Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TÜTÜN KONTROLÜ ve HEKİMİN ROLÜ Doç. Dr. Metin ÖZKAN GATA Göğüs Hastalıkları AD.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TÜTÜN KONTROLÜ ve HEKİMİN ROLÜ Doç. Dr. Metin ÖZKAN GATA Göğüs Hastalıkları AD."— Sunum transkripti:

1 TÜTÜN KONTROLÜ ve HEKİMİN ROLÜ Doç. Dr. Metin ÖZKAN GATA Göğüs Hastalıkları AD

2 Tütün üretiyoruz Tütünü tüketiyoruz İthal ediyoruz İhraç ediyoruz Sigara içiyoruz (1/2-1/2) Sigaraya başlama yaşı düştü

3 KÜRESELLEŞME & SİGARA ASH, Tobacco: Global Trends, 2006.

4 Tütüne Bağlı Kümülatif Ölüm Oranları WHO Report on the Global Tobacco Epidemic, 2008.

5 DÜNYADA Kİ SİGARA İÇENLERİN ÜÇTE İKİSİ AŞAĞIDAKİ 10 ÜLKEDEDİR

6

7

8 WHO Report on the Global Tobacco Epidemic, 2008.

9 Türkiye’de sigara içme prevalansı ■ Erişkin (15+ yaş)** ’ *** : % ( ♂ erkek: %57-62, ♀ kadın: %13-25) ■ Çocuklar (7-13 yaş)** ’ *** : 13% ■ Lise*** : 20% ■ Gebeler* : 15% ■ Emziren anneler* : 20% Sources: * Turkey Demographics and Health Survey, 2003, ANKARA. **The Ministry of Health of Turkey, 2002, ANKARA. *** World Bank Database,2002.

10

11

12

13

14

15 Gelişmekte olan ülkelerde tüketim artacak Nüfus artışı Gelir artışı Kadınların sosyal tabularının kalkması Sağlık etkileri konusunda bilgisizlik Kontrol önlemlerinin yetersizliği Sigara firmalarının saldırgan pazarlama taktikleri

16 Etkin Tütün Kontrolü Fiyat : 30 puan Sigara yasak ve kısıtlaması: 22 puan Tütün kontrolüne kaynak : 15 puan Reklam yasağı: 13 puan Sigara bırakma: 10 puan Uyarı yazıları: 10 puan kaynak: ENSP 2004

17 Fiyat Artışı Dünya Bankasına! göre fiyat artışı en etkin ve en maliyet etkin yöntemdir.

18

19

20

21 SİGARA VERGİLERİ VE TÜKETİM WHO Report on the Global Tobacco Epidemic, 2008.

22 Tüketim ve vergi geliri ilikisi, Türkiye, 2006 Tüketimdeki azalmanın vergi gelirine etkisi ne olur? Oransal OTV %58’den %62’ye cikarsa %65’e cikarsa Tüketim %7 azalir %14 azalir Toplam tütün vergi geliri %15 artar %27 artar Çıkarsa Azalır

23 Sigara kullanımının ekonomik boyutu Sigara satın almak için harcanan para (hastalık tanı-tedavi harcamaları eklenmeli) Kişisel  5 YTL/gün.... Çiçek, kitap, yiyecek (et, süt...)  10 yılda otomobil, 25 yılda ev Toplumsal  Günde 50 milyon dolar (17 m kişi x 3 USD)  Yılda 25 milyar YTL (18 milyar dolar)

24 TC yılı bütçesi Sağlık Bakanlığı 6.5 milyar YTL Milli Savunma Bakanlığı 13 milyar YTL Çalışma ve Sosyal Güvenlik B. 16 milyar YTL Milli Eğitim Bakanlığı 21 milyar YTL Çevre Bakanlığı 1 milyar YTL

25 Etkin Tütün Kontrolü Fiyat : 30 puan Sigara yasak ve kısıtlaması: 22 puan Tütün kontrolüne kaynak : 15 puan Reklam yasağı: 13 puan Sigara bırakma: 10 puan Uyarı yazıları: 10 puan

26 Tütün Salgını dünyanın en önemli salgını ve durum giderekte kötüleşmekte Dünya genelinde sadece 3 önemli ölüm nedeni artmaktadır: •HIV •Obesite •Sigara kullanımı •Sigara kullanımı yetişkinlerin % 12’sinin ölümüne neden olmakta ve 2020 yılında 10 milyon kişinin ölümüne neden olacaktır

27 Sigara hastalıkların önemli bir risk faktörüdür Kanser 1 Akciğer (1.)* Ağız boşluğu/yutak Gırtlak Yemekborusu Mide Pankreas Böbrek Mesane Servikal Akut myeloid leukaemia Kardiyovasküler 1 İskemik kalp hastalığı (2.)* Kalp Krizi Çevresel damar hastalıkları Abdominal aort anevrizması Solunum 1 KOAH (3.)* Toplumsal edinilmiş pnömoni Zayıf astım kontolü Üreme 1 Erektil disfonksiyon Doğurganlıkta düşüş Hamilelik komplikasyonları Düşük doğum ağırlığı Ani bebek ölümü sendromu Diğer 1 Kötü cerrahi sonuçlar/başarısız yara iyileşmesi Kalça kırıkları Düşük kemik yoğunluğu Katarakt Peptik ülser hastalığı † Metabolik sendrome 2 1. The Health Consequences of Smoking: a report of the Surgeon General Weitzman M et al. Circulation 2005; 112: Aktif Sigara Kullanımı

28 Küresel Cevap Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi TKÇS" 21 Mayıs 2003 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü’nün 56. Dünya Sağlık Asamblesi’nde kabul edildi

29

30 Tütün kontrolü Toplumun;  tütün ürünleri tüketimini azaltarak  tütün dumanına maruz kalmasını önleyerek sağlık düzeylerini yükseltmeyi amaçlayan, arz, talep ve zararı azaltma stratejilerinden oluşur TÜTÜN MAMULLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİNE DAİR KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN Kanun No. 5727Kabul Tarihi: 3/1/2008 MADDE 1- 7/11/1996 tarihli ve 4207 sayılı Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanunun adı "Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun" şeklinde değiştirilmiştir.

31 31 ULUSAL TÜTÜN KONTROL PROGRAMI yıllarını kapsıyor HEDEF 2010 yılına kadar ülkemizde: • 15 yaş üzerinde sigara içmeyenlerin oranını %80'in üzerine çıkarmak • 15 yaş altında ise bu oranın %100'e yakın olmasını sağlamak ULUSAL TÜTÜN KONTROL PROGRAMI (UTKP)

32 Ulusal Tütün Kontrol Programı

33 HEDEF  2010 yılına kadar toplumda sigara bırakma oranını % 40’ın üzerine çıkarmak  2008 yılı sonuna kadar sağlık çalışanında bırakma oranlarını %50’nin üzerine çıkarmak Sigara bırakma yaklaşımında bulunmak iyi hekimlik uygulamalarının bütünlüğü içinde yer almalı

34 Etkin Tütün Kontrolü Fiyat : 30 puan Sigara yasak ve kısıtlaması: 22 puan Tütün kontrolüne kaynak : 15 puan Reklam yasağı: 13 puan Sigara bırakma: 10 puan Uyarı yazıları: 10 puan

35 Kaynak Sağlık Bakanlığı Türk Toraks Derneği TAPDK? TTB ….

36 Etkin Tütün Kontrolü Fiyat : 30 puan Sigara yasak ve kısıtlaması: 22 puan Tütün kontrolüne kaynak : 15 puan Reklam yasağı: 13 puan Sigara bırakma: 10 puan Uyarı yazıları: 10 puan

37 Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanun (1996) Çocuklara sigara satışı yasağı  18 yaşından küçüklereuyum ??? Reklam yasağı  Basın, TV, bilboard, sponsorluk,... •İhlaller çok: •OYUNCAK BENZERİ TÜTÜN ÜRÜNLERİ •Giysilerde sigara markası •Sigara firması araçları ve personeli •Promosyonlar vs •Formula 1 yayınları •Medya (TV, Gazete, dergi vs)

38

39

40 Lambert A, Tobacco Control, 2004.

41 Etkin Tütün Kontrolü Fiyat : 30 puan Sigara yasak ve kısıtlaması: 22 puan Tütün kontrolüne kaynak : 15 puan Reklam yasağı: 13 puan Sigara bırakma: 10 puan Uyarı yazıları: 10 puan

42 SİGARA BIRAKMA HAYAT KURTARIR! Sigara bırakma tütün mücadelesinde en hızlı ve muhtemelen en büyük yarar sağlayan yöntemlerden biridir 50 yaşından önce bırakanlar sonraki 15 yılda sigaraya bağlı hastalıklardan ölme risklerini %50 azaltmış olurlar. California Department of Health Services. October Pierce JP, et al. JAMA 1998;280(10):893–9. Hu T-W, et al. Am J Public Health 1995b;85(9):1218–22.

43 Sigara bırakma akciğer hastalıklarında ana tedavidir KOAH: sigara bırakma > rehabilitasyon > inhale steroid > bronkodilatator Cerrahi sonrası küçük hücreli olmayan akciğer kanseri: sigara bırakma > radyoterapi > kemoterapi Kaynak: ENSP European Network for Smoking Prevention

44 Sigara bırakma akciğer kanserinde ana tedavidir Küçük hücreli olmayan akciğer kanserinde, sağkalımı arttıran faktörler:  + % 50 sigara bırakma  + % 7 kemoterapi  + % 0 radyoterapi Küçük hücreli akciğer kanserinde sigara bırakma:  2. yılda sağkalım x2  5. yılda sağkalım x5 Kaynak: ENSP

45 Etkin Tütün Kontrolü Fiyat : 30 puan Sigara yasak ve kısıtlaması: 22 puan Tütün kontrolüne kaynak : 15 puan Reklam yasağı: 13 puan Sigara bırakma: 10 puan Uyarı yazıları: 10 puan

46

47

48 Sigara Bırakmada Hekimin Rolü

49 DOKTORLAR… Hastalık konusunda ayrıntılı tıbbi bilgiye sahiptirler Sağlıklı bir yaşamdan taraf olan, sigara konusunda ekonomik çıkar beklemeyen kişilerdir Kamu veya özel kuruluşlara (basın, medya, vs) danışmanlık yapabilirler Halka kolaylıkla ulaşabilirler Toplumda güvenilir ve saygın bir konumları vardır.

50 Sigara ile mücadelede başarılı olacağımızı bildiğimiz stratejiler Sigarayı şu şekilde azaltabiliriz: 1. Topluma iyi bilinmeyen sigaranın zararlı etkileri bilgisini yaymak 2. Fiyatları artırmak 3. Sigara içimine dair düzenlemeler (yasak ve kısıtlamalar) 4. Doktorları sigarayı bırakma sürecine dahil etmek 1. to 4: see Levy et al (2005) Addiction, 100, Lancaster & Stead (2004) Cochrane Database Syst Rev Celal Karlıkaya, Türk Toraks Derneği Kış Okulu

51 DOKTORUN SORUMLULUĞU Kişisel İmaj (Rol Model)  “sigara içmeyen” davranış, görünüm  “doktorlar da içiyor” Profesyonel rol  “bütün” hastalara sigara alışkanlığı sor  Sigaranın zararları konusunda eğitim  Bırakmak isteyene yardım et Politik Rol  Lobi Faaliyeti (Yasal düzenleme)  Sigara Mücadelesi Etkinlikleri  İl Tütün Kontrol Kurulu Faaliyetleri

52 WHO Europe, 2005 Avrupa’daki doktorların günlük sigara içme prevalansı

53 Türkiye’de Sağlık Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı ■ Hekimler : % (E: %40-66, K: %20-41) ■ Hemşireler: 51% ■ Diş Hek.: 52% (E: %52, K: %33) ■ Tıp Öğr.: 38% (E: %48, K: %23) Bilir, N., Güçiz, B., Yıldız, N., 1999, Erbaycu A.E.,Toraks Dergisi 5:1;2004, Cooper R. Et all., Turkish Journal of Cancer 34:4;2004, Cirit M. et all., Toraks Dergisi 3: Celal Karlıkaya, Türk Toraks Derneği Kış Okulu

54 SİGARAYI BIRAKMADA DOKTORUN ROLÜ

55 1. ÖĞREN: Muayeneye gelen her bireyin sigara içme durumunu öğrenin 2. ÖNERİN: Sigara içen her hastaya bırakma önerisinde bulunun 3. ÖLÇ: Hastanın nikotin bağımlılık düzeyini ölçün 4. ÖNDERLİK EDİN: Bırakma girişimindeki hastaya davranışsal ve/veya farmakolojik tedavi metotları ile yardım edin 5. ÖRGÜTLEYİN: Bir sonraki görüşmeyi planlayın DOKTOR ÖNERİSİ (5Ö)

56 Hekimler olarak Önce biz içmemeliyiz Hastanelerimizi sigarasızlaştırmalıyız Tıp Fakültelerini sigarasızlaştırmalıyız Kongrelerimizi sigarasızlaştırmalıyız Bırakmak isteyen hastalarımıza destek olmalıyız Tütün kontrol çalışmalarına destek olmalıyız Halk sağlığı için aktif politika yapmalıyız


"TÜTÜN KONTROLÜ ve HEKİMİN ROLÜ Doç. Dr. Metin ÖZKAN GATA Göğüs Hastalıkları AD." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları