Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Sağlığı Doç.Dr.Pınar Okyay Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Sağlığı Doç.Dr.Pınar Okyay Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Sağlığı Doç.Dr.Pınar Okyay Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

2 Öğrenme Hedefleri Toplumsal cinsiyet kavramını anlamak Toplumsal cinsiyetin kadın sağlığı üzerinde etkisi anlamak Gelecek için yapılması gerekenleri saptamak

3 “Adın devam etsin ve bir oğlun olsun!”

4 “ Geçen yıl köyümüzde sadece tek bir kız çocuğu doğdu. Tüm diğer ailelerin oğlu oldu.” Kristof, Nicholas D "Peasants of China discover new way to weed out girls." The New York Times, 21 July, 1.

5 Günümüzde, büyük çoğunluğu Asya’da olmak üzere, çeşitli nüfuslarda, aksi takdirde hayatta olması beklenen en az 60 milyon kız, cinsiyet-seçimli düşük, bebek öldürme veya ihmal sonucunda kayıptır.

6 Oomman N Oomman N, Ganatra BR., Sex selection: the systematic elimination of girls. Reprod Health Matters May;10(19): Ganatra BR

7 ÇİN’de: 31 ilin 21’inde (%67.7) doğuştaki cinsiyet oranı 108.0’dan yüksek 2020 yılı itibari ile 40 milyon bekar erkek Gu B, Roy K. Sex ratio at birth in China, with reference to other areas in East Asia: what we know. Asia Pac Popul J Sep;10(3):17-42.

8 Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Sağlığı Bir çok toplumda, kadınların erkeklere göre sistematik olarak bazı temel insan haklarına ulaşamaması ya da kullanamaması şeklinde görülmektedir. Çoğu zaman, kadınların sağlık ile ilgili durum ve sorunlarını olumsuz yönde etkilemektedir: –hastalık –sakatlık –ölüm KADIN YAŞAMININ TÜM EVRELERİNDEKİ AYRIMCILIK

9 BEBEKLİK VE ÇOCUKLUK Cinsiyet seçimli düşük Dişi genital mütilasyonu Beslenme sorunları İhmal Hizmetten yararlanamama ERGENLİK VE ERİŞKİNLİK İstenmeyen gebelikler, erken gebelikler, güvenli olmayan düşük, korunmasız cinsel ilişki, CYBH Cinsel taciz / istismar Paralı seks Sigara ve madde kullanımı YAŞLILIK Morbidite artışı/yaşam kalitesi sorunları (Menapozal semptomlar, malignansiler, kardiyovasküler hastalıkları, osteoporoz,..) Şiddet Toplumsal baskı Morbidite artışları YAŞAM EVRELERİNDE TOPLUMSAL CİNSİYETE BAĞLI KADIN SAĞLIĞI SORUNLARI

10 Kadın sünneti (Kadın genital mütilasyonu) milyon kadın ve kız, kadın sünnetinin herhangi bir formuna maruz kalmış durumdadır. Her yıl 2 milyon kız risk altındadır. WHO, Female Genital Mutilation The prevention and the management of the health complications Policy guidelines for nurses and midwives, 2001.

11 Kadın sünneti/problemler Obstetrik Menstrüel Psikoseksüel/psikolojik Üriner Hemen gelişen sorunlar WHO, A systematic review of the health complications of female genital mutilation including sequelae in childbirth, 2001.

12 Genç yaştaki gebelikler ACARLAR örneği.. Her 3 gebeden 1’i genç İlk evlilik yaşı 14,1 Her üç kadından biri 13 yaşında evli! Genç evliler 1 yıl içinde gebe kalıyorlar. “ 12 yaşında evlenip, ilk kez 13 yaşında gebe kalan ve 19 yaşına kadar 6 gebelik geçirip, 2 çocuğu olduğu halde üçüncüsüne gebe kalan ve doğuran genç kadın “

13 Şiddet ve kadın Dünya ölçeğinde her 3 kadından biri bugün şiddetin değişik biçimlerine maruz kalmaktadır. (Heise, Ellsberg, Gottemoeller, 1999).

14 “cinsiyete dayalı ve kadınlarda fiziksel, cinsel, psikolojik herhangi bir zarar ve üzüntü sonucunu doğuran veya bu sonucu doğurmaya yönelik özel yaşamda veya kamu yaşamında gerçekleşebilen her türlü tehdit, davranış,baskı veya özgürlüğün keyfi biçimde engellenmesi” (Birleşmiş Milletler, ‘Kadına Yönelik Şiddetin Yok Edilmesi Bildirisi’-1994 ) Kadına Yönelik Şiddet

15 Toplumsal cinsiyete dayalı şiddet pandemisi yılları arasında çeşitli ülkelerde yapılan araştırmalarda görüşme yapılan kadınların yüzde 16–41’i yakın ilişkide erkek eşleri tarafından fiziksel saldırıya uğradıklarını belirtmişlerdir. Maruz kalınan şiddet, yaş grubu kadınların 10.sıradaki ölüm nedeni dir. Tüm dünyadaki kadın ölümlerinin %7’si şiddet ile ilişkilidir. DSÖ,1998

16 Türkiye Aile içi şiddet Kadınların –%84’ü tokatlanmakta –%70'i yumruklanmakta –%43'ü hastanelik edilene dek dövülmekte –%55'i ölümle tehdit edilmekte Ev, şiddetin en çok yaşandığı mekandır. Şiddet eylemlerinde saldırgan, çoğunlukla ya kocadır ya da kadınların yakın duygusal ilişkide olduğu erkeklerdir. Birleşmiş Milletler CEDAW komitesine sunulmak üzere hazırlanan ikinci ve üçüncü birleştirilmiş periyodik Türkiye raporu-1993

17 Türkiye Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2003: –Kadınların %39’u, kadınların eşleri tarafından çeşitli nedenlerle dövülmelerini haklı bulmaktadır. kırsal bölgede %57 düşük eğitim grubunda %62 –Şiddet nedenleri: Kadının Yemeği yakması Kocasına karşılık vermesi Cinsel ilişkiyi red etmesi

18 Pablo Picasso/Sabin kadınlarına tecavüz

19 Dünyada Kadında yaşamları boyunca en az bir kez tamamlanmış tecavüz: ABD: %14-20 Kanada: %40 Tüm yetişkin kadınların yüzde 12-25’i,tecavüze teşebbüs ya da gerçekleşmiş tecavüz mağduru olduklarını belirtmişlerdir. Koss ve ark.,1997; Killpatrick ve ark.,1992; Randall ve Haskell, 1995

20 Silahlı çatışmalarda sistematik bir silah: Tecavüz Güney Afrika’da her 83 saniyede bir kadının ırzına geçildiği Uganda’da (1994) ve Bangladeş’de 200,000(1971) sivil kadın ve kızın ırzına geçildiği Bosna : Müslüman kadının tecavüze uğradığı WHO, Sexuel violence in conflict setting and the risk of HIV, Integrated Regional Information Networks (IRIN)

21 Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Genç kadınlar, CYBH hakkında pek az şey bilmektedir ve bilgi edinme yoluna, kendilerinin seksüel aktif olarak damgalanma korkusundan dolayı, hemen hemen hiç gitmemektedirler. Kadının karar verici güçle donanmış olmaması, geç tanı ve tedavi ile sonuçlanmaktadır.

22 Seks ticareti/turizmi.. Dünyada 4 milyon kişinin seks istismarı amaçlı trafik içinde olduğu tahmin edilmektedir. Organize suç örgütlerinin geliri 7 milyar dolar /yıl Avrupa Birliği ülkelerine 1995 yılında kadın ve çocuğun seks ticareti amacıyla sokulduğu tahmin edilmektedir.

23 Yaşlılık ve Kadın Ülkemizde doğuşta beklenen yaşam süresi (DİE-2000) –kadınlarda 71.0 yıl –erkeklerde 66.4 yıl Dünyada en az 35 ülkede doğuşta beklenen yaşam süresi kadınlarda 80 yıla ulaşmıştır. Kadınlar erkeklerden ortalama 6-8 yıl daha fazla yaşamaktadır. (DSÖ)

24 Yaşlılık ve Kadın Hastalıklarla uzun bir yol.. Sağlık bakımına ulaşma sorunları –Ülkemizde, tüm okuma yazma bilmeyenlerin % 24’ü 65 yaş üstü nüfustur ve bunun da %74’ü kadındır. –Yaşlı kadınlar yaşlı erkeklerde göre daha fakir ve sosyal güvenceden yoksundurlar.

25 Körlük Körlüğün en önemli nedeni kataraktdır; ve beş ülkedeki çalışmaların sonuçlarına göre kataraktlıların %53- 72’sini kadınlar oluşturmaktadır. Katarakta bağlı körlük, sadece kadınların erkeklerle aynı ameliyat hızlarına sahip olmaları ile %12.5 oranında azaltılabilir. Abou-Garaeb, Lewallen, Bassett  Courtright. Gender and Blindness: a metaanalysis of population based prevalence surveys. Ophthalmic epidemiology 2001; 8:39-56.

26 Olağanüstü Durumlar Kadınlar, daha düşük eğitim oranları ve eğitim yılları, daha çok evde çalıştıkları için, olağanüstü durumlara hazırlık eğitimlerine daha az katılabilirler; risk yaklaşımı ve hazırlık konusunda daha az bilgiye sahiptirler.

27 Hedef: TOPLUMSAL CİNSİYETTE EŞİTLİK Strateji: "Toplumsal cinsiyet bakışının ülkenin ana plan ve programlarına entegre edilmesi" (Gender mainstreaming )

28 Dürüst bir seçim için hepiniz aynı teste tabi tutulacaksınız. Karşıdaki ağaca tırmanmalısınız.

29 Sağlıkta eşitlik Birleşmiş Milletler Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW)- Türkiye 1985 Madrit-2001 –Politik ve teknik bir süreç –Sağlık sistemleri kadın ve erkeklerin biyolojik farklılıkları ve toplumsal cinsiyetleri saptanarak yapılandırılmalı –Toplumsal cinsiyet ile ilgili belirteçler saptanarak veri toplanmalı ve değerlendirilmeli –Toplumsal cinsiyet üzerine araştırmalar desteklenmeli

30 Toplumsal cinsiyetin kadın sağlığına etkileri hakkında bildiklerimiz Anahtar sözcük: “toplumsal cinsiyet” Türk MEDLİNE: 14 Ulaknet Ulusal Tıp Dizini: 3 Key words: “gender identity AND women” PubMed: 1019 YÖNTEM: TOPLUMSAL CİNSİYET ANALİZİ

31 Teşekkürler..


"Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Sağlığı Doç.Dr.Pınar Okyay Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları