Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

MEME KANSERİ İl Sağlık Müdürlüğü Kanser Kontrol Birimi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "MEME KANSERİ İl Sağlık Müdürlüğü Kanser Kontrol Birimi."— Sunum transkripti:

1 MEME KANSERİ İl Sağlık Müdürlüğü Kanser Kontrol Birimi

2 Dünyada Kanser ( WHO 2008, IARC, 2006–2008 )

3 Türkiye’de kanser 2006 yılında Türkiye kanser tedavisine 2.8 milyar TL.harcadı. Aynı hızla artarsa ve önlem almaz isek 2020 yılında bu sayı 4 misli artarak 11.2 milyar TL.olacak SAĞLIK BAKANLIĞI

4 Kanser kontrol programı; Etkin koruma yöntemleri uygulayarak kanser insidansını azaltmak Kanser mortalitesini azaltmak Yaşayan hastaların hayat kalitesini yükseltmek SAĞLIK BAKANLIĞI

5 Türkiye’de Kanser ( ) Akciğer Prostat Mesane Kolorektal Mide Larinks Non- Hodgkin Lenfoma Beyin, Sinir Sistemi Böbrek Pankreas Meme Kolorektal Tiroid Uterus Korpusu Akciğer Mide Over Uterus Serviksi Non- Hodgkin Lenfoma Beyin, Sinir Sistemi ErkeklerKadınlar

6 Ulusal Meme Kanseri Tarama Standardları Başlangıç yaşı: –50-69 yaş Tarama aralığı: –2 yılda bir mammografi ile Tarama sonlanması: –69 yaş SAĞLIK BAKANLIĞI

7 Ulusal Serviks Kanseri Tarama Standardları Başlangıç yaşı: –30 yaş Tarama aralığı: –5 yılda bir kez Tarama sonlanması: –65 yaş, son iki test negatif ise SAĞLIK BAKANLIĞI

8 Ulusal Kolo-rektal Kanserler Tarama Standartları Tüm erkek ve kadınlarda –Başlama yaşı: 50 –Bitiş Yaşı: 70 Yılda bir Gaitada Gizli Kan 10 yılda bir kolonoskopi SAĞLIK BAKANLIĞI

9

10 Meme Kanseri

11 MEME ANATOMİSİ İÇTEN GÖRÜNÜMÖNDEN GÖRÜNÜM ve LENF NODLARI DUKTUS İÇİNDEKİ NORMAL HÜCRELER LENF NODLARI CİLT YAĞ LOBULLER DUKTUS AEROLA MEMA BAŞI GÖĞÜS DUVARI KOTLAR MAJÖR PEKTORAL KAS BAĞ DOKU

12 –Kitle –Nodularite –Ağrı –Meme başı akıntısı –Cilt değişiklikleri Doktora geliş nedenleri

13 Yaşla beraber kanser riski artmaktadır.

14 Meme Kanseri Kadınlarda en sık görülen kanser (%22) Kadınlarda kanser ölümlerinde 2.sırada (%15) Meme kanserinin dünyada yıllık yeni vaka sayısı 1milyon

15  Asemptomatik kadınlarda erken kanser tanısında katkısı sınırlı olsa da, mammografinin saptayamadığı bazı kanserleri FM ile saptamak mümkündür.  Tarama programı olmayan, düzenli mammografi çektirilemeyen yerlerde önemi daha fazladır.  Ayrıca FM, bu işle uğraşan kişilere, kadınlara;  meme kanseri, bulguları, risk faktörleri, erken tanı ve önemi konularında eğitim verebilme ve,  kendi kendine muayeneyi anlatabilme ve öğretme fırsatı verir FİZİK MUAYENE

16 Klinik Meme Muayenesi ve mamografi, yaş arası kadınlarda Meme Kanseri mortalitesini %25 azaltıyor Kırklı yaşlardakilerde ise %18 azaltıyor Anormal KMM si olan kadınların %4 ünde sonradan Meme Kanseri çıkmaktadır. FİZİK MUAYENE

17

18

19

20

21

22

23 Meme Palpasyon Teknikleri Meme başından Veya Meme başına Işınsal Vertikal şeritler Halkasal

24 KENDİ KENDİNİ MUAYENE

25

26

27

28 FİZİK MUAYENE  Kitlelerin benin ve malin klinik karakteristikleri kesin olarak ortaya konulamadığı için, tek başına kullanılması %60-85 doğruluğa sahiptir. Bu özellikle <40 yaş kadınlar için doğrudur.  Ayrıca, aksiller lenf nodlarının klinik değerlendirmesi de genellikle doğru değildir.  Meme yakınması olmayan kadınların %30’unda ele gelen lenf nodu,  Meme kanserli kadınların %40’ında normal aksiller muayene

29 Patogenez 1 cm çap en az 1-2 yıl (30 bölünme) 1 cm tm yaklaşık 1 g 130 mg iken MMG de görülebilir. Tm bölünme zamanı 100 gün olan bir meme Ca ort. 8 yılda klinik olarak farkedilir

30

31 MEME PATOLOJİSİ Normal Hücreler Meme dokusunu oluşturan bu hücrelerin Hepsinin kendine ait DNA sı vardır; büyümeleri normal ilerler Lobuler Karsinoma in situ (LCİS) Süt lobülünün içindeki hücreler in anormal sayı ve büyüklük artışında oluşur. LCİS da lobül İçinde normal görünümde olmayan pek çok hücre gözlenir ve bu hucreler süt lobülünün içinde kalır Duktal Karsinoma in situ Süt ductusunu çevreleyen hücreler sayı ve büyüklük olarak anormal arttığında oluşur. DCİS da duktus içerisinde normal görünümlü olmayan pek çok hücre gözlenir. Bu hücreler süt Duktusunun içinde kalır İnvziv veya infiltratiif Karsinoma DCİS veya LCİS da bulunan hücreler duktusun veya lobulun dışına yayıldığında oluşur.Diğer vücüt organlarına yayılım olduğu anlamını taşımaz

32 MEME KANSERİ ETYOLOJİSİ AİLESEL MEME KANSERİ HEREDİTER MEME KANSERİ SPORADİK MEME KANSERİ Diğer Genler

33 östrojen tümörogenezis Genomik instabilite dansite radyosensitivite obezite yaş inflamasyon Fetal genlerin re-ekspresyonu erken menarş yaşlanma Geç menapoz Geç 1. gebelik Gebelik yok sağlıklı diyet alkolegzersiz Selektif östrojen rec. modulatörü ooferaktomi HRT Değiştirilebilir risk faktörleri Değiştirilemez risk faktörleri Nature Clinical Practice Oncology (2005) 2, Düşük penetran genlerYüksek penetran genler ATM, ataxia telangiectasia mutated CAFs, cancer associated fibroblasts CHEK2, CHK2 checkpoint homolog

34 Risk faktörleri Yaş ve cinsiyet Irk Benign Meme Hastalıkları Meme Ca öyküsü Yaşam biçimi ve beslenme Hormonal faktörler ve Doğum Aile öyküsü ve genetik faktörler Radyasyon Çevresel faktörler

35 Kadınlarda 100 kat daha fazla görülür.Cinsiyet

36 Yaş YaşRisk >301/ / / / / /10 Yaşam boyu1/8

37 RR = Rölatif Risk Belli bir etkene maruz kalanların hastalık riskinin, maruz kalmayanlara göre oranı. Örneğin: RR= 1,5 ise, risk 1,5 kat ya da %50 artmıştır.

38 Genetik Meme kanserlerinin %5-10‘u genetik geçişli –BRCA1, BRCA2 (RR=10) –p53, Li-fraumeni RR=18 –PTEN (Cowden) hayat boyun risk %25-50 –Düşük penetrans genler + endojen ve eksojen risk faktörleri sporadik meme kanserleri

39 Aile Hikayesi Meme kanserlerinin %12 sinde 1 birinci derece akraba meme ca %1 inde 2 veya daha fazla akrabada meme ca –Genetik geçiş henüz gösterilememiş. –Genetik + Çevre –1 birinci derece akrabada meme ca - RR=1.8 –2 birinci derece akrabada meme ca- RR 2,9 –3 birinci derece akrabada meme ca-RR=3,9 Familial breast cancer: collaborative reanalysis Lancet 2001

40 Reprodüktif faktörler  Menarş 14 yaş risk %10-20 artıyor  İlk menstruasyon: 12 y. önce (RR: 1.5)  Menopoz: 55 y. sonra (RR: 2.0)  her yıl risk %3 artıyor

41 Meme doku değişiklikleri Meme biyopsisi Histolojik sonuca bağlı olmadan meme kanseri riskini artırmakta RR= Önceden meme kanseri hikayesi İkinci meme kanseri gelişme riskini 3-4 kat artırır.İn-situ lezyonlarda karşı memede risk 10 yılda %5 İnvaziv kanserde her yıl için premenopozal dönemde %1 ; post-menopozal dönemde % 0.5 Bazı benign meme hastalıkları Şiddetli atipik hiperplazi AMK (-) RR=3.5 AMK (+) RR=8.9 LCIS (lobular carcinoma in situ) RR=8-10 Amstrong et al Dupont & Page 1985 Hartmann et al. N Engl J Med. 2005

42 Sitolojik atipi Meme başı aspirasyon sıvısı (NAF) –Naf sitolojik atipi RR=2 Wrensch et al. J.Natl. Cancer Inst Random İİAB (rFNA) –Sitolojik atipi RR= 5 Fabian et al. J.Natl. Cancer Inst Duktal lavaj –Sitolojik atipi RR= 2-5 Newman et al. Cancer Control 2002.

43 Mamografik dansite Meme dansitesi % 75 ile %5 farkı: RR=5 Nullipar + dens meme RR=7

44 Hormon replasman tedavisi  5 yıldan fazla (RR ) Sadece östrojen 5 yılda riski %10 Östrojen+ progesteron %30 artırır Nathan J Coombs, BMJ 2005; Colloborative group on hormonal factors in breast cancer. Lancet 1997

45 Oral kontraseptif kullanımı Halen kullananlarda risk %24 artıyor Erken yaşta kullanım riski daha yüksek. Premenapozal kadınlarda meme kanseri riskini artırıyor. Kahlenborn C Mayo Clin Proc. 2006

46 Alkol Kullanımı: Alkol içmek riski %22 artırıyor. Her 10 g etanol/gün riski %10. Günlük alkol kullanımı arttıkça risk artıyor. Key J Cancer Causes Control (2006) 17:759–770 British Journal of Cancer :

47 Diyet Oksijen radikalleri içeren yiyecekler –Çok çok pişmiş et –Fazla unsatüre yağ tüketimi meme ca riskini artırıyor –Polisatüre yağ Omega 3 –Sebze meyve Meme ca riskini azaltıyor

48 Şişmanlık Menapozdan sonra şişmanlık meme kanseri riskini artırıyor. HRT almayan obez kadınlarda RR=2 Her 5 kg artış riski %8 artırıyor. –Sebep yağdokusu kaynaklı östrojen Premenapozal kadınlarda şişmanlık riski azaltıyor.

49 Relatif RiskFaktör >4.0  Yaş >50 y. vs. <50 y. (80 y. kadar tüm yaşlarda artış olmasına rağmen)  Ailesel genetik mutasyonlar (BRCA1 ve/veya BRCA2)  Erken yaşta 1akrabada bilateral meme ca  Doğulan bölge Kuzey amerika avrupa / asya afrika  Özgeçmişte meme kanseri hikayesi  Meme başı aspiratında atipik hücre bulunması  Atipik hiperplazi  Lobular karsinoma in situ  1 birinci dereceden akrabada meme kanseri  Biyopsi ile tanımlanmış proliferatif meme patolojisi  Göğüse yüksek doz ışınlama  Meme başı aspiratında atipisiz hiperplastik hücre bulunması  Yüksek mamografi dansitesi  Artmış kemik yoğunluğu (postmenapozal) Hulka et al., 2001 (modifiye)

50 Relatif RiskFaktör Reproduktif Faktörler  Doğumla sonuçlanan ilk hamileliğin geç yaşta olması (>30 y.)  Erken menarş (<12 y.)  Geç menapoz (>55 y.)  Miyada ulaşmayan gebelik  Hiç evlenmemiş / evlenmiş  Emzirmeme Hormonal Faktörler  Oral kontraseptif kullanımı  Uzun süreli HRT kullanımı  Obesite (postmenapozal) Diğer Faktörler  Endometriyum, over veya kolon kanseri hikayesi  Alkol kullanımı  Uzun boylu  Yüksek sosyoekonomik durum  Şehirde yaşama / kırsalda yaşama Hulka et al., 2001 (modifiye)

51 Meme Kanseri Riskini Azaltmak için Post-menopozal HRT en aza indirilmeli İlk doğumu erken yaşta (<35) yapmak En az 6 ay emzirmek Post-menopozal kilo almamak Alkol alımını azaltmak Düzenli egzersiz önerilmelidir. Düzenli MMG taramaları ölüm oranını % azaltır Yüksek riskli olgulara Tx/Raloksifen


"MEME KANSERİ İl Sağlık Müdürlüğü Kanser Kontrol Birimi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları