Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 Türkiye’ de İnorganik Tozla İlişkili Pnömokonyoz ve Risk Grupları Prof. Dr. Arif Çımrın Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD,

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 Türkiye’ de İnorganik Tozla İlişkili Pnömokonyoz ve Risk Grupları Prof. Dr. Arif Çımrın Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD,"— Sunum transkripti:

1 1 Türkiye’ de İnorganik Tozla İlişkili Pnömokonyoz ve Risk Grupları Prof. Dr. Arif Çımrın Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD, İzmir

2 2 İçerik  Türkiye profili  İş yaşamı -sektörler ve endüstriler -sosyal güvenlik sistemine göre işgücü -çalışan sayısına göre işyeri dağılımı -meslek grupları -pnömokonyoz ile ilişkili işyerleri ve çalışanlar  Meslek Hastalıkları -resmi bilgiler -saha çalışmalarının sonuçları  Sonuç

3 3  Nüfus ~70milyon  Kentsel  Kırsal  Genç nüfus  Beklenen yaşam 69 yıl Genel Bilgiler SSK İstatistikleri, 2002 DIE 2004  İşgücü =24 milyon (49%) -Kadın işçi = 30% 2/3 tarım+aile -Kayıtlı çalışan= 6 milyon -Kayıt dışı çalışan =4.5milyon -İşsiz = 10.5%

4 4 İşgücünün Sektörel Dağılımı (%) YılTarımEndüstriHizmet France Spain UK

5 5 İstihdama Göre Ana Endüstriler Yapı 15.2 Metal11.9 Tekstil11.1 Ticaret 9.5 Hizmet 8.1 Gıda 7.2 _%_ Çalışma istatistikleri, 2000

6 Çalışanların Sosyal Güvenlik Kapsamına Göre Dağılımı Emekli sandığı Bağkur SSK Mükellefi Emekli Sandığı %14.6 Bağ Kur %22.6 SSK %52.2

7 7 İşyerlerinin, Çalışan İşçi Sayısına Göre Dağılımı 1999 n 2000 n 2001 n 2002 n 2003 n 2004 n % Toplam İşyeri işçi işçi >50 işçi Küçük ölçekli işyeri

8 8 Pnömokonyoz için Risk Alanları  Madencilik - Taşkömürü, linyit -Kuartz, feldspat, kil, taşocakçılığı, -Tüm yer altı/yerüstü maden çıkartma aktiviteleri -Asbest benzeri fibröz mineraller, vb  İlişkili iş kolları -Maden öğütme ve zenginleştirme, -Seramik, İnşaat, Metal, -Diş teknisyenliği, - Tersanecilik -Balata, Yalıtım Diğer lifsi maddeler -Cam yünü -Kaya yünü -Naylon lifler

9 9 Pnömokonyoz Riski Olan Meslekler, İşyeri ve Çalışanlar FAALİYET GRUPLARI İŞYERİ SAYISISİGORTALI SAYISI Kömür Madenciliği Kömür Dışı Madencilik Metal Üretimi Makine İmal ve Tamiri Dokuma ve Giyim

10 Resmi Rakamlarla Meslek Hastalıkları

11 11 Pala K, 2005

12 12

13 13 n% İşyeriToplam <50 işçi98.1 SigortalıToplam <50 işçi57.9 İş kazasıToplam <50 işçi62.5 Meslek Hastalığı Toplam 384 <50 işçi60.9 Küçük işyerleri ve mesleksel ortam

14 14 Türkiyede Mesleksel Solunum Sistemi Hastalıkları Silikozis Asbestozis Astım Bisinozis Total SSK İstatistikleri, 2002

15 15 Meslek Hastalıklarının İş Gruplarına Göre Dağılımı, İş Kolu Kömür Madenciliği Kömür dışı madencilik Metal olmayan maddelerin üretimi Metal eşya imali(Makina Hariç) Makine imal ve tamiri Diğer işler TOPLAM

16 16 Sebep ve Tanılarına Göre Meslek Hastalıklarının Dağılımı – MESLEK HASTALIKLARI Arsenik, Be, CO, Fosgen, Cd, Cr, Hg, Mn, NH4, Ni, P2848 Pb85130 Diğer kimyasallar1255 Deri hast53 Silikoz, Kömür işçisi pnömokonyozu Asbestoz01 Astım34 Bisinoz00 İnfeksiyon(TB)65 Diğer137 SSK İstatistik Yıllığı 2002,

17 17 Madencilikte iş kazası ve meslek hastalığı insidansları, 2004 Sigortalı n % Meslek Hastalığı n % Toplam Kömür Madenciliği Kömür Dışı Madencilik Asbest ?* 1 (*)İzmir 5 işyeri ~1500 işçi

18 18 Avrupa Birliği, % Türkiyede meslek hastalığı(2004), n:384 Olması Gereken ~18,000-30,000 /yıl Avrupa Birliği ve Türkiye Verilerine Göre Meslek Hastalıkları İnsidans (%) Kömür madenciliğinde çalışanlar0.002 Kömür dışı madencilikte çalışanlar Tüm meslek hastalıkları0.006

19 19 Sonuç 1 Tanı ve kayıt sistemi ile ilişkili sorun var

20 20 Saha çalışmalarında ve klinikte pnömokonyoz

21 21 Kömür madenciliği ÇalışmacıKurumToplam Çalışan Kömür İşçisi Pnömokonyozu Prevalans(%)İnsidans(%) Çımrın A, 2005TKİ, Linyit1334/ Çımrın A, 2005TKİ, Linyit695/ İSGÜM, 1987TTK, Taş kömürü Pınar E, 1990TTK, Taş kömürü Öztürk M, 2005TTK, Taş kömürü

22 22 Sonuç 2  Kömür sektöründe (Devlet işletmeleri) mevcut toz standartlarında pnömokonyoz ortaya çıkıyor, Toz yoğunluğu ile CWP ilişkili Prevalans %10-15 >10yıl çalışma süresi  Özel sektör verisi yok  İyileştirme çalışması gerekli

23 Kuartz

24 24 Türkiye’de Silikozis Çalışmaları İŞYERİ TABANLI ÇALIŞMALAR Prevalans (%)  Kuartz değirmeni işçileri; -Şener S., Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları  Seramik fabrikası çalışanları; -Çımrın AH, Tüberküloz ve Toraks Sakar A, Tuberküloz ve Toraks  Küçük işyerlerinde kumlamacılık; -Sevinc C, J Occup Health KLİNİK OLGU SUNUMLARI  Diş laboratuarı çalışanları; -Kartaloğlu Z, Yosei Med J Olgu  Kot kumlamaclığı -Akgün M, J Occup Health. 2005; 47: Olgu -Gur A, Eur Respir J (suppl) 147s Olgu  Kaynak işçileri, Arda H, Toraks Derneği Yıllık Kongresi, 2005 Olgu grubu Fidan F, Toraks Derneği Yıllık Kongresi, 2005 Olgu

25 25 İşyeri çalışmaları

26 26 Seramik fabrikası çalışanları n:166 Yaş:  4.92 Çalışma süresi: 3.03  2.45 yıl Kuvarz içeren solunabilir toz konst: 2.5mg/m3 Solunabilir kuvarz konsantrasyonu: 0.05mg/m3 Silikozis %6.0 Ortalama çalışma süresi 5.5yıl Çımrın AH, Tüberküloz ve Toraks 1999; 47:

27 27 Seramik fabrikası çalışanlarında silikozis  626 işçi  Silika maruziyeti olan n: 365  Çalışma süresi  (1-312 ay)  Pnömokonyoz n=24 (% 6.5) 0/1 (n=5) 1/0-1/2 (n=18) ( p dominant n=15, q dominant n=3 ) 2/1 ve üzeri (n=1)  Pnömokonyoz bulgusu saptananların yaş ortalaması daha yüksek ve çalışma süreleri daha uzun Sakar A. Tuberkuloz ve Toraks 2005

28 28 Kuvars değirmeni işçilerinde silikozis  8 işletme,  128 erkek,  yaş ortalaması 32.9,  çalışma süresi (ortalama) 3.98±4.23 yıl,  ortalama solunabilir toz konsantrasyonu 1.2 ±1.81mg/m 3  Silikozis prevalansı %15.6 Şener S, Milli Prod.Merkezi Yayınları. 1993; 509:

29 29 Aydın / Çine Bölgesindeki Kuartz ve Feldspat Değirmenlerinde Çalışanlarda Silikozis Sıklığı Silikozis prevalansı %23 Toraks Derneği Yıllık kongresi, 2006

30 30 Çalışma süresi (yıl) Sayı% ≤ >1-≤ >5-≤ > Toplam Çalışma süresine Göre Dağılım YaşSayı% ≤ ≥ Toplam Yaşa göre dağılım Toraks Derneği Yıllık kongresi, 2006

31 31 Kontrolsüz ve kötü koşullarda kumlamacılık  5 işyeri, Izmir  n=11 (2 kadın)  Ortalama yaş 31.6 yıl  Ortalama çalışma süresi 8.7 yıl  Ortalama günlük çalışma süresi 6.7 h/gün  Kumlama tozu 85-95% kuartz  Ortalama solunabilir toz  15.6mg/m 3  Ortama solunabilir serbest silika 76.5mg/m 3  Silikosis Grafi 3/11 HRCT + 1/11 Silikozis sıklığı (4/11) 36.3% Sevinc C, Cimrin A, Manisalı M. J Occup Health. 2003; 45: 66-69

32 32

33 33

34 34

35 35

36 36 Tekstil İşkolunda Kumlamacılık ve Silikozis Sıklığı İzmir 12 işyeri Kumlamacı: 75 Değerlendirilen 56 ♂ Çalışma süresi (ort) 21.4 ay Basit silikozis 10 olgu Prevalans: %17.8

37 37 Sonuç 3  Silikozis mevcut  İşyeri ortam bilgisi yok  Yüksek konsantrasyonda maruziyet olasılığı var  Sağlık kontrolleri kalite, süreklilik, denetim  Hızlı işçi döngüsü(uzun süre çalıştırmama)  Kayıt dışı çalıştırma (?)  Küçük ölçekli işletmeler sorunlu

38 38 Olgu bildirimleri

39  21 yaşında erkek  5 aydır Öksürük,efor dispnesi  8 yıl diş protezi  Si, P, K, Ca, Cr, Cd, Co, Fe, Al Kartaloğlu Z. Yosei Med J. 2003; 44(1):169-73

40 OLGU Olgu 1: 19 yaş Olgu 2: 18 yaş J Occup Health Jul;47(4): Kot kumlamacılık, 3 yıl

41 Mini Sempozyum 8 Silikozis nedeni olarak yeni bir meslek; Kot Kumlamacılığı

42 42 Sonuç 4  Komplike olgular var  Mortalite sürüyor  Tanı, kayıt problemleri var İşyeri, hastane, meslek hastanesi, sağlık kurulu

43 43 Hekimlerin konuya ilgisi

44 Olgu 42 yaş, 17yıl kumlamacılık, diş teknisyeni

45 45 İzmirde diş teknisyenleri (ön veri)  n: 214  Akciğer grafisi: 137  Ortalama yaş 28  Şimdiki işyerinde çalışma süresi (ort.) 6.12 yıl  Sektörde önceki çalışma süresi (ort.) 7.92 yıl  Pnömokonyoz sıklığı %30.6  Öyküsünde kumlama olan olgu n:77 -grafisi değerlendirilen 44 olgu - pnömokonyoz sıklığı %47.6

46 46 Sonuç 5  Tanı, kayıt problemleri var İşyeri, hastane, meslek hastanesi, sağlık kurulu  Riskli iş alanları net değil

47 47 Hala bilgimiz olmayan alanlar var !

48 48 Metal

49 Balata, izolasyon, yalıtım

50 50

51 51 Asbest işçilerinde YRBT ve Solunum fonksiyon testi sonuçları  Balata fabrikası  İzmir  40 işçi  Çalışma öyküsü 3-25 yıl  Maruziyet süresi >8 yıl işçiler: semptom olmasa da radyolojik bulgular saptandı Osma E, Çımrın A. RAD’95 Ankara 1995

52 52 Sonuc 6 İşyeri değerlendirmeleri  Pnömokonyoz var  Düşük yoğunluklu maruziyet özellikleri  Ilımlı değişiklikler baskın Klinikte Karşılaşılan Olgular  İleri hastalık bulguları  Mortal ve morbid  Riskli iş alanları ve büyüklükleri net değil  İşçi ve işyeri değerlendirmeleri yetersiz Pnömokonyoz,  Türkiye için bir sorundur  Oluşma koşulları, boyutu, seyri,  Sosyal, ekonomik ve medikal sonuçları tam belirli değildir

53 53 Öneriler  Risk belirleme iş alanı risk altındaki populasyon  Dinamik, süratle hareket edebilen yeni bir organizasyon değerlendirme, izlem, kayıt sistemi  Toplumun duyarlılığının arttırılması

54 54 Teşekkür Ederim Prof. Dr. Arif Çımrın Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD. İZMİR

55 55

56 56 a. Taşkömürü

57 57 Taşkömürü havzasında pnomokonyoz sorunu,1986  Toplam çalışan  Pnömokonyoz Zonguldak Havzasında Kömür İşçileri Pnömokonyozu, ISGUM Yayın No:8, calisma n %

58 58 Toz Yoğunluğu Pnömokonyoz (%) Çok tozlu 11.8 Orta tozlu 14.6 Az tozlu 12.9 Tozsuz 11.6 Zonguldak Havzasında Kömür İşçileri Pnömokonyozu, ISGUM Yayın No:8, calisma Çalışma süresi ve toz konsantrasyonu ile pnömokonyoz arasındaki ilişki Çalışma süresi (yıl) Pnömokonyoz (%)  

59 59 Maden İşletmelerinde Pnömokonyozun İstatistiksel Değerlendirilmesi ve Kontrolü  Toplam çalışan:  Pnömokonyoz: Toz düzeyiOlgu sayısı Çok tozlu263 Tozlu703 Az tozlu354 Tozsuz136 Doç.Dr. Efşin Pınar, calisma n %

60 60 Maden İşletmelerinde Pnömokonyozun İstatistiksel Değerlendirilmesi ve Kontrolü Radyolojik yaygınlık Yaş 123   Doç.Dr. Efşin Pınar, (Zonguldak) 2.calisma

61 61 Türk Taşkömürü Kurumu Verilerinin Yeniden Değerlendirilmesi, 2005  Mesut Öztürk Maden Müh.TTK Meslekselgüvenlik ve Eğitim Birimi, ZONGULDAK  Meltem Tor Doç.Dr., Zonguldak Karaelmas UnivTıp Fak. Göğüs Hast. AD, ZONGULDAK  Arif Çımrın Prof. Dr., Dokuz Eylül Univ. Tıp Fak. Göğüs Hast. AD, İZMİR 3.calisma Toraks Derneği 8.Yıllık Kongresi, 2005

62 62 Toz konsantrasyonu Ortalaması ( mg / m3 ) (1985 – 2004) İŞ YERİYER ALTIYERÜSTÜ BACAAYAKTABANLAĞI M NAKLİYEORTALAMALAVATÖLYEDİĞERÖLÇME SAYISI ARMUTÇUK KOZLU ÜZÜLMEZ GELİK KİLİMLİ KARADON AMASRA Merkez0.73 Toplam calisma

63 63 Yeni saptanan Kuşkulu pnömokonyoz olgularının görevlerine göre dağılımı, İŞLETME ADI YER ALTIYERÜSTÜ TOPLAM PANO AYAK ÜRETİM HAZIRLIKNAKLİYAT+ Diğer TOPLAMLAVVAR ATÖLYE DİĞER ARMUTÇUK KOZLU ÜZÜLMEZ KARADON AMASRA Merkez TOPLAM calisma

64 64 Pnömokonyoz olgularının yıllara göre dağılımı Yılİşçi Sayısı (workers) (n) Pnömokonyozlu OlgularPrevalans 2 İnsidans 1 Yeni HastaÇalışmakta Olan Toplam YerüstüYeraltıKesinŞüpheli (Şüpheli pnömokonyoz olgusu/ Yeraltı İşçi Sayısı) x 100; 2 (Toplam pnömokonyoz olgusu/ Yeraltı İşçi Sayısı) x calisma

65 65 Pnömokonyoz olduğu kesinleşen 730 olgu  lezyonu tanımlanmamış olgu n:380  Lezyon tanımlanmış olgu 164p 1/0-1/2 103 p 2/1-2/3 4 p 3/3 15 q 1/0-1/2 18 q 2/1-2/3 1 q 3/3 21 s 1/0-1/3 13 s 2/1-2/3 8 t 1/0-1/3 2 t 2/1-2/3 1 u 1/1 3.calisma

66 66 Şüpheli Pnömokonyoz Tanısı Konulduğunda Çalışma süresi ve Yaş Tanıda calisma suresi –yil- n < > Şüpheli pnömokonyoz tanısı sırasında olguların çoğunluğunda çalışma süresi 11 yılın üzerindedir. Tanıda Yaş n > Şüpheli pnömokonyoz, 30 yaşından sonra ortaya konulmaktadır. 3.calisma

67 67 b. Linyit

68 68 Bir linyit işletmesi çalışanlarında çalışma koşulları ve pnömokonyoz sıklığı Ç ımrın A*, Demiral Y**, Seminur A***, Erg ö r A**, K ö m ü s N*  (*) Dokuz Eyl ü l Ü niversitesi Tıp Fak. G ö ğ ü s Hast. AD.  (**) Dokuz Eyl ü l Ü niversitesi Tıp Fak. Halk Sağlığı AD.  (***) İşyeri Hekimi Tuberk Toraks. 2005;53(3):

69 69  Anket: Demografik ö zellikler + İş ö yk ü sü  Radyolojik değerlendirme: “ILO sertifikalı okuyucu", ILO 1980 standardı  Pn ö mokonyoz tanısı: Prof ü zyon 1/0 ve ü zerinde olması  İşyeri toz ölçüm sonuçları İşverenden elde edildi Metod

70 70  Toplam çalışan 3796  PA Akciğer Grafisi elde edilen: 2464  Pnömokonyoz prevalans % 13.5  Anket + Akciğer grafisi: 1334  Yaş ortalaması 40.4  4.9 yıl  Çalışma süreleri 14.7  4.9 yıl  Pnömokonyoz prevalansı %14.5 Bulgular

71 71 Bulgular  Çalışma yılı arttıkça pnömokonyoz sıklığı artıyor (p=0.019)  Çalışma bölümleri arasında fark saptanmadı  Pnömokonyoz sıklığı -Toz düzeyi yüksek bölgelerde %17 -Toz düzeyi düşük bölgelerde %13.2 (p:0,06)

72 72 Olgularda film sonuçları Anket(-) veGrafi X-ray(+) n % Pnömokonyoz Var Yok Profuzyon 1/ / Şekil P Q S T 51.5

73 73 Güney Ege Linyitleri İşletmesinde Çalışanlarda Pnömokonyoz Sıklığı ve Çalışma Koşullarının Etkisi Ç ımrın A *, Demiral Y **, Erg ö r A **, K ö m ü s N * (*) Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fak. Göğüs Hast. AD. (**) Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fak. Halk Sağlığı AD. Toraks Derneği 7. Yıllık Kongresi. Antalya, 2004

74 74  Anket: Demografik ö zellikler + İş ö yk ü sü  Radyolojik değerlendirme: "A okuyucu", ILO 1980 standardı  Pn ö mokonyoz tanısı: Prof ü zyon 1/0 ve ü zerinde olması Metod

75 75  Toplam çalışan 1054  PA Akciğer grafisi elde edilen 1035 (okunabilir nitelikte olan: 981)  Pnömokonyoz 138 (%13.3)  Anket + Akciğer grafisi 695  Yaş ortalaması 42.0  4.0  Ortalama çalışma s ü resi (yıl) 12.7  6.2  Pnömokonyoz: 87 (%13.2) Bulgular


"1 Türkiye’ de İnorganik Tozla İlişkili Pnömokonyoz ve Risk Grupları Prof. Dr. Arif Çımrın Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD," indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları