Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Hazırlayan Stj Dr Onur Kargacı Sorumlu ö ğ retim Üyesi Prof Dr Itır Ye ğ ena ğ a.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Hazırlayan Stj Dr Onur Kargacı Sorumlu ö ğ retim Üyesi Prof Dr Itır Ye ğ ena ğ a."— Sunum transkripti:

1 Hazırlayan Stj Dr Onur Kargacı Sorumlu ö ğ retim Üyesi Prof Dr Itır Ye ğ ena ğ a

2 BÖBREK HASTALIKLARININ TANISI

3 Böbrek Hastası Doktorun Karşısına Hangi Şekillerde Çıkar? 1. Asemptomatik hasta (Klinik muayene/laboratuar tetkikleri sırasında anormallik saptanan) 2. Böbrek hastalı ğ ına işaret eden semptom ve/veya bulguları olan hasta 3. Böbrekleri etkiledi ğ i bilinen sistemik bir hastalı ğ a sahip hasta 4. Ailesinde kalıtsal böbrek hastalı ğ ı öyküsü olan hasta

4 ANAMNEZ ANAMNEZ Yakınma: Sizin bana başvurmanıza neden olan yakınmalarınızı söyleyiniz? Öykü: Yakınmaların ne zaman, ne şekilde başladı ğ ı, bugüne kadarki gelişme ve de ğ işmeleri sorulur.

5 ÖZGEÇM İ Ş Eski hastalıklar, özellikle enfeksiyonlar (üst solunum yolları enfeksiyonları) sorulur. Diabet ve hipertansiyon gibi sık rastlanan sistemik hastalıklar ve geçirilen ameliyatlar sorulur. Çocuk sahibi olan kadınlara hamilelik ve bununla ilişkili problemler (hipertansiyon, üriner enfeksiyon, ödem, ateş) bulunup bulunmadı ğ ı sorulur. Daha önceden üriner sistem kateterizasyonu (sonda) yapılıp yapılmadı ğ ı da sorulur.

6 ALIŞKANLIKLAR ve SOYGEÇM İ Ş Hastanın devamlı kullandı ğ ı ilaçlar Sigara (paket x yıl) ve alkol kullanımı Ailede görülen hastalıklar sorgulanır.

7 F İ Z İ K MUAYENE GENEL DURUM MUAYENES İ 1. GENEL GÖRÜNÜM Vücut kitle indeksi (kaşektik,normal,obez?) Turgor Tonus Cildin görünümü (sarılık,solukluk,kuruluk?)

8 Kronik böbrek yetersizli ğ inde, deride ürokrom birikmesi ve pigmentasyon nedeniyle kirli pigmente sarımtırak deri rengi görülür. Anemi nedeniyle de cilt soluk renkli olarak izlenebilir. Kronik böbrek hastalıklarında ço ğ unlukla dehidratasyonun bir bulgusu olarak cilt kurudur. Bu durumda turgor ve tonus da azalmış bulunabilir.

9 II. POSTÜR Aktif veya pasif olabilir. En önemli pasif postür dispnenin en a ğ ır şekli olan ortopnedir ve kalp yetersizli ğ ine neden olan nefropatilerle beraber ortaya çıkabilir. III. B İ L İ NÇ Açıktan kapalıya kadar her düzeyde olabilir. (Açık--Konfüzyon  Somnolans  Koma--Kapalı) IV. PS İ Ş İ K DURUM

10 İ NSPEKS İ YON Hasta hekime dönük olacak şekilde oturmalıdır. Böylece lomber bölgedeki; Kabarıklıklar Simetri bozuklukları Nedbeler Ödemler Kızarıklıklar gözlenebilir.

11 İ NSPEKS İ YON-II Üremik hastalarda kaşıntı izleri Koagülasyon bozuklu ğ unda peteşi-ekimoz Üre kristallerinin yüz derisinde birikimi sonucu minik beyaz kristaller (üremik frost) Fosfat birikimi sonucu korneada kalsifikasyonlar Üremi asidozunda derin asidotik solunum “Kussmaul Solunumu”

12 Üremik Frost

13 PALPASYON Her ne kadar böbrek genellikle palpabl olmasa da, palpasyon tekni ğ i ö ğ renilmeli ve uygulanmalıdır. Büyümüş bir böbre ğ in tespit edilmesi çok önemli bir bulgu olabilir. Böbrekler 12. torakal ve 3. lumbal vertebralar arasında uzanır. Sa ğ böbrek, sola göre 2 cm daha aşa ğ ıda yerleşmiştir. Retroperitoneal organlar oldukları için ancak derin palpasyonla hissedilebilirler. Palpasyon sırasında hasta sırtüstü yatarak dizlerini karnına do ğ ru çeker. Böylece karın duvarının gerginli ğ i azaltılır.

14 YÜZEYEL PALPASYON A ğ rılı noktaların tespitinde yararlıdır. Yüzeyel palpasyonla a ğ rılı üreter noktaları izlenebilir. Taş sancısının izlenmesinde son derece önemlidir. 1. Üreter noktası  UP darlık 2. Üreter noktası  İ liak damarları çaprazladı ğ ı yer 3. Üreter noktası  Mesaneye girişi

15 Yüzeyel palpasyon

16 DER İ N PALPASYON Böbre ğ in derin palpasyonu Sol böbrek incelenirken hekim hastanın solunda durur. Sa ğ elini, 12. kostaya paralel ve onun altında olacak şekilde hastanın sırtına koyar. Parmak uçları kostovertebral açıya ulaşacak şekilde durur ve arkadan hafifçe iterek böbre ğ i ön tarafa do ğ ru yaklaştırır. Karın ön duvarında ise; sol el, rektus kasının lateralinde ve ona paralel olarak, sol üst kadrana koyulur. Hasta derin nefes alırken öndeki el, arcus kostanın hemen altına do ğ ru karın ön duvarını bastırır ve hekim böbre ğ in alt polünü iki elinin arasında yakalamaya çalışır.

17 DER İ N PALPASYON-II Aynı yöntemle sa ğ böbrek de incelenir, bu kez hekim hastanın sa ğ ına geçer ve sa ğ eliyle derin palpasyon yapar. Bir kitle tespit edilirse; sert/yumuşak, düzenli/düzensiz ve a ğ rılı/a ğ rısız olup olmadı ğ ına, solunumla hareket edip etmedi ğ ine bakılmalıdır. BÖBRE Ğİ N BÜYÜDÜ Ğ Ü DURUMLAR Hidronefroz Böbrek kistleri Tümörler Polikistik böbrek (çift taraflı büyüme)

18

19

20

21 KOSTO-VERTEBRAL AÇI HASSAS İ YET İ Pyelonefrit veya taş belirtisi olabilir. Genellikle parmaklarla hafifçe bastırmak hassasiyetin ortaya çıkması için yeterlidir. Bu yeterli de ğ ilse özel bir perküsyon çeşidi denenebilir. Bir elin avucu kostovertebral açı üzerine koyulur, di ğ er elin dış kısmıyla üzerine vurulur.

22

23

24 OSKÜLTASYON Lomber bölgede olmak üzere karnın ön yüzünde ve arkada yapılabilir. Orta hattan itibaren dışa do ğ ru ve kosta kenarına paralel olacak şekilde, sa ğ da ve solda çeşitli noktalar dinlenir. Arka tarafta ise 12. torakal vertebranın sa ğ ve solunda dinlenir. Sistolik veya sürekli bir üfürüm işitilmesi renal arter darlı ğ ı olasılı ğ ı bakımından önemlidir.

25 Hipertansiyonu olan her hastanın renal arteri mutlaka dinlenmelidir.

26 Position of the stethoscope when listening for bruits in the renal artery

27 MESANE MUAYENES İ Dolu mesane palpasyon ve perküsyonla izlenebilir. Perküsyonla yukarı do ğ ru konveks bir matite izlenir. Çok dolmuşsa yuvarlak kabarık bir tümör şeklinde görülür ve palpe edilebilir  “Vezikal glob” Prostat hipertrofisi, mesane boynu darlı ğ ı, obstrüksiyon ve bazen mesane atonilerinde oluşur.

28 PROSTAT MUAYENES İ Rektal tuşe ile yapılır. Büyüklük ve hassasiyet de ğ erlendirilir. Prostat hiperplazisi, kanseri veya prostatit hakkında bilgi edinilebilir.

29

30 NEFROLOJ İ K TANIDA BEL İ RT İ LER VE SEMPTOMLAR POL İ ÜR İ Günlük idrar miktarının 2,5-3 litreden fazla olmasıdır. Hastada sık idrara çıkma ve gece idrara kalkma gibi semptomlar ortaya çıkarabilir. Osmotik poliüride idrar dansitesi 1010 civarındadır ve idrar erimiş maddelerden zengindir. Su poliürisinde idrar dansitesi 1010’un altındadır ve su erimiş içeri ğ e oranla daha fazladır.

31 OSMOT İ K SU POL İ ÜR İ POL İ ÜR İ S İ DM-Glikozüri KBY (kompanse d.) ABY (poliürik faz) Diüretik kullanımı Diabetes insipitus A ğ ır metaller Amfoterisin Metoksifluoran Hiperkalsemi Hipokalemi Esansiyel polidipsi

32 D İ ZÜR İ Hastanın yanma ve a ğ rılı idrar yapması halidir. Başlıca nedenleri sistit, prostatit veya üretrittir. POLLAK İ ÜR İ Sık idrara çıkma halidir. Normalde günde 3-6 defa idrara çıkılır. Mesanenin çeşitli nedenlerle iyi boşalamamasına, mesane volümünün azlı ğ ına veya alt üriner bölgedeki irritasyonlara (taş,iltihap,prostat hiperplazisi) ba ğ lı olabilir.

33 İ DRAR RETANS İ YONU Hastanın mesanesini tamamen boşaltamamasıdır. Tam retansiyon genellikle akut olarak meydana gelir. Vezikal glob oluşur. Sonda veya suprapubik i ğ ne aspirasyonu ile mesane boşaltılır. Tam olamayan retansiyon kronik bir durumdur. Uzun bir süre boyunca her idrardan sonra mesanede idrar kalır. Biriken küçük miktarlar sonunda mesaneyi doldurur. Nörojenik mesanelilerde sık görülür.

34 İ DRAR İ NKONT İ NANSI Hastanın idrarını tutamamasıdır. Total inkontinans: En a ğ ır şeklidir. Hasta idrarını gece gündüz tutamaz. Nörolojik mesane hastalıklarında görülür. Stres inkontinansı: Perineal kaslar ve sfinkter yetersizli ğ inden ileri gelir. Hızlı bir hareket, öksürük, hapşırık veya gülme gibi nedenlerle kadın idrarını kaçırır. Overflow inkontinans: Kontrakte olamayan dolu mesaneden taşma şeklinde idrar damlamasıdır. Urge inkontinans

35 ENÜREZ İ S NOKTURNA Geceleri ortaya çıkan inkontinans şeklidir. 5 yaşından büyük çocuklarda ortaya çıkması anlam taşır. Nedenleri mesane boynu darlı ğ ı, VUR, üreter anomalisi, diyabetes insipitus veya psikolojik olabilir. NOKTUR İ Gece idrara kalkma durumudur. Kalp yetmezli ğ i,ileri renal yetersizlikler, prostat büyümesi, üriner obstrüksiyon nedeniyle olabilir.

36 HEMATÜR İ İ drarda anormal biçimde kan bulunmasıdır. Makroskopik hematüri: İ drarın rengi pembeden koyu kırmızıya kadar de ğ işebilir. Hematürinin başladı ğ ı bölge üriner sistemin yukarı bölümlerinde ise taze idrar kokakola ya da yıkanmış et suyu görünümünde olur. Akut nefritik sendromlar buna örnektir. Mikroskopik hematüri: Taze idrarda büyük büyütme alanında 3’ten daha fazla eritrosit görülmesidir.

37 İ drarda renk de ğ işikliklerinin nedenleri: kırmızı idrar için hematüri, hemoglobinüri, miyoglobinüri; bulanık idrar için enfeksiyon; açık su gibi idrar için poliüri akla gelir. HEMATÜR İ NEDENLER İ Parankimal böbrek hastalıkları (glomerulonefrit, interstisyel nefrit, TBC, ilaçlar..) Tümörler, polikistik böbrek, taş, travma Sistit, divertikül Prostat hastalıkları, üretra lezyonları

38 A Ğ RI RENAL KOL İ K İ drar yollarının taş, pıhtı gibi nedenlerle tıkanmasıyla lümen içi basıncın akut olarak artması sonucu oluşur. Çok şiddetli olabilir. Küçük taşlar daha rahat hareket etti ğ i için daha şiddetli a ğ rı yapabilir. Ço ğ unlukla tek taraflıdır. Lomber ve hipokondriyak bölgelerde ortaya çıkabilir. Hasta ajitedir ve a ğ rı duymayaca ğ ı bir pozisyon arar.

39 LOMBER BÖLGE A Ğ RILARI Renal veya üreteral nedenli olabilir. Devamlı ya da aralıklıdır. Renal a ğ rı genelde künt yan a ğ rısı şeklindedir. Umblikusa uzanabilir. Akut pyelonefriti akla getirir. Ureteral a ğ rılar daha şiddetli ve kolik tarzda olabilir. Kostovertebral bölgeden alt kadran veya olasılıkla testislere kadar uzanabilir. Üreterin ani distansiyonuna ba ğ lı oluşur.

40

41 ÖDEM C İ LT ALTI ÖDEM İ Bir nefropatinin ilk işareti olabilir. Ço ğ unlukla ödemli dönemlerde oligüri bulunur. Su ve tuz tutulumu vardır. Nefropatilerin ödemi a ğ rısız, ço ğ unlukla yumuşak ve simetrik karakterdedir. Parmakla basıldı ğ ında özellikle pretibial bölgede gode bırakır. Ödem hafifse özellikle yüzde daha belirgindir. Yataktan kalkınca fark edilir. Ayakta duran hastada pretibial bölgede oluşur. Erişkinde 2 kg.a yaklaşan a ğ ırlık artışında hasta tarafından farkedilir.

42

43

44 SEROZA ÖDEMLER İ Sıvı birikimi 5 kg’ın üstünde olabilir. Plevra boşlu ğ unda, perikard boşlu ğ unda ve peritonda sıvı toplanabilir. Albümin 2,5 gramın altına düşmüştür. Yüz, ekstremiteler, karın cildi ve serozalarda sıvı toplanmasına “anazarka” denir. V İ SSERAL ÖDEMLER Dolaşım yetersizli ğ i oluşan kişilerde saptanır. Pulmoner ödem visseral ödeme örnektir.

45 H İ PERTANS İ YON Hipertansiyon, ödem gibi nefropatiyi belirten bir semptom olabilir. Diastolik basınç toplam arterioler direnci yansıtır ve nefropatilere ba ğ lı diyastolik basınç yüksekli ğ i gözden kaçmamalıdır. Hipertansif hastada en sık şikayet baş a ğ rısıdır. Kulak çınlaması, baş dönmesi ve ekstremitelerde uyşmalar olabilir. Göz dibi de ğ işiklikleri ile görme bozuklukları oluşabilir.

46 H İ PERTANS İ YON-II Renal kaynaklı HT, esansiyel olana göre daha fazla malign seyreder. Bu yüzden diyastolik basıncı 125 mm Hg veya daha yüksek seyredenler ve göz dibi bulguları olan kişilerde mutlaka renal neden aranmalıdır. Renal arter darlı ğ ı ve progresif kronik glomerülonefritlerde hipertansiyon sık bir bulgudur.


"Hazırlayan Stj Dr Onur Kargacı Sorumlu ö ğ retim Üyesi Prof Dr Itır Ye ğ ena ğ a." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları