Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ KURSU TRAFİK VE ÇEVRE DERSİ HAZIRLAYAN VE SUNAN: RECEP TÜRKMEN.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ KURSU TRAFİK VE ÇEVRE DERSİ HAZIRLAYAN VE SUNAN: RECEP TÜRKMEN."— Sunum transkripti:

1 MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ KURSU TRAFİK VE ÇEVRE DERSİ HAZIRLAYAN VE SUNAN: RECEP TÜRKMEN

2  BU DERS TOPLAM 16 DERSLİK KONULARI İÇERMEKTEDİR.  SINAV BARAJ NOTU 70 DİR.  SINAVDA 60 ADET 4 SEÇENEKLİ TEST SORUSU SORULACAKTIR.  TRAFİK 25 ADET  ARAÇ TEKNİĞİ 20  İLKYARDIM 15  PRATİK SINAVA GİRİLEBİLMESİ İÇİN BU DERSLERİN TOPLAMINDAN 70 PUAN ALINMASI GEREKMEKTEDİR. GENEL BİLGİLENDİRME

3 İÇİNDEKİLER  TRAFİK PSİKOLOJİSİ TRAFİK PSİKOLOJİSİ  GENEL TANIMLAR GENEL TANIMLAR  KARAYOLU İLE İLGİLİ TANIMLAR KARAYOLU İLE İLGİLİ TANIMLAR  ARAÇLARA İLİŞKİN TANIMLAR ARAÇLARA İLİŞKİN TANIMLAR  KARAYOLU YAPISI VE TRAFİK İŞARETLERİNİN KORUNMASI KARAYOLU YAPISI VE TRAFİK İŞARETLERİNİN KORUNMASI  TRAFİK İŞARETLERİ TRAFİK İŞARETLERİ  KARAYOLUNDA ARAÇ SÜRME YASAĞI KARAYOLUNDA ARAÇ SÜRME YASAĞI  KARAYOLUNUN KULLANILMASI KURALLARI KARAYOLUNUN KULLANILMASI KURALLARI  HIZ KURALLARI HIZ KURALLARI  TAKİP MESAFESİ TAKİP MESAFESİ  ÖNDEKİ ARACI GEÇME ÖNDEKİ ARACI GEÇME  GEÇİLEN ARACIN SÜRÜCÜSÜNÜN UYACAĞI KURALLAR GEÇİLEN ARACIN SÜRÜCÜSÜNÜN UYACAĞI KURALLAR  ARAÇLARIN MANEVRALARI (DÖNÜŞLER) ARAÇLARIN MANEVRALARI (DÖNÜŞLER)  KAVŞAKLARDA İLK GEÇİŞ HAKKI KURALLARI KAVŞAKLARDA İLK GEÇİŞ HAKKI KURALLARI  GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİP ARAÇLAR GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİP ARAÇLAR  GELEN TRAFİKLE KARŞILAŞMA HALİNDE GEÇİŞ KOLAYLIĞI SAĞLAMA KURALLARI GELEN TRAFİKLE KARŞILAŞMA HALİNDE GEÇİŞ KOLAYLIĞI SAĞLAMA KURALLARI  DURMA - DURAKLAMA PARKETME KURALLARI DURMA - DURAKLAMA PARKETME KURALLARI  ARAÇLARIN IŞIKLANDIRILMASI VE IŞIKLARIN KULLANILMASI ARAÇLARIN IŞIKLANDIRILMASI VE IŞIKLARIN KULLANILMASI  ARAÇLARDA AZAMİ UZUNLUK VE AZAMİ DİNGİL AĞIRLIKLARI ARAÇLARDA AZAMİ UZUNLUK VE AZAMİ DİNGİL AĞIRLIKLARI  YÜKLEME KURALLARI YÜKLEME KURALLARI  OTOYOL KURALLARI OTOYOL KURALLARI  MOTORLU TAŞITLARDA TRAFİĞE KATILMA- TESCİL İŞLEMLERİ MOTORLU TAŞITLARDA TRAFİĞE KATILMA- TESCİL İŞLEMLERİ  ARAÇLARIN MUAYENE MECBURİYETLERİ VE SÜRELERİ ARAÇLARIN MUAYENE MECBURİYETLERİ VE SÜRELERİ  TRAFİK KAZALARI TRAFİK KAZALARI  TRAFİK SUÇLARI VE KARŞILIĞI CEZALAR TRAFİK SUÇLARI VE KARŞILIĞI CEZALAR  ARAÇLARDA BULUNDURULMASI ZORUNLU ARAÇ VE GERÇLER ARAÇLARDA BULUNDURULMASI ZORUNLU ARAÇ VE GERÇLER  ÇEVRE ÇEVRE

4  DAVRANIŞ PSİKOLOJİSİ DERS NOTU:  DERSİN AMACI: psikoloji biliminin görüşleri doğrultusunda, trafik ve yol güvenliği ile ilgili bilgiler vermektir. Trafikte davranış belirleyicisi olan etmenler, faktörler ve bunların davranış üzerindeki yansımaları üzerinde durulacak, genel anlamı ile trafik psikolojisi ile ilgili bilgilendirmeler yapılacaktır.  DAVRANIŞ NEDİR?  Bireyin gözlenebilir tüm hareketleri “davranış” olarak adlandırılır. Davranışın ortaya çıkması için onu ortaya çıkarıcı bir faktöre yani tetikleyiciye ihtiyaç vardır. Örneğin aniden yola fırlayan bir yaya kornaya basma davranışının tetikleyicisidir. Aynı doğrultuda; her davranış mutlaka bir sonuç doğurur. Korna çalma davranışının sonucu olarak yaya kenara çekilir. DAVRANIŞ

5  Davranışı anlayabilmek için neden ortaya çıktığını yani tetikleyicilerini ve doğurduğu sonuçları ele almak gerekir. Trafik kuralları açısından düşünecek olursak; trafik ışıklarını, zaman kaybetmek istemediği için kırmızı ışıklarda geçen bir sürücüyü düşünelim. Zaman kazancı bir tetikleyici görevindedir ve hız artışını doğurur. Hız artışının sonucu olarak da radar cezası yeme ortaya çıkmaktadır. Yani hız arttırma davranışının tetikleyicisi olan zaman kazancı ceza yeme sonucunu doğurmaktadır.  DAVRANIŞ PSİKOLOJİSİ  Davranış bilimi olarak tanımlanan psikoloji biliminin amacı, insan ve hayvan davranışını incelemektir. Psikoloji biliminin çalışma alanları her geçen gün artmaktadır. Son on yıllık süreç içinde çalışma alanlarının arasına trafik ortamı da girmiştir. Bu çerçevede trafikte insan davranışlarının incelenmesiyle başlayan çalışmalar, güvenli sürücülük, sürücülük becerileri, yol ve araç ile sürücünün etkileşimi, yaya davranışı gibi çeşitli konuları incelemektedir.

6  TRAFİK PSİKOLOJİSİ  Genel çerçevede baktığımızda dünyada trafik psikolojinin tarihi çok eskilere dayanmamaktadır. Bu alandaki ilk çalışmalara bakmak gerekirse; ilk olarak 1920 yılında yapılan ulaşım psikolojisi toplantısını görmekteyiz yılı itibariyle sürücü seçiminde psikolojik süreçlerin gündeme geldiğini görmekteyiz. Bu yıllarda, otobüs sürücülerinin yetenek testinden geçmeleri bir koşul olarak getirilmiştir.  1955 – 1970; arasında ise kaza sayısının hızlı artışı zorunlu yasal kuralları gündeme getirmiştir; emniyet kemeri, hız limitleri, alkol v.s. Ancak 1960 – 1980 yıllarında araç sayısındaki artışa paralel olarak kaza sayısında da artış olmuştur. Bu da sadece kural koymanın yeterli olmadığını göstermiştir. Yol güvenliği iyileştirme politikaları, resmi araştırma kurumlarının oluşturulması, medyadaki kampanyalar, ergonomiye (Ergonomi: İş Bilim) ilişkin araştırmalar trafik psikolojisinin gelişmesine neden olmuştur. Bu dönemle birlikte psikoloji, kazaların insana bağlı nedenlerini araştırmaya başladı, riskleri inceledi ve öğrenme kuramlarını kullanarak kişileri daha iyi sürücü olmaları için eğitmeye başladı.

7 Psikologlar iş analizi tekniğini geliştirerek; sürücü koltuğu, paneli ve trafik işaretlerini en iyi şekilde tasarlamaya destek olmuşlardır. 1960’larda Avrupa’da kaza oranlarının artması ile güvenli sürücülük konularında her yaş ve cinste araca göre kampanyalar oluşturulmuş ve her sürücünün kurallara uyması için güvenliği öğrenmeleri amaçlamıştır. Tutumlar ve davranışlar arsındaki ilişki incelenmeye başlanmıştır. 1990lı yıllarla birlikte psikologlar artık tüm dünyada ve özellikle de Avrupa’da trafik psikolojisi alanına, yol güvenliğine katkı sağlamak amacıyla çalışmalarını yoğunlaştırmışlardır. Bu alandaki, en yetkin olduğu konular; sürücü seçimi, sürücü rehabilitasyonu, geliştirmesidir. Trafik Ortamı kapsamında psikoloji biliminin ve psikologların temel amacı; trafik toplumunu tehlikeli sürücülerden korumaktır. Uzun vadede toplumun trafik kültürünü iyileştirmek, riskli sürücülere düşüncelerini değiştirtmek ve modern trafik ortamına uyum sağlamlarına yardımcı olmak.

8 SÜRÜCÜLÜK NEDİR? Gibson ve Crooks’a göre sürücülük belli bir zeminde, bir araç yardımıyla (araba), bir varış noktasına hareket etmektir. Buradaki en temel aktivite aracın hız ve yönünü belirlediği bir yörüngeye (yol) girmek ve bu yörüngenin mekansal kısıtlıklarına (yolun yapısı) uyarak, karşılaşılan engellere çarpmadan (diğer araçlar, yayalar vb.) ilerlemeyi başarmaktır. Bu nedenlerle sürücülük, çevresel bilginin uygun zaman ve uzaklıkta sürücüye ulaşmasını ve daha sonraki trafik ortamını tahmin etmeyi sağlayan görme algısı (Algı: dünyaya ilişkin bilgilerin alınmasını sağlayan sistemdir; beş duyu ile olur. Bunların en önemlisi görme algısıdır. ) ile olur. Kişi bir sonra yapacağı davranışı bu bilgilere göre ayarlar ve karar verir. Psikoloji bilimi sürücü davranışı ile ilgili çeşitli tanımlamalar yapmakla birlikte temel model tanımlardan biri olarak Hugue’nin sürücü davranış modeline değinilebilir.

9  HUGUENİN SÜRÜCÜ DAVRANIŞ MODELİ  Hugue’ne göre sürücü davranışını meydana getiren ve bir bütün olarak ele alan 3 temel birleşen vardır.  A. YATKINLIKLAR  - SÜRÜŞ UYGUNLUĞU: Sürücünün araç sürmek için fiziksel ve psikolojik yatkınlığı olarak tanımlanmaktadır. Bunlar bireyin kazada rol oynayan bazı becerilerden yoksun olmasıdır. Örn; görsel algı (görsel olarak dış dünyayı yani çevreyi algılama becerisi), seçici dikkat(çevredeki farklılıkları yakalayabilme becerisi), tepki zamanı(tepki vermedeki süre/ne kadar hızlı tepki verdiği).  - SÜRÜCÜ NİTELİKLERİ: Araç kullanmak için sonradan edinilen fiziksel ve psikoloji niteliklerdir. Örn, araç kullanmayı öğrenme, deneyim, öğrenilen kazanılan algılar, beklentiler ve belleğin rolü v.b.  - SÜRÜCÜ KAPASİTESİ: Sürücünün o esnadaki araç kullanma becerisi, uygunluk ve kapasitesinden az olabilir. Örneğin; alkol, ilaç yorgunluk etkileri.

10  B. HAREKET BELİRLEYİCİ (Tutumlar, Bilgi Asimilasyonu, Motor Beceriler)  - DAVRANIŞIN BELİRLEYİCİ OLAN TUTUMLAR: Rahatsız edici uyaranlara verilecek tepkileri, kişinin alternatif tepkiler arasında sıralaması. Kişinin kendi değer sistemine göre hareket etmesi.  - BİLGİ ASİMİLASYONU/BİLGİ ÖZÜMSEME: Nesnelerin koşulların gözlenmesi ve değerlendirilmesi.  - MOTOR BECERİLER: Vücut ve vücudun parçalarının zaman ve mekâna uyumlu bir biçimde hareket etmesi. Bedenin koordinasyonu.  C. DURUMSAL ETKENLER:  - RUTİN DURUMLAR: Hareketlerin karar ve seçim gerektirmeyecek şekilde otomatik olarak işlemesi. Öğrenme sonucunda hareketlerin otomatikleşmesi. Acemiliğin atılması.  - KARMAŞIK DURUMLAR: Alternatif tepkiler arasında seçim yapılmasını gerektiren durumlar. Genellikle acil durumlar.

11  SAPKIN SÜRÜCÜ DAVRANIŞLARI  Yolda yapılması uygun olmayan sürücü davranışları “sapkın sürücü” davranışı olarak isimlendirilir. Sürücü davranışını inceleyen farklı araştırmalar, sapkın sürücü davranışını farklı şekillerde sınıflandırmıştır. Ancak sıklıkla sapkın sürücü davranışı temelde ikiye ayrılmıştır. Bunlar hatalar ve ihlallerdir. Sapkın sürücü davranışının bu iki farklı şeklinin psikolojik kaynaklarının farklı olduğu gibi, önleme şekillerinde de farklı olduğu düşünülmektedir. Ortak bir görüş, hataların bilginin yanlış işlenmesi nedenlerinin olduğudur. İhlallerde sürücünün davranışı niyetlilik içerirken, hatalarda niyetlilik söz konusu değildir. Hatalar, bireylerin bilişsel işlevler ile açıklanabilirken, sosyal bir olgu olan ihalelerle ancak organizasyonel ya da toplumsal bağlamda ele alındığında anlaşılabilir.  Hatalar sıklıkla planlanan eylemin sonucuna ulaşması olarak tanımlanmıştır. Reason ve arkadaşları temelde 2 tip hatadan bahsetmektedirler.

12  1. Dalgınlıklar ve Unutkanlıklar: Eylemin istemeden niyetten sapmasıdır.  Örneğin; sinyal vermek isterken, silecekleri çalıĢtırmak, trafik işaretlerini yanlış okuyup, yanlış yola girmek, kontağı çevirmeden gaza basıp arabayı hareket ettirmeye çalışmak, arabayı park ettiği yeri karıştırmak, hangi viteste olduğunu hatırlamayıp elle kontrole etmek, A yönüne gitmeyi planlarken B yönü sık kullandığı bir yol olduğu için kendini birden B yönüne giden bir yolda bulmak, uzun farları açık unutup başka bir sürücünün uyarmasıyla farkına varmak gibi…….  2. Yanlışlıklar: İstenen amaca ulaşmak için planlanan eylemin yolunun yanlış olması.  Örneğin; geçmeye çalıştığı aracın hızının yanlış tahmin edilmesi, bir kavşakta yanlış yere girme, park edeceği boşluğu yanlış tahmin edip park ederken bitişikteki aracı sıyırma, ana yoldan sola dönüp, yaklaşan aracı görmeden tali yola girme gibi.

13  Daha ileriki dönemde araştırmacılar dalgınlıklar ve unutkanlığı da birbirinden ayırmışlardır. Dalgınlık bahsedildiği gibi; eylemin planlandığı gibi olmamasıdır. Örneğin; sinyal vermek isterken silecekleri çalıştırmak ya da trafik işaretlerini yanlış okuyup yanlış yola girme gibi. Unutkanlıklar ise; alışılagelmiş bellek yetersizliklerini içermektedir. Örneğin; henüz gittiği yolu hatırlamayarak ya da trafik ışıklarında, üçüncü viteste kalmaya çalışmak gibi. Diğer yandan yanlışlıklar hedeflerin seçimi, bu hedeflere ulaşma yolunu ya da her ikisini de kapsayan yargısal ve/veya sonuç çıkarmaya yönelik süreçlerdeki eksikliklerden kaynaklanmaktadır.  Hatalar genellikle bireyin zihinsel süreçleriyle (dikkat, algı gibi süreçler) açıklanırken, ihlaller; davranışların alışkanlıkları, normlar, kurallar gibi süreçlerle düzenlendiği sosyal ortamda tanımlanabilmektedir.

14  İhlaller potansiyel olarak tehlikeli bir ortamda, güvenliği sağlamak için gerekli kurallardan ve gerekli uygulamalardan bilinçli olarak sapma, bilinçli olarak kuralı çiğneme olarak tanımlanmaktadır. Örneğin; kırmızı ışıkta geçme, bilerek hız sınırının üstüne çıkma, öndeki sürücünün yavaş gitmesinden sabırsızlanarak sağından geçme gibi. Bu uygulamaların her zaman resmi olarak ifade edilmesi gerekmez. Örneğin; güvenli bir sürüş biçimi yada kabul edilebilir davranış olarak kabul edilen gayri resmi bir yerel kurala (örneğin; iki şeritli kırsal bir yolda çok yavaş araba kullanmak gibi) uymayarak da ihlal yapılabilir.  Hatalar ve ihlaller arasındaki kavramsal sınırlar kesinlikle katı ve değişmez değildir. Her ikisi de aynı olay silsilesinde var olabilir. Kuralları ihlal etmeden hata yapmak mümkündür. Benzer olarak bir ihlalin mutlaka hata içermesi gerekmez.

15  TRAFİK ORTAMINDA GÜVENLİ DAVRANIŞLAR  Bir kaza olduğunda, aynı kazanın bir daha tekrarlanmaması için nedenlerinin araştırılması ve ortadan kaldırılması zorunludur. Ancak; en önemli görev, insan hayatına ve maddi kayıtlara yol açan kazaları üretebilecek riskleri; henüz bir kaza yaşamadan evvel kontrol ederek, kazaları önlemektir.  Kazaların önemli bir bölümü önlenebilir nitelik taşır. Sürücünün trafik ortamında, kazaları engellemek için tehlikeleri öngörerek ve doğru davranışları sergileyerek araç kullanması “güvenli sürücünün” en önemli özelliğidir.  Sürüş yeteneğini etkileyen faktörler.  a. Yaş: Yaş değiştiremeyeceğimiz özelliklerimizdendir. Ancak bunları göz önüne alıp davranışlarımız düzenleyebiliriz. Genç olduğumuz dönemlerde daha çok fiziksel yeteneğimiz ve daha az deneyimimiz vardır. Yaşlandıkça fiziksel yeteneklerimiz azalır. Ve sabrınız artar. Her yaş grubundaki kişiler bunları anlamalı ve göz önünde bulundurarak araç kullanmalıdır.

16  b. işitme: Çoğu sürücü araç kullanırken görüş yeteneklerinin en önemli duyu olduğunu düşünürler. Ancak bulgular işitmenin de göremediklerimizi fark etmemiz açısından önemli olduğunu belirtmektedir.  c. Görüş: Araç sürüşü esnasında en yoğun görevi yapar, bu nedenle görüşümüzü engelleyen bir durum varsa, bunu kontağı açmadan düzeltemeyiz. (farlar, aynalar, camlar, güneşlikler gibi).  d. Hastalık ve ilaç kullanımı: Ne zaman hasta olacağımızı veya ilaç kullanmamız gerektiğini kontrol edemeyiz, ancak araç kullanırken hastalığımızı göz önünde tutarak sürüşümüzü ayarlayabiliriz.  e. Yorgunluk:Yorgunluk ve dalgınlık otobanlardaki sessiz katildir. Araç kullanmayacak kadar yorgun olduğunuz gösteren tipik durumlar aşağıdaki gibidir.  Düşüncelerimiz karışır  Dikkatimiz kolayca dağılır.  Esnemeyi engellemeyiz.  Gözlerimiz kapanır ve dalar gider.

17  Geçtiğimiz son birkaç kilometreyi hatırlamayız.  Şeritten saparız, yakın takip yaparız, trafik işaretlerini kaçırız v.b. ……  Uyuklamaya başladığımızda mümkün olduğunca çabuk dinlenmek için durmalıyız.  f. Hız ihlali (Risk davranışı başlığı altında anlatılacaktır.)  g. Alkollü araç kullanma (Risk davranışı başlığı altında anlatılacaktır.)

18  RİSK DAVRANIŞI :  Risk belirsizliğe işaret eden bir sözcüktür. Doğrudan olumlu ya da olumsuz bir göndermeyi içermemektir. Risk alma davranışının olumlu veya olumsuz sonuçları olabilir. Fakat günlük yaşamda “risk alma” denildiğinde olumsuzluk akla geliyor. Risk kavramı yerine riziko veya zarara uğrama tehlikesi kullanılabiliyor.  Trafik psikolojisi alanında da olumsuz sonuçlara yol açan, trafik kazalarına neden olabilecek risk alma davranışları üzerinde çalışmalar yapılmaktadır. Psikolojide risk alma davranışını ergenlik döneminde normal olarak gören yaklaşımlar mevcuttur. Risk alma davranışı; normal, uyumsuz, sapan, norm dışı, kuraldışı davranış yada sapma olarak tanımlanıyor. Psikoloji literatüründe risk alma davranışını zihinsel süreçlere, sosyal öğrenmelere, kişisel eğilimlere veya tümüne dayandırarak açıklayan çeşitli kuramsal yaklaşımlar vardır. Zihinsel süreç yaklaşımları kişinin yarar/kar ve bedel/zarar hesabı yaparak davranış konusunda karar verdiğini söylemektedir.

19  “Karar alma” yaklaşımı, şu yaklaşımları içermektedir:  1. Olası seçeneklerin belirlenmesi  2. Her seçenekte izlenecek yolların belirlenmesi  3. Sonuçların istenirliğinin belirlenmesi  4. Eylem gerçekleştirildiğinde sonuçların gerçekleşme olasılığını değerlendirmesi  5. Mantıksal olarak savunulabilir kurallarla bu basamakları birleştirme  Kişi, davranışının olumlu sonuçlanma olasılığının yüksek olduğuna karar verdiğinde bu davranışı gerçekleştirmektedir.  Hız kurallarını çiğneme ve alkollü araç kullanımı trafik ortamı için riskli sürücü davranışı kapsamında tanımlanmaktadır.

20  HIZ İHLALİ  Hız limitlerini aşmanın insanın davranışına nasıl yansıdığı ve hız kurallarına uymanın neden bu kadar önemli olduğunu pek çoğumuz atlamaktayız.  Hız artışı sürücünün sürüş sırasında çevredeki bilgileri toplama sürecinde, ayırt etme ve tanımlama için gerekli süreyi yok etmektedir. Burada esas önemli nokta ise hiç bir sürücünün (deneyimli- deneyimsiz, kadın, erkek, genç-yaşlı vs...) bu etkiden kaçınamamasıdır. Bir kaç kilometre/saat'lik hız artışı yanlış algılama ve tahmine sebebiyet vermesi sonucu kazaya neden olabilecek bir tehlike olarak pusuda beklemektedir.  Şehir içi hız limiti olan 50 km/saat'lik hızdaki bir çarpışmada dahi araçta oluşacak muhtemel darbe derinliği 0.75sn olacaktır. Bu sizce önemsiz bir hasar mıdır? Hele bu hızla çarptığınız bir bariyer değil de insan ise belki aracınızdaki hasar daha az olabilir. Ancak yaya üzerindeki hasar ile büyük ihtimalle onun yaşamına son vermiş olabilirsiniz.

21  Eğer hızınızı normal hız limitlerine yanı 50 km/saat hıza çektiğinizi düşündüğünüzde; tüm ölümlerin %30'unun, tüm yaralanmaların ise %100'ünün yani tamamının gerçekleştiği hıza çıkmış olursunuz. Buradan çok çarpıcı bir sonuç çıkmaktadır. Buna göre toplam ölümlerin %30'u ve toplam yaralanmaların ise hemen hemen tamamı şehir içi hız limitleri altında oluşmaktadır. Saydığımız hızlarda bile çok büyük ölüm ve yaralanma risklerini üzerimize alıyoruz.  HIZ KÖRLÜĞÜ:  Hız ne kadar artarsa, sürücünün bakış alanı o oranda daha uzağa odaklanır. Bunun sonucunda sürücü yol kenarında neler olduğunu, tehlike yaratabilecek gelişmeler olup olmadığını denetleyemez.

22 “Hız körlüğü, artan hız sonucunda sürücünün görüş açısının düşerek, çevresini tam olarak algılayamaması anlamına geliyor”. Yani yüksek hızda sürücü tüm olayları çok geç fark etmektedir. Saatte 35 kilometre hızla giden bir otomobil sürücüsünün görüş açısı 104 derece iken, hız 130’a çıktığında görüş açısı 30’a kadar düşüyor. Görüş açısı hız arttıkça kademeli olarak düşüyor. Bu da yolculuğu güvensiz kılıyor.” Ayrıca, 80 kilometre hızla giden bir otomobilde bulunanların, 30 kilometre hızla gidene oranla ölüm riski 20 kat daha fazladır. Hız körlüğü çevre yolu üzerindeki yerleşim yerlerinden geçerken 'yaya trafiği' açısından büyük tehlike oluşturuyor. Bu nedenle transit yolların şehir geçişlerinde 50 kilometre hızın üzerine çıkılmaması gerekiyor.

23  üzerine çıkılmaması gerekiyor.  Alkollü Araç Kullanma  Sürücü, alkolmetre ile yapılan test sonucunda alkollü çıkarsa; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 48/5 maddesi gereğince para cezası ile cezalandırılır, aracı trafikten men edilir ve sürücü belgesi (6) ay süreyle Trafik Polisince geri alınır.  Aynı sürücü aynı suçu 2. kez işlerse; yine kanunun ilgili maddesi gereğince para cezası ile cezalandırılır, aracı trafikten men edilir ve sürücü belgesi (2) yıl süreyle Trafik Polisince geri alınır. Aynı sürücü üçüncü kez alkollü olarak araç kullanırken tespit edilirse, kanunun ilgili maddesinde belirtildiği şekilde para cezası ile cezalandırılır, aracı trafikten men edilir ve sürücü belgesi (5) yıl süreyle Trafik Polisince geri alınır. Ayrıca (6) aydan az olmamak üzere hafif hapis cezası uygulanılır. (5) yıl süreyle geri alınan sürücü belgesi sahipleri, 5. yılın sonunda, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesinden geçmek zorundadır. Durumu uygun olanların belgesi iade edilir.

24  Alkollü araç kullanmaktan dolayı sürücü belgeleri geri alınan sürücüler, sürücü belgesine el koyan Trafik birimine veya en yakın Trafik Denetleme Şube Müdürlüğüne alıkoyma süresinin bitiminde dilekçe ile başvurarak sürücü belgelerini geri alabilirler.  Meydana gelen trafik kazaları incelendiğinde sürücülerin bir anlık dikkatsizlikleri sonucu kazaların meydana geldiği görülmektedir. Bu nedenle de alkollü araç kullanmanın kaza nedenlerinin başında gelmektedir. Güvenli alkol limiti yoktur en doğrusu, hiç alkol almadan araç kullanmaktır. Bilimsel araştırmalar alkolün hiç bir seviyesinin sürücülük için güvenli olmadığını göstermektedir. Bütün ülkeler yasal alkol limitini belirlerken konuyu tıbbi, psikolojik ve sosyal yönüyle değerlendirerek bir karara varmakta, belli bir riski kabul ederek bu limitleri belirlemektedirler.

25  Motorlu araç sayısının artmaya başladığı 1900'lü yılların ilk dönemlerinde, hızla oluşan  trafik kurallarının yanı sıra, giderek alkollü sürücülük için de önlem alma ihtiyacı hissedilmiştir. Başlangıçta bu sınırın ne olması gerektiği ve nasıl ölçüleceği konusunda sorunlar yaşanmışsa da dünyada özellikle konuyu inceleyen bilimsel çevrelerin görüşü her zaman kan- alkol sınırının daha da aşağıya çekilmesi yönünde olmuştur. Bir başka deyişle yasal limitin altında olmanın sadece trafik cezasını engellediği, ancak can güvenliğini garantilemediği kabul edilmektedir. Alkolün etkileri açısından yaş, cinsiyet, sürücülük deneyimi gibi bazı faktörlere bağlı olarak bireyler arasında farklılıklar görülmekteyse de, bunlar güvenli sürücülüğü garantileyecek kadar büyük farklar olmadığı gibi, tartışmalı sonuçlar olarak değerlendirilmektedirler. Bununla birlikte genel olarak araştırmalar 0.2 promil düzeyinden itibaren alkol düzeyi arttıkça sürücülük üzerinde olumsuz etkilerinin de arttığı yönünde birleşmektedir. Bu sınır kimi ülkeler tarafından kabul edilmiş bulunmaktadır.

26  ÜLKEMİZDE YASAL ALKOL SINIRI  Ülkemizde ticari araç sürücüleri ve kamu hizmetinde çalışan sürücülerin alkollü olarak trafiğe çıkmaları tümüyle yasaklanmış,  Diğer sürücüler içinse yasal sınır olarak bir litre kanda yarım gram alkole eşit olan, 0.50 Promil belirlenmiştir.  Bu halk arasında yanlış bir biçimde "yüzde elli alkollü olmak" diye ifade edilmekte, hatta bunun mümkün olduğu sanılmaktadır. Bu tümüyle yanlış bir bilgidir. Bu yanlışlık genellikle promil değerinin nasıl hesaplandığının iyi bilinmemesinden kaynaklanmaktadır.  Promil hesabında alkolün ağırlığı, kanın ise hacmi dikkate alınarak bir orantı kurulur. Örneğin 0.50 promil 100 mililitre kanda 50 miligram alkol bulunduğunu gösterir ve buradan gidilerek, 50:100=0.50 promil kabul edilir. Ağırlığı hacme oranlamak matematiksel olarak çok mantıklı değilse de, karmaşık ve çok küçük sayılarla uğraşmak zorunda bırakmadığı için tercih edilen bir ifade biçimidir. Eğer hacim oranları dikkate alınacak olursa, 0.50 promilin gerçekte kanda %0.025 oranında alkole eşit olduğu (on binde 2.5 !) görülür.

27  İnsan vücudu yüzde elli alkol oranı bir yana, %0.5 oranında alkole bile (binde 5 ya da bir litre kanda 4 gram alkol bulunması) tolerans göstermekte çok zorlanır, hatta bu düzeydeki kan-alkol oranı pek çok kişide ölüme yol açar.

28 ALKOL DÜZEYİNİN HESAPLANMASI VE ALKOL-KAN ORANLARI ÖLÇÜM DEĞERi Promil Hesabı(miligram alkol/mililitre kan) 1 Litre kanda ne kadar alkol var hacim olarak kandaki alkol oranı* 0.2 Promil 20 mg alkol/100 ml kan (20:100=0.2) 0.2 gram alkol %0.025 (binde 0.25 alkol) 0.5 Promil 50 mg alkol/100 ml kan (50:100=0.5) 0.5 gram alkol % (binde 0.63 alkol) 0.8 Promil 80 mg alkol/100 ml kan (80:100=0.8) 0.8 gram alkol % 0.1 (binde 1 alkol) 1 Promil 100 mg alkol/100 ml kan (100:100=1) 1 gram alkol % 0.13 (binde 1.3 alkol) 1.5 Promil 150 mg alkol/100 ml kan (150:100=1.5) 1.5 gram alkol % 0.19 (binde 1.9 alkol) 2 Promil 200 mg alkol/100 ml kan (200:100=2) 2 gram alkol % 0.25 (binde 2.5 alkol) 3 Promil 300 mg alkol/100 ml kan (300:100=3) 3 gram alkol % 0.38 (binde 3.8 alkol) 4 Promil 400 mg alkol/100 ml kan (400:100=4) 4 gram alkol % 0.5 (binde 5 alkol) 5 Promil 500 mg alkol/100 ml kan (500:100=5) 5 gram alkol % 0.6 (binde 6 alkol) * 1 mililitre alkolün ağırlığı gram, 1 gram alkolün hacmi mililitredir

29  ALKOLÜN VÜCUT VE DAVRANIŞLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ  ÖLÇÜM DEĞERİ VÜCUT VE DAVRANIŞ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ  0.2 Promil ruh halinin değişmesi, vücut ısısında hafif bir yükselme, davranışlar üzerindeki kontrolün azalması  0.5 Promil belirgin bir gevşeme, dikkatin azalması, koordinasyon ve muhakeme bozukluğunun başlaması. YASAL SINIR  0.8 Promil koordinasyon, algı ve muhakemede belirgin bozulma, tepki zamanının, kendini kontrol etme becerisinin zarar görmesi  1 Promil sarhoşluk belirtileri, muhtemel mahcup edici davranışlar, bir an neşeli bir an üzgün olmak gibi ruh halinde gidip gelmeler  1.5 Promil ayakta durma, yürüme ve konuşmada güçlük çekme, denge ve koordinasyonun kaybedilmesi, belirgin olarak sarhoşluk hali  2 Promil ağrı ve diğer fiziksel duyumların azalması, ağlama ve gülme arasında gidip gelmek gibi belirgin duygusal tutarsızlıklar  3 Promil reflekslerin azalması, bilinçte bulanıklık, pek çok kişide bilinç kaybı

30  ALKOL İÇEREN İÇECEKLER  Bir çok içkide bulunan alkol oranı (içkinin alkol derecesi) çok farklıdır ve bu nedenle ne kadar alkol alındığının belirlenmesi çok güç olabilir. Ayrıca alkolün vücutta yakılması zaman isteyen bir iştir ve bu da kişinin vücut ağırlığı, karaciğerinin büyüklüğü, genel sağlık durumu başta olmak üzere pek çok faktöre göre farklılık göstermektedir. Bu nedenle bir çok kişi aldığı alkol miktarı konusunda yanılgıya düşmektedir.  Vücudunda 6 litre kan bulunduğunu varsaydığımız bir yetişkinin kan dolaşımına 3 gram alkol karışması halinde yasal sınıra ya çok yaklaştığı ya da aştığı düşünülebilir. Aşağıda, içinde yaklaşık olarak 12 gram alkol bulunan içki miktarları belirtilmiştir Bu içkilerin içerdiği alkol miktarı göz önünde bulundurulduğunda bir yetişkinin tehlikeli bir sürücü haline gelmesinin çok zor olmadığı görülür. Özellikle "hafif" içki olduğu düşünülerek bira ve şarabın çok fazla içilmesinin sürücüleri çok zor durumda bırakabileceğine dikkat edilmelidir.

31  ALKOLÜN VÜCUTTAN ATILMASI  Pek çok kişi alkol aldıktan sonra kahve içerek, egzersiz yaparak ya da biraz kestirerek alkolün vücuttan atılmasını hızlandırabileceğini düşünür. Oysa bunların alkolün yakılması üzerinde hiçbir etkisi yoktur. Bunun için karaciğerin çalışmasına ve zamana ihtiyaç vardır. Alkol alındıktan sonra muhakeme yeteneği, algılayış giderek bozulurken bunun sonucunda sürücülük becerileri azalmakta, buna karşılık yine bozulan muhakeme yeteneği ve azalan duygusal kontrol nedeniyle kendine güvende yersiz bir artış meydana gelmektedir. İşte bu çelişkili değişim sürücülük için daha da tehlikeli bir duruma yol açmaktadır. Bu nedenle alkol aldıktan sonra ne yapacağını düşünmek yerine içmeye başlamadan önce bazı kararlar almak daha yararlı olabilir. Bunlar eğer araç kullanılacaksa hiç içmemek, eğer içilecekse araç kullanacak bir kişi bulmak olabilir. Özellikle eğlenmek için çıkılan akşamlarda özel araç kullanmak yerine taksi ya da toplu taşım araçlarını tercih etmek uygun olacaktır. Hiç şüphe yok ki alkolün etkileri konusunda doğru bilgilenen ve bu tür kararları alkol almadan önce vermeye çalışan sürücüler bu konuda en doğru davranışı da yine kendileri seçebilirler.

32  SÜRÜŞ YETENEĞİNİ ETKİLEYEN ZİHİNSEL SÜREÇLER  a. Öfke: Öfke, çoğunlukla istediğimiz herhangi bir şeyin gerçekleştirmesine bağlı olarak yaşanan hayal kırıklıkları, engelleme, bireysel değerimize yönelik herhangi bir saldırı gibi durumlarda ortaya çıkan bir duygudur. Bu duygunun kontrol edilmesinde en önemli kriter oto-kontroldür. Kendi duygularımızın farkında olmalıyız, öfkemizin kaynağını belirlemeye çalışmalıyız ve bu kaynak nedeni ortadan kaldırmak için, adeta bir problem çözer gibi sakin ve sistematik bir yol izlemeliyiz. Öfkenin; tepkisel olarak sergilenmesi kimseye fayda sağlamaz. Biz farklı ortamda problem çözmeye çalışan kişi olmalıyız.  b. Stres: Sürüş güvenliğimize ve çevremizdekilere tehlike yaratan bir başka süreç de strestir. Modern hayatta çeşitli zorluklar stres yaratır ancak zeki sürücüler bir çarpışmanın veya trafik kuralını ihlalin sadece streslerini daha da fazla arttıracağını farkındadırlar.

33  GÜVENLİ SÜRÜCÜLÜK ve ÖFKE KONTROLÜ  A. Öfkeli Sürücülük;  - Nezaket Eksiliği  o Sol şeritten yavaş sürme  o Yaya geçitlerinde yol vermeme  o Diğer araçlara yol vermeme  o Dar yoldan gelen araçlarla inatlaşma  - Kuralları ihlal Etmek  o Aşırı hız  o Sık şerit değiştirme  o Hatalı çıkış  o Sinyal vermede şerit değiştirme  o Durak harici durma

34  - Öfkeli Araç kullanma  o Diğer bir sürücünün yaptığı davranış karşısında duyulan kızgınlığın ifade edilmesi  o Kızgın biçimde kornaya basma  o Flaşörleri kullanma  o El ve yüz hareketleri  o Bağırma  o Düşmanca bakışlar  o Yakın takip  o Yol kesme  o Yarışma

35  B. Destekleyici Sürücülük;  - Sorumlu Sürücülüktür  - Usta Sürücülüktür  - Güvenli Sürücülüktür.  Herkes bazen öfkeli sürücü olabilir.  Öfkeli sürücü olmanın tehlikeleri;  - Kazaya neden olabilir.  - Stres yaratır.  - Fiziksel zarara neden olur (araca ve kendine)  - Maddi yük getirir  - İşten atılma ve kanuni sorumlulukla karşı karşıya kalma olarak özetlenebilir.  GÜVENLİ SÜRÜŞ DAVRANIŞLARI  a. Kontrol ve Sorumlulukla ilgili bazı önemli noktalar:  Araç içerisinde davranışlarınızı kontrol eden tek kişi sizsiniz.  Kendi yargılarınızı vermek durumundasınız ve aracınızı diğer sürücülerin rasgele davranışlarının kontrollerini bırakmamalısınız.

36  Araç sürerken kontrol edemeyeceğiniz durumların olduğunu unutmayın (ışık, hava, yol, trafik ve diğer sürücüler). Siz sadece kendi hareketleriniz ve bu durumlarla nasıl başa çıkabileceğiniz kontrol edebilirisiniz.  Her verdiğiniz kararın bir sonucu vardır. Güvenli bir sürüş için bunları düşünerek hareket etmelisiniz.  Kötü sürüş trafikte aksamalara ve kazalara neden olmaktadır. Bu kazalar ölümle sonuçlanabilir.

37  b. Güvenli Sürücü Alışkanlıkları:  Arabayı sürmeye başlamadan önce rotanızı kilometre kilometre düşünün ve planlayın.  Yol şartlarını inceleyin.  Diğer sürücüler ne yaparsa yapsın kendi kontrolünüz kaybetmeyin.  İki saniye veya iki saniye üstü araç takip mesafesi kurallarını kullanın.  Herhangi bir kaza durumuyla ilgili olarak plan yapın. Tehlikeli durumları tanımaya çalışın, doğru davranışı doğru zamanda göstermeye çalışın.  Her zaman emniyet kemeriniz takın.  Kazaların en sık olduğu noktalar; yerleşim yeri giriş ve çıkışları, eşdüzey kavşaklar, anayol tali yol birleşimleri, rampalar, akaryakıt istasyonları giriş ve çıkışları, virajlardır.Buraların birer tehlike faktörü olduğunu bilerek bu tehlikeleri öngörerek aracınızı kullanın.

38  SÜRÜCÜLÜKDE PROFESYONELLİĞİ SAĞLAYAN İLKELER VE ÖZELLİKLER  Sağlığına önem veren  İş emniyetine ve çevre temizliğine önem veren  Trafik kurallarına uyan  Yayalara saygılı  Trafik levhalarını önemseyen  Eğitimli  Asabi olmayan  İşine bağlı  Argo kelimeler kullanmayan  Yola çıktığında evini ve çocuklarını unutmayan  İnsanları seven  Dürüst  Kılık kıyafeti düzgün  Hız kurallarına dikkat eden

39  Saygılı  Şirket kurallarına uyan  Araç bakımına riayet eden  Alkollü araç kullanmayan  Emniyet kemeri kullanan.  Başkalarının hakkını istismar etmeyen  İşini, ne kadar tehlikeli olduğunun bilincinde olarak yapan  Düzenli sağlık taramasından geçen  Trafik rahat ve emniyetli davranan  Maddi sorunları halletmeye çalışan  Ailesine düşkün  Uykulu ve yorgun araç kullanmayan  Reflekslerine önem veren  Dinlenme zamanlarını yararlı şekilde kullanan  Hız sınırları ve trafik levhalarının önemini bilen  Anlayışlı olan kişiler profesyonelliğin kurallarına uymaktadırlar.

40  PROFESYONELLİĞİN DOĞURDUĞU SONUÇLAR VE KAZANÇLAR  Ülke imajı  Şirket imajı  Çevre sağlığı  Kazasız trafik ortamı  Can ve mal güvenliği  Verimlilik  Hedefleri gerçekleştirme imkânı  Kalite  Müşteri memnuniyeti  İşveren memnuniyeti  Kendinin ve ailenin memnuniyeti  Ülke ekonomisine katkı

41 GENEL TANIMLAR

42  TRAFİK : Yayaların, hayvanların ve araçların karayolları üzerindeki hal ve hareketleridir.  KARAYOLU (YOL): Trafik için, kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlardır.  GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ : Görev sırasında, belirli araç sürücülerinin can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak şartı ile trafik kısıtlama veya yasaklarına bağlı olmamalıdır.  GEÇİŞ HAKKI : Yayaların ve araç kullananların diğer yaya ve araç kullananlara göre, yolu kullanmak sırasındaki öncelik hakkıdır.  DURMA : Her türlü trafik zorunlulukları (kırmızı ışık, yetkililerin dur işareti, yol kapanması gibi- nedeni ile aracın durdurulmasıdır.  DURAKLAMA : Trafik zorunlulukları dışında araçların insan indirmek ve bindirmek amacı ile kısa bir süre için durdurulmasıdır.  PARKETME : Araçların, durma ve duraklaması gereken haller dışında bırakılmasıdır.  TRAFİK KAZASI : Karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden fazla aracın karıştığı ölüm, yaralanma ve zararla sonuçlanmış olaydır.  MÜLK : Devlete, kamuya, gerçek yada tüzel kişilere ait olan taşınmaz mallardır. GENEL TANIMLAR

43  YERLEŞİM YERİ (BİRİM) : Kendisine ulaşan karayolları üzerinde sınırının, başlangıç ve bitimi bir işaret levhası ile belirlenmiş olan yerleşme, çalışma ve barıma amacı ile insanların yararlandıkları yapı ve tesislerin bir arada bulunduğu ve karayolu trafiğine etkileri tespit edilmiş olan il, ilçe, köy veya mezra gibi yerlerdir.  ARAÇ : Karayollarında kullanılabilen, motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlar ile iş makineleri ve lastik tekerlekli traktörlerin genel adıdır.  TAŞIT : Karayolunda insan, hayvan ve yük taşımaya yarayan araçlardır.  SÜRÜCÜ : Karayolunda, motorlu veya motorsuz bir aracı sevk ve idare eden kişidir.  ŞOFÖR : Karayolunda, ticari olarak tescil edilmiş bir motorlu taşıtı süren kişidir.  YOLCU : Aracı kullanan sürücü ile hizmetliler dışında araçta bulunan kişilerdir.  HİZMETLİ : Araçlarda, sürücü hariç, araç veya taşıma hizmetlerinde süreli veya süresiz çalışan kişiler ile iş makinelerinde sürücülerden gayri kişilerdir.  YAYA : Araçlarda bulunmayan, karayolunda hareketsiz veya hareket halinde bulunan insanlardır.  TRAFİK İŞARETLERİ : Trafiği düzenleme amacı ile kullanılan işaret levhaları, ışıklı ve sesli işaretler, yer işaretlemeleri ile trafik zabıtası veya diğer yetkililerin trafiği yönetmek için yaptıkları hareketlerdir.  TRAFİKTEN MEN : Trafik zabıtasınca, bu Kanunda belirtilen hallerde araçla ilgili belgelerin alınması ve aracın belirli bir yere çekilerek trafikten alıkonulmasıdır.

44 KARAYOLU İLE İLGİLİ TANIMLAR

45

46  İKİ YÖNLÜ KARAYOLU : Taşıt yolunun her iki yönündeki taşıt trafiği için kullanıldığı karayoludur.

47 YAYA GEÇİDİ

48 BİSİKLET YOLU

49 ŞEHİRİÇİ OTOBÜS YOLU

50 DÖNEL KAVŞAK

51 GEÇİŞ YOLU

52 KÖPRÜ GEÇİŞLERİ

53 OTOBAN

54 TEK YÖNLÜ YOL

55 ALT GEÇİT : Karayolunun, diğer bir karayolu veya demiryolunu alttan geçmesini sağlayan yapıdır.

56  ÜST GEÇİT : Karayolunun, diğer bir karayolu veya demiryolunu üstten geçmesini sağlayan yapıdır.

57 ??? DEMİRYOLU

58  DEMİRYOLU GEÇİDİ (Hemzemin Geçit) : Karayolu ile demiryolunun aynı seviyede kesiştiği bariyerli veya bariyersiz geçitlerdir.  ADA : Yayaların geçmesi ve durmalarına, taşıtlardan inip binmelerine yarayan, trafik akımını ve trafik güvenliğini sağlama amacı ile yapılmış olan, araçların bulunamayacağı, koruyucu tertibatla belirlenmiş bölüm ve alandır.  AYIRICI : Taşıt yollarını veya yol bölümlerini birbirinden ayıran, bir taraftaki taşıtların diğer tarafa geçmesini engelleyen veya zorlaştıran karayolu yapısı, trafik tertibatı veya gereçtir.  ŞERİT : Taşıtların bir dizi halinde güvenle seyredebilmeleri ve taşıt yolunun ayrılmış bir bölümü veya boyuna işaretlemelerle ayrılmamış olsa bile motorlu araç dizisinin hareketine yeterli genişlikte olmak şartıyla taşıt yolunu bölünebileceği boyuna dilimlerin herhangi biridir.

59  PARKYERİ (Otopark) : Araçların park etmesi için kullanılan açık veya kapalı alandır.  KARAYOLU ÜZERİ PARKYERİ : Taşıt yolundaki veya buna bitişik alanlardaki park yeridir.  KARAYOLU DIŞI PARKYERİ : Karayolu sınır çizgisi dışında olan ve bir geçiş yolu veya servis yolu ile taşıt yoluna bağlanan park yeridir.  DURAK : Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının yolcu ve hizmetlileri bindirmek, indirmek gayesiyle duraklamaları için işaretlerle belirlenmiş yerdir.  GARAJ : Araçların genellikle uzun süre durmaları için kullanılan bakım ve servisinin de yapılabileceği kapalı veya açık olan yerlerdir.

60  TERMİNAL : İnsan veya eşya taşımalarında araçların indirme, yükleme, boşaltma, aktarma yaptıkları ve ayrıca bilet satışı ile bekleme, haberleşme, şehir ulaşımı ve benzeri hizmetlerin de sağlandığı yerdir.  SERVİS İSTASYONU : Araçların bakım, onarım ve servislerin yapıldığı açık veya kapalı yerdir.  AKARYAKIT İSTASYONU : Araçların esas itibariyle akaryakıt, yağ, basınçlı hava, ve yedek malzeme ihtiyaçları ile ayrıca, kişilerin ilk yardım ihtiyaçlarının da sağlandığı yerdir.  MUAYENE İSTASYONU : Araçların niteliklerini tespit ve kontrol edebilecek cihaz ve personel bulunan ve teknik kontrolü yapılan yerdir.  ARAÇ TARTI İSTASYONU : Araçların yüklü veya yüksüz olarak sabit veya taşınabilir cihazlarla tartıldığı yerdir

61 ARAÇLARA İLİŞKİN TANIMLAR

62  OTOMOBİL : Yapısı itibariyle, sürücüsünden başka en çok dokuz oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır. Bunlardan taksimetre veya tarife ile yolcu taşıyanlara "taksi otomobil", adam başına ücretle yolcu taşıyanlara "dolmuş otomobil" denir.  OTOBÜS : Yapısı itibariyle sürücüsünden başka dokuzdan fazla oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır. Sürücü dahil oturma yeri on yedi (17)yi aşmayan otobüslere minibüs denir.Troleybüslerde bu tanıma dahildir.  KOMYONET : İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3500 Kg.'ı geçmeyen ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır.  KAMYON : İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3500 kg.'dan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtlardır. ÇEKİCİ : Römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmiş olan yük taşımayan motorlu taşıttır.  ARAZİ TAŞITI : Karayollarında yolcu veya yük taşıyabilecek şekilde imal edilmiş olmakla beraber, bütün tekerlekleri motordan güç alan veya alabilen motorlu taşıttır. ARAÇLARA İLİŞKİN TANIMLAR

63  MOTOSİKLET : İki veya üç tekerlekli sepetli veya sepetsiz motorlu taşıttır.Net motor gücü 15 Kwdir.Net ağırlığı 400 kgyi,yük taşıyanlarda 550 kgyi aşmıyan dört tekerlekli motorlu taşıttır.  MOTORLU BİSİKLET : Silindir hacmi 50 santimetre küpü geçmeyen, içten patlamalı motorla donatılmış ve imal hızı saatte 45 km'den az olan bisiklettir.Elektrik motorlu ise 4 KW nominal çıkış gücü 4 KW’yi geçmiyen net ağırlığı 350 kgyi aşmayan 4 tekerlekli motorlu taşıttır.  BİSİKLET : En çok üç tekerleği olan ve üzerinde bulunan insanın adale gücü ile pedal veya el ile tekerleği döndürmek suretiyle hareket eden ve yolcu taşımalarında kullanılmayan motorsuz taşıttır.Azami sürekli anma gücü 0,25 Kwyi geçmiye hızlandıkça hızı düşen,hızı en fazla 25 km/sa ulaştıkdan sonra gücü tamamen kesilen elektrikli bisikletlerde bu sınıfa girer.  LASTİK TEKERLEKLİ TRAKTÖR : Belirli şartlarda römork ve yarı römork çekebilen, ancak ticari amaçla taşımada kullanılmayan tarım aracıdır.

64  İŞ MAKİNELERİ : Yol inşaat makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan, iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş, karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılmayan motorlu araçlardır.  ÖZEL AMAÇLI TAŞIT : Özel amaçla insan veya eşya taşımak için imal edilmiş olan ve itfaiye, cankurtaran, cenaze, radyo, sinema, televizyon, kütüphane, araştırma araçları çekmek veya taşımak, kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan motorlu araçtır.  OKUL TAŞITI : Genel olarak okul öncesi, ilköğretim ve orta dereceli okulların öğrencileri ile sadece gözetici ve hizmetlilerin taşınmalarında kullanılan taşıttır.

65  KAMU HİZMETİ TAŞITI : Kamu hizmeti için yük veya taşıması yapan bütün taşıtlardır.  PERSONEL SERVİS TAŞITI : Herhangi bir kamu ve kuruluşu veya özel veya tüzel kişilerin personelini bir akit karşılığı taşıyan şahıs veya şirketlere ait minibüs ve otobüs türündeki ticari araçlardır. Kamu kurum ve kuruluşları ile özel ve tüzel kişilere ait araçların kendi personelini veya yolcusunu taşıma işi bu tanımın kapsamına girmez.  UMUM SERVİS ARACI : Okul taşıtları ile personel servis araçlarının birlikte değerlendirilmesidir.  KAMP TAŞITI : Yük taşımasında kullanılmayan, iç dizayn tatil yapmaya uygun techizatlarla donatılmış, hizmet edebileceği kadar yolcu taşıyabilen motorlu taşıttır.  RÖMORK : Motorlu araçla çekilen insan veya yük taşımak için imal edilmiş motorsuz taşıttır.  YARI RÖMORK : Bir kısmı motorlu taşıt veya araç üzerine oturan, taşıdığı yükün ve kendi ağırlığının bir kısmı motorlu araç tarafından taşınan römorktur.  HAFİF RÖMORK : Azami yüklü ağırlığı 750 kg.'ı geçmeyen römork veya yarı römorktur.

66

67  TAŞIT KATARI : Karayolunda bir birim olarak seyretmek üzere birbirine bağlanmış taşıttır.  TAŞIMA SINIRI (Kapasite) : Bir aracın güvenle taşıyabileceği en çok yük ağırlığı veya yolcu ve hizmetli sayısıdır.  GABARİ : Araçların, yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyirlerini temin amacı ile uzunluk genişlik ve yüksekliklerini belirleyen ölçüdür. (Genişlik:2,5 m ; Yükseklik:4 m)  AZAMİ AĞIRLIK : Taşıtın güvenle taşıyabileceği azami yükle birlikte ağırlığıdır.  YÜKSÜZ AĞIRLIK : Üzerinde insan veya eşya (yük- bulunmayan ve akaryakıt deposu dolu olan bir aracın taşınması zorunlu alet, edevat ve donatımı ile birlikte toplam ağırlığıdır.  YÜKLÜ AĞIRLIK : Bir taşıtın yüksüz ağırlığı ile taşımakta olduğu sürücü, hizmetli, yolcu ve eşyanın ağırlığıdır.  DİNGİL AĞIRLIĞI : Araçlarda aynı dingile bağlı tekerleklerden, karayolu yapısına aktarılan ağırlıktır. (Tek dingil: 10 ton, iki dingil 18 ton)  AZAMİ DİNGİL AĞIRLIĞI : Araçların karayolu yapılarından güvenle ve yapıya zarar vermeden geçebilmeleri için saptanan toplam ağırlıktır.

68 KARAYOLU YAPISI VE TRAFİK İŞARETLERİNİN KORUNMASI

69 Meydana gelen tehlike ve engeller, ilgili kuruluşlar ve zabıtaca ortadan kaldırır, bozukluk ve eksiklikler yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşlarca derhal giderilir, zarar karşılıkları ve masrafları sorumlulara ödetilir. Uymayanlara para cezası verilir. KARAYOLU YAPISI VE TRAFİK İŞARETLERİNİN KORUNMASI

70 TRAFİK İŞARETLERİ  Trafik Görevlisinin İşaretleri  Işıklı Trafik İşaretleri  Yol Çizgileri  Yol Üstü Çizgileri  Diğer İşaretleme Elemanları

71 TRAFİK İŞARETLERİ 1- Trafik görevlisinin işaretleri 2- Işıklı trafik işaretleri 3- Trafik işaret levhaları 4- Yol çizgileri 5- Diğer işaretleme elemanları  Trafik işaretlerinin bu sıralaması aynı zamanda bunlara uymadaki öncelik sıralamasıdır.  Sesli veya yazılı ışıklar; araç trafiğine göre yayaların hareketlerini düzenleyen ışıklar olup yayalara hitap eder.

72 a- Trafik görevlisinin her iki kolunu veya sağ veya sol kollarından birini yere paralel olarak yana açtığı durumda; kollar doğrultusundaki araçlara geç, ön ve arka doğrultusundaki araçlara dur demektir. b- Trafik görevlisinin sağ veya sol kolundan birini havaya kaldırması durumunda, bütün yönlerdeki araçlara dur demektir. Yani bütün yollar trafiğe kapalıdır. c- Görevli kişinin kırmızı ışığı sallaması, ışığı yönelttiği doğrultudaki karayolunu kullananlar için dur demektir. d- Görevli kişinin kısa sesli tek veya fasılalı düdük işareti uyarma, uzun sesli tek veya fasılalı düdük işareti dur demektir. e- Trafiği hızlandırma işareti; Trafik polisi, hızlandırmak istediği yöne sol yada sağ yanı dönük olarak, o yönde bulunan kolunu yere paralel olacak şekilde ve dirsekten kırmak suretiyle eline kadar olan kısmı yukarıya kaldırıp, tekrar yere paralel hale getirir. f- Trafiği yavaşlatma işareti; Trafik polisi, yavaşlatmak istediği yöne cephesi dönük durur ve sağ yada sol kolunu (trafiğin akış yönüne göre- omuzdan, yere paralel oluncaya kadar kaldırıp 45 derece ile 90 derece arasında seri olarak yavaş yavaş sallar. Trafik Görevlisinin İşaretleri

73

74

75

76 a- Kırmızı Işık: Aksini gösteren bir işaret yoksa hiçbir yöne hareket edilmez. b-Yeşil Işık: Yol trafiğe açıktır, aksine bir işaret yoksa durmadan geçilir. c- Kırmızıyla - Sarı Işık: Yol trafiğe açılmak üzeredir, harekete hazırlanılır. d- Yeşilden sonra Sarı ışık: Yol trafiğe kapanmak üzeredir, emniyetle duramayacak kadar yaklaşmış olan araçlar geçebilir, diğer araçlar durmak zorundadır. e- Fasılalı Yanıp Sönen Sarı Işık: Uyarı anlamındadır. Bu yerin yavaş ve dikkatli geçilmesini bildirir. f- Fasılalı Yanıp Sönen Kırmızı Işık: Mutlak duruş yapılmasını ve gidilecek yolun açık ve müsait olduğu görüldükten sonra yeniden hareket edilmesini bildirir. g- Işıklı Oklar: Dönüşleri düzenler. Ok yönünde dönüş yapacak olan sürücülerin ışıklı okun yeşil yanmasını beklemelerini bildirir. h- Yazılı ve sesli ışık: Araç trafiğine göre yaya trafiğini düzenler ve yayalara hitap eder. Işıklı Trafik İşaretleri

77 Yol Çizgileri a- Kesik yol çizgileri: Trafik kurallarına uymak şartıyla sürücülerin, yol ve trafik durumuna uygun olduğunda, öndeki araçları geçmek için şerit değiştirebileceğini gösterir. b- Devamlı yol çizgileri: İki şerit ve iki yönlü karayolunda, dönemeç tepe üstü, kavşak yaya ve okul geçidi, demiryolu geçidi, dar köprü ve tünel gibi yerlerin yaklaşımında şerit değiştirilemeyeceğini ve öndeki araçların geçilemeyeceğini belirler.

78 c- Devamlı ve kesik yol çizgileri: Yan yana çizilmiş devamlı ve kesik yol çizgilerinin bulunduğu yerlerde sürücüler, manevra başlangıcında kendilerine en yakın olan çizginin anlamına göre davranırlar. d- Yan yana iki devamlı çizgi(Paralel devamlı çizgi): Bu çizgi, yolu bölünmüş yol durumuna getirdiğinden bu çizgi boyunca karşı yönün kullandığı şeritlere girilmez e- Yön Okları: Özellikle kavşak yaklaşımlarında gidilecek veya dönülecek yöne göre zamanında uygun şeride girilmesini gösteren çizgilerdir.

79 f- Yaya Geçidi Çizgileri: Yayaların karşıdan karşıya güvenle geçmelerini sağlamak amacıyla taşıt yolu üzerine çizilen çizgilerdir. g- Park Yeri Çizgileri: Araçların duracakları yerleri belirlemek amacıyla park yerlerine çizilen çizgilerdir. h- Azami Hız Sınırı: Taşıt yolu üzerine yazılan sayılar bu yol kesimindeki azami hızı gösterir. ı- Park Yasağı Çizgileri: Park etmenin yasaklandığı kesimlerde bordür taşlarına veya kaplama üzerine çizilen çizgilerdir.

80  NOT: Bir kişi sürekli olarak 5 saat, yarım saat dinlendikten sonra 4 saat daha araç kullanabilir. 24 saatte bir kişi toplam 9 saat araç kullanabilir.  NOT: Alkollü iken araç kullananlara para, puan ve 3 ay trafikten men cezası verilir. Uyuşturucu kullananlara sürekli olarak trafikten men, para ve hapis cezası verilir.  NOT: Bir yıl içinde 100 hata puanını dolduranlara 2 ay trafikten men, aynı yıl içerisinde 2 defada 100 hata puanını dolduranlara 4 ay trafikten men, 3 defa dolduranlara tamamen trafikten men cezası verilir. ÖNEMLİ NOTLAR

81 Yol Üstü Çizgileri GG eçilmez. Bu çizginin geçiş amacıyla dahi hiçbir zaman ihlal edilmemesi gerekir. BB ir yönde geçiş. Kesik çizgi tarafındaki taşıtlar bu çizgileri geçiş amacıyla ihlal edilebilirler. Ancak sürekli çizi tarafındaki taşıtlar geçiş amacıyla bu çizgileri ihlal edemezler. DD ur çizgisi. Bu çizgiye geldiğinizde mutlaka durmalısınız.

82 KK avsak okları. Kavşaklara yaklaşımda hangi şeritlerdeki taşıtların hangi yöne döneceklerini belirtir. KK ısıtlanmış alan. Çapraz çizgilerle taranmış alana girilmemelidir. PP ark yapılmaz hattı. Bu şekilde işaretlenmiş alanlara park yapılmamalıdır.

83 YY aya geçidi. Yaya geçitlerinde yayaların geçişlerine izin verilmelidir GG erekli durumlarda bu çizgiye geldiğinizde mutlaka durmalısınız. ŞŞ erit ayırma çizgisi. Ayni veya ters yönlü trafik akışı olan şeritleri ayırmada kullanılabilir. Geçişlerde bu çizgi gerektiğinde ihlal edilebilir.

84 KARAYOLUNUN KULLANILMASI KURALLARI

85 Aksine bir işaret bulunmadıkça bütün sürücüler araçlarını; 1- Gidiş yönüne göre yolun en sağından sürmek, 2- Çok şeritli yollarda, yol ve trafik durumuna göre hızının gerektirdiği şeritten sürmek, 3- Şerit değiştirmeden önce, gireceği şeritteki araçların emniyetle geçmesini beklemek, 4- Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek, 5- Gidişe ayrılan şeritlerden en soldakini sürekli olarak işgal etmemek, 6- İki yönlü dört veya daha çok şeritli yollarda, aksine bir işaret bulunmadıkça motosiklet, otomobil,minibüs, kamyonet ve otobüs dışındaki araçları sürenler, geçme ve dönme dışında, en sağ şeritten sürmek zorundadırlar. KARAYOLUNUN KULLANILMASI KURALLARI

86 Sürücülerin; 7- Geçme, dönme, duraklama ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri, 8- İki şeridi birden kullanmaları, 9- Kavşaklara yaklaşırken yerleşim yerleri dışında 150 m, yerleşim yerleri içinde 30 m mesafe içinde ve kavşaklarda şerit değiştirmeleri, 10- İşaret vermeden şerit değiştirmeleri, 11- Bölünmüş yollarda, karşı yönden gelen trafik için ayrılmış yol bölümüne girmeleri, 12- Dört veya daha fazla şeritli ve iki yönlü yollarda, karşı yönden gelen trafik için ayrılan yol kısmına girmeleri, 13- İki yönlü ve üç şeritli yollarda en sol şeride girmeleri, yasaktır.

87 a) Bölünmüş yollarda karşı yöndeki trafik için ayrılan yol bölümüne girmeleri, b) İki yönlü ve üç şeritli yollarda en sol şeride girmeleri, c) İki yönlü ve dört veya daha fazla şeritli yollarda karşı yöndeki trafik için ayrılan yol bölümüne girmeleri, yasaktır. Karşı Yönden Gelen Trafik İçin Ayrılan Yol Bölümüne Girme Yasağı

88 Araç ve hayvan sürücüleri ile yayalar karayolunu kullanırken: a) Trafiği düzenlemeye ve denetlemeye yetkili üniformalı ve özel işaret taşıyan görevlilerin uyarı ve işaretlerine, b) Işıklı ve sesli trafik işaretlerine, c) Trafik işaret levhaları, tertipleri ve yer işaretlemelerine, d) Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olarak Karayolları Trafik kanunun da ve bu yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasal zorunluluk ve yükümlülüklere uymak zorundadırlar. Trafik İşaretlerine Ve İşaretçilerine Uyma Mecburiyeti

89 HIZ KURALLARI  Türkiye'de Araçların Uyması  Gereken Yasal Hız Sınırları  Sürücülerin Hızlarını Azaltmaları Gereken Durumlar

90 HIZ KURALLARI TÜRKİYE'DE ARAÇLARIN UYMASI GEREKEN YASAL HIZ SINIRLARI ARAÇ CİNSİ YERLEŞİM YERİ İÇİNDE YERLEŞİM YERİ DIŞINDA YERLEŞİM YERİ DIŞINDA BÖL. YOL OTOYOLD A (Km/Saat) Otomobil Otobüs,Minibüs,L3 Motorsiklet Kamyonet Kamyon,Çekici Motosiklet (L4,L5,L7) Motorlu ve motorsuz bisikletler 3045 Giremez Tehlikeli madde taşıyan araçlar Lastik tekerlekli traktörler, Giremez Arızalı bir aracı çeken araçlar İş Makineleri 20

91 Sürücüler:  Kavşaklarla yaklaşırken,  Dönemeçlere girerken,  Tepe üstlerine yaklaşırken,  Yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken,  Devamlı dönemeçli yollarda ilerlerken,  Demiryolu geçitlerine yaklaşırken,  Tünellere yaklaşırken,  Dar köprü ve menfezlere yaklaşırken,  Yapım, bakım ve onarım çalışmaları yapılan yol kesimlerine yaklaşırken hızlarını azaltmak zorundadırlar. Not: Römorksuz bir araca römork takılırsa, aracın hızı saate 10 km. daha düşük olmalıdır. HIZ KURALLARI

92 TAKİP MESAFESİ

93  Sürücüler, önlerinde giden araçları, kendi araçlarının km. cinsinden saatteki hızının en az yarısı kadar metre mesafesinden takip etmek zorundadırlar. Örneğin, 90 km./s hızla giden bir aracın öndeki aracı takip mesafesi 45m. dir.  Takip mesafesi aynı zamanda, takip eden aracın 2 saniyede kat edeceği yol uzunluğu kadardır. Bu sürenin tespitinde, yöntemi kullanılır. (Bu sayılar aralıksız söylendiğinde aradan iki saniye geçmektedir).  Kol ve grup halinde araç kullananlar, araçları arasında diğer araçların güvenle gidebilecekleri açıklıklar bulundurmak zorundadırlar. Bu açıklıkların ölçüsü takip mesafesinden az olamaz.  Tehlikeli madde taşıyan araç sürücüleri, yerleşim yerleri dışında diğer araçları 50 m. den daha yakın takip edemezler. TAKİP MESAFESİ

94 ÖNDEKİ ARACI GEÇME  Öndeki Aracı Geçme Kuralı  Öndeki Aracı Geçmenin Yasak Olduğu Yerler

95 Sürücülerin önlerinde giden aracı geçmeleri için: 1. Arkasından gelen bir başka sürücünün geçmeye başlamamış olmasına, 2. Önünde giden sürücünün bir başka aracı geçme niyetini belirten uyarma işaretini vermemiş bulunmasına. 3. Geçeceği aracın hızıyla, geçme esnasındaki kendi hızını da dikkate alarak, iki yolarda da karşıdan gelen trafik dahil, yolu kullananların tümü için tehlike veya engel yapmadan geçme için kullanacağı şeridin yeteri kadar ilerisinin görüşe açık ve boş olmasına, 4. Geçişin, geçilen araçlar için bir güçlük yaratmayacak şekilde ve araçlarının bu geçişe uygun durumda bulunmasına dikkat etmeleri mecburidir. ÖNDEKİ ARACI GEÇME KURALI

96 Sürücüler;  1. Geçmenin herhangi bir trafik işaretiyle yasaklandığı yerlerde,  2. Köprülerde, tünellerde, kavşaklarda, demiryolu geçitlerinde, görüşün yetersiz olduğu tepe üstü ve virajlarda, önlerindeki araçları geçmeleri yasaktır. Araç sürücülerinin:  1- Bağlantı yollarında geri gitmeleri,  2- Tek yönlü yollarda, duraklama veya park manevrası dışında geri gitmeleri,  3- İki aracın emniyetle geçemeyeceği kadar dar olan iki yönlü yol kesimlerinde, karşılama ve geçiş kolaylığı dışında, geri gitmeleri,  4- Daha geniş yollarda geriye giderken manevra dışında şerit değiştirmeleri,  5- Trafiği yoğun olan yollarda geriye dönmeleri yasaktır. ÖNDEKİ ARACI GEÇMENİN YASAK OLDUĞU YERLER

97 Sağa dönüşler:  1. Dönüş işareti vermeye,  2. Sağ şeride veya işaretle dönüş izni verilen şeride girmeye,  3. Hızını azaltmaya,  4. Dar bir kavisle dönüş yapmaya mecburdurlar. Sola dönüşler:  1. Dönüş işareti vermeye,  2. Yolun gidişe ayrılmış olan kısmının soluna yanaşmaya,  3. Hızını azaltmaya,  4. Dönüşe başlamadan, varsa sağdan gelen taşıtlara ilk geçiş hakkını vermeye,  5. Dönüş sırasında, karşıdan gelen ve emniyetle duramayacak kadar kavşağa olan araçların geçmesini beklemeye,  6. Gireceği yolun gidişe ayrılan kısmına girmek üzere, arkadan gelen ve sola dönecek diğer taşıtları engellememek için dönüşünü geniş kavisle yapmaya,  7. Dönüş sırasında ilk geçiş hakkını, kurallara uygun olarak karşıya geçen yayalara, varsa bisiklet yolundaki bisikletlere vermeye mecburdurlar.

98 Trafik polisi, ışıklı trafik işaret cihazları veya trafik işaret levhaları bulunmayan kavşaklarda;  1- Bütün araçlar geçiş üstünlüğüne sahip araçlara görev anındayken öncelik verir.  2- Bütün sürücüler doğru geçmekte olan tramvay hattı bulunan yoldan geçen araçlara,  3- Bölünmüş yola çıkan sürücüler bu yoldan geçen araçlara,  4- Tali yoldan çıkan sürücüler anayoldaki sürücülere,  5- Dönel kavşak dışındaki sürücüler, dönel kavşak içindeki araçlara,  6- Bir iz veya mülkten karayoluna çıkan sürücüler, karayolundaki araçlara ilk geçiş hakkını vermek zorundadır.

99 GEÇİLEN ARACIN SÜRÜCÜSÜNÜN UYACAĞI KURALLAR. YOL VERME

100 Geçilen araç sürücüsü, kendisini geçmek isteyen araçların işaretini alınca: 1- İki yönlü, iki şeritli yollarda taşıt yolunun sağ kenarına yakın gitmek, 2- Dörtten fazla şeritli ve bölünmüş yollarda bulunduğu şeridi izlemek, 3- Hızını artırmamak, 4- Dar taşıt yollarında, trafiğin yoğun olduğu karayollarında yavaş gitmek sebebiyle kendilerini geçmek isteyen araçlara geçme kolaylığı sağlamak, gerekirse yavaşlamak veya durmak zorundadır.  Sürücülerin arkadaki araca dönüş ışıklarıyla geç işareti vermeleri yasaktır.  Geçilen araç sürücülerinin, kendilerini geçmek isteyen sürücülere karşı yol vermemeleri, hız arttırmaları ve sola dönüşe geçmeleri yasaktır. ARKADAKİ ARACA YOL VERME

101 ARAÇLARIN MANEVRALARI (DÖNÜŞLER)  Sağa Dönüş  Sola Dönüş  Dönel Kavşaklarda Dönüş  Geri Gitme ve Geri Dönüşler

102 1- Sağa Dönüş  a- Dönüş işareti verilir.  b- Sağ şeride veya işaretle dönüş izni verilen şeride girilir.  c- Hız azaltılır.  d- Dar bir kavisle dönülür.  e- Dönüş sırasında ilk geçiş hakkı, karşıya geçen yayalara, varsa bisiklet yolundaki bisikletlilere verilir. 2- Sola Dönüş  a- Dönüş işareti verilir.  b- Yolun gidişe ayrılan kısmının soluna yanaşılır.  c- Hız azaltılır.  d- Dönüşe başlamadan önce sağdan ve karşıdan gelen taşıtlara ilk geçiş hakkı verilir.  e- Geniş kavisle dönülür.  f- Dönüş sırasında ilk geçiş hakkı, karşıya geçen yayalara varsa bisiklet yolundaki bisikletlilere verilir.  g- Girilen yol çok şeritli ise, en sağ şerit dışında uygun bir şeride girilir.

103 3- Dönel Kavşaklarda Dönüş  a- Dönüş işareti verilir.  b- Hız azaltılır.  c- Sol veya geriye dönülecekse, orta adaya yakın şeritten kavşağa girilir.  d- Sağa dönülecekse orta adaya uzak şeritten kavşağa girilir  e- Girilecek yola yaklaşıldığında sağa dönüş işaretiyle birlikte sağa yaklaşarak dönel kavşaktan çıkılır.  f- Dönel kavşakta geriye dönülecekse, girilecek yola yaklaşıncaya kadar bulunulan şerit muhafaza edilir. 4- Geri Gitme ve Geri Dönüşler Sürücülerin:  a- Bağlantı yolları, oto yollar ve tek yönlü yollarda (duraklama ve park manevrası dışında), dar taşıt yollarında geri gitme ve geri dönmeleri,  b- Manevra dışında geriye giderken şerit değiştirmeleri,  c- Trafiği yoğun olan yollarda geriye dönmeleri yasaktır.

104 KAVŞAKLARDA GEÇİŞ HAKKI KURALLARI

105  Kavşağa yaklaşan sürücüler, kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.  Trafik zabıtası veya trafik işaret levhası veya ışıklı işaret cihazları bulunmayan kavşaklarda;  1- Bütün sürücüler, geçiş üstünlüğüne sahip olan araçlara,  2- Doğru geçmekte olan tramvaylara,  3- Doğru geçen tramvay hattı bulunan karayoluna çıkan sürücüler, bu yoldan geçen araçlara,  4- Bölünmüş yola çıkan sürücüler bu yoldan gelen araçlara,  5- Tali yoldan anayola çıkan sürücüler anayoldan gelen araçlara,  6- Dönel kavşağa gelen sürücüler dönel kavşak içindeki araçlara, KAVŞAKLARDA İLK GEÇİŞ HAKKI KURALLARI

106  7- Bir iz veya mülkten (geçiş yolundan) karayoluna çıkan sürücüler karayolundan gelen araçlara,  8- Dönüş yapan sürücüler, doğru geçmekte olan araçlara,  Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı olduğu işaretlerle belirtilmemiş ise;  9- Motorsuz araç sürücüleri, motorlu araçlara,  10- Lastik tekerlekli traktör ve iş makinesi sürücüleri, diğer motorlu araçlara,  11- Motorlu araçlardan soldaki, sağdan gelen araca,  Kavşağa gelen sürücüler, kavşak giriş ve çıkışlarında kurallara uygun olarak karşıya geçen yayalara, geçiş hakkını vermek zorundadırlar.  Işıklı trafik işaretleri izin verse bile trafik akımı, kendisini kavşak içinde durmaya zorlayacak veya diğer doğrultudaki trafiğin geçişine engel olacak ise, sürücünün kavşağa girmeleri yasaktır.  Sürücünün kavşakta gereksiz olarak yavaşlamaları, durmaları, araçtan inmeleri veya araçlarının motorlarını durdurmaları yasaktır

107 GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ

108  Görev sırasında belirli araç sürücülerinin, can ve mal güvenliğin tehlikeye sokmamak şartıyla trafik kısıtlama veya yasaklarına bağlı olmalarına geçiş üstünlüğü denir.  1- Ambulanslar  2- İtfaiye araçları  3- Genel Zabıta(Polis,Jandarma)  4-Trafik Hizmeti(Trafik Polisi)  5-Karayolunda buzlanma ve kar çalışması yapan araçlar  6- Sivil savunma araçları  7- Koruyan ve korunan araçlar  NOT: Geçiş üstünlüğüne sahip araçların 150 metreden görülür lambaları olmalıdır. 150 metreden duyulur sirenleri olmalıdır.  NOT: Sarı tepeli lambalı araçlar geçiş üstünlüğüne sahip değildir. Sarı tepe lambası araçlara kendilerini belli etmek için takarlar diğer araç kullananlar da daha dikkatli araç kullanırlar. GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ

109 GELEN TRAFİKLE KARŞILAŞMA HALİNDE GEÇİŞ KOLAYLIĞI SAĞLAMA KURALLARI

110 Araç sürücüleri;  a- İki yönlü trafiğin kullanıldığı yollarda; karşı yönden gelen araçların hareketini zorlaştıran bir durum varsa, geçişi kolaylaştırmak için yer ayırmak, aracını sağ kenara yanaştırmak, gerekli hallerde sağa yanaşıp durmak,  b- Tehlikeli eğimli yollarda karşılaşma hallerinde; çıkan araç için geçiş güç veya mümkün değilse, güvenli geçişi sağlamak üzere, inen araçlar, varsa önceden sığınma cebine girmek, sığınma cebi yoksa sağ tarafa yanaşıp durmak, çıkan araç için manevra imkanı bulunmadığının açıkça anlaşılması halinde de geri gitmek,  c- Taşıt yolunun dar olduğu yerlerde aksini gösteren bir trafik işareti yoksa;  1- Motorsuz araçları sürenler motorlu araçlara,  2- Otomobil, minibüs, kamyonet, otobüs, kamyon, arazi taşıtı, LTT, iş makinelerini sürenler yazılış sırasına göre kendisinden önceliklere, geçiş hakkı vermek suretiyle geçiş kolaylığı sağlamak zorundadırlar. GELEN TRAFİKLE KARŞILAŞMA HALİNDE GEÇİŞ KOLAYLIĞI SAĞLAMA KURALLARI

111 DURMA - DURAKLAMA PARKETME KURALLARI  Durma  Duraklama  Duraklamanın Yasak Olduğu Yerler  İndirme - Bindirme Kuralları  Park Etmenin Yasak Olduğu Yerler  Park Etmede Yapılması Gereken Hususlar

112 Durma Araçların; görevli kişilerce, verilen dur emrinde, sesli, işaretli dur emrinde veya kırmızı ışıkta işaret levhalarına uyularak veya önündeki araçların durması ve arıza halleri gibi her türlü trafik mecburiyeti nedeni ile durdurulması halleri "Durma" dır. Gereksiz olarak trafiği aksatacak, engelleyecek ve tehlikeye düşürecek şekilde araçların durdurulması yasaktır. Duraklama Durma halleri dışında yolcu indirip bindirmek, yük yüklemek veya boşaltmak veya beklemek amacı ile araçların kısa süreler içinde durdurulması "Duraklama" dır. Duraklama, bekleme amacıyla yapılıyorsa, bunun süresi en çok 5 dakikadır. Bu sürenin geçirilmesi park etme sayılır. DURMA - DURAKLAMA PARKETME KURALLARI

113  1- Duraklamanın yasaklandığının bir trafik işaretiyle belirtilmiş olduğu yerlerde.  2- Sol şeritte (raylı sistemin bulunduğu yollar hariç).  3- Yaya ve okul geçitleri ile diğer geçitlerde.  4- Kavşaklar, tüneller, rampalar ve bağlantı yollarında ve buralarda yerleşim merkezleri içinde 5 metre yerleşim  merkezleri dışında 100 metre mesafede.  5- Görüşün yeterli olmadığı tepe üstlerine yakın yerlerde ve dönemeçlerde.  6- Duraklayan veya park eden araçların yanında.  7- Otobüs ve taksi duraklarında.  8- İşaret levhalarına, yaklaşım yönünde ve park izni verilen yerler dışında, yerleşim birimi içinde 15 metre, yerleşim birimi dışında 100 metre mesafede.  9- Zorunlu haller dışında, yerleşim yerleri dışındaki karayollarında, taşıt yolu üzerinde duraklamak yasaktır. DURAKLAMANIN YASAK OLDUĞU YERLER

114 Araç sürücülerinin;  1- Yolcularını aracın sol tarafından indirip-bindirmesi,  2- Araç durmadan kapı açması,  3- Kapıların kapanmasını beklemeden hareket etmesi, yasaktır. İndirme - Bindirme Kuralları:

115  A) Duraklamanın yasak olduğu yerlerde  B) Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının duraklarını gösteren işaret levhalarına 15 m mesafe içinde  C) Geçiş üstünlüğüne sahip araçların giriş ve çıkış yerlerine 15 m mesafe içinde  D) Yangın musluklarına her iki yönden 5 m içinde  E) Kamuya açık olan tesis ve iş yerlerinin giriş ve çıkış kapılarına her iki yönden 5m içinde  F) Alt ve üst geçitlere 10 m mesafe içinde park etmek yasaktır PARK ETMENİN YASAK OLDUĞU YERLER

116  A) Aracın el freni çekilir ( sabitleştirilir )  B) Motor durdurulur  C) Eğimli yollarda vites inişte geri yokuşta 1. vitese takılır  D) Aracın arka tekerlerine yolun eğilimine göre takoz konulur  E) Araç terk edilirse camlar ve kapılar kilitlenir  NOT: Duraklamanın yasak olduğu her yerde park etmek de yasaktır.  NOT: Kavşaklarda park etme yasağı şehir içerisindeki kavşaklarda 30 metre, şehir dışında 150 metre park etmiş iki araç arasında 1,5 metre olmalıdır. PARK ETMEDE YAPILMASI GEREKEN HUSUSLAR

117 ARAÇLARIN IŞIKLARI  Uzağı Gösteren Işıklar (Uzun Huzmeli Farlar)  Yakını Gösteren Işıklar  Işıkların Kullanılmasında Yasaklar  Reflektör

118 Araçlar geceleri veya sis, kar şiddetli yağmur ve yeterli derecede aydınlatılmamış tünel gibi görüşün yetersiz olduğu yer, zaman ve hallerde ışıklarını yakmak zorundadır. Uzağı Gösteren Işıklar(uzun huzmeli farlar):  1- Yerleşim birimleri dışındaki karayollarında geceleri seyrederken,  2- Yeterince aydınlatılmamış tünellere girerken,  3- Benzeri yer ve hallerde,  Sürücüler, geceleri, yakın ilerisi görülmeyen kavşak,dönemeç ve tepe üstlerine yaklaşırken, yakın ve uzağı gösteren ışıkları ardı ardına ve sıra ile yakarak gelişlerini haber vermek zorundadır.  NOT: Kısa farlar 25 m., uzun farlar 100 m. ileriyi aydınlatır. ARAÇLARIN IŞIKLARI

119 Yakını Gösteren Işıklar:  1- Karşılaşmalarda,  2- Aydınlatmanın yeterli olduğu yerlerde,  3- Öndeki aracı takip ederken,  4- Gece bir aracı geçerken yan yana gelinceye kadar,  5- Gündüz görüşü azaltan sisli,yağışlı ve benzeri havalarda kullanılır.  Kuyruk ışıklarının uzağı veya yakını gösteren ışıklar veya sis ışıkları ile birlikte kullanılması zorunludur. Işıkların Kullanılmasında Yasaklar  1- Sis ışıklarının; sisli,karlı ve sağanak yağmurlu havalar dışında ve diğer farlarla birlikte yakılması,  2- Dönüş ışıklarının “geç” anlamında kullanılması,  3- Karşılaşmalarda ışıkların söndürülmesi,  4- Öndeki aracı geçişlerde uyarı için çok kısa süre dışında uzağı gösteren ışıkların yakılması,  5- Yönetmelikte belirlenen esaslara aykırı nitelikte ışık takılması ve kullanılması  6- Sadece park lambaları veya sis ışıkları ile seyredilmesi, yasaktır. Reflektör: Araçların arkasında en az 20 cm büyüklüğünde, römork veya yarı römorklarda bir kenarı 15 cm eşkenar üçgen şeklinde ve içi dolu olacaktır

120 SES, MÜZİK, GÖRÜNTÜ VE HABERLEŞME CİHAZLARI  Uyarı İşareti Olarak Kullanılan Ses Cihazları  Pikap, Teyp ve Benzeri Cihazlar  Hoparlörler

121  1- Yakın ilerisi görülmeyen kavşak, dönemeç ve tepe üstü gibi yerlere yaklaşırken gelişini haber verme, yol trafik durumunun gereğine göre, karayolunu kullananları uyarma ve geçme halleri dışında kullanılması,  2- Kamunun rahat ve huzurunu bozacak şekilde gereksiz veya gereğinden fazla uzun ve ayarsız olarak seslendirilmesi,  3- Geçiş üstünlüğüne sahip araçlarda bulundurulması gerekenlerin diğer araçlara takılarak kullanılması, yasaktır  Görüntü cihazlarının, kamu hizmeti yolcu taşımacılığı yapan araçlara takılması ve kullanılması yasaktır. Uyarı İşareti Olarak Kullanılan Ses Cihazlarının

122 Pikap, Teyp ve Benzeri Cihazlar  1- Dolmuş otomobilleriyle kamu hizmeti taşıması yapan minibüslerde bulunmayacaktır.  2- Otobüslerde, sürücünün kullanamayacağı bir uzaklıkta bulunabilecektir. Hoparlörler  1- Trafik tescil kuruluşlarından izin alındıktan sonra takılabilecektir.

123 ARAÇLARDA AZAMİ UZUNLUK VE AZAMİ DİNGİL AĞIRLIKLARI  Azami Uzunluk  Azami Yüklü Ağırlık

124 2 veya daha çok dingilli araçlarda 12 m. Toplam ağırlıklar :  * 2 Dingilli motorlu araçlarda 18 ton  * 3 Dingilli motorlu araçlarda 25 (26) ton  * 4 Dingilli motorlu araçlarda 32 ton  * 5 veya daha çok dingilli araçlarda 40 ton  * Tahrikli tek dingilli araçlarda 11,5 ton AZAMİ UZUNLUK

125  AKS GRUBU : Dingiller arası mesafe 1,3 m ile 1,8 arası ise 18 (19) ton  Tariksiz tek dingilli araçlarda dingil ağırlığı 10 tondur. AZAMİ YÜKLÜ AĞIRLIK

126 YÜKLEME KURALLARI  Yükleme Sırasında Dikkat Edilecek Hususlar  Yük Taşınmak için Yapılmış Araçlarda, Gerekli Hallerde Yapılması Gerekenler

127  Araçlara, taşıma sınırı üstünde yolcu veya yük alınması, taşıma sınırı aşılsın veya aşınmasın, dingil ağırlıklarını aşacak şekilde yük yüklenmesi yasaktır.  Ağırlık ve boyutları bakımından özelliği olan özel yüklerin karayolu ile taşınması için Karayolları Genel Müdürlüğü'nden özel izin almak zorunludur.  Araçların ağırlık kontrolleri Karayolları Genel Müdürlüğü'nce yapılır.  Radyoaktif maddelerin yüklenmesi, boşaltılması ve taşınabilmesi için Atom Enerjisi Komisyonu'ndan izin alınması zorunludur. YÜKLEME KURALLARI

128  1- Yükün, karayoluna değecek, düşecek, dökülecek, saçılacak, sızacak, akacak, kayacak, gürültü çıkaracak şekilde yüklenmesi,  2- Dengeyi bozacak, yolda bir şeye takılacak ve sivri çıkıntılar oluşturacak şekilde yüklenmesi,  3- Görüşe engel olacak, aracın sürme güvenliğini bozacak ve tescil plakalarını, ayırım işaretlerini, fren ve dönüş ışıklarıyla yansıtıcıları örtecek şekilde yüklenmesi,  4- Aracın boyunu önden 1 m.den, arkadan 2 m.den fazla aşacak şekilde yüklenmesi,  5- Kasanın sağ ve sol yanlarından taşacak şekilde yüklenmesi,  6- Çamurluk, basamak, kasa kenarı, sürücü mahallinin veya araç üstü, bagaj merdiveni gibi dış kısımlarda ve yük üzerinde yolcu taşınması, yasaktır. Yükleme Sırasında Dikkat Edilecek Hususlar

129  1- Uygun oturma yerlerinin yapılmış, kasa kenarlarının kapalı ve üzerinin örtülü olması şartıyla, taşıma sınırının her tonu için 2 yolcu taşınabilir.  2- Kısa mesafelerde işçi taşınmasında kullanılacaklar için, kasa kapaklarının kapalı ve karoser zeminden itibaren en az 120 cm. yüksekliğinde elle tutulacak sağlam bir korkuluğun bulunması şartı ile taşıma sınırının her tonu için ayakta 2 yolcu (işçi) taşınabilir.  3- Tarım ürünlerinin toplanması, yüklenmesi veya boşaltılması amacıyla lastik tekerlekli traktörlerin römork veya yarı römorklarında oturmaları şartıyla, taşıma sınırının her tonu için en çok 3 kişi taşınabilir.  4- Yükle yolcu bir arada taşınırken yükler sağlam olarak yerleştirilmiş ve bağlanmış olmalı, kasanın yan ve arka kapakları kapalı olmalı, yolcular kasa içinde ayrı bir yere oturtulmalıdır. Yük Taşınmak için Yapılmış Araçlarda, Gerekli Hallerde

130 OTOYOL KURALLARI

131  1- Otoyola girerken "Hızlanma Şeridi"nden yararlanılarak, yoldaki trafiğin akış hızına uyum sağlandıktan sonra hızlanma şeridinin sonundan otoyol bandına girmek zorunludur.  2- Otoyolda duraklamak, park etmek gibi geri gitmek ve geriye dönmek yasaktır.  3- Kaza ve arıza gibi zorunlu hallerde taşıtın emniyet şeridine alınarak işaretlenmesi gerekir. Emniyet şeridinde seyretmek yasaktır.  4- Otoyoldan çıkarken de "Yavaşlama Şeridi"ne şeridin başından girmek bu şerit boyunca hız azaltmak zorunludur.  Otoyolda seyrederken, altına inilmemesi gereken hız sınırına mecburi asgari hız denir. OTOYOL KURALLARI

132 MOTORLU TAŞITLARDA TRAFİĞE KATILMA TESCİL İŞLEMLERİ

133 Araç sahipleri araçlarını yönetmelikte belirtilen esaslara göre yetkili tescil kuruluşuna tescil ettirmek ve tescil belgesi almak zorundadır.  1- Tescili zorunlu olan ve daha önce tescili yapılmamış bir aracı satın alan veya gümrükten çeken araç sahipleri: ->Satın alma veya gümrükten çekme tarihinden itibaren üç ay içinde gerekli bilgi ve belgelerle birlikte yazılı olarak yetkili tescil kuruluşuna müracaat etmek zorundadırlar.  2- Tescili araçları NOTER senediyle satın veya devir alan araç sürücüleri, aracı adına tescil ettirmek üzere: ->Gerekli bilgi ve belgelerle birlikte bir ay içinde yetkili tescil kuruluşuna müracaat etmek zorundadırlar.  3- Tescil edilerek tescil belgesi alınan araçların karayoluna çıkabilmesi için ayrıca TRAFİK BELGESİ ve TESCİL PLAKALARI’nı alması gerekir.  4- Tescil belgesi, trafik belgesi ve tescil plakaları araç üzerinde hazır ve uygun durumda bulundurmadan araç trafiğe çıkamaz.  5- Tescil işlemleri geciken araçların geçici olarak trafiğe çıkarılıp karayolunda kullanılması için: Geçici trafik belgesi ve Geçici trafik plakaları alınması mecburidir. MOTORLU TAŞITLARDA TRAFİĞE KATILMA-TESCİL İŞLEMLERİ

134  6- Tescil plakalarının araç üzerinde ve uygun durumda bulundurulması yanında ışıkların yakılması ile birlikte arka plakaların 20 metre mesafeden okunabilecek şekilde aydınlatılmış ve temiz olmalıdır.  7- Motorlu bir aracın işletilmesi ve herhangi bir kazaya karışması gibi durumlara karşı MALİ SORUMLULUK SİGORTASI yaptırması zorunludur.  8- Motorlu araç sürücüleri: trafik zabıtası (polisi) tarafından yapılacak denetim ve kontrol sırasında,  a)sürücü belgesini  b)tescil belgelerini  c)trafik belgesini  d)mali sorumluluk sigorta poliçesini ve tescil plakalarını göstermek zorundadır.  9- Araç sahipleri ekonomik ömrünün dolması, kaza, yangın, tahrip edilme veya benzeri sebeplerle hurdaya ayırdıkları araçların tescilinin silinmesi için hurdaya ayırma tarihinden itibaren 1 ay içinde ilgili tescil kuruluşuna dilekçe ile müracaat etmek zorundadır.

135 ARAÇLARIN MUAYENE MECBURİYETLERİ VE SÜRELERİ

136  1)Hususi ve resmi plakalı otomobiller ile bunların her türlü römorkları: -Trafiğe çıkarılışından sonra ilk 3 yaş sonunda ve devamında her 2 yılda bir. -Lastik tekerlekli traktörler ve bunların her türlü römorkları:İlk trafiğe çıkışından itibaren ilk 3 yaş sonunda ve devamında her 3 yılda bir. -Diğer bütün motorlu araçlar ile bunların her türlü römorkları ilk bir yaş sonunda ve devamında her yıl periyodik muayeneye tabi tutulur.(Ticari otomobil,minibüs,kamyonet,kamyon,çekici) ARAÇLARIN MUAYENE MECBURİYETLERİ VE SÜRELERİ

137  2)Motorlu taşıtın muayene süresi dolmamış olsa bile; -Kazaya karışması sonucu yetkili zabıtaca muayenesi görülen araçlar, -Üzerinde değişiklik yapılan araçlar ayrıca özel muayeneye tabi tutulurlar.  3)Araç üzerinde yönetmelikte belirtilen şekilde yapılacak her türlü değişikliğin araç sahibi tarafından 30 gün içinde yetkili tescil kuruluşuna bildirilmesi mecburidir.  4)Uyuşturucu ve keyif verici maddeleri almış olanlar: -Derhal araç kullanmaktan men olurlar. -Mahkeme kararıyla para ve hapis cezası ile cezalandırılır, sürücü belgesi süresiz olarak geri alınır.

138 TRAFİK KAZALARI  Trafik Kazalarına El Konulması  Kazaya Karışanların Sorumlulukları  Kaza Yerinden Geçenlerin Sorumlulukları  Asli kusurlar

139  Kaza nedenlerini, iz ve delilerini belirleyecek "Kaza Tespit Tutanağı" düzenlemek üzere trafik zabıtasınca (polis ve jandarma) el konulur:  1- Trafik kazalarında yolun trafiğe kapandığı hallerde, yolu trafiğe açmak,  2- Karayolunu kullananlar için ek bir tehlikenin oluşmasını önlemek için gerekli tedbirleri almak,  3- Yaralılara ilk yardım yapılmasını veya en yakın sağlık kuruluşuna gönderilmesini sağlamak,  4- Kaza yerindeki mal güvenliğini sağlamak,  5- Trafik Kazası Tespit Tutanağı düzenlemek, Trafik Kazalarına El Konulması

140  1- Durmak ve trafik güvenliği için gerekli önlemleri almak,  2- Kaza yerindeki durumu değiştirmemek,  3- Olayı görevlilere bildirmek, kaza yerinden ayrılmamak,  4- Olayda taraf olanlar, istendiğinde diğer tarafa kimlik ve adreslerini bildirmek, sürücü ve trafik belgeleri ile sigorta poliçelerini göstermek, bunlara ait gerekli bilgileri vermek,  5- Başında sahibi ve sorumlusu bulunmayan araç veya mala zarar verilmesi halinde; aracın, malın ilgilisini bulmak. Bulunmadığı takdirde zarar verilen aracın veya malın görülebilen yerlerine not bırakmak.  Kaza sadece maddi hasarla sonuçlanmış ise, kazaya karışan bürün tarafların, aralarında yazılı olarak anlaşmaları halinde olay yerinden ayrılabilirler. Olay yerinden ayrıldıktan sonra, kaza tespit tutanağını düzenlemesini isteyemezler. Kazaya Karışanların Sorumlulukları

141  1- Kaza yerinde usulüne uygun ilk yardım tedbirlerini almak,  2- Olayı en yakın zabıtaya veya sağlık kuruluşuna bildirmek,  3- Yetkililerin isteği halinde yararlı sağlık kuruluşuna götürmek. Kaza Yerinden Geçenlerin Sorumlulukları

142  1. Kırmızı ışıkta geçmek. Trafik polisinin dur ikazına uymamak.  2. Şeride tecavüz etmek.  3. Bir araca arkadan çarpmak.  4. Karşı yönden gelen şerit ve yol bölümünden gitmek.  5. Sollama kurallarına uymadan araç sollamak.  6. Dönüş kurallarına uymamak.  7. Daralan yollarda öncelik hakkına uymamak.  8. Şehirler arası yollarda park yapmak.  NOT: Alkollü araç kullanmak, hız limitini aşarak araç kullanmak, ehliyetsiz araç kullanmak ASLİ KUSUR DEĞİLDİR. ASLİ KUSURLAR

143 TRAFİK SUÇLARI VE KARŞILIĞI CEZALAR  Adli Cezalar  İdari Cezalar

144  1- Hafif para cezası  2- Hafif hapis (Hafif para cezası ile birlikte)  3- Belgelerin geri alınması (Hafif para cezası ile birlikte)  4- İşyeri kapatma (Hafif para cezası ile birlikte) Adli Cezalar

145  1- Para cezası  2- Belgelerin geri alınması  3- Puan cezası (Suçun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri 2 ay süre ile geriye alınır ve eğitime tabi tutulur. Aynı yıl içinde ikinci defa 100 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri 4 ay süre ile geri alınarak psiko-teknik değerlendirilmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulurlar.  Muayene sonucunda sürücülük yapmasına engel hali bulunmayanların belgeleri, süresi sonunda iade edilir. Bir yıl içinde üç defa ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri süresiz olarak iptal edilir.) İdari Cezalar

146  Ölümle sonuçlanan trafik kazalarına asli kusurlu olarak sebebiyet veren sürücülerin sürücü belgeleri ise 1 yıl süre ile geri alınır.  İdari bir trafik suçu işlenenler hakkında Ceza Tutanağı düzenlenir. Ceza Tutanağının bir örneği ilgiliye verildiği veya tebliğ edildiği tarihten 10 gün içinde ödenmesi gerekir. 10 gün içinde ödenmeyen para cezaları iki katına çıkar ve ödeme süresi 10 gün daha uzar. Bu süre içinde de para cezaları üç katına çıkar. Uzama süresi içinde de ödenmesi durumunda ödenmeyen para cezaları üç kat olarak takip ve tahsil edilir.  Trafik para cezası tutanakları, takip ve tahsil için bu tutanakları düzenleyenler tarafından 7 iş günü içinde ilgili mal sandığına gönderilir.

147 ARAÇLARDA BULUNDURULMASI ZORUNLU ARAÇ VE GERÇLER  Takograf  Taksimetre  Yangın söndürme cihazı  Reflektör  Stepne  Tekerlek takozu  Yedek malzeme ve takımlar  İlk yardım çantası  Engel işareti

148  1- Takograf: Otobüs kamyon ve çekicilerde.  2- Taksimetre: Taksi otomobillerinde  3- Yangın söndürme cihazı: Cihaz sürücünün hemen yanında bulunmalıdır.  a) Otomobil, minibüs ve kamyonetlerde 1 kg. kapasiteli bir adet,  b) Otobüs, kamyon ve çekicilerde 6 kg. kapasiteli bir adet,  c) Tehlikeli madde taşıyan araçlarda 6 kg. kapasiteli iki adet,  4- Reflektör: Motosiklet ve motorlu bisiklet hariç, bütün motorlu araçlarda iki adet,  5- Stepne: Şehirlerarası yolcu taşıyan bütün araçlarda,  6- Tekerlek takozu: Otobüs, azami ağırlığı 3,5 tondan fazla olan araçlar ve iki dingilli römorklarda bir adet. Üç veya daha çok dingilli taşıtlarda ve tek dingilli römorklarda iki adet.  7- Yedek malzeme ve takımlar: Otomobil, minibüs, Otobüs, kamyonet, kamyon, çekici ve lastik tekerlekli traktörlerde.  8- İlk yardım çantası: Otomobil, minibüs, Otobüs, kamyon, çekici ve lastik tekerlekli traktörlerde  9- Engel işareti: Otobüs, kamyon, çekicilerde 150 x 25 cm. ebadında bir adet. ARAÇLARDA BULUNDURULMASI ZORUNLU ARAÇ VE GERÇLERİ

149 ÇEVRE  Çevre  Çevre Kirlilikleri

150  Çevre: İnsanı etkileyen ve insanlardan etkilenen dış ortama denir.  Çevre koruma: Çevre kirliğini önlemek amacıyla yapılan çalışmalara denir.  Atık: Çevrede bozulma meydana getirecek miktarda çevreye boşaltılan maddelere denir.Atıklar çirkin görünüm arz etmesinin yanı sıra pis koku yayar ve hastalık bulaştıran zararlıların üremesine sebep olur.  Çevre Kirliliği: İnsanların faaliyetleri sonucu havada, suda, toprakta meydana gelen olumsuz gelişmeler, ekolojik dengenin bozulması, gürültü koku, ve atıkların meydana getirdiği zararlı sonuçlardır.  Çevre Hakkı: Herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını ihlal edenlere karşı yargı mercileri önünde savunma hakkıdır.  dBA: Ses değerlendirme birimi,  Gürültü: Kişilerin huzurunu, ruh ve beden sağlığını bozacak seviyede çıkartılan, istenmeyen seslerdir. Çevre

151 1- Hava kalitesini bozan kirlilik sebepleri:  a) Bakım yapılmamış araçların fazla yakıt yakması,  b) Temiz olmayan yakıt kullanılması,  c) Trafik yoğunluğunu,  d) Zorunlu haller dışında araç kullanma,  e) Trafik yoğunluğu nedeniyle aracın uzun süre trafikte seyretmesi,  f) Duraklama ve park etme sırasında motorun gereksiz yere çalıştırılması,  g) Araç motoru rölantide çalışırken egzozdan çıkan karbon monoksit gazı  % 3,5'den, araç hareket halindeyken % 4,5'den fazla olmamalıdır.  h) Araçların egzoz gazları, yağ ve yakıt sızıntıları, akıntıları ve buharları, lastik tozları ve parçaları, araçların taşıdıkları yüklerin tozaması, buharlaşması v.b. Çevre Kirlilikleri

152  ı) Taşıtlara taşıma sınırı üzerinde yük yüklemek, aşırı hızlı gitmek, araç dışına gereksiz aksesuarlar takmak, seyir halinde camları açmak, lastik havalarının uygun seviyede olmaması, gereksiz yere taşıt kullanmak havayı kirletir.  Küçük silindir hacimli taşıtların kullanılması, aynı güçte olan taşıtlardan hafif olanının tercih edilmesi, yürüyerek gidilebilecek yere her hangi bir araçla gidilmemesi çevrenin korunması için alınacak tedbirlerdendir. Kurşunsuz yakıt kullanılmalı, çünkü havadaki kurşun kirliliğinin en önemli kaynağı taşıtlardır. Üstelik kurşunsuz yakıt kullanan araçların egzoz sistemlerindeki katalitik konvektör, egzozdan çıkan zehirli gazların zehirleyici etkilerini azaltmaktadır. Mümkün olduğunca toplu taşıma araçlarından yararlanmalıdır. Araç kullanırken trafiğin yoğun olmadığı saatleri, trafiğin yoğun olmadığı yolları tercih etmek gerekir. Gidilecek yere en kısa mesafeden gidilmelidir. Kısa mesafenin seçilmesi, enerji ve yakıt tasarrufu sağlamanın yanı sıra çevrenin kirletilmemesi bakımından da yarar sağlar. Üstelik turistlerde temiz bir ülkeyi tercih ederler.  Hava kirliliği, insanlarda nefes darlığı, kanser ve toplu ölümler gibi zararlara yol açmaktadır.

153  ı) Taşıtlara taşıma sınırı üzerinde yük yüklemek, aşırı hızlı gitmek, araç dışına gereksiz aksesuarlar takmak, seyir halinde camları açmak, lastik havalarının uygun seviyede olmaması, gereksiz yere taşıt kullanmak havayı kirletir.  Küçük silindir hacimli taşıtların kullanılması, aynı güçte olan taşıtlardan hafif olanının tercih edilmesi, yürüyerek gidilebilecek yere her hangi bir araçla gidilmemesi çevrenin korunması için alınacak tedbirlerdendir. Kurşunsuz yakıt kullanılmalı, çünkü havadaki kurşun kirliliğinin en önemli kaynağı taşıtlardır. Üstelik kurşunsuz yakıt kullanan araçların egzoz sistemlerindeki katalitik konvektör, egzozdan çıkan zehirli gazların zehirleyici etkilerini azaltmaktadır. Mümkün olduğunca toplu taşıma araçlarından yararlanmalıdır. Araç kullanırken trafiğin yoğun olmadığı saatleri, trafiğin yoğun olmadığı yolları tercih etmek gerekir. Gidilecek yere en kısa mesafeden gidilmelidir. Kısa mesafenin seçilmesi, enerji ve yakıt tasarrufu sağlamanın yanı sıra çevrenin kirletilmemesi bakımından da yarar sağlar. Üstelik turistlerde temiz bir ülkeyi tercih ederler.  Hava kirliliği, insanlarda nefes darlığı, kanser ve toplu ölümler gibi zararlara yol açmaktadır.

154  2- Toprak Kirliliği  Otomobil, minibüs, Otobüs, kamyonet, kamyon, çekici ve lastik tekerlekli traktörlerde.  a) Araç bakımlarının uygun ortamlarda yapılması, motor yağı, yakıt, asit vs. atıkların toprağa dökülmesi,  b) Araçlarda kullanılan, yenilen ve içilen maddelerin artıklarının çevreye atılması,  c) Kimyasal ve radyoaktif maddelerin emniyet tedbirleri alınmadan taşınması, (Radyoaktif maddelerin yüklenmesi, taşınması ve boşaltılması için Türkiye Atom Enerjisi Kurumu'ndan izin alınması zorunludur.)  d) Sürücülerin orman ve tarım arazisi yangınlarına sebep olmaları,  e) Dökülecek, taşacak tozacak vb. şekillerde yük taşımak.  Bunlar toprak kirliliğine neden olur.  NOT: Katalitik konvertör; zehirli gazların zehirleyicilik özelliğini azaltır.  NOT: Bir bölgenin bitki topluluğuna flora, hayvan topluluğuna fauna denir.  NOT: Egzozdan dışarıya %3,5 ile %4,5 arasında karbon monoksit atılabilir.

155

156

157 SU KİRLİLİĞİ DÖNGÜSÜ

158 KATILIMINIZ İÇİN TEŞEKKÜRLER!

159

160 DİNLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜR EDER,BAŞARILAR DİLERİZ. ORTACA PARLAK MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ KURSU


"MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ KURSU TRAFİK VE ÇEVRE DERSİ HAZIRLAYAN VE SUNAN: RECEP TÜRKMEN." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları