Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Kömür Madenlerinde Acil İnhalasyon Hasarları ve Nedenleri Dr.İpek Özmen Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları Ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Kömür Madenlerinde Acil İnhalasyon Hasarları ve Nedenleri Dr.İpek Özmen Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları Ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi."— Sunum transkripti:

1 Kömür Madenlerinde Acil İnhalasyon Hasarları ve Nedenleri Dr.İpek Özmen Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları Ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi

2 Madencilik sektörü birbirine bağlı, herhangi bir olumsuz durumun zincirleme olarak birbirini tetikleyebilecek riskleri içeren, bu riskleri en aza indirebilmek için bilgi, deneyim, uzmanlık ve sürekli denetim gerektiren dünyanın en zor ve riskli iş koludur (TMMOB rapor 2010).

3 Kömür madenciliği, işçi sayısı başına düşen kaza ve ölüm sıralamasında bütün sektörlerin başında yer almaktadır (TMMOB 2010)

4 Maden Kazalarının Etkileri Yangınlar Patlamalar Göçükler Su baskınları

5 SWORD İnhalasyon Kazalarının Yaşandığı Sektörler

6 Hastalık ve Yaralanmalardan Sorumlu Kimyasallar

7 İnhalasyon Hasarları

8 İnhalasyon hasarı Toz, duman, buhar veya gazları solumasına bağlı akut ya da kronik inhalasyon sonucu gelişen solunum sisteminin hasarı

9

10 Toksik solunumsal inhalasyon ajanları İritan gazlar Amonyak Klorin Formaldehid Nitrojen dioksid Fosgen Hidrojen florid Akrolein Ozon Antijenler / duyarlaştırıcılar Amonyak Klorin Formaldehid Nitojen dioksid Toluen Vinil plastikler Hayvan ve bitki proteinleri Bakteriler Mantarlar

11 Sistemik toksik inhalasyon maddeleri Asfiksi yapanlar Karbon monoksid Hidrojen siyanid Hidrojen sülfid Karbon dioksid Metan Helyum Organofosfatlar Sinir gazları Sarin Tabun Soman Venom x İnsektisidler Hidrokarbonlar Freon Benzen Toluen Vinilklorid Trikoloroetilen Trikloroetan Metal dumanları Berilyum Kadmiyum Civa Nikel Çinko Krom

12 İnhaler toksiklerin özellikleri 1. Toksik maddenin suda çözünürlüğü 2. Maruziyet süresi 3. Dakika ventilasyonu Görgüner, M., & Akgün, M. (2010). Akut İnhalasyon Hasarı. The Eurasian Journal of Medicine, 42(1), 28.

13

14 Toksik etkenlerin inhalasyon sonuçları Basit boğucular Nitrojen, helyum, hidrojen, metan, propan,doğal gaz Doku asfiksisi yapanlar Karbon monoksit, hidrojen siyanid, hirojen sülfid, Kana geçerek sistemik toksisite Alifatik hidrokarbonlar, benzen,bir çok solvent Havayolu hücre hasarı Hava yolu ödemi, stridor, larenks ödemi,mukozal ülser, kanama 1.Basit boğucular 2.Doku asfiksisi yapanlar 3.Kana geçerek sistemik toksisite 4.Havayolu hücre hasarı

15 Toksik madde Silia hareketlerinde bozulma Mukus klirensinde bozulma saatler Hafif mukoza ödemi 8-48 saat Yaygın ilerleyici mukoza ödemi Mukopürülan membran Artmış sekresyon saat Bronkokonstriksiyon, peribronşiyal ödem,atelektazi Solunum yetmezliği

16 Kimyasal felaketler

17 Duman inhalasyonu Yanık İlk 36 saat: akut solunum yetmezliği 2-5 gün : mukozal nekroz, sekresyon, atelektazi > 5 gün: pnömoni, ARDS Astım, KOAH,reaktif hava yolu hastalığında hasar ve klinik tablo değişir !

18 Fizyopatoloji Hiperinflasyon: – Küçük havayolları konstriksiyonu – Havayollarında ödem, epitel dökülmesi ve nekrotik materyalle daralma – Mukosiliyer klirenste bozulma Atelektaziler: – Sürfaktan aktivitesinde bozulma Alveollerde toksik maddelerin depozisyonu Kapiller hasar: – Non-kardiyojenik pulmoner ödem Enfeksiyonlara yatkınlık – Makrofaj fonksiyonlarında bozulma – Silyer fonksiyonlarda bozulma – Epitelyal bariyerde yıkılma

19 Yangınlar

20 Yangınlar ve İnhalasyon Hasarları Patlama ve yangınlar sonucu yanık morbiditesi ve mortalitesini olumsuz etkilemekte: hastane yatış süresi ↑ Yanıklarda %13-30 arasında inhalasyon hasarı görülmekte Maden kazalarında solunum sistemi semptomları: %45-50

21 Yangında Solunum Sistemi Etkilenmesi Termal hasar Hipoksik ortam Asfiksi yapan gazların inhalasyonu Kimyasal iritanların inhalasyonu

22 Duman inhalasyonu Termal Hasar Genelde süpraglotik bölgeyle sınırlı Buhar inhalasyonu alt solunum yolları ve akciğeri etkileyebilir Hasar inhalasyondan 2-8 saat sonra gelişir

23 Klinik Özellikle ağız çevresinde, burunda yanığa ait lezyonlar Öksürük Stridor Yardımcı solunum kaslarının kullanılması Ağızdan kömürleşmiş materyal gelmesi Seste kabalaşma Yutma güçlüğü ve ağrılı yutma,bulantı,kusma Boyun ağrısı Baş ağrısı, göğüs ağrısı Solunum yetmezliği Mental durumda değişiklik

24 Klinik Fiberoptik laringoskopi Fiberoptik bronkoskopi Röntgen Arter kan gazı

25 Maden içinde gazlar

26 Maden içerisinde yanıcı olan gazlar: metan (CH4), karbonmonoksit(CO), hidrojen (H2) Boğucu gazlar: karbondioksit (CO2), nitojen (N2), metan (CH4) Zehirli gazlar: CO, azot(N) oksitleri, hidrojen sülfür (H2S)

27 Oksijen miktarının insan sağlığına etkisi (Durşen, M., & Yasun, B. Yeraltı Madenlerinde Bulunan Zararlı Gazlar Ve Metan Drenajı., 1. Güyagüler, P. D. T.,Karakaş A.,Güngör A., (2005).Occupational Health And Safety İn Mining İndustry. Ankara. ) O2

28 Karbondioksit miktarının insan sağlığına etkisi Karbondioksit başlıca karbon içeren herhangi bir madde yanması sonucu oluşur solunun havada konsantrasyonunun %3’ün üzerine çıkması kişinin nefes alıp vermesini zorlaştırmaya başlar. Yüksek konsantrasyonlarda MSS uyarıcısı (Durşen, M., & Yasun, B. Yeraltı Madenlerinde Bulunan Zararlı Gazlar Ve Metan Drenajı., 1. Güyagüler, P. D. T.,Karakaş A.,Güngör A., (2005).Occupational Health And Safety İn Mining İndustry. Ankara. ) CO2

29 Karbon Monoksid (CO) Dumanın önemli bileşenlerinden Duman inhalasyonundan ölümlerin %80’inden sorumlu Hemoglobine yüksek afiniteyle bağlanır Oksihemoglobin disosiyasyon eğrisini sağa kaydırır Hücresel düzeyde mitokondriyal sitokrom enzimlerine bağlanır Doku hipoksisi ve ölüm CO

30 Dokula O2 veilmesi azalır.CO alveolakapiller membrandan hızla geçerek Hb e bağlanırlar Metabolik asidoz

31 Karbonmonoksit miktarının insan üzerindeki süreye bağlı etkisi (Durşen, M., & Yasun, B. Yeraltı Madenlerinde Bulunan Zararlı Gazlar Ve Metan Drenajı., 1. Güyagüler, P. D. T.,Karakaş A.,Güngör A., (2005).Occupational Health And Safety İn Mining İndustry. Ankara. ) CO

32 Karbon Monoksid Zehirlenmesi Klinik Nörolojik (kanda CO %) – Baş ağrısı (%10-20) – Sersemlik (%20-30) – Akıl yürütme zorluğu (% 30-40) – Konfüzyon letarji senkop (%40- 50) – Konvülsiyonlar:(%50-60) – Koma – Ölüm (>%70) Kardiyak – Kardiyak iskemi – Aritmiler – Kardiyojenik şok Geç Nöropsikiyatrik sekeller: – Halsizlik – Bellek bozuklukları – Depresyon – Anksiyete – Parkinsonizm – Ataksi – Fokal nörolojik bozukluklar co

33 Co zehirlenmesi HbCO yarıömrü Temiz oda havasında 4-6 saat %100 O2 ile 1-1,5 saat Hiberbarik O2 (3ATA) dak

34

35 Tanı Arter Kan Gazları: – Seri halde ölçülerek hipoksi takibi – Oksijen satürasyonu yüksek bulunsa bile güvenilmemeli ! – Co-oksimetreler: 4 farklı dalga boyu aracılığıyla COhemoglobin ve methemoglobinemiyi ölçebilir

36 Hidrojen sülfür zehirli diğer bir gazdır. Çürük yumurta kokusu Barutun yanması, sülfür içeren madenin patlatılası ve su başmış alanlarda suyun tahliyesi sırasında oluşur Hidrojen sülfür miktarının insan sağlına etkisi H2S OSHA Standartlarına göre (PEL) : 20 ppm (üst sınır) NIOHS standartlarına göre (REL) : 10 ppm (10 dakikadan az olmak üzere) Yine OSHA standartlarına göre (PEL) : 50 ppm (10 dakikadan az olmak üzere)

37 Hidrojen Sülfür Düzeyleri ve Klinik Etkileri Arasındaki ilişki H2S Konsantrasyonu (ppm) Klinik Etki Koku eşiği Göz ve üst solunum yollarında irritasyon > 200 Geç dönemde anosmi,pulmoner ödem > 500 Hiperpnea, apnea >1000 Solunum felci, ölüm

38 Solunum aparatları kurtarma ekibini CO,CO2 ve H2S ‘den koruyabilir. Eğitimli, solunum aparatı kullanan kurtarma ekipleri için maden içerisine girişte bir kısıtlama oluşmazken CO2’in deride iritasyon yaratıcı etkisi, Hidrojen sülfür’ün yüksek konsantrasyonlarda benzer şekilde gözlerde ve deride iritasyon yaratması kurtarma ekibinde rahatsızlık yaratabilir. O2 konsantrasyonun % 18 ve altına düştüğü durumlarda ise kişilerde karanlıkta görmede azalma beklenir.

39 Kükürt dioksit kükürtlü cevherin patlatılması ile ortaya çıkan zehirli bir gazdır. Üst solunum yolunda tahriş edici etki yaratır. Kükürt dioksit miktarının insan sağlına etkisi so2 Konsantrasyon(ppm)Etki 20Öksürme,göde, burunda ve boğazda tahriş 150Belki 1 dakika dayanılabilir 400Nefes almak imkansız

40 Nitrojendioksid Kırmızı kahverengi, keskin kokulu tadı asitli Havayolları için oldukça iritan Bronş hiperreaktivitesinde artma Astım semptomlarında alevlenme NO2

41 Nitrik oksit ve diğer azot oksit türevleri azot patlamalarında ve dizel motor egzozlarından etrafa yayılır. Nitrik oksit miktarının insan sağlına etkisi NO

42 Metan Kokusuz ve tatsız bir gaz. Metan gazı maden içerisinde ve su altında bitkilerin çürümesi sonucu ortaya çıkar, Havadan hafif olduğu için yukarıda birikir. Yanıcı gazlarla karışınca tatlı hoş bir koku CH4

43 Metan gazı maden içerisinde oksijen konsantrasyonunu %12’in altına indirdiği durumlarda solunum sıkıntısı ve asfiksi yaratmaya başlar. Konsantrasyonun artması durumunda ortamda patlama ve yangın riskini oluşturur.

44 Normal sıcaklık ve basınçlarda gaz halinde bulunan metan, kokusuzdur. Doğal gazın bir bileşenidir ve önemli bir yakıttır. Doğal gazın Oksijenin varlığında bir mol metanın yanmasıyla bir mol karbondioksit ve iki mol suaçığa çıkar: Oksijeninmolkarbondioksitsu CH O 2 → CO 2 + 2H 2 O Küresel ısınmaya neden olan sera gazlarından biridir.Küresel ısınmaya

45 Grizu, metan (CH 4 ) ve hava karışımıdır. Grizunun Patlama Sebepleri: Patlayıcı madde ateşlemeleri Yangınlar ve açık alevler Elektrik arkları Taşların sürtünmesi, metallerin metal ve taş vb. şeylere sürtünmesi ile oluşacak kıvılcım, ısı ve ateş patlamaya neden olur. Hava ile % 9,5 oranında karışım oluşması durumunda metan (CH 4 ), 650 ⁰C'de 10 saniyede, ⁰C'de 0,01-0,12 saniyede patlar.

46

47 Maden ocaklarında % 1 oranında metan bulunması durumunda patlatma yapılmaz % 1,5 metan varsa, elektrik enerjisi kesilir. % 2 metan bulunması durumunda çalışma durdurulur.

48

49 Siyanür inhalasyonu

50 İnhalasyon hasarı Değerlendirme Bilinç durumu Yüzde ve saçta yanık Siyah balgam Wheezing, öksürük SaO2 !! AKG !! PaO2/FiO2 Akciğer grafisi O2 desteği Monitörizasyon Bronkodilatatör Sekresyonların temizliği Erken entübasyon Mekanik ventilasyon Destek tedavi Tedavi

51 İnhalasyon Hasarlarının Uzun Süreli Komplikasyonları Havayolu hiperreaktivitesi Disfaji Egzersiz dispnesi Bronşektazi Bronşiolitis obliterans Kalıcı difüzyon bozukluğu

52 Özetle Kömür madenleri sadece pnömokonyozlar değil akut solunum sistemi hasarlanmaları için de önemli iş ortamlarıdır. Bu ortamlarda solunum sistemine zararlı pek çok gaz karışım halindedir Türkiye’de kömür madeni kazalarından genelde metan gazı patlaması sorumlu bulunmaktadır Patlama ve yangınlarda doku hasarından ziyade CO zehirlenmesi ölümden sorumludur

53 Maden içerisinde oluşan başlıca toksik gaz CO ve CO2 dir bununla birlikte sülfür dioksit, hidrojen klorid, siyanidler ve hidrojen sülfür (H2S)de de maden ortamlarında oluşan gazlardır. Maden kazalarının ardından hızlıca bu gazların düzeyleri belirlenmeli ve kurtarma planı yapılırken gerekli önlemler alınmalıdır. Hiçbir kaza kader değildir. Oluştuğunda altta ciddi ihmaller bulunmaktadır Özetle

54 Teşekkürler


"Kömür Madenlerinde Acil İnhalasyon Hasarları ve Nedenleri Dr.İpek Özmen Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları Ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları