Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

“Belli bir e ğ itim ile kazanılan sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılı ğ ında para kazanmak için.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "“Belli bir e ğ itim ile kazanılan sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılı ğ ında para kazanmak için."— Sunum transkripti:

1

2 “Belli bir e ğ itim ile kazanılan sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılı ğ ında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş olarak tanımlanmaktadır.” 2

3  Her meslek o mesle ğ in de ğ erlerini, geli ş imini, lisanslanmasını ve di ğ er insanlar açısından tanınmasını sa ğ layan kurulu ş lara sahiptir.  Yeryüzünde binlerce meslek bulunmaktadır.  Türkiye'de resmi olarak tanımı yapılmı ş 600 civarında meslek vardır. Türkiye 3

4 Her meslek için ;  tanım,  görev alanları,  genel olarak kullandı ğ ı araç ve gereçler,  mesle ğ in gerektirdi ğ i özellikler,  çalı ş ma ortamı ve ko ş ulları,  çalı ş ma alanı ve i ş bulma olanakları,  meslek e ğ itiminin verildi ğ i yerler,  meslek e ğ itimine giri ş ko ş ulları,  e ğ itimin süresi ve içeri ğ i,  meslekte ilerleyebilme ve yeni meslekleri seçebilme olanakları,  destekleyici meslek kurulu ş ları farklı özellikler gösterir. 4

5 Etik kavramının günümüzde çözüm olu ş turmaya çalı ş tı ğ ı sorunların ilk tartı ş ılmaya ba ş landı ğ ı zamandan çok da farklı olmadı ğ ını ancak, günümüzde eti ğ e olan ilginin, i ş in felsefi boyutundan çok, çe ş itli mesleklerde ve alanlarda etik normların olu ş turulmasına yöneldi ğ ini yinelemek gerekir. Selimo ğ lu Tesmer Ders Notu

6  Bu tespit i ş in felsefesiyle artık ilgilenilmedi ğ i anlamına gelmemekte, ancak, uygulamaya yönelik fikir üretiminin daha a ğ ırlıklı olmaya ba ş ladı ğ ına i ş aret etmektedir Selimo ğ lu Tesmer Ders Notu

7  Günümüzde meslek etiklerine yakla ş ımda iki önemli akım belirleyici niteliktedir. Ödevci olarak da ifade edebilece ğ imiz deontolojik yakla ş ımlar, özünde ne yapmamız gerekti ğ ini sorguladı ğ ımız yakla ş ımlardır. Selimo ğ lu Tesmer Ders Notu

8  Buna kar ş ılık sonuçsalcı yakla ş ımlar ise temelde kararın, eyleme geçirilmesi ile do ğ acak sonuçların de ğ erlendirilmesine yönelik yakla ş ımlardır. Sonuçsalcı yakla ş ım bir eylemin etik olup olmamasını sonuçlarına göre de ğ erlendirirken, deontolojik yakla ş ım eylemin kendisi üzerinde yo ğ unla ş maktadır. Selimo ğ lu Tesmer Ders Notu

9  Sonuçsalcı yakla ş ımda iyi ya da kötü olan eylemlerin sonuçlarıdır ve toplam fayda, yani, en çok sayıdaki ki ş i için en çok iyili ğ in sa ğ lanması esastır (TÜS İ AD Raporu, 2009, s. 35). Deontolojik yakla ş ımlarda ise ya ş ama hakkı, güvenlik, özel ya ş ama saygı, özel mülkiyet gibi hakların gözetilmesi, toplumsal ya ş amda veya i ş ya ş amında bunların zarar görmemesi esastır (TÜS İ AD Raporu, 2009, s. 35). Selimo ğ lu Tesmer Ders Notu

10  Meslek Etiklerinin en eskisi tıbbi etiktir. Son yıllarda ise her bir meslek ve hizmet alanında etik kuralların olu ş turulması yönünde bir çaba var. Bunlara bazı örnekler a ş a ğ ıdaki listede verilmi ş tir : Akademik etik Ara ş tırma eti ğ i Bilimsel etik Basın eti ğ i Biyoetik Selimo ğ lu Tesmer Ders Notu

11 11

12 Selimo ğ lu Tesmer Ders Notu Bir işi meslek yapan üç önemli vazgeçilmez unsur vardır ki bunlar;  Belge,  Uygulama standartları ve etik kuralları ile  Mesleki örgütünün bulunması bir i ş e mesleki de ğ er kazandırmaktadır.

13 Genel anlamda etik ve meslek alanlarıyla ilişkisi; “ Etik, bireyin di ğ er bireyler, kurumlar ve devlet ile olan ilişkilerinde toplumun deneyimlerinden, gelenek ve göreneklerinden kaynaklanan, akıl ürünü olan toplumsal uyuşum, birliktelik ve dayanışmayı arttırıcı, dolayısıyla toplumun ekonomik, sosyal ve politik yapılarına istikrar sa ğ layıcı prensiplerin, standartların ve de ğ erlerin bütünüdür.” 13

14 Etik, çe ş itli soru ve sorunları sorar ve bunları inceler; birisinin belirli (spesifik) bir durumda nasıl davranması ("uygulamalı etik"),uygulamalı etik birisinin etik bir durum veya görü ş ü nasıl kanıtlayaca ğ ı ("normatif etik"),normatif etik birisinin etik veya etkin kökten yapısını nasıl anlayaca ğ ı ("meta-etik")meta-etik 14

15 15 Meslek Etiği Tanımı; “ Mesleki davranışla ilgili neyin doğru, neyin yanlış, neyin haklı, neyin haksız olduğu hakkında inançlara dayalı ilkeler ve kurallar topluluğudur”.

16 16 Meslek Etiğine Uygun davranışları Etkileyen Faktörler SOSYAL ÇEVRE KİŞİSEL AHLAKİş Ahlakına Uygun ya da Uygun Olmayan Davranış İŞLETME ÖZELLİKLERİ

17 17 ETİKSEL SORUNLARI : AHLAKİ İKİLEM AHLAKİ SAPMA olarak iki genel kategoride toplanmaktadır.

18 18 Etiksel ikilem bir konunun birbiriyle çatışan ancak iki tarafın da tartışabilir doğru yanları olması durumunda ortaya çıkar. Etiksel sapma ise, bir kişi ahlaki olmayan bir karar aldığı zaman ortaya çıkar.

19 Selimo ğ lu Tesmer Ders Notu Etiksel sapmayı ortaya çıkaran iki önemli neden : a.Kişilerin bencil davranmayı seçmesi b. Toplumun ahlaki değerlerinden farklı kişisel ahlaki standartlara sahip olması “İşletmeler etik ile ilgili olarak en çok ahlaki ikilemlerle karşı karşıya gelmektedirler.”

20 20 Etik ikilemlerin çözümünde izlenecek olan süreç şu altı aşamadan oluşmaktadır. Bunlar; 1. İlgili olayın tespit edilmesi, 2. Olaylarda etik konularının tanımlanması, 3. İkilemin sonucundan kimin etkilendiğinin ve her kişinin ya da grubun nasıl etkilendiğinin belirlenmesi, 4. İkilemi çözmesi gereken kişinin uygun çözüm seçeneklerini tanımlaması, 5. Her seçeneğin geçerli sonucunun tanımlanması, 6. Uygun davranışa karar verilmesi. (etik karar verme sürecinde anlatılmıştır)

21 Mesleki de ğ erleri, etik ve tutumların içeri ğ inde meslek mensubuna a ş a ğ ıdaki konular verilerek yönlendirilmelidirler ;  “etik sisteminin do ğ ası”,  yerel ve evrensel etik anlayı ş ları temelinde etiksel bakı ş ların farklılıkları  “do ğ ruluk, objektiflik, mesleki yetkinli ğ e uyum, gizlilik, özenlilik (gerekli özen) gibi temel etik prensiplerine uyma”,  “mesleki davranı ş ve teknik standartlara uyma”, 21

22  “ba ğ ımsızlık, ş üphecilik, sorumluluk ve kamu beklentileri kavramları”,  “etik, meslek ve sosyal sorumluluk”,  “yasalar, düzenlemeler ve kamusal çıkarlar arasındaki ili ş kileri kapsayan etik ve yasalar”,  “etik dı ş ı davranı ş ların, bireysel, mesleki ve geni ş kapsamda toplumsal sonuçları”,  “i ş letme ve yönetim ba ğ lamında etik”,  “itirazlar (ihbar), çıkar çatı ş maları, etiksel ikilemler ve çözüm yolları” Selimo ğ lu Tesmer Ders Notu

23 Meslek mensuplarının davranı ş larını biçimlendiren üç ana faktör vardır. Bunlar; Yasal düzenlemeler, Özgür seçim hakları ve Etik olgusudur. 23

24 Meslek ahlakı ilkeleri uyulma zorunlulu ğ u bulunmayan altı tane temel ilkeden oluşmaktadır. Bu altı temel ilke şöyle sıralanmaktadır:  Sorumluluk: Meslek mensuplarının mü ş terilerine, i ş verenlerine ve kamuya olan sorumluluklarıdır ki bu dı ş denetçi için “ba ğ ımsız denetçi- mü ş teri ili ş kisi”, i ş verenler için “iç denetçi- i ş letme ili ş kisi” olarak örneklendirilir.  Kamu Yararı: Meslek mensupları kamu yararına uygun davranmayı ilke edinmeli, kamunun güvenine önem vermeli ve mesle ğ ine yakı ş ır bir uzman gibi davranmalıdır.  Dürüstlük: Toplumun güvenini sa ğ lamak ve korumak açısından meslek mensupları mesleki yetki ve sorumluluklarını dürüstlük bilincini özümsemi ş ki ş iler olarak yerine getirmelidirler. 24

25  Tarafsızlık ve Ba ğ ımsızlık: Meslek mensupları mesleklerini icra ederken her türlü çıkar çatı ş masından uzak kalarak tarafsızlı ğ ını korumalıdır. Denetim ve tasdik i ş i sırasında gerçekte ve görünürde ba ğ ımsızlıklarını koruma yönünde davranmalıdır.  Mesleki Özen Gösterme: Meslek mensupları gerekli teknik ve ahlaki standartlara uyarak mesleklerini icra etmelidirler. İ htiyaç duymaları halinde konusunda uzman ki ş ilerden yardım talep etmelidirler. Selimo ğ lu Tesmer Ders Notu

26  Hizmetin Kapsamı ve Niteli ğ i: Meslek mensupları yaptıkları denetim ve tasdik i ş lemlerinin dı ş ında üstlenecekleri di ğ er hizmetlerde de nitelik ve kapsam belirlemede meslek ahlakına uygun davranmalıdırlar. Selimo ğ lu Tesmer Ders Notu

27 Giriş bölümündeKesimi denetçileri için meslek etik kuralları oluşturmanın gerekçelerin açıklanmaktadır. İkinci bölümünde“Dürüstlük” kavramı üzerinde durulmaktadır Üçüncü bölümünde “Bağımsızlık”, “Nesnel Davranış” “Tarafsızlık” İlkeleri açıklanmakta ve bu ilkeler şekillendirilmektedir. “Siyasi Tarafsızlık” ve “ÇıkarÇatışmasından Kaçınılması” bu bölümde ele alınan diğer kavramlardır Dört bölümde“Meslek Sırlarının Saklanması” İlkesinden söz edilmektedir. Beşinci bölümde“Yeterlilik” İlkesinden söz edilmektedir. 27

28 İLKELERMecburi değildir. Fizyolojik terimlerden oluşmuş meslek etik Davranışının ideal standartları DAVRANIŞ KURALLARI Mecburidir. Özel kurallardan oluşturulmuş meslek etik Davranışının minimum standartları AÇIKLAMALARMecburi değil ama meslek mensupları davranışlarını Düzeltmeliler. AICPA Meslek Etik Departmanı Tarafından Davranış Kurallarının Açıklanması MESLEK ETİK HÜKÜMLERİ Mecburi değil fakat meslek mensupları davranışlarını düzeltmeliler. Meslek etik gereklerince Uygulamacılar ve diğer ilgili gruplarca AICPA’ya Davranış kuralları hakkında iletilen sorunların cevaplarının ve açıklamalarının yayınlanması 28

29  Özet olarak Temel mesleki etik ilkeler olarak, ‘dürüstlük’, ‘tarafsızlık’, ‘mesleki yeterlilik ve bilgi’, ‘gizlilik’, ‘mesleki davranı ş biçimi’ belirlenmi ş tir 29

30 30 Meslek ahlakı kurallarının kurumsallaştırılmasını amaçlayan meslek örgütü şu 10 temel niteliği göz önünde bulundurmalıdır:  Mesleki faaliyet için örgüte başvuran kişilerin niteliklerinin incelenmesi  Ahlak olgusuna paralel olarak önemli olduğunu ve uygun davranış beklendiğini gösteren duyuruların hazırlanması  Ahlak olgusuna paralel olarak hedefleri belirleyen, meslek ahlakına uygun olmayan davranışları tanımlayan resim düzenlemeleri kapsayan meslek örgütü politikalarının oluşturulması

31 Selimo ğ lu Tesmer Ders Notu  Meslek örgütünün genel değerlerinin, amaçlarının ve nasıl ahlaki kararlar verilmesi gerektiğini tanımlayan yazılı meslek ahlaki kurallarının geliştirilmesi,  Kararların alınabilmesi için örgüt bünyesinde meslek ahlakı komitesi kurulması,  bu komite ise,çelişkili durumlarda karar alma ve ilgili konularda son söz sahibi olmalı,

32 32 Sonuç ve Önerlere (devam),  Kararları yazılı olarak duyurma ve daha önceki kuralları hatırlatmalı,  En az altı ayda bir rapor hazırlamalı ve bunları meslek örgütü üst yönetimine sunmalı  Meslek ahlakı politikalarında gerekli olduğu düşünülen değişikliklerden meslek örgütü üst yönetimini haberdar etmeli,

33 Selimo ğ lu Tesmer Ders Notu  Meslek mensuplarının düşüncelerini açıkça ifade edecekleri örgüt içi mekanizmalar geliştirmeyi amaçlamalıdır  Meslek ahlakına uygun meslek örgütü kültürü oluşturulurken ve bu olguya uygun davranışlar ödüllendirilmeli,  Meslek ahlakına uygun olmayan davranışlar ise cezalandırılırken meslek mensupları arasında eşit davranılmalıdır.

34 34 Sonuç ve Önerlere (devam),  Meslek mensuplarının rekabet nedeniyle ahlaka uygun olmayan davranışlarda bulunabilecekleri göz önüne alınarak engelleyici önlemler alınmalıdır.  Örgüt içinde her düzeydeki meslek mensubu için sistematik eğitim programları geliştirilmelidir. Bu programlar çerçevesinde meslek mensuplarına neyin doğru-neyin yanlış olduğu değil, bir davranışın diğer meslek mensupları ve ilgili taraflar üzerindeki yaratacağı etkiler de öğretilmelidir.

35 Selimo ğ lu Tesmer Ders Notu  Meslek mensupları tek başlarına verdikleri kararlarda ahlak olgusunu çok fazla olarak göz önünde bulundurmazlarken, grup halinde karar verirken ahlak olgusuna çok daha fazla dikkat etmektedirler.

36 Selimo ğ lu Tesmer Ders Notu Kaynaklar 1. Baumann, Z., (2011), Postmodern Etik, 2. Basım, Ayrıntı Yayınları, İ stanbul 2. Gündüz, G., Sayık, F., Yedek, S., (2008) ‘Etik Açıdan Gebeli ğ in Sonlandırılması ve Fetüs Hakları, Androloji Bülteni, Sayı 33 s , (http://www.androloji.org.tr/images/File/33.%20Say%C4%B1/K2.pdf) eri ş im: 17 A ğ ustos Gözlükçüler ve Optisyenler Konfederasyonu web sayfası eri ş im: 20A ğ ustos Kuçuradi, İ., (2009), ‘Felsefi Etik ve “Meslek Etikleri” ’, Etik ve Meslek Etikleri, Yayına Hazırlayan: Harun Tepe, s , Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, Ankara.http://www.androloji.org.tr/images/File/33.%20Say%C4%B1/K2.pdf 5. Dünyada ve Türkiye’de İş Eti ğ i ve Etik Yönetimi (2009) TÜS İ AD/T , İ stanbul


"“Belli bir e ğ itim ile kazanılan sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılı ğ ında para kazanmak için." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları