Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

OBEZİTEDE EKMEĞİN YERİ DYT. SELDA SEÇKİNER EGE Ü.T.F HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI ABD.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "OBEZİTEDE EKMEĞİN YERİ DYT. SELDA SEÇKİNER EGE Ü.T.F HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI ABD."— Sunum transkripti:

1 OBEZİTEDE EKMEĞİN YERİ DYT. SELDA SEÇKİNER EGE Ü.T.F HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI ABD

2 OBEZİTE NEDİR? Obezite, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından; "Sağlığı bozacak ölçüde vücutta anormal veya aşırı yağ birikmesi" olarak tanımlanmaktadır.

3 Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre dünyada 400 milyonun üzerinde obez ve yaklaşık; 1.6 milyardan fazla kilolu birey bulunmakta ve 2015 yılında bu rakamın sırasıyla 700 milyon ve 2.3 milyara ulaşacağı tahmin edilmektedir.

4 Obezite’nin en önemli nedenlerinden olan yetersiz beslenme ve fiziksel aktivite yetersizliği, ABD'de tütün kullanımına bağlı meydana gelen sağlık sorunlarından sonra önlenebilir ölümlerin ikinci en sık nedenidir. Uzun, sağlıklı ve mutlu bir yaşam beklentisi içindeki 21. yüzyıl insanı için, obezite’nin önlenmesinde koruyucu sağlık hizmetleri yaklaşımı çok büyük bir önem taşımaktadır.

5 T ÜRKIYE ’ DE OBEZITE ; 3681 kişiyi kapsayan “Türkiye’de Erişkinlerde Kalp Hastalığı ve Risk Faktörleri (TEKHARF)”çalışmasında (1990) (n=3681) BKİ > 30 kg/ m² obezite olarak kabul edilmiştir. Kadın %44,2 Erkek %25,2

6 T ÜRKIYE D IYABET, H IPERTANSIYON, O BEZITE VE E NDOKRINOLOJIK H ASTALıKLAR P REVALANS Ç ALıŞMASı TURDEP TURDEP-l, yılları arasında kişi arasında yapılan araştırma sonuçları; Kilolu (BKI kg/ boy m²) : % 30.2 Obez ( BKI > 30 kg/ boy m² ) : % ’de yapılan TURDEP-I’e göre, yeni tamamlanan TURDEP-II çalışmasında Türkiye’de diyabet 12 yılda diyabet sıklığı 90, obezite ise %44 artmıştır.

7 T ÜRKIYE ’ DE OBEZITE ; TURDEP’ in yaptığı araştırmaya göre; Bölgesel dağılımlar göz önüne alındığında; Obezite; Doğu Anadolu’da en düşük (%17,2) ve İç Anadolu’da en yüksek (%25,0) olmak üzere, güneyde %24, kuzeyde %23.5 ve batıda %21,6 bulunmuştur.

8 B UGÜN T ÜRKIYE ! Günlük enerji gereksiniminin; % 44’ü ekmekten % 58’i ekmek+tahıl ürünleri Süt, yoğurt, et ve et ürünleri, taze sebze ve meyve tüketimi Kurubaklagil, yumurta ve şeker tüketimi Kaynak: TC Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Türkiye Obezite (Şişmanlık) ile Mücadele ve Kontrol Programı ( )

9 Obezite etyolojisi - Metabolik – Genetik – Çevresel etkileşim Geneti k Çevresel faktörler - Yağlı diyet - Fizik aktivite azlığı - Kültür Obezit e Komplikasyonla r % 30 % 70

10 OBEZİTENİN NEDEN OLDUĞU HASTALIKLAR NELERDİR? 1- Koroner kalp hastalıkları 2- Tip 2 Diabetes Mellitus = Şeker hastalığı 3- Hipertansiyon 4- CVA (İnme, felç) 5- Kanserler (Endometrium = rahim, meme, över = yumur­talık, safra kesesi, prostat, kolon = kalın barsak, böbrek) 6- Hiperlipidemi (Yağ yüksekliği) 7- Safra taşı ve hastalıkları 8- Uyku apne sendromu ve diğer solunum problemleri 9- İnfertilite, impotans (Kısırlık, cinsel güçsüzlük) 10- Adet bozuklukları, Polikistik över (Yumurtalık kistleri)

11 OBEZİTENİN NEDEN OLDUĞU HASTALIKLAR NELERDİR? 11- Metaboiik sendrom (İnsülin direncine bağlı) 12- Osteoartrit = kireçlenme, Karpal tünel snedromu, Topuk dikeni 13- Tüm nedenlere bağlı ölüm riskinde artış 14- Anksiyete, depresyon, özgüvende azalma 15- Toplumsal dışlanma 16- Sosyal takıntı, saplantı 17- Mantar hastalığı, aşırı terleme, intertrigo, strialar = deri çatlamaları 18- Bel fıtığı 19- Hepatosteatoz = Karaciğer yağlanması

12 Obezite tedavisinde amaç; gerçekçi bir vücut ağırlığı kaybı hedeflenerek; obeziteye ilişkin morbidite ve mortalite risklerini azaltmak, bireye yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığı kazandırmak ve yaşam kalitesini yükseltmektir.

13 BEDEN KÜTLE İNDEKSİNE [KG/BOY(M2)] GÖRE YETİŞKİNLERİN V. A’NIN DEĞERLENDİRİLMESİ BKI (kg/m2) Vücut ağırlığının durumu 18.5 ‘dan az Zayıf Normal kabul edilebilir (ince) Normal Fazla kilolu (Hafif şişman) I. Derece Şişman II. Derece Şişman 40 ve üzeri III. Derece Şişman

14 Son yıllarda araştırmacılar; vücuttaki toplam yağ miktarından çok, yağın vücutta bulunduğu bölge ve dağılımı üzerinde durmaktadırlar. Vücuttaki yağın bulunduğu bölge ve dağılımı hastalıkların morbidite ve mortalitesi ile ilişkilendirilmektedir.

15 Kategori Vücut Adipözitesi ( % ) KadınErkek Normal – 20 Sınır – 25 Obezite > 33 > 25 O BEZITENIN DEĞERLENDIRILMESI

16 Artmış risk Yüksek risk Erkek > 94 cm > 102 cm Kadın > 80 cm > 88 cm Bel Çevresi ile İlişkili Metabolik Hastalıklar İçin Risk

17 B EL K ALÇA O RANı Vücut yağ dokusunun miktarı kadar dağılımıda önemlidir.

18 Obeziteye bağlı riskin değerlendirmesinde Bel/Kalça Oranı önemlidir. DSÖ’ne göre Bel / Kalça Oranı: Kadınlarda > 0,85 Erkeklerde >1 den fazla ise obezite olarak kabul edilmektedir

19 Yağın karın bölgesinde ve iç organlarda toplandığı obezite ( ELMA TİPİ ), Tip 2 DM, hipertansiyon, kolesterol yüksekliği, koroner arter hastalığı ile de yakın ilişkili olan insülin direncine yol açmaktadır. Yağın ekstremitelerde, kalça ve bacaklarda toplandığı obezitede ( ARMUT TİPİ ) ise bu hastalıklar için risk daha düşüktür.

20 İNSÜLİN DİRENCİ; İnsülin direnci ; insüline normalde cevap veren, yağ, karaciğer,iskelet kası ve kalp kası gibi hedef dokularda insülin sinyal yolunda yetersizlik olarak tanımlanabilir.

21 İnsülin direnci ; insüline karşı yanıtsızlıktır. insülin direncinin en belirgin sebebi abdominal obezitedir. Abdominal obezite, inaktivite, karbonhidrat ağırlıklı diyet( basit KH), hormonal faktörler ve yaşlılık ile dokularda insüline karşı direnç oluşmaktadır.

22

23 GI’i yüksek, sağlıksız besinlerle beslenmenin; diyabet, kardiyovasküler hastalıklar, insülin direnci ve obezite riskini arttırdığı düşünülmektedir. Nutr. Res. Rev. 2005;18 Diab. Care 2005:28

24 Glisemik indeks ; referans seçilen bir besine göre, test edilecek besinin glisemi düzeyine etkisinin belirlenmesi GI = Test edilen besinin glisemide yaptığı artış x 100/ Glukoz veya Beyaz ekmeğin glisemide yaptığı artış

25 GI farklı olmasının nedeni yiyeceklerdeki KH sindirim sisteminden farklı hızlarda geçmesi ve emilmesidir

26 Gİ ETKILEYEN FAKTÖRLER ; Olgunluk Pişirme yöntemi Yağ içeriği Öğün örüntüsü Çözünür posa İşlenme durumu Bir önceki öğünün kan şekeri (↑ ise sindirimi yavaşlatır)

27 G LISEMIK INDEKS VE INSÜLIN DIRENCI ! Yüksek glisemik indeksli besin alımı Hiperglisemi Hiperinsülinemi insülin direnci metabolik sendrom

28 İNSÜLİN DİRENCİNİ ETKİLEYEN DİYET KOMPONENTLERİ; ↓ IR Tam tahıllar Meyveler ve sebzeler Düşük yağlı süt ürünleri Magnezyum Calsiyum Diyet posası Düşük glisemik indeksli diyetler ↑ IR Yüksek glisemik indeksli diyetler Doymuş yağlar Tuz (yet.sizlik veya aşırı) Alkol (>30g/gün)

29 GLİSEMİK INDEKS VE OBEZİTE Yüksek glisemik indeksli öğün Postprandial Hİperglisemi hiperinsülinemi rölatif lipogenezis reaktif hipoglisemi OBEZİTE kontrregülatuar açlık ↑ besin alımı hormonlar

30 Yüksek glisemik indeksi olan hızlı emilen karbonhidratlar, post-prandiyal glikoz ve insülin yanıtlarını yükseltirler. KH’lar KŞ’ni en çok yükselten besin öğeleridir. KŞ’yi etkileyen en önemli faktör ise tüketilen KH’ların miktarıdır. Asia Pac J Clin Nutr 2008 J Am Coll Cardiol, 2007 Am J Clin Nutr 2008 Am J Clin Nutr 2001

31 Diyetteki glisemik indeks veya glisemik yükün manüple edilmesi kilo kontrol yaklaşımında önemlidir. Kısa dönem beslenme çalışmaları göstermiştir ki; karbonhidrat tüketimi öğün sonrası doygunluk ve kalori alımının artışına bağlı olarak ters etkilidir. Öğün sonrası doygunluğun süresi; post-prandial glisemi ile ilgilidir ki, ↓ glisemik indeksli besinler, açlık sinyallerini azaltmakta ve bir sonraki öğüne başlamayı geciktirmektedir.

32 YÜKSEK GI ORTA GI DÜŞÜK GI PATATES, BEYAZ EKMEK, BEYAZ PİRİNÇ,MUZ ESMER PİRİNÇ, ŞEKER KAMIŞI KURUBAKLAGİLLER, SEBZELER,TAM TAHILLI ÜRÜNLER, KEPEKLİ MAKARNA

33 BASİT KARBONHİDRATTAN UZAK DURALIM!!!

34 KOMPLEKS KARBONHİDRATLARI TERCİH EDELİM!

35 Diyabetin ve obezitenin tedavisinde kullanılan yağı azaltılmış diyetlerde, enerjinin karbonhidrattan gelen oranının yükselmesi kaçınılmazdır. Karbonhidratlı besinler; İnsülin duyarlılığnı optimal düzeyde tutar, LDL kolesterolü düşürür ve özellikle tam tahıllar, kurubaklagiller, sebze ve meyvelerin kullanılması nedeniyle elzem besin öğelerinin alınmasını sağlarken, diğer taraftan tipik batı diyetinde yer alan hızlı emilen KH’lar ve nişastalar nedeniyle de, serum TG’lerinin yükselmesine ve HDL kolesterolün düşmesine yol açabilir.

36 KARBONHİDRATLAR; İyi bir sağlık için; Sebze, tam taneli tahıllar, kurubaklagiller ve düşük yağlı süt gibi karbonhidrat içeren besinleri kapsayan beslenme modeli desteklenir. (B) Diab. Care 2011

37 D ÜŞÜK GLISEMIK INDEKSLI DIYETLER, EPIDEMIYOLOJIK ÇAL I ŞMALAR ; Bazıları fakat hepsinde olmamakla beraber düşük glisemik indeksli diyetler; İnsülin duyarlılığnı arttırır Adipoz dokuyu azaltır Metabolik sendrom risklerini azaltır Tip 2 diyabet riskini azaltır.

38 Overweight ve obez hiperinsülinemik bireylerde rafine besin tüketen gruba göre tam tahıll tüketenlerde açlık insülinleri %10 daha düşük bulunmuştur. Tam tahıl ürünleri tip2 diyabet ve kardiyovasküler hastalık riskini azaltmada insülin sensitivitesi önemli bir parametredir. Am J Clin Nutr 2002

39 Tam tahıllar çeşitli mekanizmalarla ağırlık kazanımını önlerler, bu mekanizmalar doygunluk, glukoz sonrası yük ve insülin cevabı ve antioksidan etkileridir. Prospektif çalışmalarda tam tahıllı gıdalar, rafine gıdalarla ters olarak ; vücut ağırlığı ve yağ dağılımı ile ters etkilidir. Uptodate 2013 dietary carbohydrates

40 8-11 yaş, 108 kız çocuğunun beslenmeleri, BMI’leri incelenmiş ve beslenmeleri dört kategoriye ayrılmıştır 1.faktörün içerdiği besinler; yüksek yağlı, dondurma,çikolata, kızartma ve atıştırmalıklardır ve 1.faktördeki besinlerle beslenenler ile obesite sıklığı anlamlı derecede ilişkilendirilmiştir. Arch Latinoam Nutr, 2006 EKMEK TEK BAŞINA ŞİŞMANLIK YAPMAZ!!

41 ABD’DE İŞLENMİŞ BESİN TÜKETİMİNİN ARTIŞINA PARALEL OLARAK OBEZİTE SIKLIĞI ARTMAKTADIR. Tam tahıllı ekmek arası peynir ile beyaz ekmek arası peynirli sandviçin günlük enerji harcanmasına etkisi ve termik etkileri incelenmiştir. İşlenmiş öğünlü testin sindirim sonrası, isoenerjik tam tahıllı test öğünü ile karşılaştırıldığında yaklaşık % 50 postprandiyal enerji harcaması düşük bulunmuştur. Food Nutr Res Jul 2:54

42 Yüksek posa içeren besinlerin vücut ağırlığını dengelemedeki rolü önemlidir. Yüksek miktarda tam tahıl posası ve özellikle tam tahıl kaynağı ; yaşlılarda vücut yağ yüzdesi ve karın içi yağlanma yüzdesinin düşmesi ile uyumlu bulunmuştur. J Nutr 2009 Oct;139(10);1950-5

43 TBT- POSA Posa yiyeceklerin sindirilmeyen kısmıdır Gastrik boşalmayı geciktirerek KH emilimini yavaşlatır Jel oluşturup absorbsiyonu yavaşlatır Kan glukoz yükselme hızını düşürür İnsülin ihtiyacını azaltır Tokluk hissinin oluşmasını sağlayarak kilo kaybı ve/veya ideal ağırlığın korunmasında yardımcı olur

44 T AM TAHıL TÜKETIMI VE ABDOMINAL OBEZITE ; 2834 kişide tam tahıl ve rafine ürün alımı ile bel çevresi, abdominal yağ ve visseral adipoz doku arasındaki ilişki incelenmiştir. Tam tahıl ile abdominal yağ arasında ters ilişki saptanmıştır, yine tam tahıl alımı artışı ile düşük visseral adipozitesi olan yaşlılarda uyumlu bulunmuştur. Tam tahıl ürünleri vücut yağ dağılımını olumlu etkilemektedir. Am J Clin Nutr 2010 Nov;92(5):

45 T AM TAHıL TÜKETIMI - ABDOMINAL OBEZITE 38 adet epidemiyolojik çalışmanın sonuçları; tam tahıllı ekmek tüketimi ağırlık kazanımını pozitif etkilemediği ve uzun dönemde yararlı olduğu tespit edilmiştir. Kohort çalışmalarında gözlenen rafine ekmek, aşırı abdominal yağ ile uyumlu olduğu gözlenmiştir. Nutr Rev Apr;70(4):218-33

46 TAM TAHIL ÜRÜNLERİNİN SAĞLIĞA YARARLARI; %30-36 stroke ↓ %21-30 tip 2 diyabet riski ↓ %25-28 kalp hastalığı riski↓ Daha iyi kilo yönetimi sağlar. Diğer dikkat çekilen yararları; Astım riskini azaltır Karotid arterleri daha sağlıklı, İnflamatuar hastalık riski azaltır, Kolorectal kanser riskini azaltır, Daha iyi bir kan basıncı kontrolü sağlar Diş ve diş eti hastalıkları azaltır. The Journal of Nutrition,2011 Nutr. Res. Reviews, 2004

47 TAM TAHIL ÜRÜNLERİNİN SAĞLIĞA YARARLARI; Günde 3 porsiyon ile yararları yanısıra 1 porsiyon tüketiminde bile riskleri azalttığı gösterilmiştir.

48 USDA REHBERLERİ yaş ve üstü herkes için; 3-5 servis veya daha ↑ tam tahıl tüketilmelidir. WHO-FAO RAPORLARI; Uygun destek ve özellikle nutrient içerikli besinlerin tüketimi ( meyve,sebze, kurubaklagil, tam tahıl, yağsız et ve düşük yağlı süt ürünleri) ülke politikası olarak benimsenmelidir. AMERİCAN HEART ASSOCİATİON; Çocuk ve adölesanlarda; tam tahıl ekmeği ve tahıllar rafine ürünlere tercih edilmelidir. 1 yaş → 2 br yaş → 7 br tam tahıl tercih edilmelidir.

49 yaşkızerkek por por

50 ADA; Sağlıklı besin seçimi; işlenmiş besinlerden çok tam tahıllar seçilmelidir. Kahverengi pirinç veya tam tahıllı spagetti tüketilmelidir. AMERİCAN CANCER SOCİETY; Rafine tahıl veya şeker yerine tam tahıllı ürünler seçilmelidir.(tam tahıllı pirinç, tam tahıllı ekmek, tam tahıllı makarna v.b)

51 10 yıllık kilo kazanımı ve kan basıncı izlemini içeren kardiyovasküler hastalıklarla ilişkili CARDIA çalışmasında tam tahıl alımı BMI, yağ alımı ve insülin seviyelerinin cevabı ile karşıt ilişkili bulunmuştur. Yüksek miktarda tam tahıl alımı ( ˃ 21 gr/2000 kcal), düşük miktarda tam tahıl alımı ( <12 gr/ 200kcal) ile karşılaştırıldığında ağırlık kazanımını 3.6 kg azalttığı tesbit edilmiştir.

52 Nurses Health çalışmasında; orta yaş kadınlarda ↑ tam tahıl alımı ↓ alıma göre kıyaslandığında yaklaşık 1.52 kg daha az kilo kazanımı olmuştur. Am J Clin. Nutr. 2003;78:920

53 6 çalışmanın meta-analizinde; ↓ GI ve ↑ GI’li diyetler karşılaştırılmış veya standart yağı azaltılmış, kalorisi kısıtlanmış diyetler karşılaştırılmış, kısa vadede kilo kaybı ve LDL kolesterolün azalması ↓ GI’li beslenen grupta anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Ancak 6 hf. sonrası için etkinliği ile ilgili yeterince çalışma bulunmamaktadır. Uptodate 2013 Dietary Carbohydrates

54 773 kişinin yer aldığı Avrupa çalışmasında, diyette proteinin ılımlı düzeyde arttırılmasının ve GI’nin ılımlı düzeyde düşürülmesinin, kilo kaybının korunmasında etkili olabileceği sonucuna varılmıştır. N Engl J Med 2010;363

55 Overweight ve obez insülin rezistansı olan diyabetlilerde ılımlı kilo kaybının insülin rezistansını azalttığını göstermiştir. Böylece tüm overweight veya obez diyabetli/ prediyabetli bireylerde kilo kaybı önerilmektedir. (A) Standarts of Medical Care in Diabetes -2011

56 Yapılan çeşitli randomize çalışmalarda; Düşük KH diyeti uygulayan kişilerin (<130g KH/gün) az yağlı diyet uygulayan kişilere göre ilk 6 ayda daha fazla kilo kaybettiğini gösterilmiştir. Ancak 1. yılda düşük KH ve az yağlı diyetler arasındaki kilo kaybı farkı çok fazla değildir ve her iki diyette de kilo kaybı azdır.. Ann Intern Med 2004; 140: 778– 785.

57 O BEZITENIN TEDAVı EDILMESININ YARARLARı ? Bu nedenle güncel tedavi önerileri %10’luk kilo kaybına odaklanmış olup amaç kilo kaybının uzun süre idamesinin sağlanmasıdır.

58 Kilonun korunması uzun süreli davranış değişikliği, dengeli ve sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivitenin artırılmasına bağlıdır. Bu amaca yönelik olarak tedavide ana nokta enerji alımının azaltılması ve enerji harcanmasının artırılmasıdır.

59 Herhangi bir besin öğesinin tek başına bir etkinliği yoktur. Bütün besin öğeleri birlikte alındığında vücut normal büyüme ve gelişimini, sağlıklı ve güçlü çalışmasını sürdürür.

60 SAĞLIKLI BESLENME MODELLERİ;

61 1 top dondurma Yürümek 30 dk. 4 kare çikolata Bisiklete binmek 10 dk. 5 adet kesme şeker Koşma 11 dk 1.5 dilim beyaz ekmek Yüzmek 10 dk. 1 bardak limonata İp atlamak 8 dk 100 kcal almamak için nelere hayır demek gerekir? 100 kcal harcanması için neler Yapmalı?

62 500 KCAL AZALTMAK IÇIN NELER YAPıLABILIR ? 3 ince dilim ekmek 2 porsiyon meyva 1 SB süt(200 gr )

63 TEŞEKKÜR EDERİM.


"OBEZİTEDE EKMEĞİN YERİ DYT. SELDA SEÇKİNER EGE Ü.T.F HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI ABD." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları