 – 5,0 Mesane50243,0 Mide44271,5 – 2,0 Böbrek1381,5 – 2,5 Serviks uteri49141,5 – 2,5 Pankreas38272,0 – 4,0 Burun boşluğu911,5 – 2,5 Ağız boşluğu1634,0 – 5,0

11 Gelinen nokta – 1 Bilimsel kanıt Tütün kullanımı zararlı – Kanser – Kalp hastalığı – Akciğer hastalığı –.... Önlem, uygulama Tütün kullanımı azaltılmalı Eğitim Satış kısıtlamaları Reklam yasağı Vergi – Fiyat Çocuk yaşta başlanıyor – Çocuklar sigara içmesin !!! – MEB Proje...

12 Sigara içmeye başlama önlenmeye çalışıldı Kimse sigara içmeye başlamazsa sigaraya bağlı sorunlar azalır !!! Halen sigara içenler?? – Hastalık ve ölümler – Ekonomik kayıplar –... Sigarayı bırakmak yarar sağlar mı?

13

14

15 Unless current smokers quit, tobacco deaths will rise dramatically in the next 50 years R. Peto, 1994

16 R. Doll, R. Peto

17 15 Yaşından Büyük Yetişkinlerin Tütün Kullanımı ve Bırakma Durumları (Yüzde) Sigarayı bırakmaErkekKadınToplam Halen kullanan41,5 13,127,1 Son 12 ayda bırakmayı deneyen 45,148,846,0 Son 12 ayda bırakmış olan 12,5 14,513,1 KYTA, 2012

18 Sigara içenlere bırakma konusunda destek sağlanmalı Psiko-sosyal destek yaklaşımı – Karar vermeye destek Nikotin replasmanı – Yoksunluk yakınmalarına destek Bupropion – Bırakma isteğini artırıyor Varenicline – Parsiyel nikotin agonisti – Nikotin gereksinimini azaltıyor Diğer... aşı.. vb..

19 Gelinen nokta – 2 Bilimsel kanıt Sigarayı bırakmak yarar sağlıyor Bırakmayı destekleyen yöntemler var Önlem, uygulama Sigara bırakma hizmetleri yaygınlaştırılmalı – İnsangücü yetiştirilmeli – İlaçlar temin edilmeli – Geri ödeme planı olmalı Sigara bırakma danışma hattı kurulmalı (ALO 171)

20 Copyright ©2004 BMJ Publishing Group Ltd. Jarvis, M. J BMJ 2004;328: Light sigara konusu Regulation of nicotine intake: actual and predicted intake per cigarette from low tar cigarettes. Data from health survey for England, 1998

21 Sigara içmeye başlamanın önlenmesi Sigara içenlere bırakma konusunda destek sağlanması Sigara içmeyenlerin korunması: – Pasif etkilenim zararlı mı? – Pasif etkilenim ne kadar yaygın? – Pasif etkilenimin önlenmesi yarar sağlar mı? – Pasif etkilenimin önlenmesi olanaklı mı?

22 Pasif etkilenim zararlı mı? Tütün dumanı: Grup 1 kanserojen (IARC) Yetişkinde: – Kalp krizi riski %25-30 fazla (Surg. Gen. Raporu) – Akciğer kanseri riski %20-30 fazla (Surg. Gen. Raporu) – Nazofarinks, sinus, meme kanseri, lösemi riski yüksek – SVH riski fazla Çocuklarda: – Sigara içilen evde yaşayan çocuk: sigara/yıl içmiş gibi – Ani Bebek Ölümü sendromu riski yüksek – Astım ve ÜSYE riski yüksek Diğer etkiler: koku, irritasyon,...

23 Pasif Etkilenim Çok Sık GYTS (KGTA, 2003): – 81.6% – evde – 85.9% – toplu yerlerde Değişik çalışmalar – Sigara içenlerin %60-90’ı evde içiyor – 55-85’i çocukların yanında içiyor İdrar cotinine – öğrenciler – %76 – yüksek değerler Kahvehane araştırması, nefeste CO – Sigara içmeyen-dışarıda: 3.5 ppm – Sigara içmeyen içeride: 8.9 ppm – Sigara içen içeride: 23.5 ppm

24 Kahvehanedeki Sigara İçen ve İçmeyen Kişilerin Nefesinde Karbon monoksit Düzeyleri Bilir N. ve ark. Karbon monoksit Düzeyleri Sigara içmeyen dışarıdaki Sigara içmeyen içerideki Sigara içen içerideki

25 Gelinen nokta – 3 Bilimsel kanıt Sigara dumanından pasif etkilenim zararlı – Kanser – Kalp hastalığı – Felç – İstenmeyen koku –... Önlem, uygulama Pasif etkilenim önlenmeli – Eğitim – Kapalı yerlerde sigara içme yasağı – Yasal düzenlemeler – Denetim, yaptırım

26 Yasal düzenlemeler Uluslararası – DSÖ: 1970 ve 1980 uyarıları – DSÖ, TKÇS: 2003 – AB: Tobacco Products Directive, 2014 Ulusal – Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun, No : bazı kapalı alanlar, reklam, TV yayını, uyarı yazısı 2008: bütün kapalı alanlar İkram endüstrisi (tütün end.) itirazları: klima ithalatı SMOKING OR HEALTH; CHOOSE HEALTH

27 Uygulama sonuçları Pasif etkilenim azaldı – İç ortam hava kalitesi düzeldi Sağlık sorunları azaldı Ekonomik kayıplar azaldı Sigara kullanımı azaldı

28 Dünyada sigara kullanımı, ülke toplamı Marie Ng, Michael K. Freeman, Thomas D. Fleming, Margaret Robinson, Laura Dwyer-Lindgren, Blake Thomson Alexandra Wollum, Ella Sanman, Sarah Wulf; Alan D. Lopez, Christopher J. L. Murray, Emmanuela GakidouhD JAMA. 2014;311(2): doi: /jama

29 Türkiye’de tütün kullanım sıklığı,

30 Kaynaklar: 1993 Sağlık Bakanlığı Araştırması, 2004 Sağlık Bakanlığı Ulusal Hastalık Yükü Çalışması, 2006 Aile Araştırma Kurumu ve TÜİK Aile Yapısı Araştırması 2008 Küresel Yetişkin Tütün Araştırması (SB, TÜİK, DSÖ, CDC) 2012 Küresel Yetişkin Tütün Araştırması (SB, TÜİK, DSÖ, CDC) Türkiye’de Yıllara Göre Sigara Kullanım Durumu ( ) 30

31 Türkiye’de bazı kapalı yerlerde pasif etkilenim durumu,

32 Bundan sonrası Bilimsel kanıt Özel mülkiyette sigara içilmesinin etkileri – Evler – Özel araçlar Önlem, uygulama Özel mülkiyette sigara içilmesine kısıtlama

33 Laws Banning Smoking in Vehicles Carrying Children February 3, 2014 Canadian provinces/territories (10 of 13) 1. Nova Scotia (19, Apr. 1, 2008) 2. Yukon Territory (18, May 15, 2008) 3. Ontario (16, Jan. 21, 2009) 4. British Columbia (16, Apr. 7, 2009) 5. New Brunswick (16, Jan. 1, 2010) 6. Prince Edward Island (19, Sept. 15, 2009) 7. Manitoba (16, July 15, 2010) 8. Saskatchewan (16, Oct. 1, 2010) 9. Newfoundland and Labrador (16, July 1, 2011) 10. Alberta (18, awaiting proclamation) Countries (3) 1. Mauritius (18+ [1], Mar. 1, 2009)[1] 2. South Africa (12, Aug. 21, 2009) 3. Bahrain Other 1. Puerto Rico (13, Mar. 2, 2007) (US Commonwealth in Caribbean) Australian states/territories (7 of 8) 1. South Australia (16, May 31, 2007) 2. Tasmania (18, Jan. 1, 2008) 3. New South Wales (16, July 1, 2009) 4. Victoria (18, Jan. 1, 2010) 5. Queensland (16, Jan. 1, 2010) 6. Western Australia (17, Sept. 23, 2010) 7. Australian Capital Territory (16, May ) U.S. states (6 of 50) 1. Arkansas (if car seat required, 3 July 21, 2006) 2. Louisiana (13, 4 Aug. 15, 2006) 3. California (18, Jan. 1, 2008) 4. Maine (16, Sept. 1, 2008) 5. Utah (15, May 15, 2013) 6. Oregon (18, Jan. 1, 2014)

34 Sorumluluklar Araştırmacı Bilimsel kanıt üretmek Kanıtları karar vericilere aktarmak Kanıtları topluma aktarmak Karar verici, politikacı Bilimsel kanıtlar ışığında gerekli kararları almak ve uygulamak Politikalar bilimsel temellere dayanmalıdır...


"Halk Sağlığı Politikalarının Geliştirilmesinde Bilimsel Çalışmanın Rolü: Tütün Kontrolü Örneği Dr. Nazmi Bilir 29 Nisan 2014" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları