Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ASİT-BAZ DENGESİ Prof.Dr.Tayfun Güler Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji A.D. Adana.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ASİT-BAZ DENGESİ Prof.Dr.Tayfun Güler Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji A.D. Adana."— Sunum transkripti:

1 ASİT-BAZ DENGESİ Prof.Dr.Tayfun Güler Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji A.D. Adana

2 OLGU SUNUMU  1 aylık erkek çocuğu  Tanı: Anorektal malformasyon  Tedavi: Anoplasti

3 OLGU SUNUMU  Postoperatif dönem: Konjestif kalp yetersizliği Aorta koarktasyonuna bağlı Fizik muayene bulguları: Taşipne İdrar çıkışında azalma Periferik perfüzyonda bozulma Hepatomegali Kardiyomegali

4 OLGU SUNUMU  Endotrakeal intübasyon  Mekanik ventilasyon Solunum hızı: 20/dk FiO 2 = 1.0

5 AVL OMNI MEASUREMENT REPORT PaO mmHg PaCO 2 11 mmHg pH 7.47 Calculated values: B.E mmol/L Total CO 2 8 mEq/L HCO mmol/L Hb 9.5 g/dlNa mEq/L Cl - 95 mEq/L K mEq/L

6 KAPSAM  Kan gazı analizi parametreleri  Tanımlar  Asidoz  Alkaloz  Fizyolojik etkileri  Anestezide dikkat edilecek noktalar  Kompansasyon  Tedavi ilkeleri

7 KAN GAZI PARAMETRELERİ ParametreNormal değerler Ünite pH PaCO 2 PaO 2 HCO 3 (aktüel) HCO 3 (standart) Baz açığı (B.E.) (-2)–(+2) - mmHg mmol/L

8 pH [H + ]= 40 nmol/L = 40 x mol/L pH= - log [H + ] = 7.40 = - log (40x10 -9 mol/L) pH

9 pH ve [H + ] [H + ] mmol/L pH Normal Alkalemi Asidemi

10 ASİDEMİ-ALKALEMİ pH Asistoli Kardiyovasküler kollaps Ölüm Tetani Aritmiler Ölüm H+H ASİDEMİALKALEMİ

11 HCO 3 -  Aktüel HCO 3 - : Ölçülen HCO 3 -  Standart HCO 3 - : Hesaplanan HCO 3 - CO 2 = 40 mmHg  Serum HCO 3 - konsantrasyonu: pH = log (HCO 3 - ÷ 0.03 X PaCO 2 ) HCO 3 - = 24 X PaCO 2 ÷ [H + ] HCO 3 - = Total CO 2 – Çözünmüş CO 2 Bicarbonate (HCO3-) HCO3- is quantitatively the second most important anionic fraction in serum. CO2 produced by cellular metabolism diffuses into the plasma and combines with H2O inside red cells to form H2CO3 (carbonic acid). Carbonic acid dissociates to form H+ and HCO3-. The H+ is buffered by reduced hemoglobin and as the bicarbonate concentration builds up in the red cells, it diffuses down its concentration gradient into the plasma, being replaced by Cl-. This movement of Cl- into the red cell to conserve electrical balance is called the "chloride shift". A small amount of CO2 is also carried in the blood bound to amino groups of hemoglobin. Clinically, bicarbonate and other forms of carbon dioxide are measured together as total CO2. Reference values are mEq/L for venous blood.

12 B.D.E. Total CO 2 (mmol/L) HCO 3 - (mEq/L) B.E. (mEq/L) pH 37 0 C Hemoglobin g/100 ml  Bir litre kanı pH=7.4 ve PaCO 2 =40 mmHg koşullarına getirmek için gereken asit miktarı SBE = x [HCO (pH-7.4)] Siggard-Andersen nomogramı

13 TOTAL CO 2  Total CO 2 [HCO 3 - ]+ [Çözünmüş CO 2 ] + [Karbamino CO 2 ] + [H 2 CO 3 ]  Normal değer: mEq/L % 95 % 5

14 GÜÇLÜ İYONLAR (Stewart Yaklaşımı)  Na +, Cl -  K +, SO 4 ++, Mg ++, Ca ++  SID= Güçlü iyon farkı ( strong ion difference )  SID=([Na + ]+[K + ]+[Ca ++ ]+[Mg ++ ]) – ([Cl - ]+[A - ])  SID= mEq/L

15 ASİT-BAZ DENGESİNİ ETKİLEYEN ASİT VE BAZLAR  Bazlar: NaHCO 3 KHCO 3  Respiratuar (volatil) asitler mmol/gün  Metabolik (fiks) asitler mmol/kg/gün Each day there is always a production of acid by the body’s metabolic processes and to maintain balance, these acids need to be excreted or metabolised. The various acids produced by the body are classified as respiratory (or volatile) acids and as metabolic (or fixed) acids. The body normally can respond very effectively to perturbations in acid or base production Respiratory Acid The acid is more correctly carbonic acid (H2CO3) but the term 'respiratory acid' is usually used to mean carbon dioxide. But CO2 itself is not an acid in the Bronsted-Lowry system as it does not contain a hydrogen so cannot be a proton donor. However CO2 can instead be thought of as representing a potential to create an equivalent amount of carbonic acid. Carbon dioxide is the end-product of complete oxidation of carbohydrates and fatty acids. It is called a volatile acid meaning in this context it can be excreted via the lungs. Of necessity, considering the amounts involved there must be an efficient system to rapidly excrete CO2. The amount of CO2 produced each day is huge compared to the amount of production of fixed acids. Basal CO2 production is typically quoted at 12,000 to 13,000 mmols/day. Basal Carbon Dioxide Production Consider a resting adult with an oxygen consumption of 250 mls/min and a CO2 production of 200 mls/min (Respiratory quotient Increased levels of activity will increase oxygen consumption and carbon dioxide production so that actual daily CO2 production is usually significantly more than the oft-quoted basal level. [Different texts quote different figures usually in the range of 12,000 to 24,000 mmoles/day but the actual figure simply depends on the level of metabolic activity and whether you quote basal or typical figures.] Daily CO2 production can also be calculated from the daily metabolic water production. The complete oxidation of glucose produces equal amounts of CO2 and H20. The complete oxidation of fat produces approximately equal amounts of CO2 and H2O also. These two processes account for all the body’s CO2 production. Typically, this metabolic water is about 400 mls per day which is 22.2 moles (ie 400/18) of water. The daily typical CO2 production must also be about 22,200 mmoles.

16 ASİTLER Respiratuar OrganikKarbonik asit Daha çok CO 2 Metabolik (non- respiratuar asitler) OrganikLaktik asitHipoksi, İlaçlar, İdiopatik “Gerçek” metabolik asidozlar Keto asitlerDiyabet, Açlık İnorganikSülfürik asit Renal yetersizlikte artar Fosforik asit HCl

17 ASİT ELİMİNASYONU  Respiratuar asitler: Ventilasyon  Metabolik asitler: Böbrekler Karaciğer

18 ASİT-BAZ DENGESİ BOZUKLUKLARI  Basit bozukluklar: Asidoz Respiratuar asidoz Metabolik asidoz Alkaloz Respiratuar alkaloz Metabolik alkaloz

19 ASİDOZ RESPİRATUAR ASİDOZ RESPİRATUAR ASİDOZ METABOLİK ASİDOZ METABOLİK ASİDOZ

20 RESPİRATUAR ASİDOZ  PaCO 2 ’de artma H 2 O + CO 2   H 2 CO 3  H +  + HCO 3 -  pHB.E.HCO 3 - PaCO 2  0N 

21

22 ETYOLOJİ  Yetersiz alveolar ventilasyon Santral respiratuar depresyon & SSS sorunları Sinir-kas hastalıkları Akciğer & göğüs duvarı defektleri Havayolu hastalıkları Yetersiz mekanik ventilasyon  CO 2 üretiminde artış Hiperkatabolik hastalıklar  CO 2 alımında artış Yeniden soluma RESPİRATUAR ASİDOZ

23 METABOLİK ASİDOZ  HCO 3 - konsantrasyonunda azalma pHB.E.HCO 3 - PaCO 2  N

24 MEKANİZMA  HCO 3 - ’ın güçlü bir nonvolatil asit tarafından tüketilmesi  Bikarbonat kaybı Renal Gastrointestinal  Ekstrasellüler sıvı kompartmanının hızlı dilüsyonu (bikarbonatsız mayi) METABOLİK ASİDOZ Ekstrasellüler sıvı kompartmanının hızlı dilüsyonu (bikarbonatsız mayi NEDEN???

25 ETYOLOJİ-1  Artmış anyon gap: Endojen nonvolatil asitlerin artması Renal yetersizlik, ketoasidoz, laktik asidoz Toksinler Salisilat, metanol, etilen glikol, paraldehid Rabdomiyoliz METABOLİK ASİDOZ

26 ETYOLOJİ-2  Normal anyon gap: HCO 3 - kaybı: Gastrointestinal sistem Renal sistem Dilüsyon Total parenteral nütrisyon Klorid içeren asit alımı METABOLİK ASİDOZ

27 ANYON GAP = [Na + ] – ([Cl - ] + [HCO 3 - ]) = 140 – ( ) = 12 meq/L (8-16 meq/L) ANYON GAP ANYON GAP Majör plazma katyonları Majör plazma katyonları Majör plazma anyonları Majör plazma anyonları – = Anion Gap Since serum is electrically neutral, total anions and total cations must be equal. Na+ and K+ are the major reported cations. Cl- and HCO3- are the major reported anions. The totals of these two sets of laboratory data are not equal. The sum of unreported cations, such as, Ca++ and Mg++ average 7 mEq/L, and the sum of unmeasured anions (proteins, phosphate, sulfates, organic acids), average 24 mEq/L. Therefore, normally, there is a net excess of about 17 mEq/L of unmeasured anions in serum. The total Cl- and total CO2 concentrations are added together and subtracted from the Na+ and K+ concentrations; the difference should be equal to, or less than, 17 mEq/L. If the anion gap exceeds 17 mEq/L, it indicates an increase in one or more of unmeasured anions present. Etiologies for increased anion gap are: 1.metabolic acidosis (e.g., lactic acidosis) 2.uremia with retention of fixed acids 3.ketotic states 4.toxin ingestion, such as methanol and salicylates

28 ANYON GAP  Fosfatlar  Sülfatlar  Tüm organik anyonlar (plazma proteinleri) ANYON GAP ANYON GAP Ölçülmeyen anyonlar Ölçülmeyen anyonlar Ölçülmeyen katyonlar Ölçülmeyen katyonlar –=  K +  Ca ++  Mg ++

29 LAKTİK ASİDOZ TİP AŞok, hipoksemi TİP B1Diyabet, enfeksiyon, karaciğer hastalığı TİP B2Fenformin, sorbitol, früktoz TİP B3Herediter metabolik hastalıklar Venöz: mg/dL - Arteryel: mg/dL ( mmol/L)

30 METABOLİK ASİDOZLU HASTANIN DEĞERLENDİRİLMESİ  Asidozun nedeni:  Ölçülen anyonlar mı?  Ölçülmeyen anyonlar mı?  Anyon gapı hesaplayın Na + + K + - Cl - - HCO 3 -

31 ANYON GAPIN DEĞERLENDİRİLMESİ  Normal anyon gap: mEq/L ECF’da çok fazla klorür: Aşırı alım Aşırı Na kaybı (diyare, ileostomi vb.) Renal tubuler asidoz  Yüksek anyon gap > 16 mEq/L Ölçülmeyen anyonlar

32 ÖLÇÜLMEYEN İYONLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ  Laktik asit düzeyi: > 2 mEq/L: Dolaşım yetersizliği var: Tip A laktik asidoz Dolaşım yetersizliği yok Tip B laktik asidoz ?

33 ÖLÇÜLMEYEN İYONLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ  Kreatinin ve idrar miktarı: Akut renal yetersizlik Neden: Renal asitler  Glisemi ve idrar keton düzeyi Hiperglisemi + ketoz Neden: Diyabetik ketoasidoz Normoglisemi + ketoz Neden: Alkol, açlık

34 ASİDOZUN FİZYOLOJİK ETKİLERİ  Kardiyak kontraktilitede azalma  Periferik vasküler dirençte azalma  Progressif hipotansiyon  Katekolaminlere yanıtta azalma  Ventriküler fibrilasyon eşiğinde azalma  Progressif hiperkalemi pH:  0.10 / K +:  0.6 mEq/L

35 ASİDOZ’DA ANESTEZİ  Sedatifler ve anestezik ajanlar: Depresan etki Santral sinir sistemi Kardiyovasküler sistem Havayolu refleksleri  Halotan: Aritmojenik etkide artış  Süksinilkolin: Hiperpotasemide artış

36 ALKALOZ RESPİRATUAR ALKALOZ RESPİRATUAR ALKALOZ METABOLİK ALKALOZ METABOLİK ALKALOZ

37 RESPİRATUAR ALKALOZ  PaCO 2 ’de azalma  Mekanizma: Alveolar ventilasyonda artış pHB.E.HCO 3 - PaCO 2  0N 

38 NEDENLER  Santral stimülasyon Ağrı, anksiyete, iskemi, inme Tümör, enfeksiyon, ateş, ilaçlar  Periferik stimülasyon Hipoksemi, yükseklik, pulmoner hastalıklar  Bilinmeyen Sepsis, metabolik ansefalopati  Iatrojenik Ventilatör tedavisi RESPİRATUAR ALKALOZ

39 METABOLİK ALKALOZ  Plazma HCO 3 - düzeyinde artış pHB.E.HCO 3 - PaCO 2  N

40 METABOLİK ALKALOZ  Mekanizma Hidrojen iyon kaybı Hidrojen iyonlarının intrasellüler alana kayması Alkali uygulaması Kontraksiyon alkalozu

41 METABOLİK ALKALOZ KLORÜRE DUYARLI KLORÜRE DİRENÇLİ

42 KLORÜRE DUYARLI METABOLİK ALKALOZ-2 (İdrar Cl < 20 mEq/L)  Ekstrasellüler sıvı kaybı: Diüretikler: Furosemid, etakrinik asit, tiazidler Gastrik sıvı kaybı Kusma, gastrik drenaj PaCO 2 ’nin hızla düşürülmesi

43 KLORÜRE DİRENÇLİ METABOLİK ALKALOZ (İdrar Cl > 20 mEq/L)  Mineralokortikoid aktivitesinde artış Sodyum retansiyonu Ekstrasellüler sıvı artışı  Yüksek doz NaHCO 3  Kan ürünleri  Yüksek doz sodyum penisilin

44 ALKALOZ Sistemik Etkileri:  Hemoglobinin oksijene ilgisinde artış  Oksijen disosiasyon eğrisinde sola kayma  Hipokalemi  Plazma iyonize Ca ++ miktarında azalma  Serebral kan akımında azalma  Sistemik vasküler rezistansta artma  Koroner vazospazm

45 ALKALOZDA ANESTEZİ  Opioidler: Respiratuar depresyonda uzama  Alkaloz + hipotansiyon: Serebral kan akımında azalma Serebral iskemi  Alkaloz + hipokalemi: Ciddi atriyal ve ventriküler aritmiler  Nondepolarizan kas gevşeticileirn etkisinde uzama

46 ASİT-BAZ DENGESİ BOZUKLUKLARI  Miks bozukluklar: Asidoz Miks respiratuar & metabolik asidoz Alkaloz Miks respiratuar & metabolik alkaloz pHB.E.HCO 3 - PaCO 2  pHB.E.HCO 3 - PaCO 2 

47 ASİT-BAZ DENGESİ BOZUKLUKLARI  Miks bozukluklar: Alkaloz & Asidoz Miks respiratuar alkaloz & metabolik asidoz Miks respiratuar asidoz & metabolik alkaloz pHB.E.HCO 3 - PaCO 2 ,N, pHB.E.HCO 3 - PaCO 2 ,N,

48 pH 7.35 – 7.45 Normal Metabolik asidoz Metabolik asidoz HCO 3 -  +   Respiratuar alkaloz Respiratuar alkaloz HCO 3 -  +   Respiratuar asidoz Respiratuar asidoz HCO 3 -  +   Metabolik alkaloz Metabolik alkaloz HCO 3 -  +   PaCO 2     ASİT-BAZ DENGESİ ANALİZİNDE BASAMAKLAR

49 KOMPANSATUAR MEKANİZMALAR  Hızlı, kimyasal tamponlama  Respiratuar kompansasyon: PaCO 2 ’de değişiklik (dakikalar-saatler)  Yavaş, renal kompansasyon HCO 3 - atılımında değişiklik (günler)

50 VÜCUTTAKİ MAJÖR TAMPON SİSTEMLERİ YerTampon sistemiYorum KanBikarbonatMetabolik asitler için önemli HemoglobinMetabolik asitler için önemli Plazma proteinleriMinor tampon FosfatlarKonsantrasyonu çok düşük ICFProteinlerÖnemli tampon FosfatlarÖnemli tampon İdrarFosfatlarTitre edilebilen asitlerin çoğu için önemli AmonyakÖnemli - NH 4 + formasyonu KemikCa karbonatUzun süreli metabolik asidoz

51 KOMPANSASYON Respiratuar Kompansasyon  HCO 3 -  HCO 3 -  PaCO 2  PaCO 2 Primer boz.  PaCO 2  PaCO 2  HCO 3 -  HCO 3 - Hastalık Asidoz Alkaloz Asidoz Alkaloz Metabolik

52 KOMPANSATUAR YANITLAR BozuklukYanıtBeklenen değişiklik Respiratuar asidoz Akut Kronik  [HCO 3 - ] 1 mEq/L / 10mmHg PaCO 2  4 mEq /L /10mmHg PaCO 2  Respiratuar alkaloz Akut Kronik  [HCO 3 - ] 2 mEq/L / 10mmHg PaCO 2  2-5 mEq/L / 10mmHg PaCO 2  Metabolik asidoz  PaCO 2 1-1,5 x [HCO 3 - ]  Metabolik alkaloz  PaCO x [HCO 3 - ]  Morgan GE, Clinical Anesthesiology

53 TEDAVİ RESPİRATUAR ASİDOZ  Alveolar ventilasyonun arttırılması  Geçici önlemler: Bronkodilatasyon Hipnozun geri döndürülmesi Respiratuar stimülan (doksapram) Akciğer kompliansının düzeltilmesi (diürez)

54 TEDAVİ RESPİRATUAR ASİDOZ  CO 2 üretiminin azaltılması: Dantrolen Kas paralizisi Antitiroid medikasyon Karbonhidrat alımının azaltılması

55 TEDAVİ METABOLİK ASİDOZ  Respirasyonun kontrolü  NaHCO 3  Spesifik tedavi: Diyabetik ketoasidoz Laktik asidoz Salisilat entoksikasyonu Metanol, etilen glikol entoksikasyonu

56 HCO 3 DOZUNUN HESAPLANMASI-1  Doz (mEq) = 0.3 x kg x BE (mEq/L)  Örnek: 70 kg, BE=18 mEq/L  Doz = 0.3 x 70 x 18 = 378 mEq

57 HCO 3 DOZUNUN HESAPLANMASI-2

58

59 YARI DOZ TERCİHİNİN NEDENLERİ

60

61

62

63

64 İNTRASELLÜLER ASİDOZ

65

66 TEDAVİ RESPİRATUAR ALKALOZ  Hiperventilasyonun düzeltilmesi  Ciddi alkalemi (pH > 7.55): Hidroklorik asit, iv. Amonyum klorür, iv.

67 TEDAVİ METABOLİK ALKALOZ  Altta yatan durumun düzeltilmesi  Dakika ventilasyon hacminin azaltılması

68 TEDAVİ METABOLİK ALKALOZ  Klorüre duyarlı metabolik alkaloz: İntravenöz salin Potasyum replasmanı Simetidin, ranitidin Asetazolamid

69 TEDAVİ METABOLİK ALKALOZ  Klorüre dirençli metabolik alkaloz: Aldosteron antagonistleri pH > 7.60 : Hidroklorik asit (0,1 mol/L), iv Amonyum klorür (0,1 mmol/L), iv. Arginin hidroklorür Hemodializ

70 PaO mmHg PaCO 2 11 mmHg pH 7.47 Calculated values: B.E mmol/L Total CO 2 8 mEq/L HCO mmol/L Hb 9.5 g/dlNa mEq/L Cl - 95 mEq/L K mEq/L AVL OMNI MEASUREMENT REPORT

71 OLGU SUNUMU Respiratuar alkaloz: KKY  Hava açlığı  Hiperventilasyon Metabolik asidoz: Perfüzyon bozukluğu  Laktik asidoz

72 OLGU SUNUMU  Anyon Gap: = Na + – Cl - – tCO 2 = 135 – 95 – 8 = 32 mEq/L  Laktat = 14.4 mmol/L

73 OLGU SUNUMU TEDAVİ  Konjestif kalp yetersizliği tedavisi Digoksin Furosemid Transfüzyon FiO 2 = 0.5  Taşikardide düzelme  Perfüzyon hala kötü

74 PaO mmHg PaCO 2 23 mmHg pH 7.52 Calculated values: B.E mmol/L Total CO mEq/L HCO mmol/L Hb 10.3 g/dlNa mEq/L Cl - 92 mEq/L K mEq/L Laktat2.7 mmol/L AVL OMNI MEASUREMENT REPORT TEDAVİ SONRASI

75 PaO mmHg PaCO 2 35 mmHg pH 7.51 Calculated values: B.E mmol/L Total CO 2 27 mEq/L HCO mmol/L Hb 15 g/dlNa mEq/L Cl - 91 mEq/L K mEq/L Laktat2.7 mmol/L AVL OMNI MEASUREMENT REPORT 24 SAAT SONRA

76 OLGU SUNUMU TEDAVİ  Metabolik alkaloz tedavisi: KCl, iv NaCL, iv  Aorta koarktasyonu cerrahisi

77 ÖZET

78 pH = PaCO 2 = HCO 3 = SORU 1 Normal kan gazı

79 SORU 2 pH = PaCO 2 = HCO 3 =  Respiratuar asidoz, kompanse

80 SORU 3 pH = PaCO 2 = HCO 3 = Respiratuar alkaloz, kompanse değil

81 SORU 4 pH = PaCO 2 = HCO 3 = Metabolik asidoz, kısmen kompanse

82 SORU 5 pH = PaCO 2 = HCO 3 = Respiratuar asidoz, kompanse

83 SORU 6 pH = PaCO 2 = HCO 3 = Metabolik asidoz

84 SON SORU pH = PaCO 2 = HCO 3 = Metabolik alkaloz, kompanse değil


"ASİT-BAZ DENGESİ Prof.Dr.Tayfun Güler Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji A.D. Adana." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları