Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SAĞLIĞIN MALİYETİ Prof.Dr.Ali Osman Karababa Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SAĞLIĞIN MALİYETİ Prof.Dr.Ali Osman Karababa Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı"— Sunum transkripti:

1 SAĞLIĞIN MALİYETİ Prof.Dr.Ali Osman Karababa Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı akarabab@med.ege.edu.tr

2 Sağlık ekibinin en temel görevi nedir?

3 SAĞLIK POLİTİKASININ AMACI  Eldeki kaynaklarla  Sağlık hizmetlerinin  eşitlikçi dağılımı  verimliliği  Halkın sağlık düzeyini olabildiğince iyiye götürülmesi  Kaynakların gerçek gereksinimlere yönlendirilmesi

4 SAĞLIK EKONOMİSİ Sağlık hizmeti sunumunda kullanılan kaynakların belirli dönemlerdeki miktarlarını, organizasyonunu, finansmanını, sağlık alanında kullanılmak üzere paylaştırılan kaynakların etkinliğini ve verimliliğini, bireysel yada ulusal düzeydeki koruyucu, iyileştirici ve esenlendirici sağlık hizmetlerinin etkisini inceler

5 SAĞLIK EKONOMİSİ  Teknolojinin gelişmesi  Gelişmelerin sağlığa yansıması  Tanı ve tedavi olanaklarının artması  Ortalama yaşam süresinin uzaması  Nüfus artışı  Sağlık hizmetleri giderlerinin artması  Maliyetin tartışılmaya başlanması

6 SAĞLIK EKONOMİSİ  Sağlığa ayrılan payın artması  Sağlık bütçesine ayrılan payı giderek sınırlama eğilimleri  Kronik kaynak sıkıntısı  Parra, parra, parra

7 ÜlkeEşitsizlik sırasıEn düşük %20İkinci %20Üçüncü %20Dördüncü %20En yüksek %20 Sierra Leone11.12.09.823.763.4 Brezilya22.55.79.917.764.2 G.Afrika42.95.59.217.764.8 Şii93.56.610.918.161.0 Meksika123.67.211.819.258.2 Nijer172.67.113.923.153.8 Zambiya204.28.212.820.154.8 Türkiye214.78.612.619.054.9 Malezya224.68.313.020.453.7 Rusya Fed.244.28.813.620.752.8 Tayland295.68.713.020.052.7 Nijerya324.08.914.423.449.3 Çin375.59.814.922.347.5 ABD424.810.516.023.545.2 Uganda456.610.915.221.346.1 Endonezya508.011.315.120.844.9 İsviçre517.411.615.621.943.5 İngiltere667.112.817.223.139.8 Pakistan719.413.016.020.341.2 Hindistan769.213.016.821.739.3 Bengladeş819.413.517.222.037.9 Danimarka919.614.918.322.734.5 Avusturya9210.414.818.522.933.3 Ulusal Gelirlerin Paylaşım Oranları Ve Eşitsizlikte Ülkeler Arası Sıralama

8 OECD Ülkeleri Kişi Başına Sağlık Harcaması ($) (1992-1996) ÜLKELER19921994 ABD3 1473 4623 708 Almanya2 4962 5813 036 Avustralya1 4681 5741 873 Avusturya1 7741 9222 225 Belçika1 7831 8452 049 Finlandiya1 9641 5211 806 Fransa2 1642 2352 550 Hollanda1 8611 9232 150 İngiltere1 2521 2131 365 İrlanda1 0411 147953 İspanya1 0699001 134 İsveç2 2211 7212 082 İsviçre3 2723 496? İtalya1 8271 4861 597 İzlanda2 1701 8912 053 Kanada2 0351 8291 796 Meksika187219163 Norveç2 4292 2702 848 Polonya117105? Portekiz691669873 Yeni Zelanda8901 0211 302 Yunanistan425514693 Ortalama1 6301 5461 828 TÜRKİYE10377108

9 Türkiye’de Kişi Başına Toplam Sağlık ve İlaç Harcamaları (1980-1995) Sağlık ve İlaç Harcamaları1980198519901995 Sağlık Harcamaları (Kişi başına-Dolar)60.245.4105.5102.5 İlaç Harcamaları (Kişi başına-Dolar)8.98.823.227.2 İlaç Harcamaları/Sağlık Harcamaları (%)14.719.321.826.6

10 Türkiye ve Bazı Ülkelerde İlaç Tüketiminin Gayri Safi Yurtiçi Hasılaya Oranı (1994) ÜLKELERKişi Başına GSYİH ($)İlaç Tüketiminin GSYİH’ya Oranı (%) Portekiz8 8381.51 Yunanistan7 5341.32 Fransa22 8181.09 İspanya12 0680.99 Belçika22 4460.99 Türkiye2 7150.86 İtalya17 5900.86 Finlandiya18 8070.85 Almanya25 1630.82 İrlanda14 0000.71 Avusturya24 4500.68 İsviçre37 0870.62 Hollanda21 4710.60 İngiltere17 4160.60 Norveç25 1630.48 Danimarka28 3460.48

11 SAĞLIK HARCAMALARI HİZMET TÜRÜTOPLAM SAĞLIK HARCAMALARI İÇİNDEKİ PAYI (%) Sağaltım hizmetleri: Ayakta bakım hizmeti veren kurumlarda Yataklı tedavi kurumlarında Serbest çalışan hekim muayenehanelerinde İlaç kullanımı 70-85 Koruyucu sağlık hizmetleri: Çevre sağlığı Bağışıklama Bulaşıcı hastalıklarla savaş Aile planlaması vb. 15-30

12 SAĞLIK HİZMETİ MALİYET ÇIKTI SÜREÇ KAYNAKLAR

13 MALİYET 1.Doğrudan maliyetler 2.Dolaylı maliyetler 3.Dışsal maliyetler

14 DOĞRUDAN MALİYETLER Hastalığa bağlı yapılan harcamalar bu kapsamda  Personel giderleri  Hekim ve diğer sağlık çalışanlarının  Yetiştirilmesi  Ücretleri  Çeşitli donanım giderleri  Hastane giderleri  Amortismanlar  Sarf malzemesi  Tedavi ve ilaç  Donanım  Ulaşım  İletişim  Cepten harcamalar  Hastanın ve yakınlarının tedaviye katkısı

15 DOLAYLI MALİYETLER Hastalık nedeniyle kaybedilenler:  Sağlık durumundaki değişiklikler  Yaşam yılı kayıpları  Yaşam kalitesi kaybı  Ölüm  Üretkenlikte değişiklikler  İşgünü kayıpları  Psiklojik maliyetler

16 DIŞSAL MALİYETLER  Bir ekonomik etkinliğin bir başka ekonomik etkinliği veya kişileri etkilediğinde söz konusu  Sağlık ve eğitim dışsallıkları en kabarık harcama kalemleri  Hesaplamak pek olası değil

17 MALİYETLERİN SINIFLANDIRILMASI  Girdilere göre  İşleve-etkinliğe göre  Düzeye göre  Hizmet sunan kuruluşa ve finans kaynağına göre

18 MALİYETLERİN SINIFLANDIRILMASI  Girdilere göre  Sermaye maliyetleri (Sabit)  Araçlar  Bina  Donanım  Eitim (yinelenmeyen)  Yinelenen maliyetler (Değişken)  Personel  Sarf malzemesi  Araçların bakım ve onarımı  Eğitim (yinelenen)  Diğer işletme giderleri

19 MALİYETLERİN SINIFLANDIRILMASI  İşleve-etkinliğe göre  Eğitim  İşletme-yönetim  Ulaşım-lojistik  Denetim  Değerlendirme  Düzeye göre  Ulusal  Bölgesel  İl  İlçe  Yeleşim yeri (belde, köy, mahalle, hane)

20 MALİYETLERİN SINIFLANDIRILMASI Hizmet sunan kuruluşa ve finans kaynağına göre:  Sağlık Bakanlığı* Kamu  SSK* Özel  Üniversite* Genel ve katma bütçe  MSB* Yerel yönetimler  Belediye* Fon * Dernekler vb.

21 Maliyetlerle ilgili M M1 = Doğrudan maliyetler M2 = Dolaylı maliyetler M3 = Ölçülemeyen maliyetler Ekonomik kazançla ilgili K K1 = Doğrudan kazanç K2 = Dolayı kazanç (üretim kazançları) K 3 = Ölçülemeyen kazanç Sağlık etkileri ile ilgili E Yarar Birimleri ile ilgii Y OLASI ÖLÇÜTLER 1.Maliyet Analizi: M1, Mı+M2 2.Maliyet-Kazanç analizi: (K1+K2) - (M1+M2), (K1+K2) / (M1+M2) 3.Maliyet-etkinlik analizi: (M1+M2) / E, (M1-K1) / E, [(M1+M2)-(K1-K2)] / E 4.Maliyet-Yarar analizi: (M1+M2) / Y, (M1-K1) / Y, [(M1+M2)-(K1-K2)] / Y

22 MALİYET-KAZANÇ ANALİZİ (Cost Benefit Analysis)  Sağlık sorununun (hastalığın)/programının toplam maliyeti  Sağlık sorununun/hastalığın ortadan kaldırılmasından veya önlenmesinden kaynaklanan yararların ölçütü  Ulaşılmak istenen amaç gerçekleştirilmeye değer mi?  Kazanç maliyetten fazla mı?

23 Kazanç maliyetten fazla mı?  Maliyet  Kazanç PARASAL EDERLERİ ÖLÇÜLEBİLİYOR MU ? MALİYET-KAZANÇ ANALİZİ

24 Örnek: Sigarayı bırakmak isteyenlerin yatırılarak veya poliklinikten izlenerek tedavisi arasındaki fark

25 MALİYET-KAZANÇ ANALİZİ Kapsamlı bir analiz için gerekenler:  Yaş ve cinsiyete göre gelir düzeyi bilgisi  Yaş ve cinsiyete göre işgücüne katılım ve işsizlik oranları  Yaşam tabloları (emekliliğe kadar yaşama olasılığını belirleme)  Sağlık hizmetlerine yapılan doğrudan harcamalara dair veri  Sağlık sorununa ait yaşa ve cinse özel hastalık ve ölüm hızları  Sağaltım sürecine dair detaylı bilgi

26 MALİYET-ETKİLİLİK ANALİZİ (Cost Effectiveness Analysis) SAĞLIK HİZMETİ HEDEF SEÇENEK 1 SEÇENEK 2 SEÇENEK 3 SEÇENEK 4 En etkin, en ucuz ve en kısa zamanda sonuçlanacak seçenek hangisi ?

27 MALİYET-ETKİLİLİK ANALİZİ  “Seçenekler arasında hangisi en iyi ?” sorusunu yanıtlama  Maliyeti en aza indirme  Hizmetin çıktısını (sonucunu) olabilecek en üst düzeye çıkarma  Bunu sağlayan bütçe

28 MALİYET-ETKİLİLİK ANALİZİ Çıktı  Kazanılan yaşam süresi  Hasta olarak kaybedilen gün sayısında azalma  Yaşam kalitesinde artış

29 MALİYET-YARAR ANALİZİ (Cost Utility Analysis) Sonuçlar:  Farklı programları işler hale getirmekle kazanılan her bir sağlıklı günün maliyeti (programlardan birinin yeğlenmesi sözkonusu)  Kaliteye göre uyarlanmış yaşam süresi (Quality Adjusted Life Years = QUALY)

30 MALİYET-YARAR ANALİZİ Çıktıların hesaplanmasında kullanılan değer ölçütü  Para  Yarar Sağlık düzeyinde iyileşme Bireylerin/toplumun tanımlanmış bir sağlık çıktısı düzeyine ulaşması Program 1Program 2

31 MALİYET-YARAR ANALİZİ TercümanHamal Günde 2 paket sigara Sağ bacak diz altından amputasyon Tercümanın yarar algısı Hamalın yarar algısı

32 MALİYET-YARAR ANALİZİ Sağlık düzeyi Ölüm zamanı (yıl) Bu yaş grubundaki hastalar İçin normal işlev düzeyi En üst düzey sağlık Sağaltım yapılmamış Sağaltım yapılmış Kaliteye göre uyarlanmış yaşam süresi Sağaltım sonucu eklenen kaliteye göre ayarlanmış yaşam süresi

33 Sağlıkta gerçek maliyet hesaplanabilir mi?

34 Ulaşım giderleri Hasta yakınlarının işgünü kayıpları Hasta ziyaretleri nedeniyle kayıplar NEREYE GİRECEK?


"SAĞLIĞIN MALİYETİ Prof.Dr.Ali Osman Karababa Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları