Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Dr.Arzu Yusifova. Olgu sunumu  63 yaşında, erkek, genel durumu iyi. Yıllık sağlık kontrolü için polikliniğe başvurdu. Ailesinde kolon kanseri yakınması.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Dr.Arzu Yusifova. Olgu sunumu  63 yaşında, erkek, genel durumu iyi. Yıllık sağlık kontrolü için polikliniğe başvurdu. Ailesinde kolon kanseri yakınması."— Sunum transkripti:

1 Dr.Arzu Yusifova

2 Olgu sunumu  63 yaşında, erkek, genel durumu iyi. Yıllık sağlık kontrolü için polikliniğe başvurdu. Ailesinde kolon kanseri yakınması yok. Alarm semptomları bildirmiyor. Kolon kanseri için tarama önerelim mi?

3 Kolorektal kanser riskinin yaşa bağlı artışı Yaş, yıllar de görülme oranı

4 Olgu sunumu  46 yaşında, erkek, iki yıl önce çıkan kolon kanseri nedeniyle küratif sağ hemikolektomi oldu.  Bundan sonraki takibi ve aile bireyleri için öneriniz ne olur?

5 Aile hikayesi olanlarda kolon kanseri riski A.H.yok A.H.adenom 1. derece akr 1 akr Yaşam boyu relatif risk

6 Olgu sunumu  55 yaşında, erkek, hemoglobin 11 gr/dl. Periferik yayma demir eksikliği anemisi ile uyumlu. Başka hiçbir yakınması yok.  Ne önerirsiniz?

7  Qadinlarda süd v ə zind ə n sonra ikinci,kişil ə rd ə is ə ağciy ə r v ə prostat kanserind ə n sonra ücüncü sıradadadır.  Dünya sağlıq örgütü kayıtlarına gör ə h ə r il diaqnoz qoyulan yeni vaka sayısı civarındadır.  Amerika Birl ə şmiş Ştatlarında 2003 cü ild ə yeni kolorektal kanser vakası aşkarlanmış ( kolon, rektal kanser) v ə kolorektal kanser s ə b ə bi il ə ölüm bildirilmişdir.Bu say bütün kanser ölümlerinin 10% t ə şkil edir.

8 From Parkin, D. M. et al. CA Cancer J Clin 2005;55: yılı tahmini kanser insidans ve mortalitesi

9 çevrəsəl faktorlar 1.diyet -doymamış heyvansal yağlar -yüks ə k saturasyalı bitkis ə l yağlar -his ə verilmiş,qızarmış qidalar -lifli qidalar qoruyucu 2.bakteryalar da kolorektal kanser yaranmasında rol alır.(distal kolon üstünlüyünün bakteriya konsentrasyasının yüks ə kliyin ə bağlanmakdadır. 3.n ə cisd ə öd turşuları konsentrasiyasının artması il ə insidans artmakdadir -xolisistektami -peptik ulser c ə rrahiy ə si -ulserativ kolit

10 Etiologiya 1.Familyal Kanser Sindromu (10-15%) - a.Familial adenomatozis polipozis (FAP).Familyal polipozis.Gardner sindromu.Turcot sindromu b.Herediter nonpolipozis kolon kanseri(HNPCC) 3.Sporadik kanser(85%)

11 Familial Adenomatoz Polipozis (FAP)  Otozomal dominant  Diaqnoz 100 d ə n cox adenomatoz polip var is ə v ə ya ail ə sind ə FAP olan vakada adenomatoz polip yaranmış is ə  Neoplazil ə rin 1% ni t ə şkil edir.  Görülm ə yaşı 29 (39 da malginl ə şir)  Müalic ə edilm ə zs ə mütl ə k malqinl ə ş ə c ə kdir.  Adenomatozis coli genind ə pozukluk  10-20% d ə spontan mutasiya anomaliyası var

12 FAP sindromları 1-Familyal Polipozis 2-Gardner Sindromu FAP sindromlarından birisidir.Epidermal inklüzyon kistl ə rini,sümük asteomlarını rast g ə linir. 3-Turcot Sindromu Beyin tumerl ə ri il ə birlikd ə lik (Ad ə t ə n glioma v ə medulloblastoma kimi)

13 HNPCC: Klinik Tanı Kriterleri Amsterdam II kriterleri (3-2-1 kuralı) –3 yada daha çok akrabada HNPCC ile ilişkili kanser, bunlardan biri diğer ikisinin birinci derece akrabası olmalıdır. –2 yada daha fazla jenerasyon etkilenmelidir. –1 yada daha fazla kanser 50 yaşından önce saptanmalıdır.

14 HNPCC: Lynch sendromu  Kolorektal kanserlerin %2-3 ü  Otozomal dominant geçişli  Tipik kanser başlama yaşı  Birden çok generasyon etkilenir  Kolorektal kanserlerin % sağ kolon kanseridir  Polipler saptanabilir

15 LINCH-1  Otozomal dominant  Erk ə n yaşda görünür  Proksimal bağırsa tutulumu daha cox  Multiple primer kolon tümeri

16 LINCH-2  Ə lav ə olaraq endometrium,ov ə r adenokarsinomu v ə urin ə r trakt,inc ə bağırsaq,m ə d ə kanserl ə ri il ə birlikd ə dir  Ortalama başlanğıc yaş 44.6  72.3% sağ kolon,25% siqmid v ə rektum  18.1% sinxroniz ə kolon kanseri  10 il iç ə risind ə metaxron lezyon ə m ə l ə g ə lm ə riski 40%

17 LINCH SİNDROMUNDA İZLƏMƏ LINCH-1 Her il kolonoskopya Subtotal v ə ya total kolektami LINCH-2 Her il pelvik müayin ə Overian USG+endometrial aspirasyon biopsisi BSO+profilaktik histerektomi

18 Sporadik Kanser  Bu vakalarda genetik bir mutasiya tapılmamasına baxmayaraq 1. d ə r ə c ə li ə qrabalarda görülm ə sixlığı 3 il ə 9 qat arasında d ə yişm ə kd ə dir.  Kolerektal karsinomlar adenom ş ə klind ə başlayıb genetik mutasiya il ə karsinomaya dön ə bilir.  Adenomun neoplazma dönüşm ə sind ə tümer supresor genl ə rind ə v ə onkogenl ə rd ə ir ə li mutasiya mövcuddur.

19 Polip 1-Non-neoplastik polipl ə r Hamartom (Peutz-Jeghers sindromu) Cowden sindrou Crochite-Canada sindromu 2-Neoplastik polipl ə r (adenomlar) Tubular adenom (65%-85%) Tubulovilloz adenom (10%-20%) Villoz adenom (5%-10%)

20 ~10 Yıl

21 Eğer bir hastalıkta semptomlar genellikle ilerlemiş tümör evresi ile birlikte ve ya tümör erken evrelerde asemptomatik ise ilk semptomdan tanıya kadar geçen süreyi kısaltarak tedavinin sağ kalımı düzeltmesini beklemek gerçekçi değildir! Prognozu düzeltmek için risk gurubundaki kişileri tarayarak, hastalığı asemptomatik erken kanser evresinde saptamak gerekir.

22 Etkili bir tarama programı için  Hastalık önemli bir sağlık sorunu oluşturmalıdır  Hastalığın tanınabilir bir asemptomatik, nonmetastatik evresi olmalıdır  Hastalık erken evrede saptandığında, ileri evrede saptanana göre çok daha iyi küratif bir tedavi imkanı olmalıdır  Kabul edilebilir bir tarama testi olmalıdır

23 Başlıca kolon kanserini saptayan testler gGGK yıllık Evde, 2-3 dışkı örneğinden test yapılmalıdır Tuşe ile alınan örnek kullanılmamalıdır Pozitif sonuçta kolonoskopi yapılmalıdır İmmunkimyasal GGK yıllık Test negatifse yıllık tekrarlanmalıdır Kişi bir defalık testin etkisiz olduğunu bilmelidir sDNA ? Yeterli dışkı örneği Pahalı Pozitif sonuçta kolonoskopi Test negatifse ne zaman tekrarlanmalı? Kolon kanserini gösteren testler Cancer, Mart 2008

24 Adenomatöz polipleri ve kolon kanserini saptama Fleksible sigmoidoskopi 5 yılda bir Tam yada kısmi barsak temizliği Sedasyon genellikle gerekli değil Koruyucu etkisi görülen barsak kısmı ile sınırlıdır Pozitif sonuç kolonoskopiyi gerektirir Kolonoskopi 10 yılda bir Tam barsak temizliği gerektirir Sedasyon genellikle gerekir Nadirde olsa özellikle terapötik işlemlerde risk vardır Çift kontrastlı kolon gr 5 yılda bir Tam barsak temizliği gerektirir Polip varlığında kolonoskopi gerekir Çok nadiren perforasyon riski vardır CT kolonografi 5 yılda bir Tam barsak temizliği gerektirir Polip varlığında kolonoskopi gerekir Çok nadiren perforasyon olabilir Ekstrakolonik patolojileri gösterebilir Cancer, Mart 2008

25  Yıllık gaitada gizli kan taraması ile kolorektal kanserden ölüm % 33, 2 yılda bir taramada % 21 azalıyor.  Fleksible sigmoidoskopi Kolorektal kanserden ölümleri, ulaşılan bölge için % azaltır, koruyuculuğu 5-9 yıl sürer.  Kolonoskopi En etkili, 10 yıllık ara yeterli Kolorektal kanserden ölümleri % azaltır ABD de 2003 yılında 14 milyon kolonoskopi yapıldığı tahmin ediliyor.

26 Guaiac temelli dışkıda gizli kan  Yıllık test, kolorektal kanserden ölümleri azaltıyor  Test ucuz, kolay uygulanabilirdir  Duyarlılığı yüksek değildir, eğer optimal koşullarda (NSAİİ almayacak, diyet yapacak, evde 3 ayrı dışkı örneğinden, iki ayrı test yapılacak) uygulanmaz ise duyarlılığı daha da azalır.  Tek pozitif sonuçta dahi kolonoskopi yapılması gerekir  Dışkıda gizli kan ile tarananlarda testin yıllık uygulanması gerekir.

27 İmmunkimyasal dışkı testi  İnvaziv kanseri olan kişilerin bile 1/3 ünde negatif sonuç verir.  İDT pozitif olanların 1/3 ünde kolonoskopi ile lezyon saptanırken İDT negatif olanların 1/5 inde kolonoskopide lezyon bulunur.  İleri neoplazi için duyarlılığı % 27, invaziv kanser için % 65 bulunmuştur.

28 Yakınmasız kişilerde dışkıda gizli kan pozitifliği (immunkimyasal test ile)  kişi  (% 5,6) kişide test pozitif  197 (%16) kişide anlamlı lezyon -52 kişide invaziv CA- var  (%94,4) kişide test negatif  530 (2,6) kişide anlamlı lezyon – 27 invaziv CA- var GASTROENTEROLOGY 2005;129:422–428

29 Kolon kanseri taramasında temel hedef kolon kanserinin önlenmesidir. Bu nedenle olanaklar elverdiğince kolon kanserinin ve adenomatöz poliplerin erken saptanması hedeflenmelidir. Adenomatöz polipleri ve kolon kanserini saptama Fleksible sigmoidoskopi 5 yılda bir Tam yada kısmi barsak temizliği Sedasyon genellikle gerekli değil Koruyucu etkisi görülen barsak kısmı ile sınırlıdır Pozitif sonuç kolonoskopiyi gerektirir Kolonoskopi 10 yılda bir Tam barsak temizliği gerektirir Sedasyon genellikle gerekir Nadirde olsa özellikle terapötik işlemlerde risk vardır Çift kontrastlı kolon gr 5 yılda bir Tam barsak temizliği gerektirir Polip varlığında kolonoskopi gerekir Çok nadiren perforasyon riski vardır CT kolonografi 5 yılda bir Tam barsak temizliği gerektirir Polip varlığında kolonoskopi gerekir Çok nadiren perforasyon olabilir Ekstrakolonik patolojileri gösterebilir Cancer, Mart 2008

30 Yüksek riskli bireylerde kolorektal kanser yada adenomların erken saptanması Artmış risk:daha önceki kolonoskopide polip saptananlar Küçük rektal hiperplastik polip Hafif displazi içeren 1-2 küçük tubuler adenoma 3-10 küçük adenom yada 1 cm den büyük tek yada villöz adenom yada ağır displazi içeren adenom Bir defada 10 dan fazla polip saptanan hasta Parça parça çıkarılan sesil adenom Ortalama bireylar gibi takip Polibektomiden sonra 5-10 yılda bir kolonoskopi ile takip İlk polibektomiden 3 yıl sonra kolonoskopik kontrol 3 yıldan daha önce kolonoskopi Lezyonun tamamen çıkarıldığını anlamak için 2-6 ay sonra kolonoskopi Cancer, Mart 2008

31 Kolon kanseri saptanan ancak tam kolonoskopi yapılmamış hasta Küratif kolon kanseri operasyonu olmuş hasta Artmış risk:Daha önce kolorektal kanser saptananlar Operasyondan 3-6 ay sonra Operasyondan bir sene sonra kolonoskopi Artmış risk: Ailesinde kolorektal kanser saptananlar 60 yaşından küçük bir akrabasında yada herhangi bir yaştaki iki birinci derece akrabasında kolorektal kanser 40 yaşından yada en genç hastadan 10 yıl önceden kolonoskopi Cancer, Mart 2008

32 Yüksek risk FAB genetik tanısı yada şüphesi HNPCC genetik tanısı yada klinik şüphesi Crohn hastalığı yada ülseratif kolit yaşından itibaren sigmoidoskopi yaşında yada en gençten 10 yıl öncesinden, 2-3 yılda kolonoskopi Pankolitte 8, sol tipte 15 yıldan sonra 1-2 yıl arayla kolonoskopik surveyans Cancer, Mart 2008

33 Clinical case Qadin, 38 yaşında, endometriyum kanseri tanısı aldı. Aile hikayesinde: –Nənə: 50 yaşında endometriyum CA –Əmi: 48 yaşında kolon CA –Ata : 50 yaşında kolonoskopi yapıldı ve 3 adet adenomatöz polip çıkarıldı.

34 Aile genetik tarixi Endometriyum CA Kolorektal CA Adenomatöz polip Tanı: 38 Tanı: y 63 y 3 polip 50 y KRK Tanı: y 38 y 10 y 8 y 35 y

35 Soru  Proksimal kolorektal kanser il ə ginikolojik kanserl ə rin bir arada görüldüyü duruma n ə adi verilir?  Familiyal adenomatoz polipozis coli sindromu  Linch -1  Linnch-2  Turkot sindromu  Gardner sindromu.


"Dr.Arzu Yusifova. Olgu sunumu  63 yaşında, erkek, genel durumu iyi. Yıllık sağlık kontrolü için polikliniğe başvurdu. Ailesinde kolon kanseri yakınması." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları