Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KOAH tanılı hastalarda mesleksel ve çevresel maruziyet ile hastalık arasındaki ilişkinin incelenmesi Sibel Günay, Ersin Günay, Özlem Selçuk Sönmez, Nilgün.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KOAH tanılı hastalarda mesleksel ve çevresel maruziyet ile hastalık arasındaki ilişkinin incelenmesi Sibel Günay, Ersin Günay, Özlem Selçuk Sönmez, Nilgün."— Sunum transkripti:

1 KOAH tanılı hastalarda mesleksel ve çevresel maruziyet ile hastalık arasındaki ilişkinin incelenmesi Sibel Günay, Ersin Günay, Özlem Selçuk Sönmez, Nilgün Yılmaz Demirci, Atila İhsan Keyf, Cebrail Şimşek Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ankara The investigation of the relationship between occupational and environmental exposure and the occurence of the disease in patients with COPD 1

2 Çıkar çatışması Çalışmamız Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi EAH’ de yapılmış olup çalışma için hiçbir kurum veya kuruluştan maddi destek alınmamıştır. 2

3 Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), başta sigara olmak üzere zararlı toz ve partiküllerin yanı sıra diğer çevresel ve kişiye bağlı risk faktörlerinin etkisi ile ortaya çıkan; kısmen geri dönüşümlü hava yolu obstrüksiyonu ve hava akımında azalma ile seyreden ilerleyici bir hastalıktır. 3 Giriş ve Amaç

4 Gelişmiş ülkelerde en yaygın görülen çevresel risk faktörleri, sigara içimi ve mesleksel maruziyetlerdir. Buna karşılık gelişmekte olan ülkelerde, iç ortam hava kirliliği önemli bir çevresel risk faktörü olarak kendini göstermektedir. Erkek ve kadınlarda çevresel ve mesleksel maruziyetlerin KOAH ile ilişkisinin incelendiği az sayıdaki literatürde, kadınların biyolojik toz ve duman (biomass, tekstil, besin endüstrisi) maruziyetinin KOAH gelişiminde riski arttırdığı belirtilmektedir. 4

5 Kronik bronşit hastalarının incelendiği çalışmalarda, popülasyona atfedilen risk yüzdesi (PAR%) %0-34 arasında değişmekte ve ortalama olarak %15 olarak bildirilmektedir. Benzer şekilde KOAH hastalarının incelendiği çalışmalarda da PAR% değeri %0-37 arasında değişmektedir (ortalama %15). Bunun istatistiksel olarak anlamı; – Eğer hastalığa neden olan bu maruziyetler ortadan kaldırılabilirse veya bu maruziyetlerden korunma sağlanabilirse, KOAH veya kronik bronşit gelişimi %15 oranında azaltılabilecek demektir. 5

6 Bu çalışmada; – KOAH için, ülkemizdeki genel yaşam özelliklerinin ortaya konulması – Yaşam boyu solunumsal maruziyetlerle (tütün dumanı, mesleksel maruziyetler ve iç ortam hava kirliliği) KOAH ilişkisinin araştırılması – Hastanemizdeki risk belirleme hesabının (PAR) yapılması hedeflendi. 6

7 GEREÇ ve YÖNTEMLER Mayıs Haziran 2010 tarihleri arasında Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi göğüs hastalıkları polikliniklerine ve kliniklerine KOAH tanısı ile başvuran hastalardan çalışmaya alınma kriterlerine uygun olan 711 hasta çalışmaya alındı. Kontrol grubu için hastanemiz göğüs hastalıkları polikliniklerine ve kliniklerine KOAH dışında bir hastalık tanısıyla başvuran ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 246 olgu alındı. Hastalara sosyodemografik özelliklerinin, çevresel ve mesleksel maruziyet oluşturacak etkenlerin, tütün kullanma alışkanlıkları ve pasif tütün dumanı maruziyetlerinin sorgulandığı anket formu yüz yüze görüşme yöntemiyle dolduruldu. 7

8 KOAH’lı hastalar için dahil edilme kriterleri: – GOLD kriterlerine göre KOAH tanısı almış, – (nefes darlığı, öksürük ya da balgam çıkarma şikayeti ve spirometrik incelemede kısa etkili bir bronkodilatör (400 μg salbutamol veya 500 μg terbutalin) inhalasyonundan dakika sonra yapılan spirometrik incelemede FEV 1 /FVC <%70 olarak bulunan hastalar), – Kooperasyon kurulabilen, yoğun bakım endikasyonu olmayan – >18 yaş hastalar dahil edildi. – Hastaların gönüllü olarak çalışmaya katılması için bilgilendirilmiş onam formu dolduruldu. 8

9 Dışlanma kriterleri: – GOLD kriterlerine göre KOAH tanısı konulan ancak, kooperasyon kurulmasını güçleştirecek durumları veya ek hastalığı olanlar (solunum yetmezliği nedeniyle bilinç bulanıklığı bulunan, demans, Alzheimer hastalığı gibi nörolojik hastalığı olan olgular), – <18 yaş hastalar – KOAH tanı kriterlerine uygun olmayan hastalar – Çalışmaya katılmayı kabul etmeyen hastalar 9

10 Kontrol grubunun özellikleri GOLD’a göre KOAH tanısı dışlanmış, Başka bir hastalık nedeniyle tedavi edilen veya solunumsal hiçbir hastalığı olmayan hastalardan; Kooperasyon kurulabilen, yoğun bakım endikasyonu olmayan >18 yaş hastalar çalışmaya dahil edildi. Kontrol grubunun gönüllü olarak çalışmaya katılması için bilgilendirilmiş onam formu doldurulduktan sonra, olguların hepsi için KOAH grubundaki olgulara uygulanan anket formu yüz yüze görüşme tekniği ile dolduruldu. 10

11 İstatistiksel Analiz Verilerin analizi SPSS for Windows 11.5 paket programında yapıldı. Sürekli değişkenlerin dağılımının normale yakın olup olmadığı Shapiro Wilk testi ile araştırıldı. Tanımlayıcı istatistikler sürekli değişkenler için ortalama ± standart sapma veya ortanca (minimum- maksimum) olarak gösterildi. Kategorik değişkenler ise olgu sayısı (%) biçiminde ifade edildi. Gruplar arasında ortalamalar yönünden farkın önemliliği bağımsız grup sayısı iki olduğunda Student’s t testi ile ikiden fazla grup arasındaki farkın önemliliği ise Tek Yönlü Varyans analizi (One-Way ANOVA) ile değerlendirildi. Gruplar arasında ortanca değerler yönünden farkın önemliliği bağımsız grup sayısı iki olduğunda Mann Whitney U ile ikiden fazla grup arasındaki farkın önemliliği ise Kruskal Wallis testiyle araştırıldı. Tek Yönlü Varyans analizi veya Kruskal Wallis test istatistiği sonucunun önemli bulunması halinde farka neden olan durumları belirlemek amacıyla post hoc Tukey veya parametrik olmayan çoklu karşılaştırma testlerinden yararlanıldı. Kategorik değişkenler Pearson’un Ki-Kare veya Fisher’in Kesin Sonuçlu Ki-Kare testiyle araştırıldı. 11

12 Çevresel, mesleksel maruziyetler, aktif sigara içiciliği ve pasif tütün dumanı maruziyetleri için atfedilen risk (AR), atfedilen risk yüzdesi (AR%), popülasyona atfedilen risk (PAR) ve popülasyona atfedilen risk yüzdesi (PAR%) hesaplandı. Tek değişkenli istatistiksel analizler sonucunda vaka ve kontrol gruplarını ayırt etmede etkili olan risk faktörleri bir araya getirildi. Çoklu Değişkenli Lojistik Regresyon analizi kullanılarak grupları birbirinden ayırt etmede en fazla belirleyiciliği olan risk faktörleri tespit edildi. Her bir değişkene ait odds oranı, %95 güven aralıkları hesaplandı. P <0,05 için sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. 12

13 Bulgular Özellikler KOAH (N=711) N (%) KONTROL (N=246) N (%) p Yaş62.7 ± ± 10.9>0.05 Cinsiyet Erkek507 (%71.3)183 (%74.4) >0.05 Kadın204 (%28.7)63 (%25.6) Eğitim durumu Eğitimsiz208 (%29.3)43 (%17.5) İlköğretim443 (%62.3)176 (%71.5) Lise50 (%7.0)20 (%8.1) Yüksekokul- Üniversite10 (%1.4)7 (%2.8) Aylık gelir ortalaması 600 TL ve altı226 (%31.8)55 (%22.4) TL381 (%53.6)145 (%58.9) 1201 TL ve üzeri104 (%14.6)46 (%18.7) Solunum fonksiyon testi FEV 1 (beklenenin %’si)48.9 ± ± 14.3< FVC (beklenenin %’si)60.3 ± ± 16.1< FEV 1 /FVC57.5 ± ± 5.9< Çalışmaya alınan hastaların demografik özellikleri ve spirometre bulguları

14 Kontrol grubundaki hastaların tanılarına göre dağılımları (N=246). HastalıklarN% Akciğer kanseri Akciğer veya plevra TB Pnömoni DPAH208.1 Kalp hastalıkları176.9 Pulmoner tromboemboli135.3 Plevral efüzyon124.9 Diğer

15 KOAH ve kontrol gruplarının sırasıyla yaşadıkları yerleşim yerleri. Yaşanan yerler KOAHKontrol p N (%) Süre (yıl)39.78 ± ± 21.28>0.05 İlk yaşananİl83 (11.7)34 (13.8) İlçe164 (23.1)82 (33.3) Köy464 (65.3)130 (52.8) Süre (yıl)33.05 ± ±16.21 >0.05 İkinci yaşananİl370 (80.4)98 (66.7) İlçe87 (18.9)47 (32) Köy3 (0.7)2 (1.4) Süre (yıl)20.99± ±13.62 Üçüncü yaşananİl76 (84.4)21 (72.4) >0.05 İlçe13 (14.4)8 (27.6) Köy1 (1.1)0 Süre21.09 ± ±6.08 Dördüncü yaşananİl16 (69.6)3 (100) >0.05 İlçe5 (21.7)0 Köy2 (8.7)0 15

16 Grupların ilk yaşadığı 10 şehir SıraKOAH (N= 711)N (%)Kontrol (N= 246)N (%) 1Ankara227 (31.9)Ankara62 (25.2) 2Çankırı79 (11.1)Çorum25 (10.2) 3Çorum61 (8.6)Kırşehir12 (4.9) 4Yozgat55 (7.7)Çankırı11 (4.5) 5Kırıkkale28 (3.9)Kastamonu9 (3.7) 6Kırşehir26 (3.7)Sivas9 (3.7) 7Sivas24 (3.4)Yozgat9 (3.7) 8Erzurum20 (2.8)Kırıkkale8 (3.3) 9Bolu14 (2.0)Erzurum8 (3.3) 10Kastamonu14 (2.0)Ordu6 (2.4) TOPLAM548 (77.1)159 (64.4) 16

17 KOAH ve kontrol gruplarındaki olguların meslek gruplarının dağılımı Meslek grupları KOAH (N= 711) N (%) Kontrol (N= 246) N (%) p Memur71 (10)29 (11.7)>0.05 Esnaf113 (15.9)46 (18.6)>0.05 İşçi237 (33.3)87 (35.3)>0.05 Çiftçi171 (24.1)35 (14.2)<0.001 Hayvancılık95 (13.4)19 (7.7)0.012 Tarım76 (10.7)16 (6.5)0.026 Ev hanımı119 (16.7)47 (19.1)>

18 KOAH ve kontrol gruplarının beyaz toprak maruziyet durumları Beyaz toprak maruziyeti KOAH N (%) Kontrol N (%) p Maruziyet Var253 (35.6)82 (33.3) >0.05 Yok458 (64.4)164 (66.7) Beyaz toprak maruziyet süresi (yıl) (X ± SD) ± ± 11.34>

19 KOAH ve kontrol grubunun ısınma-pişirme aracı kullanma sıklıkları. Isınma-pişirme araçlarıKOAH (N= 711)Kontrol (N= 246)p N (%) Bacalı soba708 (99.6)243 (98.8)>0.05 Elektrikli ısıtıcı75 (10.5)14 (5.6)0.02 Tüp gazlı soba (katalitik)54 (7.6)7 (2.8)0.009 Tandır104 (14.6)25 (10.2)>0.05 Şömine104 (14.6)21 (8.5)0.01 Kalorifer316 (44.4)108 (43.9)>

20 KOAH ve kontrol grubunda hayatları boyunca kullanılan ısınma- pişirme araçlarının cinsiyetlere göre dağılımları Isınma- pişirme araçlarıCinsiyet KOAH N (%) Kontrol N(%) p Bacalı soba Erkek504 (99.4)181 (98.9)>0.05 Kadın204 (100.0)62 (98.4)>0.05 Elektrikli ısıtıcı Erkek56 (11.0)10 (5.5)0.028 Kadın19 (9.3)4 (6.3)>0.05 Tüp gazlı soba (katalitik) Erkek45 (8.9)7 (3.8)0.027 Kadın9 (4.4)0>0.05 Tandır Erkek5 (1.0)4 (2.2)>0.05 Kadın99 (48.5)21 (33.3)0.034 Şömine Erkek60 (11.8)18 (9.8)>0.05 Kadın44 (21.6)3 (4.8)0.002 Kalorifer Erkek220 (43.4)72 (39.3)>0.05 Kadın96 (47.1)36 (57.1)>

21 KOAH ve kontrol grubunun kullandığı ısınma- pişirme araçlarının kullanılma süreleri Isınma- pişirme araçlarıKOAHKontrolp Bacalı soba58.67 ± ± Elektrikli ısıtıcı8.96 ± ± 8.0>0.05 Tüp gazlı soba (katalitik)5.94 ± ± 4.99 >0.05 Tandır28.52 ± ± >0.05 Şömine29.32 ± ± >0.05 Kalorifer12.16 ± ±11.09 >

22 KOAH ve kontrol gruplarının kullandığı yakıt türlerinin dağılımı Kullanılan yakıtlar KOAH (N= 711) N (%) Kontrol (N= 246) N (%) p Tezek399 (56.1)91 (37.0)<0.001 Odun702 (98.7)240 (97.6)>0.05 Kömür639 (89.9)220 (89.4) >0.05 Motorin / gaz yağı5 (0.7)2 (0.8) >0.05 Tüp gaz40 (5.6)7 (2.8) >0.05 Doğal gaz309 (43.5)84 (34.1)

23 KOAH ve kontrol gruplarındaki kadın ve erkek cinsiyetlerin kullandıkları yakıtların dağılımı Kullanılan yakıtlarCinsiyet KOAH N (%) Kontrol N(%) p Tezek Erkek247 (48.7)58 (31.7)<0.001 Kadın152 (74.5)33 (54.2)0.02 Odun Erkek499 (98.4)180 (98.4)>0.05 Kadın203 (99.5)60 (95.2)0.015 Kömür Erkek460 (90.7)162 (88.5)>0.05 Kadın179 (87.7)58 (92.1)>0.05 Motorin / gaz yağı Erkek3 (0.6)1 (0.5)>0.05 Kadın2 (1.0)1 (1.6)>0.05 Tüp gaz Erkek35 (6.9)6 (3.3)>0.05 Kadın5 (2.5)1 (1.6)>0.05 Doğal gaz Erkek216 (42.6)61 (33.3)0.028 Kadın93 (45.6)23 (36.5)>

24 KOAH ve kontrol grubunda kullanılan yakıt süreleri Kullanılan yakıtlar (yıl)KOAHKontrolp Tezek30.91 ± ± Odun58.34 ± ± Kömür30.18 ± ± >0.05 Motorin / gaz yağı11.00 ± ± 1.41 >0.05 Tüp gaz5.65 ± ± 5.02 >0.05 Doğal gaz10.07 ± ±

25 Aktif tütün ve tütün mamülleri kullanımı ve pasif tütün dumanı maruziyeti ÖzelliklerKOAHKontrolp Sigara kullanan hasta sayısı520 (73.1)166 (67.5)>0.05 Kullanılan tütün mamülleri (Sigara ile beraber) Puro1 (0.1)0>0.05 Pipo2 (0.3)1 (0.4) >0.05 Nargile6 (0.8)2 (0.8) >0.05 Puro + Pipo1 (0.1)0 >0.05 Puro +Nargile3 (0.3)0 >0.05 Pipo +Nargile1 (0.1)0 >0.05 Tüketilen sigara (adet/gün)27.3 ± ± 12.2>0.05 Sigara içme süresi (yıl)37.1 ± ± Sigara tüketimi (paket.yılı)37.6 ± ± 30.3<0.001 Sigarayı bırakan (ex-smoker)357 (50.2)102 (41.4)>0.05 Kaç yıldır içmediği11.6 ± ± 9.4>0.05 Sigaraya başlama yaşı17.0 ± ± 6.2>0.05 Pasif tütün dumanı maruziyeti Hayat boyu maruz kalan hasta sayısı553 (77.8)183 (74.4)>0.05 Çocukluk döneminde maruziyet516 (72.6)147 (59.8)<0.001 Hayat boyu maruziyet süresi (yıl)46.1 ± ± 11.9<

26 Kontrol grubuyla KOAH grubunu ayırt etmede en fazla etkili olan risk faktörleri ise sırasıyla; – çevresel maruziyet (OR, 2.314; %95 güven aralığı (CI), ) (p<0.001), – sigara paket yıldaki artış (OR, 1.011; %95 CI, ) (p=0.002), – pasif sigara maruziyet süresindeki artış (OR, 1.022; %95 CI, ) (p<0.001) olduğu görüldü. 26

27 KOAH ve kontrol grubu için maruziyet açısından riskli görülen durumların lojistik regresyon analiz sonuçları Değişkenler Odds Oranı (OR) Wald İstatistiği p %95 Güven Aralığı (CI) Alt SınırÜst Sınır Bacalı soba (yıl) Tezek (yıl) Odun (yıl) Doğal gaz (yıl) Mesleksel maruziyet Çevresel maruziyet < Aktif sigara içiciliği Sigara (paket-yıl) Pasif maruziyet (yıl) < Çocuklukta pasif içicilik Çiftçi Olmak İlçede Yaşamak Köyde Yaşamak

28 Çevresel, mesleksel maruziyet, aktif tütün kullanımı ve pasif tütün dumanı maruziyetinin risk oranları Maruziyet grupları Maruz kalan hasta (KOAH) ARAR%PARPAR% Çevresel maruziyet Mesleksel maruziyet Aktif sigara içiciliği Pasif tütün dumanı AR= Atfedilen risk, AR%= Atfedilen risk yüzdesi, PAR= Popülasyona atfedilen risk, PAR%=Popülasyona atfedilen risk yüzdesi 28

29 Sonuç Bizim çalışmamızda KOAH gelişiminde sigara başta olmak üzere (aktif ve pasif içicilik), iç ve dış ortam hava kirliliği ve mesleksel maruziyetlerin (özellikle çiftçiliğin) önemli risk faktörleri olduğunu gösterdik. Özellikle KOAH tanısından şüphelenilen olgularda sigara kullanma öyküsü dışında bu maruziyetlerin de ayrıntılı sorgulanmasının ayırıcı tanıda yardımcı olacağı kanısındayız. 29

30 Ayrıca bu çalışmada risk hesaplamaları sonucunda; – tütün ve tütün ürünleriyle mücadelenin, – iç ve dış ortam hava kirliliği, mesleksel toz, duman ve buhar gibi önemli maruziyetler için koruyucu önlemlerin alınmasının hastalık gelişimini engelleyecek etkiye sahip olduğunu gösterdik. 30

31 Kısıtlayıcı yönleri olsa da, çalışmamızın ulaşılan olgu sayısının fazla olması nedeniyle Türkiye’deki genel popülasyonu yansıtabilecek nitelikte olduğunu düşünmekteyiz. Ayrıca, bu konuda daha geniş popülasyonları da içerecek çok merkezli çalışmalara ihtiyaç olduğu kanaatindeyiz. 31

32 Teşekkürler 32


"KOAH tanılı hastalarda mesleksel ve çevresel maruziyet ile hastalık arasındaki ilişkinin incelenmesi Sibel Günay, Ersin Günay, Özlem Selçuk Sönmez, Nilgün." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları