Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Doç. Dr. Demet Varoğlu.  “Psikolojik kontrat”ı ve “psikolojik kontrat ihlali”ni konuşalım!  Bu kavram, yazılı iş akdi kadar önemsenmesi gereken bir.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Doç. Dr. Demet Varoğlu.  “Psikolojik kontrat”ı ve “psikolojik kontrat ihlali”ni konuşalım!  Bu kavram, yazılı iş akdi kadar önemsenmesi gereken bir."— Sunum transkripti:

1 Doç. Dr. Demet Varoğlu

2  “Psikolojik kontrat”ı ve “psikolojik kontrat ihlali”ni konuşalım!  Bu kavram, yazılı iş akdi kadar önemsenmesi gereken bir kavram.  Konumumuz ne olursa olsun (ister öğrenci, ister öğretim elemanı, ister stajyer, ister işgören, ister işveren, ister yönetici) içinde barındığımız kuruluşların yönetim sistemlerinden veya bir arada bulunduğumuz kişilerden birtakım beklentilerimiz vardır.  Beklentilerimizi her zaman açık-seçik ortaya koyma eğilimimiz yoktur.  Bu yüzden, kişilerin birbirlerinden beklentilerini öğrenmek, gerekli görüyorlarsa düzeltmek ve gereklerini yerine getirmek için çabalamaları önerilmektedir. Temel Kavramlar2

3 Gerçekçi olmayabilen beklentiler:  Derse devam etmeksizin dersten geçmek  Sınavlara 1-2 gün veya birkaç saat kala kapanıp çalışarak sınavdan geçer not almak  Öğretilmeye çalışılan kavramları, daha önce farklı kaynaklardan veya ortamlardan eksik veya yanlış öğrenilmiş ve katılaşmış bilgilerini ön plana alarak, reddetme hakkına sahip olduğunu düşünmek Temel Kavramlar3

4 Aşağıdaki terimlerden hangileri birbirinin yerine kullanılabilir? Hangileri, ne yönde, birbirinden farklıdır? İlişkileri? iş 4

5 Bu sözcük ne gibi imgeler çağrıştırmakta? Temel Kavramlar5

6  Belli bir amaca yönelik olarak gerçekleşen eylem  Ekonomik veya ticari malların dağıtımı veya müşteriye ulaştırılması ile ilgili üstlenilen faaliyetler  Mal ve/ya hizmetlerin toplum yararına kullanılacak şekilde üretilmesi ve iletilmesi  Kişinin yaşamını sürdürebilmesi için para kazanmasına aracılık eden kurumlardır. Temel Kavramlar6

7  Kaynakların yönetimini gerçekleştirir.  Para kazanmak veya kar sağlamak gibi bazı temel toplumsal amaçları yerine getirir.  Herhangi bir işletmenin öncelikli faaliyeti, satıcı-alıcı arasında değiş-tokuş yapılmasını özendirmektir.  Asla sonuçlanmayan süreçlerdir, çünkü toplumda sürekli tekrar eden bir mübadele döngüsü vardır. Temel Kavramlar7

8  İhtiyaç duyulan ekonomik mal ve hizmetleri üretmek ve/veya pazarlamak,  böylece var olan talebi tatmin ederek veya  pazarlama faaliyetleriyle talep oluşturarak fayda yaratarak,  dolayısıyla kar elde etmek için faaliyette bulunan ekonomik kuruluştur. Temel Kavramlar8

9 Tanımı: Belirli amaçlara ulaşmak üzere bir grup insanın sistematik bir düzen içerisinde biraraya geldiği ortam. AmaçYapı İnsan Yapı, üyelerin davranışlarını tanımlar ve sınırlar. Örneğin, kurallar; bazılarına yetki verip yönetici yapmak; iş tanımları hazırlamak. 9

10  Kar amacı gütmeyen örgütler de vardır.  İşletmede ticari amaç ön plandadır.  Dolayısıyla, örgüt, işletmeye göre daha geniş bir kavramdır. Temel Kavramlar10

11  Hangi insan grubuna (kime) göre?  Hisse sahipleri  İşgörenler (çalışanlar)  Müşteriler  Hangi kritere (neye) göre?  Karlılık, ciro, firma değeri  Çalışma ortamı  Sosyal sorumluluk Temel Kavramlar11

12 Temel Kavramlar 12 Kaynak:

13  önemli fırsatlar yakalayarak,  kar ve büyüme elde etme amacıyla,  gerekli kaynakları, fayda sağlayacak şekilde biraraya getirerek,  risk ve belirsizlik altında  yeni iş kurma Temel Kavramlar13

14  Girişimcilerin risk alma, fırsatları kovalama, hayata geçirme ve yenilik yapma süreçlerine verilen addır (TÜSİAD Basın Bülteni, 27 Şubat 2003).  Girişimcilik tanımında yenilik vardır ve bu yenilik mevcut kaynakların yeni bir birleşimini ifade eder. Dolayısıyla, kendi işinin sahibi herkes girişimci değildir. Temel Kavramlar14

15  Yeni bir malın veya hizmetin üretimi  Yeni bir üretim yönteminin geliştirilmesi  Yeni bir pazarın oluşturulması  Yeni bir hammadde kaynağının bulunması ve/ya  Endüstrinin yeniden yapılandırılmasıdır. Temel Kavramlar15

16 Aynı kişi olabildiği gibi farklı kişiler de olabilir. Tipik olarak, küçük işletmelerin sahip-yöneticileri vardır (aynı kişi). Büyük işletmelerde ise, tipik olarak, işletmeci sermaye koyanlardandır ve mutlaka yöneticilik yapmaya kalkışmaz. Ayrıca, bilinmelidir ki, iş dünyasında bazen işletmeci kavramı, yönetici anlamında kullanılır. Örneğin, belli bir kafe veya gece kulübü işletmecisi aslında sadece yöneticidir. Temel Kavramlar16

17  Günümüzde işletmeci ve yönetici kavramları birbirine yaklaşmaya başlamıştır, çünkü üst düzey yöneticiler, zaman içerisinde, çalışmakta oldukları şirketlerin hisse senetlerini edinerek sermayedar olabilmektedirler.  Hisse senetleri, bazen performans ödülü olarak sunulmakta, bazen de yönetici tamamen kendi iradesiyle bunu gerçekleştirmektedir.  Böylece şirketin yöneticilerce benimsenerek daha iyi yönetileceği beklentisi çok da boş bir beklenti değildir! Temel Kavramlar17

18  işletmenin başarılı olabilmesi için,  girişimci veya işletme sahibinin hedeflerine,  onun namına ulaşmak üzere  örgütün kaynaklarını birleştirerek yöneten kişiye denir. Temel Kavramlar18

19  Kendi işinin sahibi herkes girişimci değildir.  Girişimci, yepyeni bir fikri oluşturup uygulamaya koyar veya uygulanmasına nezaret eder.  Yeni fikir, yepyeni bir ürün veya hizmet sunmak, mevcut bir ürünü yeni bir pazara sunmak veya mevcut pazara daha önce sunulmamış bir ürünü sunmayı içermektedir. Temel Kavramlar19

20 Girişimcilikte yeni fırsatlar kollanır; ürün/hizmet veya pazar konusunda yenilik vardır. Bir tepe yöneticisi de fırsat kollamakla birlikte faaliyetleri daha dar sınırlarda kalabilir. Girişimci kendi finansal birikimini tümüyle veya çok büyük bir miktarda riske atar. Yöneticinin aldığı risk ise işini kaybetme riskidir. Temel Kavramlar20

21 Girişimciyi bağımsızlık ve finansal kazanç fırsatı güdüler. Yöneticiyi ise terfi (yükselme) olanakları ve diğer örgütsel ödüller güdüler. Girişimci, yöneticiye göre daha uzak ufukludur; 5-10 yıllık dönemde işinin büyümesi ve başarılı olması önem taşır. Temel Kavramlar21

22 Genel amaçlar Özel amaçlar Temel Kavramlar22

23  Uzun dönemde kâr elde etmek  Topluma fayda sağlamak  Ayakta kalmak Temel Kavramlar23

24  Mal veya hizmet sunma karşılığında toplanan gelirle, bunları karşılamak için yapılan ödemeler arasındaki farka denir. Temel Kavramlar24

25  Satış gelirlerini arttırmak  Yeni buluş ve düşüncelere dayalı mal ve hizmetler yaratmak  Tüketiciye daha kaliteli mal veya hizmet sunmak  Ucuza mal edip, ucuza satmak  İstihdam olanağı sağlamak  İşgörenlere güvenli bir iş ortamı sağlamak ve kazançtan pay almalarını sağlamak  İyi bir imaja sahip olmak  Uluslararası bir işletme olmak,... Temel Kavramlar25

26  Ana faaliyet geliri  Satış geliri  Satılmayan mal/hizmet değeri  Diğer gelirler  İkincil/yan gelir – ör. Okul servislerinin çeşitli şirket çalışanlarına da hizmet vermesi  İştirak ve faiz geliri  Kira geliri  Hurda veya atık madde geliri  Bağış geliri – varlıklarda artış sağladığı için... Temel Kavramlar26

27  Sabit maliyetler – işletmenin üretim miktarı ve faaliyet sonuçlarından bağımsız  Ör. Faiz, kira, bakım ve onarım giderleri  Değişken maliyetler – üretim miktarı ve faaliyet sonuçlarına göre değişebilir.  Ör. Hammadde ve malzeme giderleri, enerji harcamaları  Alternatif maliyetler  Doğrudan ve dolaylı maliyetler Temel Kavramlar27

28  İşletmelerin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmetler rastgele mal ve hizmetler değil, “ekonomik” mal ve hizmetlerdir.  Ekonomik mal ve hizmetlerin belirgin özelliği ise ihtiyaca göre kıt olmaları ve/ya insan gereksinimlerini karşılayabilmeleri için belirli çabaların harcanmasını gerektirmesidir.  Gereksinimler ve karşılanma biçimleri değiştikçe işletmeler de değişmektedir. Ancak, değişmeyen temel işletmecilik prensibi “akılcılık”tır. Temel Kavramlar28

29 Kişisel çıkarları ençoklamayı hedef alma ve bunun için sürekli fayda-maliyet hesapları yapan insan tipi Herkes, daima “ekonomik insan” mıdır? Bu zordur, çünkü sevmek, acımak, onur gibi duygu ve değerler bunu devamlı istememize engeldir. Temel Kavramlar29

30  Üretim miktarı  Katma değer  Satış hasılatı  Kar vd. Temel Kavramlar Bunlar, aynı zamanda ekonomik faaliyetin amaçlarıdır. 30

31  Emek  Arazi  Makina-malzeme  Para  Zaman vd. Temel Kavramlar Bunlar, aynı zamanda ekonomik faaliyetin amaçlarına ulaşmak için kullanılacak kaynakları ifade etmektedir. 31

32 Temel Kavramlar  ETKİLİLİK (effectiveness) - amaç gerçekleştirme  VERİMLİLİK (efficiency) - kaynak (araç) kullanımı: girdi-çıktı ilişkisi 32

33 Temel Kavramlar Amaçlara ulaşılmakta, kaynak savurganlığı yok. Amaçlara ulaşılamamakta, ama kaynak savurganlığı yok. Amaçlara ulaşılmakta, ancak kaynak savurganlığı var. Hem amaçlara ulaşılamamakta, hem de kaynak savurganlığı var. Amaç başarımı Yüksek Düşük Kaynak kullanımı İyi Zayıf 33

34  Amaç, o kişi için yanlış olabilir, veya daha doğru bir ifadeyle, gerçekçi olmayabilir. Örneğin, firma olarak sektörünün en büyük pazar payına sahip olmak. Çok güçlü rakipler yüzünden bu bir türlü gerçekleşemeyebilir. Temel Kavramlar34

35 akademik yılı başında bir üniversitenin Hazırlık sınıfına başlamak üzere olan Abidin’in orta vadeli (2-3 yıllık) amaçları aşağıdaki gibiydi:  Hazırlık sınıfını bir dönemde bitirip Bölüm derslerini erkenden almaya başlamak  Aldığı her bir dersten geçmek (tekrarlama gereğinin olmaması) akademik yılı başı itibariyle Abidin’in durumu aşağıda özetlenmektedir:  Hazırlık sınıfını iki dönem okumuştur.  Kayıtlanması gereken iki tane ikinci sınıf dersi vardır. Abidin’in etkililik ve verimliliğini değerlendiriniz. Temel Kavramlar35

36 2007 yılı yazında liseden mezun olmuş olan Avni’nin orta vadeli (3-5 yıllık) amaçları aşağıdaki gibiydi:  Üniversite diplomasını almak  Bir işe girmiş olmak 2014 yılı güzü itibariyle ise Avni’nin durumu aşağıda özetlenmektedir:  Bir üniversitenin dört yıllık bir lisans programında üçüncü yılına başlamak üzeredir. Bu bireysel durumu, etkililik ve verimlilik açısından nasıl değerlendirirsiniz? Temel Kavramlar36

37  Bir üniversite öğrencisi olarak kendi etkililik ve verimliliğinizi değerlendiriniz.  Etkililik değerlendirmesi için hatırlamanız gereken kendi amaçlarınız (bunları nasıl ifade etmektesiniz?) ve bu amaçları gerçekleştirmek itibariyle ne durumda olduğunuz…  Verimlilik için de geçmişten bugüne girdilerinizde ve/veya çıktılarınızda bir iyileşme var mı? Hangi girdi ve çıktılarda ne yönde bir gidişat var?  Hem etkililik hem de verimlilik için denklerinizle karşılaştırmalar yapmayı da ihmal etmeyiniz. Temel Kavramlar37

38  Faaliyet alanına göre  Tüketici türüne göre  Üretilen mal ve hizmet türüne göre  Üretim araçlarının mülkiyet biçimine göre  İşletmenin büyüklüğüne göre Temel Kavramlar38

39  Üretim işletmeleri – ör. Deterjan fabrikası, mobilya üreticisi, elektronik malzeme üreticisi  Ticari işletmeler – üretilmiş mal veya hizmeti herhangi bir önemli değişime uğratmaksızın tüketiciye ileten aracı kuruluş – ör. Sigorta acentesi  Üretim yapan ticari işletmeler – ör. lokanta Temel Kavramlar39

40  En son tüketiciye yönelik işletmeler  Örgütsel tüketiciye (kullanıcıya) yönelik işletmeler  Hem nihai hem de örgütsel tüketiciye yönelik işletmeler Temel Kavramlar40

41  Mal/hizmetin kullanım süresine göre  Mal/hizmetin ait olduğu sektöre göre Temel Kavramlar41

42  Dayanıklı mal/hizmet işletmeleri  Dayanıksız mal/hizmet işletmeleri Temel Kavramlar42

43  Tarımsal mal üreten işletmeler  Tarım  Ormancılık  Balıkçılık,...  Endüstriyel mal üreten işletmeler  Maden  Sanayi  Hizmet üreten işletmeler  Ticaret  Ulaştırma (ör. otobüs işletmeleri, havayolları)  Turizm,... (ör. oteller) Temel Kavramlar Ör. Danışmanlık firmaları, dershaneler (eğitim kuruluşları), tiyatro-sinema (eğlence) 43

44  Özel işletmeler  Kamu işletmeleri  Karma işletmeler – örnek? Temel Kavramlar44

45  Nicelik belirten somut ölçütlere (personel sayısı, sermaye miktarı, satış miktarı ve tutarı, işletmenin yerleşim alanı gibi) göre  Nitelik belirten soyut ölçütlere (yönetim biçimi, sermayedar sayısı ve nitelikleri, teknoloji kullanım düzeyi gibi) göre – ör. Halka açık şirket Temel Kavramlar45

46  Üretim miktarı  Satış miktarı  Vergiden muaf yıllık gelir miktarı  Sahibinin varlık miktarı  Katma değer  nicel (ekonomik katma değer)  nitel (pazar katma değeri)  İhracat miktarı  Çalışan sayısı Temel Kavramlar Bu faktörler her yıl İstanbul Ticaret Odası tarafından açıklanan 1000 en büyük imalat şirketi başlığı altında değerlendirilmektedir. 46

47 Genel kabul görmüş yaklaşım:  Büyük  Orta  Küçük ölçekli işletme Temel Kavramlar47

48 Neden bu kadar önemsenmekte? Temel Kavramlar48

49 Dünya Bankası’na göre çalışan sayısı (www.istekobi.com.tr)  1-49 arası olan işletmeler küçük  arası olan işletmeler ise orta ölçekli kabul edilmektedir. KOSGEB’e göre (www.kosgeb.gov.tr)  1-50 işçi çalıştıran imalat işletmesi küçük  işçi çalıştıran imalat işletmesi ise orta ölçekli işletme kabul edilmektedir. Temel Kavramlar49

50 TÜİK ve DPT’ye göre  1-9 işçi çalıştıran işletmeler çok küçük ölçekli  işçi çalıştıran işletmeler küçük ölçekli  işçi çalıştıran işletmeler ise orta ölçekli kabul edilmektedir. TOSYÖV (Türkiye Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler Serbest Meslek Mensupları ve Yöneticileri Vakfı) tanımı:  1-5 işçi çalıştıran işletmelerçok küçük ölçekli  işçi çalıştıran işletmeler küçük ölçekli  işçi çalıştıran işletmeler orta ölçekli Temel Kavramlar Kaynak: 50

51  50’den az işçi çalıştıran,  Yıllık satış cirosu 7 milyon Avro’yu veya arsa ve bina hariç mevcut sabit sermaye tutarı, bilanço net değeri itibariyle 5 milyon Avro’yu geçmeyen,  Bağımsızlık kriterine uygun işletmeler. Temel Kavramlar51

52 Sermayesinin ya da hisse senetlerinin % 25 veya daha fazlası bir işletme tarafından üstlenilmemiş olan veya sermayesi KOBİ tanımı dışındaki işletmelerden meydana gelmemiş olan işletmelerdir. Ancak bu şart iki durumda aşılacaktır: Temel Kavramlar52

53  Eğer işletmenin sermaye sahipleri, kamu yatırım ortaklıkları, risk sermayesi şirketleri veya kurumsal yatırımcılar ise,  Eğer işletme sermayesi kime ait olduğu belirlenemeyecek kadar küçük hisselere bölünmüş ise ve eğer işletme sermayesinin %25 veya daha fazlasının tek bir işletme tarafından üstlenilmemiş olduğunu veya sermayesinin KOBİ tanımı dışındaki işletmelerden meydana gelmemiş olduğunu yasal olarak belirtirse... Temel Kavramlar53

54  250’den az işçi çalıştıran,  Yıllık satış cirosu 40 milyon Avro’yu veya arsa ve bina hariç mevcut sabit sermaye tutarı, bilanço net değeri itibariyle 27 milyon Avro’yu geçmeyen,  Bağımsızlık kriterine uygun işletmeler. Temel Kavramlar54

55 Mikro işletmeler  10’dan az işçi çalıştıran işletmeler Temel Kavramlar55

56  Elektronik teknolojilerin geliştirilmesi birçok sektörde büyük ölçekli makinaların üstünlüğüne son vermiştir. Bir başka deyişle, ölçek ekonomilerinin (economies of scale) önemi azalmıştır. Ayrıca, bazı alanlarda talepte daralma veya rekabette artma yüzünden ölçek ekonomilerinin önemi azalmaktadır.  Ulusal pazarların yerini dünya pazarları almakta, küçük işletmelerin hitabedebilecekleri talep boşlukları ortaya çıkmaktadır. Niş adı verilen bu talep boşlukları KOBİler ve yeni yatırımlar için fırsatlar doğurmaktadır. Temel Kavramlar56

57  Dar ve geniş anlamda otomasyon uygulamaları yanında robot kullanımı hızla yaygınlaşmış, insanın fiziksel gücü yerine zihinsel gücü ön plana çıkmış, insanın karar verme ve yaratıcılık gibi özellikleri önem kazanmıştır. Yenilikçiliğin katma değeri büyük artışlar göstermiştir.  Özelleştirmelerle taşımacılık, yemek hazırlamak, temizleyicilik ve benzeri birçok mal ve hizmet üretimi küçük ve orta ölçekli işletmeler tarafından devralınmıştır. Temel Kavramlar57

58  Eğitimin yaygınlaşması, niteliğinin gelişmesi ve bilgilenmenin kolaylaşması ile kişilerde oluşan “kendi kendine yeterlilik” olgusu ve bunun getirdiği bağımsız iş yapma, girişimciliği daha cazip hale getirmiştir. Temel Kavramlar58

59  Kolay oluşur ve biçimlenirler.  İzole edilmiş bir piyasası vardır.  İşçi-işveren ilişkileri etkilidir (etkileşim ve iletişim kolaylığı)  Müşteri hizmetleri daha etkindir.  Esnek bir örgüt yapısı vardır.  Yenilikçi ve yaratıcıdır. Temel Kavramlar59

60  Etkin ve profesyonel olmayı bilen bir yönetim anlayışının olmayışı  Sınırlı finansman  Sınırlı büyüme  Büyük şirketlerle rekabet etme gücünün olmaması Temel Kavramlar60

61  Ar-Ge’ye yüksek bütçe ayırabilme  Geniş satın alma olanakları sayesinde maliyet etkililiğinin olması  Çalışanların yetkinliklerinin geliştirilmesi için eğitime bütçe ayrılabilmesinin kolaylığı  Güçlü sahiplikler, dolayısıyla da güçlü finans yönetimi...  Profesyonel yönetici takımı sayesinde yetkince yönetilebilme  Üretimde son yeniliklerin uygulanabilmesi sayesinde yüksek verimlilik (düşük maliyet, yüksek kapasiteli üretim) Temel Kavramlar61

62  Ekonomik durgunluktan kolayca etkilenme  Siyasi otorite üzerinde etkiye sahip olma  Esnek yapılanamama Temel Kavramlar62

63 Temel Kavramlar ÇEVRE: İşletmenin başarısını etkileyen dış kurumlar ve dış güçler. GENEL (uzak) ÇEVRE: Örgütün dışındaki herşey (her örgüt için temelde aynı). SPESİFİK (yakın) ÇEVRE: Çevrenin, örgütün amaçlarına ulaşmasıyla doğrudan ve yakından ilintili parçaları. 63

64  Uluslararası  Ekonomik  Teknolojik  Politik, yasal ve idari (devlet)  Kültürel ve sosyal Temel Kavramlar64

65  Tam rekabet – ör. Türkiye’de bilgisayar yazılım şirketleri, gıda sektörü (ör. peynir)  Tekelci rekabet – ör. Otomotiv sektörü  Oligopolcu rekabet – ör. Dünyadaki bilgisayar üreticileri, Türkiye’de beyaz eşya üreticileri  Tam tekel – Günümüzde yasal değil veya desteklenmeyen bir pazar yapısı. Ör. Microsoft bu konuda sıklıkla başı derde giren bir işletme  Tröstleşme de desteklenmemekte Temel Kavramlar65

66

67 İnsan kaynakları Müşteriler Tedarikçiler Baskı grupları Rakipler – Aynı veya benzer ürün/hizmet (intratype) – Farklı ürün/hizmet (intertype) Temel Kavramlar67

68 için yakın ve uzak çevreyi tanımlayın.

69 Temel Kavramlar ÇEVRESEL BELİRSİZLİK: Kuruluşun çevresindeki değişim ve karmaşıklığın derecesi. ÇEVRESEL KARMAŞIKLIK: Çevredeki elemanların (ögelerin) sayısı ve haklarındaki bilgi düzeyi 69

70 Temel Kavramlar  DURAĞAN: Yeni rakip ve/veya teknolojik değişim/gelişim yok.  DİNAMİK: Rekabet ve teknoloji değişimi/gelişimi var. 70

71 Temel Kavramlar  tek kaynak (single sourcing) (her bir farklı materyel/hizmet için tek tedarikçiden beslenme)  tedarikte tutarlılık  tedarikçiyle daha yakın çalışma olanağı (daha kaliteli tedarik için birlikte çalışma)  uzun-dönemli ilişki  üretimde esneklik (az sayıda tedarikçiyle çalışılınca üretim programlarını eşgüdümlemek kolaylaşmaktadır.) 71

72 Temel Kavramlar  Geriye doğru dikey entegrasyon/birleşme (backward vertical integration)  yüksek maliyet  komple denetim 72

73 Temel Kavramlar  İşletmeyi, tek bir amaçla, birbiriyle içiçe geçmiş parçalardan oluşmuş bütün bir sistem olarak görür.  Bir parçanın eylemi tüm diğerlerini etkiler. 73

74 Temel Kavramlar  Dolayısıyla, yöneticiler sorun çözerken, örgütü dinamik bir bütün olarak görmeli ve işlerine geniş bir bakış açısıyla yaklaşmalıdırlar.  Bütünün amaçlarına ulaşmak için parçaların kendi amaçlarından taviz verilebilmelidir. 74

75 Temel Kavramlar75 GİRDİLER Hammadde İnsan Sermaye Teknoloji Bilgi DÖNÜŞTÜRME (TEKNOLOJİ) İşgörenlerin faaliyetleri Yönetsel faaliyetler ÇIKTILAR - Ürün ve/veya hizmet - Finansal sonuçlar - İnsanlarla ilgili sonuçlar Geribildirim

76 Genel işlev olan “yönetim”e ek olarak:  Türsel işlevler  Temel işlevler – Üretim ve Pazarlama  Kolaylaştırıcı (destek) işlevler – Finans ve İK  Diğer işlevler  Halkla İlişkiler  Ar-Ge  Muhasebe  Tedarik,... Temel Kavramlar76

77 Faydacılık bakış açısı Bir karar veya davranış, birçok kişiye en büyük iyiliği yapmakta mıdır? Ahlaki-doğrular bakış açısı Bir karar veya davranış, tüm insanların temel haklarını korumakta mıdır? Temel Kavramlar Bireycilik bakış açısı Bir karar veya davranış, bir kişinin uzun vadeli çıkarlarını korumakta mıdır? Adalet bakış açısı Bir karar veya davranış, adil ve tarafsız (kimseyi kayırmamakta) mıdır? 77

78 Temel Kavramlar  Dağıtım adaleti – İnsanlara, bireysel özellikleri dikkate alınmaksızın ne kadar aynı davranıldığı. Ör: bir erkek meslektaşıyla aynı niteliklere ve deneyime sahip olan bir kadın çalışanın terfi olanaklarının da aynı olup olmadığı.  Yöntem adaleti – Politika ve kuralların ne kadar hakça uygulandığı. Ör: herhangi bir yönetsel sorumluluğu bulunmayan bir işgörenin şikayetinin, bir orta düzey yöneticinin şikayeti kadar hassasiyetle ele alınıp alınmayacağı.  (Tazmin adaleti – Bir kişinin veya bir malın zarara uğraması halinde sorumlunun ve sorumluluk yüzdesinin hakça bulunup bulunmadığı ve zararın tazmin edilmesi) 78

79 Temel Kavramlar  Yarardaşlarının/paydaşlarının (stakeholders) çıkarlarına hizmet edecek şekilde davranma zorunluluğu  Sosyal sorumluluğu besleyen inançlar:  Bir kuruluş, uzun vadede en iyi performansını yaşam kalitesi yüksek, sağlıklı insan topluluklarıyla çevrelenmiş bir ortamda iş görerek sağlayabilecektir.  Müşteri ve yarardaş desteğini korumak veya arttırmak için kuruluşun ününü koruma gereği  Tüm faaliyetlerini yerine getirirken doğal çevreye saygıyla davranmanın performans kazanımları ve verim getireceği 79

80  Engellemeci (obstructionist) strateji – Minimalist bir stratejidir, çünkü temelde ekonomik öncelikler vardır. Örgütün algıladığı öz-çıkarları dışında kalan sosyal taleplere karşı konulur.  Yasaksavmacı (defensive) strateji – Yasal zorunlulukların ötesinde birşey yapmama. Temel Kavramlar80

81  Uyumlu (accomodative) strateji – Ahlaken gerekenin enazını yapma. Ör: bir petrol şirketinin taşıyıcılarından birinin kaza yapması halinde dökülen ham petrolün temizliğini yapmayı üstlenmesi, ama ağırdan alması.  Atılgan (proactive) strateji – çizgi ötesi bir performans sergileme. Ör. “Haydi kızlar okula” kampanyası. Temel Kavramlar81

82  Doğuş Grubu – CSO’ya sponsorluk, gitmediği illere (o illerdeki üniversitelerden yararlanarak) götürme; Çocuk Senfoni Orkestrası kurma, konser gelirleriyle Güzel Sanatlar liselerine enstrüman bağışı yapma (atılgan str.)  Renault – yol güvenliği konusunda çalışmalar, ör. Çocuklara, sürücülere ve sürücü adaylarına eğitimler, çocuklara yarışmalar düzenleme, ödüller verme (uyumlu ve atılgan arası bir strateji) Temel Kavramlar82

83  Migros – Doğada %100 çözünen poşetleri ilk kez kullanan mağaza zinciri. Bu poşetlere alternatif bez çanta seçeneği sunma. Van Gölü’nü temizleme projesi, ÇEVKO’ya üyelik, atık piller ile ilgili TAP derneği ile işbirliği (mağazalarda pil toplama kutuları (atılgan str.)  Tesco-Kipa – Karbon salınımını %50 azaltmak için yenilenebilir enerji kaynakları (güneş enerjisi vb.) kullanımı ve çevre dostu teknolojiler sayesinde 2009 yılında 16,000 ağacın doğaya yaydığı enerji kadar enerji tasarrufu (atılgan str.) Temel Kavramlar83

84  AVEA – Baz istasyonlarının sağlığa zarar verdiği Sağlık Bakanlığı genelgesinde belirtildiği halde bu istasyonlardan yayılan elektromanyetik ışınımın bu tür sorunlara yol açtığına dair bilimsel kanıt bulunmamaktadır savunması (engellemeci)  Avea Connect ile Turkcell Connect kart kullanıcıları, sözleşme süresi (1 ve 2 yıl) bitmeden memnun kalmayıp sözleşmenin feshini istediklerinden sözleşme süresine istinaden para iadesinin yapılmaması (yasaksavmacı) Temel Kavramlar84


"Doç. Dr. Demet Varoğlu.  “Psikolojik kontrat”ı ve “psikolojik kontrat ihlali”ni konuşalım!  Bu kavram, yazılı iş akdi kadar önemsenmesi gereken bir." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları