Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

FERMENTE SÜT ÜRÜNLERİ TEKNOLOJİSİ Yrd. Doç. Dr. Tuba ŞANLI.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "FERMENTE SÜT ÜRÜNLERİ TEKNOLOJİSİ Yrd. Doç. Dr. Tuba ŞANLI."— Sunum transkripti:

1 FERMENTE SÜT ÜRÜNLERİ TEKNOLOJİSİ Yrd. Doç. Dr. Tuba ŞANLI

2  Fermente süt ürünleri, sütün başta laktik asit bakterileri olmak üzere belirli mikroorganizmalar tarafından fermente edilmesi sonucu elde edilen farklı kıvam ve aromaya sahip süt ürünleridir.  Sütün uygun mikroorganizmalar tarafından fermantasyonu ile oluşan ve içermesi gereken mikroorganizmaları yeterli sayıda, canlı ve aktif olarak bulunduran süt ürününü

3 Fermente süt ürünlerinin sınıflandırılması Sıvı Set Pıhtısı kırılmış Kefir Yoğurt Kımız Dahi (Hindistan) Ayran Zabadi (Mısır) Asidofiluslu süt Yakult Torba/Süzme yoğurt Meyveli yoğurt Labne

4 Asidofiluslu süt : Fermentasyonda spesifik olarak Lactobacillus acidophilus kültürünün kullanıldığı fermente süt ürününü. Kefir: Fermentasyonda spesifik olarak Lactobacillus kefiri, Leuconostoc, Lactococcus ve Acetobacter cinslerinin değişik suşları ile laktozu fermente eden (Kluyveromyces marxianus) ve etmeyen mayaları (Saccharomyces unisporus, Saccharomyces cerevisiae ve Saccharomyces exiguus) içeren starter kültürler ya da kefir danelerinin kullanıldığı fermente süt ürününü. Kımız: Fermentasyonda spesifik olarak Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus ve Kluyveromyces marxianus kültürlerinin kullanıldığı fermente süt ürününü. Ayran: Yoğurda su katılarak veya kuru maddesi ayarlanan süte Streptococcus thermophilus ve Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus’ un kültürleri katılarak hazırlanan fermente süt ürününü.

5  Gıdaların besin değerini belirleyen en önemli nokta, içerdikleri besin ögelerinin bileşimi, bunların organizmaya uygunluk durumu ve sindirilebilir olmasıdır.  Fermente süt ürünlerindeki besin maddeleri, starter bakteriler tarafından bir ön fermantasyona uğradıklarından, besleyici değeri yüksek, sindirimleri kolaydır.

6 Fermente süt ürünlerinin besin ögeleri:  Protein  Laktoz  Yağ  Mineral maddeler  Vitamin

7 Protein: Yaşayan varlıklar için elzem azotlu öge  Kompleks yapıda organik bileşiklerdir, aminoasit olarak bilinen birimlerden oluşur.  Vücudun en küçük birimi olan hücrelerin yapıtaşıdırlar.  Vücut dokularının oluşumunda ve onarımında rol oynarlar.  Vücudun enerji kaynağı değillerdir, ancak; proteinler vücuda fazla miktarda alındığında ya da vücutta yeterli enerji kaynağı olmadığında enerji kaynağı olarak kullanılırlar.

8  İnsan gıdası onun vücut proteinlerini oluşturacak miktar ve kalitede proteinleri içermelidir.  Bir proteinin kalitesi yapısında yer alan elzem aminoasitlerin kompozisyonu ve sindirilebirliği ile ilgilidir.  İnsan vücudunda sentezlenemeyen ve dışarıdan alınması gereken amino asit elzem (essential) amino asit olarak adlandırılır.

9 Proteinin sindirilebilirliği, protein içeren gıdanın sindirim sistemine girdikten sonra absorbe edilen azot miktarıdır.  Yumurta % 98  Et, Balık % 95  Süt % 92  Yoğurt % 94  Pirinç % 75  Bitkisel kaynaklı protein % 40

10 Laktoz:  Doğal olarak yalnız sütte bulunan laktoz, bir disakkarittir (Glukoz + Galaktoz).  Laktoz laktaz (ß-galaktozidaz) enzimi aracılığı ile kendini oluşturan monosakkaritlere parçalanmakta ve enerji kaynağı olarak kullanılmaktadır.  1 g laktoz = 4 kalori

11  Laktoz vücudun kalsiyumdan daha iyi yararlanmasını sağlamaktadır. laktik asit bakterileri  Laktoz + H 2 O Laktik asit  Gastroistestinal olayları teşvik etmektedir.  Bağırsaklarda istenmeyen mikroorganizmaların gelişimini önlemektedir.

12  Gıdalarda alınan laktoz laktaz enziminin eksikliği nedeniyle kısmen de olsa hidrolize edilmediğinde Laktoz İntolerans olarak adlandırılan sendrom ortaya çıkar.  İnce bağırsakta parçalanmadan kalan laktoz gösterdiği osmotik özellik nedeniyle vücuttaki sıvıyı çekerek karında şişkinlik, ağrı, kramplar, gaz ve diare gibi rahatsızlıklara neden olur.

13 Yağ  Dengeli bir beslenme için yağın günlük diyetle belirli ölçülerde yer alması gerekliliktir.  1g yağ = 9 kalori  Fermente süt ürünlerinin üretimi sırasında uygulanan homojenizasyon işlemi yağın hazmolabilirliğini kolaylaştırmaktadır.

14 Vitamin  Süte uygulanan ısıl işlem  Starter bakterilerin fermantasyon sırasında vitamin sentezleme ve bazı vitaminleri besin maddesi olarak tüketmesi.  Ürünün yağ içeriği  Depolama

15 Mineral Maddeler  Sütün mineraller yönünden en önemli özelliği yüksek oranda içerdiği kalsiyumdur.  Gıdaların kalsiyum açısından değerlendirilmesinde sadece içerdikleri kalsiyum miktarı değil, bundan yararlanma oranı da dikkate alınmalıdır.  Fermente süt ürünlerinde laktik asitten dolayı kalsiyumdan yararlanma artmaktadır.

16 Besinler Kalsiyum miktarı (mg) 1 Bardak Süt Dilim Taze Kaşar Peyniri Kase Tam Yağlı Yoğurt Bardak Ayran Yemek Kaşığı Haşlanmış Ispanak Yemek Kaşığı Soya Fasulyesi yaş800 mg kalsiyum/gün yaş1300 mg kalsiyum/gün yaş1000mg kalsiyum/gün 51 yaş üstü1200mg kalsiyum/gün

17 Fermente süt ürünlerinin insan sağlığı açısından önemi:  Proteinlerin hazmolabilirliği ve vücut için yarayışlılığı artmaktadır.  Yağların sindirimi ve emilimi artmaktadır.  Vücudun kalsiyumdan yararlanması artmaktadır.  Laktoz intöleransı olan kişilerce kolay tüketilmektedir.  Bağışıklık sistemini arttırıcı etkisi bulunmaktadır.  Gastroistestinal hastalıklara karşı etkilidir.  Kolesterol düşürücü etkisi vardır.  Antikarsinojenik etkisi bulunmaktadır.

18 Yoğurt starter kültür mikroorganizmaları:  Streptococcus therpmophilus  Lactobacillus delbrueckii subsp. Bulgarıcus Yoğurt: Fermentasyonda spesifik olarak Streptococcus thermophilus ve Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus’ un simbiyotik kültürlerinin kullanıldığı fermente süt ürününü.

19 Süt Kaynatma Kontrolsüz soğutma Bir önceki günün yoğurdu ile mayalama İnkübasyon Soğutma Tüketim Geleneksel yoğurt yapımı

20 Süt Gerekli ön işlemler Homojenizasyon Isıl işlem Uygulaması İnokülasyon sıcaklığına soğutma Ticari starter kültür ile inokülasyon Tank içerisinde mayalama Kap içerisinde mayalama İnkübasyon Pıhtının kırılması Aşamalı soğutma Meyve/tatlandırıcı ilavesi Depolama/ Soğuk zincir kırılmadan dağıtım Pıhtısı Kırılmış Yoğurt Set Yoğurt

21 1.Süte uygulanan ön işlemler: Sütün kabulü:  Asitliğin fazla gelişmemiş olması gerekir.  Sağlıklı hayvan elde edilmiş olmalı.  Mikrobiyolojik kalitesi iyi olmalı.  Antibiyotik, nötralizan madde, deterjan kalıntısı içermemeli.  Bileşiminin normal olmalı.

22 Nötralizan madde varlığı yada mastitis şüphesi Yoğurt üretimi için uygun asitlik düzeyi Isıl işlem sırasında pıhtılaşma riski <7.5 SH RED SH KABUL >9 SH RED

23 Klarifikasyon: Sütün kaba partiküllerinden arındırılmasında klarifikatör denilen mekanik separatörler kullanılır.

24 Yağ standardizasyonu: Türk Gıda Kodeksi Fermente Süt Ürünleri Tebliği (2009/25) Tam yağlı yoğurt >% 3.8 Yağlı yoğurt >% 3.0 Yarım yağlı yoğurt >% 1.5 Yağsız yoğurt < % 1.5

25 Kurumadde standardizasyonu:  Kaynatma  Süttozu katımı  Yayıkaltı tozu katımı  Peyniraltı suyu tozu yada konsantresi, serum proteini tozu yada serum proteini konsantresi katımı  Kazeinat katımı  Evaporasyon  Membran teknikleri  Ultrafiltrasyon  Ters ozmoz

26 2. Homojenizasyon:  Yüzeyde krema tabakasının oluşumunu önlemek için süt yağ globüllerinin mekanik olarak küçük parçalara ayrılması işlemidir.  Homojenizasyon sonucunda yağ globüllerinin boyutu küçülüp sayıları arttığından güneş ışığını yansıtma kapasiteleri artmakta ve yoğurt daha beyaz bir görüntüye sahip olmaktadır.

27 3. Isıl işlem: C / dakika  Patojen mikroorganizmaların ya da istenmeyen mikrorganizmaların sütten uzaklaştırılması.  Starter bakterilerin gelişiminde etkili stimilülatör/inhibitör maddelerin üretimi.  Sütün fiziko-kimyasal özelliklerinde değişiklikler meydana getirmek.

28 4. İnokülasyon: C Starter bakteri katım oranı %1-5 arasında değişmekle birlikte optimum % 2’dir.

29 4. İnkübasyon:  C saat / 4.6 pH’ya kadar

30 5.Soğutma: İnkübasyon sonu asitlik gelişiminin kontrol altına alınabilmesi için istenilen asitlik düzeyine ulaşıldıktan sonra sıcaklık 10 0 C’nin altına düşürülmelidir.

31 6. Ambalajlama:  Çevresel etkilere ve fiziksel darbelere karşı ürünü korumalı  Ürünün depolanması ve taşınmasını olanaklı kılmalı  Ürüne ışık, koku ve gaz geçişine izin vermemeli  Ürün ile reaksiyona girmemeli  Ürünü tanıtıcı bilgileri taşımalı

32 YOĞURT KUSURLARI 1.Tat-Aroma Kusurları: Yetersiz AromaEkşilik  İnkübasyon sıcaklığı  İnkübasyon süresi  Starter kültür katım oranı  Fermantasyon sonrası yavaş soğutma  Aşırı starter kültür ilavesi  Depolama sıcaklığının yüksek olması

33 Mayamsı-küfümsü tat-koku  Depolama sırasında maya-küf kontaminasyonu  Yetersiz hijyen koşulları

34 2.Yapı-Tekstür Kusurları: Pıhtı zayıflığı  Yetersiz kurumadde ve yağ içeriği  Yetersiz ısıl işlem  Sütte antibiyotik varlığı  Düşük starter kültür ilavesi  Fermantasyon sırası ve sonrasında mekanik deformasyon

35 Serum ayrılması  Yetersiz ısıl işlem  Yüksek ya da düşük starter kültür ilavesi  Yüksek depolama sıcaklığına bağlı asitlik gelişimi  Mekanik çalkalanmalar


"FERMENTE SÜT ÜRÜNLERİ TEKNOLOJİSİ Yrd. Doç. Dr. Tuba ŞANLI." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları