Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Türkiye’de Yem Bitkileri Desteklerinin Ekiliş ve Üretim Üzerine Etkisi Ahmet ÇELİK Koordinatör Tarımsal Ekonomi ve Politika Araştırmaları Daire Başkanlığı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Türkiye’de Yem Bitkileri Desteklerinin Ekiliş ve Üretim Üzerine Etkisi Ahmet ÇELİK Koordinatör Tarımsal Ekonomi ve Politika Araştırmaları Daire Başkanlığı."— Sunum transkripti:

1 Türkiye’de Yem Bitkileri Desteklerinin Ekiliş ve Üretim Üzerine Etkisi Ahmet ÇELİK Koordinatör Tarımsal Ekonomi ve Politika Araştırmaları Daire Başkanlığı 17 Eylül 2013 Ankara Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü 1

2 Sunu Planı Tarım Alanlarının Mevcut Dağılımı Yem Bitkileri Ekiliş Alanları ve Tarım Alanları ile Mukayesesi Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvanların Kaliteli Kaba Yem İhtiyacının Hesaplanması Yem Bitkisi Üretiminin Desteklenmesi, Etkileri ve Politika Önerileri 2

3 Türkiye’de Tarım Alanları ve Yıllara Göre Değişimi Yıllar Toplam Alan Ekilen Tarla Alanı Nadas Alanı Sebze bahçeleri Alanı Meyve Alanı Süs Bitkileri Alanı *2013 Yılı TUİK Verileri (x1000) hektar Ekilen Tarla Alanı Nadas Alanı ,3101,8 99,4104,4 96,5103,4 99,6102,7 99,8101,0 96,797,2 93,987,4 91,388,3 89,989,6 90,588,0 87,083,2 85,788, – 2012 yılları arasında nadas alanının, ekilen tarla alanı + nadas alanına oranı incelendiğinde; Nadas alanı ( x 100 ) Nadas alanı + Ekili Tarla Alanı 3 -14,3 -11,2

4 Toplam Tarım Alanları içinde Yem Bitkileri Ekiliş Alanlarının Payı Yıllar Ekilen Tarla Alanı Nadas Alanı Toplam Alan (A) Yem Bitkileri Ekim Alanı (B) % (A/B*100) , , , , , , , , , , , , ,13 *2013 Yılı TUİK Verileri (x1000) hektar 4

5 Ekili Tarla Alanlarının Dağılımı* *2013 Yılı TÜİK Verileri (x1000) hektar Yıllar Tahıllar Patates-Kuru Baklagiller- Yenilebilir Kök ve Yumrular Yağlı Tohumlar İşlenmemiş Tütün Şeker İmalatında Kullanılan Bitkiler Yem Bitkileri Alanı Tekstilde Kullanılan Ham Bitkiler Parfümeri-Eczacılık vb.Bitkiler- Sekerpancarı ve Yem Bitkileri Tohumları , , , , , , , , , , , , , % 71,66,17,40,71,8 11,7 0,00,8 5

6 6 TÜRKİYE’NİN HAYVAN VARLIĞI VE KABA YEM İHTİYACININ HESAPLANMASI

7 Büyükbaş Hayvan Varlığı ve Yıllara Göre Yüzde Değişimi YıllarSığır (Kültür) Sığır (Kültür Melezi) Sığır (Yerli)Manda YıllarSığır (Kültür) Sığır (Kültür Melezi) Sığır (Yerli)Manda 20001,35-1,82-5,15-11, ,66-2,49-3,39-5, ,31-5,68-11,97-12, ,34-1,67-0,65-6, ,702,570,06-8, ,643,251,921, ,703,44-6,28-4, ,90-4,88-3,81-15, ,86-0,24-12,971, ,75-1,09-8,991, ,746,83-5,00-2, ,218,78-1,4415, ,4312,801,2410,04 Bir önceki yıla göre yüzde değişim YıllarSığır (Kültür) Sığır (Kültür Melezi) Sığır (Yerli)Manda ,6697,5196,6194, ,9891,9785,0482, ,4590,4484,4877, ,8092,7684,5471, ,4095,7886,1671, ,4899,0880,7568, ,4894,2577,6858, ,8294,0267,6059, ,1892,9961,5259, ,4499,3558,4558, ,80108,0857,6066, ,48121,9158,3273, Yılı %100 olarak alınmıştır. Yıllar Sığır (Kültür) Sığır (Kültür Melezi) Sığır (Yerli) Manda % Toplam ,643,438,71, ,343,238,11, ,743,936,11, ,643,336,01, ,743,235,01, ,242,734,21, ,342,831,00, ,640,229,50, ,540,726,00, ,440,824,00, ,641,121,50, ,741,019,50, ,541,217,50,8100 Yıllık Yüzde Dağılım 7

8 Küçükbaş Hayvan Varlığı ve Yıllara Göre Yüzde Değişimi YıllarKoyun (Yerli) Koyun (Merinos) Keçi (Kıl)Keçi (Tiftik) YıllarKoyun (Yerli) Koyun (Merinos) Keçi (Kıl)Keçi (Tiftik) ,80-6,98-6,26-23, ,43-1,81-2,23-7, ,63-7,79-2,35-24, ,886,07-0,05-1, ,022,74-2,09-10, ,46-1,36-1,501, ,028,382,37-10, ,2519,09-5,26-8, ,274,90-10,83-17, ,730,88-8,35-7, ,185,7223,273, ,2212,3516,06-0, ,7425,5715,054,64 Bir önceki yıla göre değişim YıllarKoyun (Yerli) Koyun (Merinos) Keçi (Kıl)Keçi (Tiftik) ,5798,1997,7792, ,2990,5495,4869, ,0796,0495,4368, ,1798,6793,4461, ,5797,3392,0462, ,47105,4994,2356, ,36125,6389,2751, ,82131,7879,6042, ,76132,9372,9539, ,38140,5489,9340, ,90157,90104,3840, ,41198,27120,0842, Yılı %100 olarak alınmıştır. -25,24 98,2720,08 -60,59 18,65 2,98 8

9 HAYVANLARIN KABA YEM İHTİYACININ HESAPLANMASI 1.BBHB Yoluyla Hayvanların Kaba Yem İhtiyacının Hesaplanması 2.Günlük Kuru Madde İhtiyacının Tespiti Yoluyla Kaba Yem İhtiyacının Hesaplanması 9

10 BBHB Yoluyla Hayvanların Kaba Yem İhtiyacının Hesaplanması Büyükbaş Hayvan Varlığı (Baş Sığır – 2012)* DişiErkek Büyükbaş Hayvan Varlığı (Baş Manda – 2012)* Dana – Düveİnek BoğaÖküz Kültür Kültür Melezi YerliKültür Kültür Melezi Yerli NOT: Tablolar yılında yayımlanan Mera Yönetmeliği Madde 6’da bahsedilen BBHB normları dikkate alınarak hazırlanmıştır.Mera Yönetmeliği Madde 6’da bahsedilen BBHB normları *2013 Yılı TÜİK Verileri 10

11 Küçükbaş Hayvan Varlığı (Adet Koyun– 2012)* KoyunKeçi KuzuKoyun + KoçOğlakKeçi + Teke AtKatırEşek Diğer Hayvan Varlığı (Adet At–Katır–Eşek– 2012)* NOT: Tablolar yılında yayımlanan Mera Yönetmeliği Madde 6’da bahsedilen BBHB normları dikkate alınarak hazırlanmıştır.Mera Yönetmeliği Madde 6’da bahsedilen BBHB normları *2013 Yılı TUİK Verileri BBHB Yoluyla Hayvanların Kaba Yem İhtiyacının Hesaplanması 11

12 Hayvanların BBHB Yoluyla Kaba Yem İhtiyacının Hesaplanması 12

13 Günlük Kuru Madde İhtiyacının Tespiti Yoluyla Kaba Yem İhtiyacının Hesaplanması Hayvan Irkı Sığır Varlığı (adet)* Günlük Kuru Madde Miktarı (kg) Diyette Kaba Yem Miktarı (kg) Yıllık Kaba Yem Gereksinimi (ton) Kültür Kültür Melezi Yerli Manda Toplam Sığır varlığının kaba yem gereksinimi hesaplanmasında kültür ırkı 600 kg; kültür melezleri 500 kg; yerli ırk 250 kg; manda 400 kg canlı ağırlık olarak alınmıştır. *2013 Yılı TUİK Verileri Sığırların Yıllık Kaba Yem Gereksinimi 13

14 Koyunların Yıllık Kaba Yem Gereksinimi Koyun varlığının kaba yem gereksiniminin saptanmasında yerli 40 kg, merinos 50 kg canlı ağırlık olarak ele alınmıştır. Hayvan Irkı Koyun Varlığı (adet)* Günlük Kuru Madde Miktarı (kg) Diyette Kaba Yem Miktarı (kg) Yıllık Kaba Yem Gereksinimi (ton) Yerli Merinos Toplam *2013 Yılı TUİK Verileri Günlük Kuru Madde İhtiyacının Tespiti Yoluyla Kaba Yem İhtiyacının Hesaplanması 14

15 Keçilerin Yıllık Kaba Yem Gereksinimi Keçi varlığının kaba yem gereksiniminin saptanmasında kıl keçisi 55 kg, Tiftik keçisi 35 kg canlı ağırlık olarak ele alınmıştır. Hayvan Irkı Keçi Varlığı (adet)* Günlük Kuru Madde Miktarı (kg) Diyette Kaba Yem Miktarı (kg) Yıllık Kaba Yem Gereksinimi (ton) Keçi (Kıl) Keçi (Tiftik) Toplam *2013 Yılı TUİK Verileri Günlük Kuru Madde İhtiyacının Tespiti Yoluyla Kaba Yem İhtiyacının Hesaplanması 15

16 Türkiye’de yapılan hayvan yetiştiriciliği için kuru madde bazında yaklaşık olarak yıllık 55 milyon ton kaba yeme gereksinim vardır. Hayvan Varlığı (adet)* Günlük Kuru Madde Miktarı (kg) Diyette Kaba Yem Miktarı (kg) Yıllık Kaba Yem Gereksinimi (ton) Büyükbaş Hayvanlar Küçükbaş Hayvanlar Toplam *2013 Yılı TUİK Verileri Günlük Kuru Madde İhtiyacının Tespiti Yoluyla Kaba Yem İhtiyacının Hesaplanması 16

17 1.Beş Yıllık Kalkınma Planlarında Çayır – Meralar ve Yem Bitkileri 2.Kaba Yem İhtiyacının Halihazırda Karşılanma Durumu 3.Yem Bitkileri Desteklemelerinin, Yem Bitkileri Ekiliş ve Üretim Üzerine Etkisi YEM BİTKİLERİ DESTEKLEMELERİNİN EKİLİŞ VE ÜRETİM ÜZERİNE ETKİSİ 17

18 Yem Bitkileri İçin Üretilen Politikalar  Altıncı Beş Yıllık Kalkınma Planında ( ) (Ormancılık) … erozyon kontrol ve mera ıslah çalışmalarının geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Kaliteli yem arzının artırılması ve çayır-mera arazilerinin işletilmesi esaslarının düzenlenmesi sağlanacaktır. Nadas Alanlarının Daraltılması (NAD) Projesi uygulamalarının devam ettirilerek baklagil ve yem bitkileri ekim alanları artırılacaktır. Beş Yıllık Kalkınma Planlarında Çayır - Meralar ve Yem Bitkileri  Yedinci Beş Yıllık Kalkınma Planında (1996 – 2000) Halen yürürlükte bulunan ve büyük ölçüde ihtiyaca cevap veremez bir durumda olan Arazi Kanununa göre köylerin ortak malı sayılan meraların bilinçsizce kullanımları ve tarla haline dönüştürülmeleri neticesinde alanları daralmış ve vasıfları büyük oranda bozulmuş durumdadır. Ülkemizde toplam ekilebilir alanın yüzde 2,5-3'ü oranında bulunan yem bitkileri ekim alanları ise yeterli düzeye getirilememiştir. Hayvancılığı gelişmiş ülkelerde yem bitkileri ekimleri toplam ekilen alanların yüzde 25-30'unu oluşturmaktadır.... VI’ncı Plan döneminde … hektar (orman içi) mera ıslah faaliyeti gerçekleştirilmiştir. …. VII dönemde 8000 hektar mera ıslahı hedeflenmektedir. …. tüm meraların yetiştiriciye açılmasına ve ıslahına, yemlerin dünya fiyatlarıyla üreticiye verilmesine, yem bitkileri üretiminin artırılmasına ve hayvan hastalıkları ile mücadeleye önem verilecektir. Meraların İyileştirilmesi: Ülkemizde hayvancılığın meralara bağımlı olması nedeniyle, maliyet düşürücü bir unsur olarak meraların önemi büyüktür. Bugüne kadar, meraların tespiti, tahsisi ve amaçlarıyla ilgili olarak Yasal bir düzenleme yapılmamış, bu konudaki düzenlemeler diğer yasalardaki ilgili hükümlere göre yürütülmüştür. Yasal boşluğu doldurmak, mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahsis ve amacına uygun kullanımını düzenlemek amacıyla yeni bir Mera Kanunu çıkarılacaktır.  Sekizinci Kalkınma Planında (2001 – 2005) Hayvansal ürünler üretimi geliştirilecek, toplumun hayvansal protein bakımından dengeli ve yeterli beslenebilmesini sağlamak amacıyla hayvan ıslahı, hayvan hastalık ve zararlılarıyla mücadele ile kaliteli kesif yem ve yem bitkileri üretiminin artırılmasına, meraların ıslahına ve yayım hizmetlerine ağırlık verilecektir. Özel sektör tohumculuğunun teşvik edilmesi sonucu tohumluk üretimlerinde özel sektörün payı 1995 yılında... yem bitkilerinde %11 iken, 1999 yılında … yem bitkilerinde %41 olmuştur. Nadas Alanlarının Daraltılması Projesi uygulama alanında, bakliyat ve yem bitkileri ekim alanları 1995 yılında toplam hektar iken, 1999 yılında hektara ulaşmıştır. (Ormancılık) 1999 yılı sonu itibarıyla Planlı dönemde … 92 bin hektar mera ıslahı çalışması gerçekleştirilmiştir… VIII. Plan döneminde … 30 bin hektar mera ıslahı çalışması yapılması beklenmektedir. Hayvancılığın öncelikli faaliyet dalı olduğu illerde mera ıslahına ve mera yönetimi çalışmalarına önem verilerek önem verilecektir. VII. Plan döneminde, 4342 sayılı Mera Kanunu çıkarılmıştır. Tarım yapılan alanlarda yüzde 3-3,5 oranında yer alan kaliteli kaba yem üretim alanlarının artırılması sağlanacaktır.  Dokuzuncu Kalkınma Planında (2007 – 2013) Türkiye’de, hayvancılık işletmeleri genelde küçük ölçekli olup, birim hayvan başına elde edilen verimler düşük, yem bitkileri üretimi yetersiz ve suni tohumlama sayısı uluslararası ortalamaların altındadır.» Görece katma değeri yüksek ürünler elde edilen hayvancılık faaliyetlerinde; hayvan ıslahına, hayvan hastalık ve zararlılarıyla mücadeleye, meraların ıslahının ve kullanımının düzenlenmesine, kaliteli yem bitkileri üretiminin artırılmasına ve yayım hizmetlerine ağırlık verilerek, AB’ye katılım öncesi rekabet gücünün artırılması hedeflenecektir 18  Onuncu Kalkınma Planında (2014 – 2018)  Özellikle, tarım dışı sektörlerden gelen talep dikkate alındığında tarım, orman, çayır ve mera alanlarında koruma-kullanma dengesinin gözetilmesi önemini korumaktadır.  Türkiye’de hayvancılık işletmeleri genelde küçük ölçekli olup yem bitkileri üretimi ile çayır ve meraların korunma ve ıslahı yetersiz, suni tohumlama sayısı uluslararası ortalamaların altında ve hayvan hareketleri ile hayvan sağlığına yönelik önlemler yeterlilikten uzak bir durumdadır.  Hayvancılıkta etçi tip sığır ve koyun yetiştiriciliğinin geliştirilmesine ağırlık verilecek, bölgesel programların uygulanmasına devam edilecektir.  Çayır ve mera alanlarının tespit, tahdit, tasnif ve ıslah çalışmaları hızlandırılarak daha etkin ve verimli kullanımı sağlanacak, yem bitkisi ihtiyacı üretim ve ürün çeşitliliğindeki artışla karşılanacaktır.

19 Yem Bitkileri İçin Üretilen Politikalar  Hayvancılık sektörünün kaliteli kaba yem ihtiyacının karşılanması, hayvansal ürünlerde önemli artışlar meydana getireceği;  Mera alanlarının bilinçsizce kullanılmaları ve tarla haline dönüştürülmelerinden dolayı vasıflarının önemli derece bozulmuş olduğu ve yem bitkileri ekim alanlarının ise yeterli düzeylerde olmadığı;  1998 yılındaki 4342 Sayılı Mera Kanunu çıkarılana kadar mera ıslahı çalışmaları ile ilgili olarak Ormancılık faaliyetleri içinde ormaniçi mera alanlarının ıslahı konusunda çalışma yapıldığı anlaşılmaktadır. 19

20 Yem Bitkileri İçin Üretilen Politikalar  Gelişmiş ülkelerde %25 – 30 oranında olan yem bitkileri ekiliş alanlarına karşılık Türkiye’de bu oranın 1995 sonuna kadar %2,5 – 3 olduğu (2012 yılı sonu itibariyle ise %9,13 oranındadır) vurgulanmıştır.  Türkiye’de yem bitkileri ekim alanı %25 oranında olduğu varsayılırsa (16,5 milyon dekar x %25) yaklaşık 4,1 milyon hektara tekabül eder. Nadas alanları da dahil edilerek hesap edilirse ( x %25) minimum 5,2 milyon hektar yem bitkileri ekiliş alanı demektir.  Yem bitkileri tohumluk ihtiyacının karşılanmasında özel sektörün payı 1995 yılında %10 civarında iken 2011 yılında %54 olarak gerçekleşmiştir. Yem bitkileri desteklemelerinden sonra tohumluk ihtiyacı daha fazla artmıştır. 20

21 Türkiye’de Kaba Yem İhtiyacında Mevcut Durum  Türkiye’de Meraların Mevcut Durumu ve Meraların Kaba Yem İhtiyacını Karşılama Durumu  Yem Bitkileri Ekiliş ve Üretim Miktarları ve Kaba Yem İhtiyacını Karşılama Durumu Satın alınan yemle sürdürülmeye çalışılan hayvancılık; evde yemek pişe(bili)rken her gün lokantada yemek yemeye benzer. 21

22 Mera Alanlarının Mevcut Durumu Türkiye’nin Mera Alanları: 14,6 Milyon hektar Meralardan elde edilen kaba yem: 10 milyon ton Türkiye’nin yıllık kaba yem ihtiyacı: 55 milyon ton Kaba yem ihtiyacı (açığı): 45 milyon ton 22

23 Mera Alanlarının Mevcut Durumu (500 kg canlı ağırlığında) Bir BBHB İçin: 1,2 hektar mera alanı bulunmaktadır. 1,2 hektar alandan ortalama 750 kilo kuru ot alınır. 4,5 ton kuru ot ihtiyacı vardır. 4,5 ton kuru ot için 9 hektar mera alanı gereklidir. Yaklaşık 3,5 ton kaba yem veya Yaklaşık 7,8 hektarlık mera alanı gereklidir. 23

24 Yıllara Göre Türkiye’de Yem Bitkileri Ekiliş ve Üretim Miktarları YıllarEkim Alanı (Hektar) Kaba Yem Üretimi (ton) * ** yılına göre 2012 yılında toplam yem bitkileri ekim alanı yaklaşık 6 kat, kaliteli kaba yem üretimi ise yaklaşık 7 kat artmıştır. (*) Kaliteli Kaba Yem Üretimi 2010 yılına kadar kuru ot ve yeşil ot değerlerinin toplamı olarak alınmıştır yılında ise kuru ot üretim miktarları yerine sadece üretilen yeşil ot üretim miktarları verildiğinden kaba yem üretiminde önemli bir miktarda artış görünmektedir. (**) 2012 yılında hayvan yemi için hububat (buğday, arpa, çavdar, tritikale yeşil otları) ve yem şalgamı «saman ve ot» başlığı altında ele alınmıştır. 24

25 Türkiye’de Karma Yem Üretimi YILLARI YEM CİNSLERİNE GÖRE KARMA YEM ÜRETİMLERİ (TON) YEM CİNSLERİ Toplam Broiler Yemleri Toplam Yumurta Yemleri Toplam Diğer Kanatlı Yemleri KANATLI YEMLERİ TOPLAMI B. VE KB. YEMLERİ TOPLAMI DİĞER YEMLER TOPLAMI GENEL TOPLAM

26 Dünya’da Karma Yem Üretimi Dünyada yem denince akla karma yem gelmektedir. Üretimi eskilere dayanan karma yemlerin ilk endüstriyel üretimi 1800’lerin sonunda ABD’nin Missouri eyaletinde başlamıştır ve aynı İşletme halen üretimine devam etmektedir. Dünyada karma yem sektörüne yönelik ilk düzenlemeler 1916 ve 1920 yılları arasında yapılmıştır. Güvenli yem için güvenli yem üretimi kavramı 2000’li yıllarda oluşmuştur. – İngiltere’de hayvansal kökenli yem katkılarından dolayı olduğu düşünülen BSE (deli dana) hastalığının aynı tarihlerde çıkması süreci önemli miktarda etkilemiştir. 26

27 Dünya’da Karma Yem Üretimi 27

28 Ülkemiz tarihinde ilk karma yem üretimi 1950’li yıllarda gündeme gelmiştir. İlk girişim özel sektör tarafından 1955 yılında Kartal Kesif Yem fabrikasının kurulması ile gerçekleşmiştir. 1956’da devlet teşekkülü olarak Yem Sanayi Türk A.Ş kurulmuş ve özelleştirildiği 1996 yılına kadar Türkiye sathında yem fabrikalarının kurulmasına katkıda bulunmuştur. İlk yem fabrikaları 1958 yılında Ankara ve Konya, 1959 yılında Erzurum ve 1960 yılında İstanbul’da kurulan yem fabrikalarıdır yılında ilk yasal düzenleme ile 1734 sayılı Yem Kanunu ve 1974 yılında ise Yem Yönetmeliği çıkarılmıştır tarihinde «Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu» çıkarılmıştır tarihinde «Yem Hijyeni Yönetmeliği» çıkarılmıştır. 28 Türkiye’de Karma Yem Üretimi

29 Türkiye Yem Sektörünün Tarihsel Gelişimi 29

30 30 Türkiye Yem Sektörünün Tarihsel Gelişimi -2

31 Kaba Yem İhtiyacının Karşılanması Hakkında… 2012 yılı rakamları ile yaklaşık 1,8 milyon hektar yem bitkileri ekim alanından 34,5 milyon ton yeşil ot elde ediliyorsa; 5,2 milyon hektar yem bitkileri ekim alanı için yaklaşık 100 milyon ton yeşil ot elde edilebilecektir. Halihazırda kuru ot/yeşil ot oranı yaklaşık ¼ oranında kabul edilmekte olup 25 milyon ton kuru ot elde edilir; Yetiştirildiği bölgeye adaptasyon kabiliyeti iyi, kalite ve verimi yüksek sertifikalı yem bitkileri tohumu kullanılması halinde; kuru ot/yeşil ot oranı 1/3 kabul edilirse 35 milyon ton kuru ot elde edilebilir demektir. Meralardan elde edilen ortalama 10 milyon ton ile beraber 45 milyon ton olan kaba yem ihtiyacımız karşılanmış olmaktadır. (Hayvan varlığımızın değişmediği varsayılmaktadır.) Yani ihtiyaç duyulan miktar; hem yem bitkileri ekilen alanlardan daha fazla verim alınmasıyla hem de meraların ıslah edilmesiyle elde edilebilmektedir yılı rakamları ile yaklaşık 1,8 milyon hektar yem bitkileri ekim alanından 34,5 milyon ton yeşil ot elde ediliyorsa; 5,2 milyon hektar yem bitkileri ekim alanı için yaklaşık 100 milyon ton yeşil ot elde edilebilecektir. Halihazırda kuru ot/yeşil ot oranı yaklaşık ¼ oranında kabul edilmekte olup 25 milyon ton kuru ot elde edilir; Yetiştirildiği bölgeye adaptasyon kabiliyeti iyi, kalite ve verimi yüksek sertifikalı yem bitkileri tohumu kullanılması halinde; kuru ot/yeşil ot oranı 1/3 kabul edilirse 35 milyon ton kuru ot elde edilebilir demektir. Meralardan elde edilen ortalama 10 milyon ton ile beraber 45 milyon ton olan kaba yem ihtiyacımız karşılanmış olmaktadır. (Hayvan varlığımızın değişmediği varsayılmaktadır.) Yani ihtiyaç duyulan miktar; hem yem bitkileri ekilen alanlardan daha fazla verim alınmasıyla hem de meraların ıslah edilmesiyle elde edilebilmektedir. 31

32 Kaba Yem İhtiyacının Karşılanması Hakkında…  Yem bitkileri üretimi ile ilgili olarak;  Hayvansal üretimin önemli girdilerinden biri olmasının yanısıra toprakların fiziksel ve kimyasal özelliklerine, kendisini takip eden kültür bitkilerinin verim ve kalitesine olumlu etkilerde bulundukları bilinmektedir.  Ayrıca kışlık olarak yetiştirilen tahılların ardından ana ya da ikinci ürün olarak silajlık mısır, sorgum veya sorgum-sudan otu melezi yetiştirilmesi,  Pamuk, ayçiçeği, çeltik ve şeker pancarı gibi yazlık ürünlerin hasadından sonra kış döneminde uygun fiğ türlerinin yalın yada karışım olarak ekim nöbetine dahil edilmesi,  Buğdaygil yem bitkileri, yemlik pancar veya üçgül gibi alternatif yem bitki türlerinin ürün desenine alınması, yem bitkileri yetiştiriciliğinin ekim nöbeti sistemleri içine yerleştirilmesi ve bu kapsamda desteklenmesi önerilmektedir.  Çayır ve Meralar ile ilgili olarak;  Büyükbaş hayvan varlığı nicelik olarak azalsa da nitelik olarak artmıştır; özellikle kültür ırkı melezi ırklarının son 10 yılda önemli artışı ile beraber kantitatif yapılan hayvancılıktan kalitatif hayvancılığa geçilmiştir. Böylelikle meralarda otlatma süresi azalmıştır.  Ayrıca koyun ve keçi varlığındaki son 20 yılda önemli bir azalış olmasıyla mera alanları üzerindeki baskı azalmıştır. Buna rağmen çayır – mera alanlarının iyi evsafta olmaması; halen faydalanılabilir kaba yem miktarının az olması, bu kaynaklardan bilinçsiz faydalanıldığını akla getirmektedir.  Yem bitkileri üretimi ile ilgili olarak;  Hayvansal üretimin önemli girdilerinden biri olmasının yanısıra toprakların fiziksel ve kimyasal özelliklerine, kendisini takip eden kültür bitkilerinin verim ve kalitesine olumlu etkilerde bulundukları bilinmektedir.  Ayrıca kışlık olarak yetiştirilen tahılların ardından ana ya da ikinci ürün olarak silajlık mısır, sorgum veya sorgum-sudan otu melezi yetiştirilmesi,  Pamuk, ayçiçeği, çeltik ve şeker pancarı gibi yazlık ürünlerin hasadından sonra kış döneminde uygun fiğ türlerinin yalın yada karışım olarak ekim nöbetine dahil edilmesi,  Buğdaygil yem bitkileri, yemlik pancar veya üçgül gibi alternatif yem bitki türlerinin ürün desenine alınması, yem bitkileri yetiştiriciliğinin ekim nöbeti sistemleri içine yerleştirilmesi ve bu kapsamda desteklenmesi önerilmektedir.  Çayır ve Meralar ile ilgili olarak;  Büyükbaş hayvan varlığı nicelik olarak azalsa da nitelik olarak artmıştır; özellikle kültür ırkı melezi ırklarının son 10 yılda önemli artışı ile beraber kantitatif yapılan hayvancılıktan kalitatif hayvancılığa geçilmiştir. Böylelikle meralarda otlatma süresi azalmıştır.  Ayrıca koyun ve keçi varlığındaki son 20 yılda önemli bir azalış olmasıyla mera alanları üzerindeki baskı azalmıştır. Buna rağmen çayır – mera alanlarının iyi evsafta olmaması; halen faydalanılabilir kaba yem miktarının az olması, bu kaynaklardan bilinçsiz faydalanıldığını akla getirmektedir. 32

33 Yem Bitkisi Üretiminin Desteklenmesi ve Etkileri Yem Bitkisi Destekleri Yurtiçi Sertifikalı Tohumluk Kullanımı (TL/dekar) ve Üretiminin (TL/kg) Desteklenmesi Ürün bazında Destekler (TL/dekar) Destekleme Politikalarının Ekiliş ve Üretim Üzerine Etkisi 33

34 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan ‘Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında Karar’ ile ilgili olarak Tarım Bakanlığı, çok yıllık ve tek yıllık yem bitkileri üretimine ve yapay mera tesisine yönelik projeleri, belirli şartlar altında desteklenmeye başlamıştır. Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında Uygulama Esasları Tebliği (Tebliğ No: 2006/9) tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu tebliğin amacı; ülkemiz hayvancılığının geliştirilmesi ve hayvansal üretimin artırılmasıdır.  Bu desteklemeden Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) kayıtlı olan ve çok yıllık ve/veya tek yıllık yem bitkileri üreten üreticiler yararlanacaklardır.  Desteklenecek yem bitkileri yonca, korunga, fiğ, Macar fiği, burçak, mürdümük, silajlık mısır, sorgum, sudan otu, sorgum- sudan otu melezi, hayvan pancarı, yem şalgamı, fiğ veya Macar fiği tahıl karışımı ve yapay çayır-meralardır.  Yem bitkisi üretim desteği alan üreticiler silaj makinesi, çayır biçme makinesi, mibzer, balya makinesi alımlarında fatura bedelinin % 50’si kadar desteklenmektedir. Yem Bitkisine Yönelik Desteklemeler 34

35 Yurt içinde üretilip sertifikalandırılan sertifikalı buğday, arpa, tritikale, yulaf, çavdar, çeltik, nohut, kuru fasulye, mercimek, susam, yerfıstığı, kolza (kanola), aspir, patates, soya, yonca, korunga ve fiğ tohumluklarını bitkisel üretim faaliyetinde kullanan ÇKS’ye kayıtlı çiftçilere destekleme ödemesi yapılır. Yurt İçi Sertifikalı Tohum Kullanım Desteği YoncaKorunga, Fiğ TL/da3 TL/da TL/da3 TL/da TL/da3 TL/da TL/da3 TL/da TL/da3 TL/da TL/da5 TL/da Yem Bitkisine Yönelik Desteklemeler 35 Desteklemeye tabi arazi miktarı, faturada belirtilen tohumluk miktarının her bitki türü için belirtilecek ekim normuna bölünmesi ile: Korunga, fiğ: 10 kg/dekar Yonca : 2,5 kg/dekar

36 Yurt İçi Sertifikalı Tohum Üretim Desteklemesi, 2006…… Korunga, fiğ0,50 TL/kg Yonca1,50 TL/kg Bakanlıkça tohumculuk kuruluşu olarak kabul edilen ve ÇKS’ye kayıtlı arazilerde sertifikalı yem bitkileri tohumluğu üreten/ürettiren özel sektör tohumculuk kuruluşlarına, sertifikalandırdıkları tohumluklar için, kg başına destekleme ödemesi yapılmaktadır. Yem Bitkisine Yönelik Desteklemeler 36 İthalatİhracat Miktarı (Ton) Parasal Değer (000 $) Miktarı (Ton) Parasal Değer (000 $) Türkiye’nin Yem Bitkisi Tohumluk İthalat ve İhracatı

37 Yem Bitkileri Tohumluk Üretimi Kamu Özel Toplam Özel Sektör Yüzdesi Kamu kuruluşların genelde, özel sektör için cazip olmayan buğday, arpa, pamuk ve yem bitkileri gibi kendine döllenen bitkilerin tohumluklarının üretimini ön planda tutarken, Özel tohumculuk kuruluşları ise; mısır, ayçiçeği ve sebzelerin melez çeşitlerinin tohumlukları ile patates ve çimlerin sertifikalı tohumluklarının üretimlerini gerçekleştirmektedir. Yem bitkisi üretimi “Doğrudan Gelir Desteği” kapsamına alınması, üreticileri yem bitkileri yetiştiriciliğine yöneltmiştir. Ekim alanlarının genişlemesi nedeniyle yonca, korunga ve fiğ başta olmak üzere tüm yem bitkilerinde tohumluk ihtiyacı artmıştır. Yıllara Göre Kamu ve Özel Sektör Tohumluk Üretimi (Ton) (Özel Sektörün Payı %)

38 Yıllar İtibariyle Ortalama Yem Bitkisi Desteklemeleri (TL/dekar) Yem Bitkileri Yonca (sulu) Yonca (Kuru) Korunga Tek Yıllık Yem Bitkileri Silajlık Tek Yıllık Yem Bitkileri Silajlık Mısır (sulu) Silajlık Mısır (kuru) Yapay Çayır Mera Not: 2000 – 2005 yılları arasında desteklenen yem bitkileri birim fiyatları maliyetler göz önüne alınarak İl Müdürlükleri tarafından belirlenmekte idi. Tabloda bulunan değerler ortalama değerlerdir. Kaynak: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, BÜGEM 38

39 Yıllar Yonca (ha) Korunga (ha) Fiğ (ha) Diğer Tek Yıllık Yem Bitkileri (ha) Yapay Çayır Mera (ha) Silajlık Mısır (ha) Diğer Tek Yıllık Silaj Yapımı (ha) Ekim Alanı Toplamı (ha) Çiftçi Sayısı Destekleme Tutarı (Milyon TL) , , , , , , , , , , , , ,9 Kaynak: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, BÜGEM Yıllar İtibariyle Yem Bitkileri Destekleme Tutarları 39

40 Yonca Ekilişinde Desteklemelerin Yıllara Göre Etkisi Yıllar Yonca (TL/Dekar)**Yonca (hektar) SuluKuru Ekilen Alan* Desteklenen Alan** ?? *TÜİK Verileri **Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Verileri 40

41 Yıllar Korunga** (TL/dekar) Korunga (hektar) Ekilen Alan* Desteklenen Alan** *TÜİK Verileri **Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Verileri Korunga Ekilişinde Desteklemelerin Yıllara Göre Etkisi 41

42 Yıllar Tek Yıllıklar ** (TL/dekar) Fiğ (hektar) Ekilen Alan* Desteklenen Alan** *TÜİK Verileri **Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Verileri Fiğ Ekilişinde Desteklemelerin Yıllara Göre Etkisi 42

43 Silajlık Mısır Ekilişinde Desteklemelerin Yıllara Göre Etkisi Yıllar Silajlık Mısır** (TL/Dekar) Silajlık (Hektar) SuluKuru Ekilen Alan* Desteklenen Alan** *TÜİK Verileri **Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Verileri 43

44 Sonuç ve Öneriler  Türkiye’de yem bitkileri üretimi ve tohumluk üretimi yetersizdir.  Yem bitkileri üretimi, desteklemelerle beraber artmıştır, (+)  Çiftçiler, yem bitkisi desteği almak için üreticilik yapmıştır, (+ -)  Hayvansal üretim yapmadan üretilen yem bitkilerinin pazarlama/satış sorunu ortaya çıkmıştır. (-)  «Nadas Alanlarının Daraltılması» Projesi benzeri projeler yürütülmelidir,  Ara ziraati olarak Yem Bitkileri ekilişlerine destekleme verilmelidir 44

45  Üretilen yem bitkilerinin değerinde pazarlanması ve takibi imkanını sunacak ot-silaj borsalarının kurulması ve yaygınlaştırılması gerekmektedir. 45 Sonuç ve Öneriler

46  Yem Bitkisi Desteklemelerinin amacına uygun kullanımını sağlamak için ;  Yem bitkisi üreten işletmelerde, hayvan varlığı ve muhasebe kaydı tutmasına göre ilave destek verilmelidir. 46

47 Türkiye’de Hayvancılık ve Hayvan Yemleri Çalıştayı  Yem Bitkisi tohumluk üretim desteklerinin artırılması,  Kendi kaba yemini üreten işletmelere daha fazla destek verilmesi, her işletme ihtiyaç duyduğu yem bitkisinin en az 1/3’ünü kendi üretmeli, 47

48  Yeşil kaba yemlerin destekleme kapsamına alınması (Tritikale, çavdar, arpa gibi ürünlerin silaj desteğine alınması),  Yem bitkileri ekiliş alanlarını artırmak için ekiliş alanlarına göre desteklerin kademeli olarak artırılması (1-10 da için 10TL, da için 20 TL, da için 30 TL gibi),  Silaj yapımının yaygınlaştırılması ve yeni silaj yapım tekniklerinin (balya silajı gibi) öğretilmesi 48 Türkiye’de Hayvancılık ve Hayvan Yemleri Çalıştayı

49 İlgiyle izleyen ve dinleyen herkese; Teşekkür Ederim!… Sorular ve önerileriniz için: 49


"Türkiye’de Yem Bitkileri Desteklerinin Ekiliş ve Üretim Üzerine Etkisi Ahmet ÇELİK Koordinatör Tarımsal Ekonomi ve Politika Araştırmaları Daire Başkanlığı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları