Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Postmenopozal Osteoporoz Tanı ve Tedavide Güncel Yaklaşım Prof.Dr.Hakan SEYİSOĞLU İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Postmenopozal Osteoporoz Tanı ve Tedavide Güncel Yaklaşım Prof.Dr.Hakan SEYİSOĞLU İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 Postmenopozal Osteoporoz Tanı ve Tedavide Güncel Yaklaşım Prof.Dr.Hakan SEYİSOĞLU İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı

2 I - Peak bone mass II – Hızlı kemik kaybı III – Yaşa bağlı kayıp I - Peak bone mass II – Hızlı kemik kaybı III – Yaşa bağlı kayıp Kadın ve erkekte kemik kütlesindeki yaşa bağlı değişimler I I II III + Kemik kütlesi, g / kalsiyum Yaş From Riggs BL, Melton LJ,Involutional osteoporosis. Oxford Textbook of Geriatric Medicine

3 Kadında kemik kaybı 2 dönemdir Östrojen eksikliğinin başlamasından 4-8 yıl sonrasına kadar hızlı kemik kaybı Trabeküler kemik kaybı% Kortikal kemik kaybı% 5-10 Yavaş kayıp fazı (sekonder hiperparatiroidizm tarafından tetiklenir) Kortikal kayıp ön planda yılda % 1-2

4 Annual changes in BMD with age in Turkish Women Ertüngealp E, Seyisoğlu H. Climacteric 1999 ; 2 : 45 Annual changes in BMD (g/cm2) Age Group (years)

5 Wasnich RD: Primer on the Metabolic Bone Diseases and Disorders of Mineral Metabolism. 4th edition, Yaş Üzeri Kadınlarda Vertebral, El Bileği ve Kalça Kırık İnsidansları Vertebra Kalça El bileği Yaş (yıl) Yıllık insidans/ 1000 Kadın

6 Tanı ve takip

7 Kemik Yoğunluğu Ölçümü •DEXA kabul edilen mineral yoğunluk ölçüm yöntemidir •t ve z skor şeklinde belirlenir •WHO ya göre sınırlar t-skor SD -1 / -1 ve -2.5 / -2.5 ve altı •1-4 yıl ara ile çekim yapılır. Özellik yoksa en erken 2 yıl •Düşük olması mutlaka fraktür riski anlamına gelmediği gibi, beklenenden yüksek çıkması da ağır dejenerasyona işaret edebilir •DEXA kabul edilen mineral yoğunluk ölçüm yöntemidir •t ve z skor şeklinde belirlenir •WHO ya göre sınırlar t-skor SD -1 / -1 ve -2.5 / -2.5 ve altı •1-4 yıl ara ile çekim yapılır. Özellik yoksa en erken 2 yıl •Düşük olması mutlaka fraktür riski anlamına gelmediği gibi, beklenenden yüksek çıkması da ağır dejenerasyona işaret edebilir

8 Kemik Yoğunluğu Ölçüm Kriterleri (The National Osteoporosis Foundation-2008) Kemik Yoğunluğu Ölçüm Kriterleri (The National Osteoporosis Foundation-2008) •Risk faktörü olmaksızın tüm kadınlarda 65 yaş veya üzeri, erkeklerde 70 yaş •Menopozal geçişte kişinin özelliklerine göre (düşük kilo, hafif travma ile fraktür, yüksek risk ilaç kullanımı) •Fraktür gerçekleşmiş olgularda 50 yaş •Osteoporoz ile ilgili ilaç kullanımlarında, tedavi takibi için •HRT kesilen kadınlarda başka tedavinin gerekliliğini saptamak üzere •Risk faktörü olmaksızın tüm kadınlarda 65 yaş veya üzeri, erkeklerde 70 yaş •Menopozal geçişte kişinin özelliklerine göre (düşük kilo, hafif travma ile fraktür, yüksek risk ilaç kullanımı) •Fraktür gerçekleşmiş olgularda 50 yaş •Osteoporoz ile ilgili ilaç kullanımlarında, tedavi takibi için •HRT kesilen kadınlarda başka tedavinin gerekliliğini saptamak üzere

9 Kadınlarda yaş ve BMD sonuçlarına göre 10 yıl içinde beklenen fraktür riski >- 2.3 >-1.9 >-1.4 >-1.0 >-0.8 >-0.7 >-0.6 >-0.7 YaşDüşük Risk (< % 10) Orta risk (% 10 – 20) Yüksek Risk ( >% 20) -2.3 ile ile ile ile ile ile ile ile -2.2 <-3.9 <-3.4 <-3.0 <-2.6 <-2.2 <-2.1 <-2.0 < Siminoski K, et al Can Assoc Radiol J 2005 Lomber vertebra, femur boynu, total kalça : t-skor

10 Kemik yoğunluğu kemiğin kalitesini tam olarak belirler mi?

11 Kemik Gücü ve Kalitesini Etkileyen Faktörler •Kemik mineralizasyonu •Kemik yapım/yıkım hızı (kemik döngüsü) •Trabeküler mikromimari •Trabeküler perforasyon (hasar ve tamir olayları) •Kollajen sentezi ve çapraz bağları (organik matriks) •Kemik mineralizasyonu •Kemik yapım/yıkım hızı (kemik döngüsü) •Trabeküler mikromimari •Trabeküler perforasyon (hasar ve tamir olayları) •Kollajen sentezi ve çapraz bağları (organik matriks) Dempster DW. The impact of bone turnover and bone-active agents on bone quality: Focus on the hip. Osteoporos Int 2002; 13:

12 Osteoporozda Mikromimari Normal Osteoporoz from David W. Dempster, PhD. Copyright 2000

13 Trabekülün yapısal rolü Birleşmiş ve birleşmemiş trabeküllerin basıya dayanılırlığı 16 X 1

14 Kemikte Yapısal Bütünlüğün Önemi Silva MJ, Gibson LJ. Bone 1997:21; Kemik mineral yoğunluğu Kemik mineral yoğunluğu = Eğer kemik dansitesinde %10 azalma, trabeküler kalınlıkta azalma sebebi ile oluşmuşsa Kemik sağlamlığında %20 azalma Eğer kemik dansitesinde %10 azalma, trabekül sayısında azalma sebebi ile oluşmuşsa Kemik sağlamlığında %70 azalma

15 Tedavi

16 Östrojen PROFİLAKSİ *** Postmenopozal osteoporoz TEDAVİ Kişiye özel Endikasyon Doz Frx risk azalması Vertebral +++ Non-vertebral ++ Kalça +++ Yan etkiKontrendikasyon

17 WHI fraktür verileri Kalça Vertebra Diğer kırıklar TOTAL Fraktür bölgesi HRT (n=8506) Plasebo (n=8102) Hazard Ratio95% CI – – – – 0.85 WHI, JAMA 2002

18 HRT ve KMY % değişim (Düşük ve Yüksek Dozlar) Guyatt et al 2002 (Aug). Endocrine Reviews 23(4):

19 Alendronat TEDAVİ Postmenopozal osteoporoz Glikokortikoide bağlı osteoporoz PROFİLAKSİ Postmenopozal osteoporoz TEDAVİ 10 mg/gün 70 mg/hafta PROFİLAKSİ 5 mg/gün 35 mg/hafta Sabah aç karnına alındıktan 30 dakika sonrasına kadar yemek yok ve dik duruş Bol sıvı ile alınır Kalsiyum ile aynı anda alınmaz Endikasyon Doz Frx risk azalması Vertebral +++ Non-vertebral ++ Kalça +++ Yan etki Özofajit Karın ağrısı Diyare Alt çene osteonekrozu Kas ağrısı Dispepsi Özofagus ülseri Disfaji Kontrendikasyon Özofagus anomalileri 30 dakika oturur ya da dik vaziyette duramama Hipersensitivite Hipokalsemi Kreatinin Klirensi <35 ml/dakika

20 Risedronat TEDAVİ Postmenopozal osteoporoz Glikokortikoide bağlı osteoporoz PROFİLAKSİ Postmenopozal osteoporoz Glikokortikoide bağlı osteoporoz TEDAVİ 5 mg/gün 35 mg/hafta PROFİLAKSİ 5 mg/gün 35 mg/hafta Sabah aç karnına alındıktan 30 dakika sonrasına kadar yemek yok Bol sıvı ile alınır Kalsiyum ile aynı anda alınmaz Endikasyon Doz Frx risk azalması Vertebral +++ Non-vertebral ++ Kalça +++ Yan etki Özofajit Karın ağrısı Diyare Alt çene osteonekrozu Kas ağrısı Dispepsi Özofagus ülseri Disfaji Kontrendikasyon Özofagus anomalileri 30 dakika oturur ya da dik vaziyette duramama Hipersensitivite Hipokalsemi Kreatinin Klirensi <30 ml/dakika

21 İbandronat TEDAVİ Postmenopozal osteoporoz PROFİLAKSİ Postmenopozal osteoporoz TEDAVİ 150 mg/ay oral 3 mg/3 ay i.m. injeksiyon PROFİLAKSİ 150 mg/ay oral Sabah aç karnına alındıktan 60 dakika sonrasına kadar yemek yok ve dik duruş Bol sıvı ile alınır Kalsiyum ile aynı anda alınmaz Endikasyon Doz Frx risk azalması Vertebral +++ Non-vertebral + Kalça - Yan etki Özofajit Karın ağrısı Diyare Alt çene osteonekrozu Kas ağrısı Dispepsi Özofagus ülseri Disfaji Grip şeklinde halsizlik Kontrendikasyon Özofagus anomalileri 60 dakika oturur ya da dik vaziyette duramama Hipersensitivite Hipokalsemi Kreatinin Klirensi <30 ml/dakika

22 Zoledronik Asit TEDAVİ Postmenopozal osteoporoz Paget Hastalığı TEDAVİ 5 mg IV infüzyon Yılda bir İnfüzyon süresi 15 dakika Endikasyon Doz Frx risk azalması Vertebral +++ Non-vertebral ++ Kalça ++ Yan etki Akut faz reaksiyonu (Ateş, artralji, myalji) Alt çene osteonekrozu Geçici klirens artışı Atrial fibrilasyon Hipokalsemi Kontrendikasyon Hipersensitivite Hipokalsemi Kreatinin Klirensi <35 ml/dakika

23 RALOKSİFEN TEDAVİ Postmenopozal osteoporoz PROFİLAKSİ Postmenopozal osteoporoz TEDAVİ 60 mg/gün oral Endikasyon Doz Frx risk azalması Vertebral Frx yoksa +++ Frx varsa ++ Non vertebral - Kalça - Yan etki Vazomotor semptom Bacak krampları Venöz tromboemboli Kontrendikasyon Gebelik Venöz tromboemboli hikayesi Hipersensitivite

24 PTH TEDAVİ Yüksek risk taşıyan ya da kırık hikayesi olan postmenopozal osteoporoz TEDAVİ 20 mcg/gün sc injeksiyon En fazla 2 yıl Endikasyon Doz Frx risk azalması Vertebral +++ Non-vertebral +++ Kalça : Data yok Yan etki Ortostatik hipotansiyon Hiperkalsemi Hiperkalsiüri İdrar ürik asit artışı Hayvan çalışmalarında osteosarkom*** Kontrendikasyon Paget Hastalığı İskelet irradyasyonu Kemik kanseri ya da kemiğe metastaz Metabolik kemik hastalıkları Gebe ve emziren anne ALP yüksekliği Hipersensitivite

25 Kalsitonin TEDAVİ En az 5 yıl postmenopozal dönem geçirmiş BMD düşük postmenopozal kadınlar Ağrı TEDAVİ 200 IU/gün Nazal sprey Endikasyon Doz Frx risk azalması Vertebral + Non-vertebral - Kalça - Yan etki Bulantı Flushing Rinit Kontrendikasyon Hipersensitivite

26 Stronsiyum Renelat 2 g/gün oral kullanım Anabolik ajan ve iki yönlü etkisi var (antirezorptif ve formasyon arttırıcı) Postmenopozal kadın çalışmalarında 3. yılda BMD artışı vertebral%14.4 ; femur %8.3 Vertebral kırıklarda 1. yılda %49 ; 3. yılda %41 azalma RR 0.59 (0.48 – 0.73) t-skor <-2.4 olan postmenopozal kadınlarda tüm non-vertebral ve kalça kırıklarında %16 azalma Meunier, 2004 ; Meunier 2002 ; Rubin 2003 ; Reginster 2005

27 Denosumab (DMAB – AMG 162) Osteoklast formasyon, fonksiyon ve devamlılığının mediatörü olan RANK Ligamanına yüksek afinite ile bağlanıp osteoklastik aktiviteyi nötralize ederek antirezorptif özellik gösteren insan monoklonal antikorudur. Alendronat’a oranla daha güçlü yoğunluk arttırıyor ve turnover’ı yavaşlatıyor. Faz 3 çalışmaları açıklandı. Özellikle postmenopozal ve düşük kemik yoğunluğu olanlarda yılda 2 kez 60 mg sc injeksiyon uygulanması ile anlamlı sonuçlar elde edilmekte. Burnett-Bowie SA, Nat Clin Pract Endocrinol Metabol, 2008 Dec. Brown JP, et al. J Bone Mineral Res, 2008 Sep.

28 Kombinasyonlar Kombinasyon çalışmalarının genelinde BMD üzerinde anlamlı fark olmasına karşın kırık sonuçlarında fark saptanmadığı için cost-effective kabul edilmiyor. Uygulanım gerekliliğinde ise aynı yönde etkili iki drog kullanılmıyor.

29 Kombinasyon gerektiren özel durumlar HRT altında iken kemik kaybının anlamlı düzeyde devam etmesi Ortalama 7.5 mg/gün ya da daha fazla prednison düzeyinde glikokortikoid tedavisinin 3 aydan daha fazla süreli kullanımı HRT altında iken osteoporotik fraktürlerin olması

30 PM Osteoporozlu kadınlarda optimal tedavi Standart non-farmakolojik tedavi: Ca,Vit. D, Egzersiz Kırık (-)Kırık (+) Vazomotor semptomlar HayırEvet 1. Seçenek 2. Seçenek HRT Kalsitonin,Etidronat,HRT Alendronat,Risedronat Raloksifen Alendronat,Risedronat Raloksifen Kalsitonin,Etidronat,HRT Alendronat, Risedronat Raloksifen Kalsitonin Brown JP Canadian Guidelines

31 Kırığın önlenmesinde yaşam şekli •Ani kilo kayıplarından kaçınmak •Egzersiz –Doruk kütle oluşumunda başlanmalı –Gerilme egzersizleri yapılmalı (dans ) –Egzersiz alışkanlığı düşme ve buna bağlı kırıkları %25 azaltır –Ancak spinal fleksiyon egzersizleri vertebra için kırılma riskini arttırır •Sigara kesilmeli ve alkol kullanımı sınırlandırılmalı •Günde 600 mg ve üzeri Ca supplementasyonu •Vitamin D 800 IU/gün ve gün ışığından yararlanım •Ev içinde düşmeye neden olacak yerleşimin olmaması

32 Postmenopozal Osteoporoz Tanı ve Tedavide Güncel Yaklaşım Prof.Dr.Hakan SEYİSOĞLU İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı


"Postmenopozal Osteoporoz Tanı ve Tedavide Güncel Yaklaşım Prof.Dr.Hakan SEYİSOĞLU İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları