Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TURKIYE DE YEREL YONETIMLER: Doç.Dr. Ahmet MUTLU.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TURKIYE DE YEREL YONETIMLER: Doç.Dr. Ahmet MUTLU."— Sunum transkripti:

1 TURKIYE DE YEREL YONETIMLER: Doç.Dr. Ahmet MUTLU

2 YEREL YONETIMLERIN TARIHCESI Turkıyede yerel yonetımler 1839 Tanzımat Fermanı’nı ızleyen donemde ve 1854 Kırım Savası sonrasında kurulmustur. Osmanlı donemınde kendıne ozgu ıdare yapısı, toprak rejımı,malıyesı,vakıf duzenı ve kadılıgı oldugu ıcın ayrıca bir yerel yonetım bırımi olmamıştır.

3 Osmanlı Döneminde Belediye 16 agustos 1854 te resmı teblıg ıle Fransızların komun ıdaresı model alınmak suretıyle ılk beledıye kurulusu olan İSTANBUL SEHREMANETI kurulmustur. Bu yonetımın başında padısah tarafındna atanan ŞEHREMİNİ vardı. Ayrıca 12 uyelık sehır meclısı bulunurdu.

4 Osmanlı Döneminde Belediye İstanbul Şehremanetinin Görevleri -zorunlıu ıhtıyac maddlerının kolaylıkla bulunmasını saglamak ve gozetmek -narh tespıtı ve denetımı -yol,kaldırım onarımı ve yapımı -sehrın temızlık ıslerı -carsı pazar denetımı fıyat kalıte ölçü, tartı denetımı -devlete aıt vergıyı ve resımlerı toplayıp, malıyeye teslım etmek, İstanbul sehrıemanetı basarılı olamadı. Bunun uzerıne 1855 te padısaın yazılı ızını ıle Intızamı Sehır Komısyonu kuruldu.1857 de bu komısyon da dagıltıldı.

5 Osmanlı Döneminde Belediye İntizamı Şehir Komisyonu denemesinden sonra fiilen ilk beledıye 1855’te Beyoglu ve Galata semtınde (6.Daire-i Belediye) kuruldu de cıkarılan nizamname ıle tum İstanbulda beledıyeler yayıldı. Daha sonra dıger sehırlere de yayıldı de İstanbul ıcın cıkarılan DERSAADET BELEDIYE KANUNU beledıyelerı aynen korumuş, ama 14 olan beledıye sayısını 20 ye cıkarmıstır de cıkarılan DERSAADET BELEDIYESI HAKKINDA GECICI KANUN ıle İstanbuldakı beledıye daıresı kaldırılmıs, yerıne 9 adet beledıye subesı acılmıstır te cıkarılan ANKARA SEHRAMENETI ile Ankara’ya ozel bır yonetım bıcımı gelmıstır.

6 Cumhuriyet Dönemi Bu dönem yeni devletin temellerinin atıldığı bir dönemdir. Kurtuluş Savaşı sonrasında Türkiye, Osmanlı Devleti’nde 389 belediye devralmıştır. Cumhuriyete intikal eden bu belediyelerin 20 tanesinde düzenli içme suyu, 4 tanesinde elektrik tesisatı, 17 tanesinde mezbaha, 7 tanesinde spor alanı, 29’unda park ve bahçe,90 tanesinde de düzenli pazaryeri saptanabilmiştir. Dolayısıyla düzenli bir alt yapının varlığından bu dönemin belediyeleri açısından söz etmek mümkün değildir.

7 Cumhuriyet Dönemi 24 Nisan 1921 Teşkilatı Esasiye Kanununda lafzı olarak mahalli idarelerden bahsedilmiştir (m.10-23). Ancak cumhuriyetin kuruluş yılları olan bu dönemde, savaşın yol açtığı yıkım ve bulaşıcı hastalıkların boyutları; sermaye birikimi ve yerli girişimciliğin olmayışı ve siyasi sistemi sağlamlaştırma gereksinimi merkeziyetçilik geleneğini daha da kuvvetlendirmiştir.

8 Cumhuriyet Dönemi Ancak bilinçli bir YY politikası olmasa da, yerel yönetim uygulamalarına örnek teşkil edecek çabaların var olduğu muhakkaktır: Yeni başkent Ankara’nın imarı kapsamındaki çalışmalar. Bu dönemde Ankara, Türkiye’nin başkenti olmuş, 1924 tarihli ve 417 sayılı kanunla da şehrin adı ‘’Ankara Şehremanetine’’ çevrilmiştir. Bu düzenleme ile Cumhuriyet yönetimi de, başkent belediye yönetiminin diğer belediyelerden ayrılması ve ayrı kanunla düzenlenmesi prensibine devam etmiştir. Yeni başkent Ankara, böylece kentsel politikaların geliştirildiği belediyecilik uygulamalarının da öncü girişimlerine tanık olmuştur.

9 Cumhuriyet Dönemi Ankara deneyi Cumhuriyet Türkiye’sinde önemli bir yere sahip olmuştur. Burada elde edilen deneyim 1580 sayılı Belediye Kanunu’na esas teşkil etmiştir yılında yürürlüğe giren 1580 sayılı Belediye Kanunu, hemen onun ardından yürürlüğe giren ve halkın toplu halde bulunduğu yerlerin denetimini belediyelere veren 1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ve imar alanında bir takım yetkiler içeren 1933 tarihli 2290 sayılı Belediyeler Yapı ve Yollar Kanunu belediyelerimiz için önemli düzenlemeler getirmiştir.

10 Cumhuriyet Dönemi Ayrıca, bu dönemde belediyelere kısa ve uzun vadeli avans ve kredi verebilmek amacıyla 2301 sayılı kanunla Belediyeler Bankası kurulmuştur (sonraları feshedilerek İller Bankasına dönüştürülecektir). Belediyelere %10’luk pay içeren 2256 sayılı Gümrük Tarifesi Kanunu çıkarılmış, Bunun yanında 1937 tarih ve 3166 sayılı Kanun ile Belediyelere 5 hektar orman yetiştirme görevi verilirken; 1938 tarih ve 3530 sayılı Kanun ile sportif faaliyet görevi verilmiştir.

11 Cumhuriyet Dönemi Özellikle 1580 sayılı Belediye Kanunu’nun, her türlü yerel hizmeti belediyelere görev olarak vermesi o yılların şartları içinde dikkat çekicidir. Ankara ve İstanbul’da belediye ve valiliğin birleşik bir idarede bütünleşmesini öngörmüştür. Ancak dönemin şartları gereği etkili bir vesayeti devam ettirici hükümler de getirmiştir sayılı Belediye Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ile Vilayet ve Dersaadet Belediye Kanunları ile 1924 tarihli Ankara Şehremaneti Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.

12 Cumhuriyet Dönemi Tek parti döneminde parti-devlet bütünlüğü gereği merkeziyetçilik artmış ve devletçilik önemli bir ilke olarak belediye uygulamalarına da yansımıştır. İmtiyazlı şirketler tarafından verilen elektrik, su, havagazı vb.. bir çok hizmet bu dönemde belediyeleştirilmiştir.

13 Cumhuriyet Dönemi 1984 yılında büyük kentler için yeni bir yönetim modeli devreye sokulmuş, 3030 sayılı BŞB Yasasıyla Büyükşehir yönetimi uygulaması başlamıştır. Böylece İstanbul, Ankara ve İzmir’de uygulanan Büyükşehir belediye modeli 1986’da Adana, 1987’de Bursa, Gaziantep ve Konya, 1988’de Kayseri, 1993’de Mersin, Eskişehir, Diyarbakır, Antalya, Samsun, İzmit ve Erzurum 3030 sayılı yasa kapsamına alınarak genişletilmiştir.

14 Cumhuriyet Dönemi 2000’li yıllara gelindiğinde ise yeniden yapılanma süreci ciddi bir ivme kazanmıştır. Dış etkenlere bağlı olarak Avrupa Birliği Süreci temel bir etken olarak öne çıkmıştır. Bunun yanında küreselleşmenin etkileri de azımsanmayacak ölçüde olmuştur. Bu amaçla son dönemlerde yerel yönetimlere ilişkin olarak Kamu Yönetimi Temel Kanun Tasarısı, İl Özel İdaresi Kanunu, Belediye Kanunu ve Büyükşehir Belediye Kanunları çıkarılmıştır.

15 Cumhuriyet Dönemi Böylece 1930 yılından beri uygulanan 1580 sayılı Belediye Kanunu yerini, 2005 yılında 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 3030 Sayılı BŞB Kanunu’nun yerini de 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunları almıştır. Söz konusu kanunların arka planında ise dünyadaki yeniden yapılanma sürecine esas teşkil eden çağdaş yönetim ilkeleri yer almıştır.


"TURKIYE DE YEREL YONETIMLER: Doç.Dr. Ahmet MUTLU." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları