Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Prof. Dr. Aydın ÖZTAN Aksaray Üniversitesi “Mezbahalarda Gıda Güvenliği” Konferansı 3 Kasım 2009 İSTANBUL.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Prof. Dr. Aydın ÖZTAN Aksaray Üniversitesi “Mezbahalarda Gıda Güvenliği” Konferansı 3 Kasım 2009 İSTANBUL."— Sunum transkripti:

1 Prof. Dr. Aydın ÖZTAN Aksaray Üniversitesi “Mezbahalarda Gıda Güvenliği” Konferansı 3 Kasım 2009 İSTANBUL

2 Son On Yıldaki Gelişmeler Globalleşme tarım dahil tüm alanlarda kendini giderek hissettiriyor. Çoğu gıda sanayisi yabancı sermayenin eline geçti. Et sanayisinin kurtulması için yabancı sermaye mi gerekli. Tahin Helvası ve Mesir Macunu dışında neler üretebiliriz. Üretmeyi Öğrenmek Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi2

3 Gıda Güvenliği Nedir? Gıdaların amaçlanan kullanımına uygun olarak hazırlanması ve tüketildiğinde tüketicilere zarar vermemesi anlamında kullanılan bir kavramdır. Güvenli gıda: Her türlü bozulma ve bulaşmaya yol açan etkenden arındırılarak tüketime uygun hale getirilmiş gıdadır. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi3

4 Geniş Anlamıyla Gıda kaynaklı hastalıklara neden olan mikrobiyolojik, fiziksel ve kimyasal etkenleri önleyecek şekilde gıdaların işlenmesi, hazırlanması, depolanması ve son tüketiciye sunulmasını tanımlayan bilimsel bir sistem döngüsüdür. Böyle bir sistemin kurulması için bazı alt yapısal sorunların çözülmesi gerekir. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi4

5 Fark var mı? Mezbahada et ve İşletmelerde et ürünleri üretmenin diğer gıda üretim kollarında üretim yapmaktan hiçbir farkı yoktur. Diğer gıda işletmelerinde olduğu gibi genel HACCP kuralları bu sektörde de geçerli olup, üretim tüm gıda sektörünün tabi olduğu ISO standardı ile kontrol altına alınmalıdır. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi5

6 Evet! “Tarladan sofraya” sloganı hayvancılık sektörünü de dolayısıyla mezbahaları da kapsamaktadır. Temel Hijyen kuralları burada da geçerlidir. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi6

7 Mezbahada Gıda Güvenliği Ahırda, Taşımada, Mezbahada, Kesim Sonrası, İşlemede, Satışta. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi7

8 Ahırda Gıda Güvenliği Sürü Sağlığı (koruyucu aşılar) Ahır Sağlığı (hayvan refahı) Bakıcı Sağlığı (periyodik sağlık kontrolü) Sağlıklı Besleme (GDO’lu yem hammaddesi) Optimum Besi Periyodu (genç hayvan besisi) Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi8

9 Sürü Sağlığı Tüm hayvanlar kontrol edilmelidir. Her hayvan sağlıklı olmalıdır. Koruyucu aşılar, ilaç uygulamaları Periyodik kontroller Son kontroller Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi9

10 Ahır Sağlığı Sağlıklı barınaklar Işıklandırma, Havalandırma Yabancı hayvanlar, kemirgenler, uçucular. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi10

11 Bakıcı Sağlığı Sağlık kontrolleri Eğitim Giysiler Aileler Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi11

12 Sağlıklı Besleme Grup yemleme (ağırlık faktörü) Sağlıklı yem (enerji değeri, protein, küf) Mineral madde dengesi (Ca:P), Vitaminler Katkı maddeleri Antibiyotik kullanımı Hormonlar Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi12

13 Optimum Besi Periyodu Besiye alma yaşı, Günlük canlı ağırlık artışı, Yem kalitesi, Yem çevrim katsayısı, Optimum ağırlık Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi13

14 Hayvancılıktaki Riskler Fiziksel Riskler, Kimyasal Riskler, Mikrobiyolojik Riskler. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi14

15 Fiziksel Riskler Cam, metal, plastik, taş, toprak, tahta parçası, kıl, ip, Radyoaktivite, İğne, yem içindeki yabancı maddeler, Hayvanların birbirlerine verdiği zarar (boynuz, kanibalizm, hatalı gaga kesimi vb.) Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi15

16 Kimyasal Riskler Hayvansal ve bitkisel ilaç kalıntıları, Hormonlar ve diğer toksik maddeler, Farklı türlerin yem kaynağı olarak kullanılması, Yanlış katkı kullanımı, (sentetik boyalar) Çevre kirliliği, (metalik kontaminasyon, dioxin) Deterjan ve dezenfektanlar, Antibiyotikler. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi16

17 Mikrobiyolojik Riskler Patojen mikroorganizmalar, İntoksikasyon etmenleri, Karsinojenik, teratojenik ve hatta mutajenik sonuçlar (mikotoksinler) Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi17

18 Güvenli Gıda Güvenli gıda: Her türlü bozulma ve bulaşmaya yol açan etkenden arındırılarak tüketime uygun hale getirilmiş gıdadır. Gıda ürünleri, sağlımızı en kolay etkileyecek etmenlerin başında gelmektedir. Tüketicinin mutlaka güvenli gıda talep etmektedir ve güvenli gıda üretici firmalarda tamamıyla yönetimin sorumluluğudur. Çalışanlar (veteriner hekim, mühendisler, teknikerler) firmaya bu konuda yardımcı olurlar. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi18

19 Gıda Güvenliği İster bitkisel, isterse hayvansal ürünler olsun, daima çiftlikte başlar. Gıda güvenliği eğitiminde önce çiftçiler eğitilmelidir. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi19

20 20 Doğru Tarım Uygulamaları (GAP) Su Kalitesi Temizlik ve Sanitasyon Yem ve Katkılar İşçi Sağlığı ve Hijyen Tarım Zararlıları Biyogüvenlik İzleme ve Geri Çağırma Kriz Yönetimi EUROPGAP QACCP (KN ve KKN) Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi Güvenli Ürün Sigortası

21 ISO Standartları STÖ Sivil Toplum Örgütleri EUROPGAPGAP-GMPÜRETİCİ Tüketici Rakipler Medya Yasal Otorite İşçiler IFS International Food Standards BenchmarkingOditing Meslek Odaları Ortaklar İşletmede 360° Kontrol Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi21

22 Kalite Parametresi O nedenle gıda güvenliğine mutlak ve değişmez bir kalite parametresi gözü ile bakmak gerekmektedir. Bir yönetici, işletmesinde sürekli olarak hijyen standartlarına uygun üretim yapılmasını ve üretip sattığı her parti ürünün güvenli olmasını istiyorsa Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi'ni kurmalı, sürekliliğini sağlamalı ve işleyişini desteklemelidir. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi22

23 HACCP ve ISO Et ve et ürünleri üreten kuruluşlar bu iki standartı mutlaka uygulamalıdır. ISO 9000 Kalite Yönetim Sistemi/Genel Bilgilendirme ISO Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP) Yönetim Sistemi = ISO (2005) Gıda Güvenlik Yönetim Sistemi – Gıda Zincirindeki Bir Kuruluşun Gereksinimleri Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi23

24 ISO 9000 Temel amaç; yapılacak işleri, bireylere bağlı olmaktan kurtarmak, böylece işi kurumsallaştırmak ve herhangi bir işin her zaman ve her koşulda, kim yaparsa yapsın aynı şekilde yapılmasını sağlayarak kalitenin güvenliğini ve sürekliliğini disiplin altına almak. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi24

25 HACCP Gıda işletmelerinde, sağlıklı gıda üretimi için gerekli olan hijyen şartlarının belirlenmesi ve sağlanması, üretim ve servis aşamasında tüketici açısından sağlık riski oluşturabilecek nedenlerin belirlenmesi ve bu nedenlerin ortadan kaldırılması temeline dayanan bir ürün güvenliği sistemi. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi25

26 HACCP’in Yararları Doğrudan kalite artırımı amaç değildir, Dolaylı olarak ürün güvenliğini sağlamak suretiyle kalite artırımına yönelik bir avantaj sağlar. Ürünün standart kalitede üretilmesine bağlı olarak satışların ve karlılığın doğrudan artmasını sağlar. Kontrol yerine önleyici yaklaşımın uygulanması sağlar. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi26

27 İşletmeler kritik kontrol noktalarını ve buralardaki kritik limitleri belirler ve kayıtlarını tutarlar. Bu sayede işletme çalışmaları ile ilgili bilgilere kolaylıkla ulaşılmış olur. Klasik kontrol yöntemlerinden hem daha hızlı hem daha güvenilirdir. İyileştirmeler için fırsatlar sunar. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi27

28 Uluslararası düzeyde tanınan bir sistem olması nedeniyle ürünlerin ihracında kolaylığı sağlar. Çalışanlarda gıda güvenliği bilincinin oluşması sürecini hızlandırır. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi28

29 Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi HACCP işletme tarafından hazırlanırken, ISO dışarıdan yardım alarak düzenlenmektedir. HACCP standartlarında alerjen kontrolü genellikle talep edilmezken, ISO 22000’in koşullarından biridir. ISO Codex Alimentarius tarafından yayınlanan genel gıda hijyen kuralları ile sektöre özgü GMP uygulamalarına atıf yapmaktadır. HACCP ve ISO Farkı 29

30 Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi Tehlikelerin değerlendirilmesinde risk analizi yapılması talep edilmektedir. Operasyonel Ön Gereksinim Programları (OGP), Olası gıda güvenlik tehlikelerini ve/veya üründe yada proses ortamında gıda güvenliği tehlikelerinin kontaminasyonu veya çoğalmasını kontrol altına almak için zorunlu olduğu tehlike analizleriyle tanımlanan ön gereksinim programı. Ön koşulların yazılı hale getirilmesi (Temizlik, bakım, kalibrasyon, çalışan hijyeni, depolama, taşıma vb.) 30

31 Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi KKN’lerde olduğu gibi ön koşullarda da izleme sistemi ve düzeltme-düzeltici faaliyetlerin planlanması Ön koşul ve KKN izleme sonuçlarının analizi ve sonuçlara göre sistemin iyileştirilmesi Geçerli Kılma, Doğrulama, İzleme gibi yenilikler, Şüpheli ürün kavramı 31

32 Girdilerin ve son ürünlerin özellikleri (formülasyonu) ayrıntılı tarifi ve düzenli gözden geçirilmesi Doğrulama planı ve doğrulama sonuçlarının ele alınması Geri toplama ve geri çağırmayı içeren geri çekme kavramını geliştirmiştir. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi32

33 Genel Hijyenik Önlemler Kaliteli hammadde seçimi İyi bir ön işleme (temizlik, ayıklama, yıkama, parçalama vb.) uygulanması İyi hazırlanmış bir işletme tasarımı Uygun proses ekipmanlarının dizaynı veya seçimi Gereği doğrultusunda uygulanmış temizlik ve dezenfeksiyon Uygun işletme alt yapı ve koşulların sağlanması (temiz su, zemin, tavan, duvarlar) Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi33

34 GAP, GMP, GVP, vb. Bulaşmaların önlenmesi, çapraz bulaşma, Sağlıklı ve temiz personel çalıştırılması, Kemirgenler, böcekler, diğer kanatlı ve haşere ile mücadele, Uygun temizlik ve dezenfeksiyon programı, Uygun ambalajlama tekniği ve materyalin seçimi, Depolama ve dağıtım koşullarının iyileştirilmesi. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi34

35 Sonuç Toplam mezbahaların % 80’i resmi sektörün (belediyeler) elinde, ancak %20’si özel sektördedir. Sınıflandırma yapıldığında ancak %30’u birinci ve ikinci sınıf, % 70’i ise üçüncü sınıftır. Kanatlı sektörü kırmızı et sektörüne göre daha iyi koşullardadır. Tüm mezbahalar hijyen açısından ivedilikle ele alınmalı, akreditasyon çalışmalarına başlanmalıdır. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi35

36 Yasal Düzenlemeler Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu (3285) Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Yönetmeliği ( – 20109) Kırmızı Et Ve Et Ürünleri Üretim Çalışma ve Denetleme Usül ve Esaslarına Dair Yönetmelik ( ) Kanatlı Hayvan Eti ve Et Ürünleri Üretim Tesislerinin Çalışma ve Denetleme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik ( ) Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi36

37 Dünden Bugüne 1973 yılında katıldığım ilk gıda kongresinden bu yana gıdada hiçbir önemli değişiklik olmadı. 2005den beri de ISO uygulamasına yönelik toplantılara katılıyorum. Bu konuda da istikrarlı olduğumuza eminim. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi37

38 Son söz İki küçük söz de sertifika dağıtan kuruluşlara Meydan sizin zannettiğiniz kadar boş değildir. Eğer hala sünnetçi usulü sertifika dağıtmaya devam ederseniz, globalleşme süreci içinde dış firmalar bu işi de elimizden alacaklardır. Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi38

39 T e ş e k k ü r l e r !… Prof. Dr. Aydın Öztan * Mezbahalarda Gıda Güvenliği * Aksaray Üniversitesi39 Everest m


"Prof. Dr. Aydın ÖZTAN Aksaray Üniversitesi “Mezbahalarda Gıda Güvenliği” Konferansı 3 Kasım 2009 İSTANBUL." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları