Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 Temel Devre Elemanları: 1- Kompresör 2- Kondenser 3- Genleşme Elemanı 4- Evaporatör Devre Elemanları.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 Temel Devre Elemanları: 1- Kompresör 2- Kondenser 3- Genleşme Elemanı 4- Evaporatör Devre Elemanları."— Sunum transkripti:

1 1 Temel Devre Elemanları: 1- Kompresör 2- Kondenser 3- Genleşme Elemanı 4- Evaporatör Devre Elemanları

2 2 Kompresörler: Devre Elemanları Burada, evaporatörde buharlaşırken ısı emen gaz haldeki soğutucu akışkan sıkıştırarak, yüksek sıcaklık ve basınç altında kondensere gönderilir.

3 3 Açık Tip pistonlu kompresörler: Hareket kaynağı olarak kullanılan motoru gövde içinde yer almayan kayış-kasnak veya aküple bağlkantılı olarak kullanılan kompresör tipidir. Yarı açık (semi-hermetik) kompresörler: Elektrik motoru ve sıkıştırma mekaniği aynı gövde içinde bulunan ve ihtiyaç halinde açılabilen flanşlı bağlantıya sahip, yekpare gövdeli kompresör tipidir. Hermetik kompresörler: Elektrik motoru ve mekaniği kaynakla birleştirilmiş gövde içinde bulunan tamiri mümkün olmayan kompresör tipidir. Devre Elemanları

4 4 Sıkıştırmasına Mekaniğine göre sınıflandırma Yapısına göre sınıflandırma Kullanım Alanı Pistonlu tip Açık Tip Klima ve Soğutma Yarı Hermetik Hermetik Dönel (Rotatif-Rotary) TipHermetik VidalıTip Açık Yarı Hermetik Turbo (Santrifüj) TipYarı HermetikKlima Salyangoz ( scroll ) TipHermetikKlima Kompresörler:

5 5 Devre Elemanları Açık tip Yarı Hermetik tip Hermetik tip Kompresörlerin yapılarına göre tipleri:

6 6 Piston ve silindir mekanizmalarını kullanarak sıkıştırma işlemini sağlayan kompresördür. Piyasadaki kompresörlerin yaklaşık %90’ı pistonlu tiplerden oluşur. Çok geniş bir kapasite kullanım aralığına sahiptir ( kW). Açık, kapalı (hermetik) ve yarı hermetik tipleri bulunmaktadır. Sıkıştırma işlemi krank biyel mekanizması ile sağlandığından çok yüksek devirlere çıkılamaz, yan atalet kuvvetleri nedeniyle aşınma ve kayıplar artar. Ancak bakım ve tamirleri kolay ve ucuz oldukları için çok fazla tercih edilmektedirler. Devre Elemanları Pistonlu kompresörler:

7 7 Paletli (dönel) kompresörler: Bu kompresör bir rotora sahip silindirik gövdeden oluşur. Rotor üzerinde gövde içine temas eden hareketli kanatçıklar mevcuttur. Rotor gövde içine eksenden kaçık yerleştirildiğinden dönme hareketi sonucunda soğutucu akışkan buharı genişleyen hacimden emilir, daralan hacimden sıkıştırılır. Motor çıkış güçleri kW arasındadır. Büyük kompresörler ondan fazla kanata sahiptir. Bu kompresörler büyük tesisler için (booster) ve küçük ev tipi soğutucu ve klima uygulamalarında kullanılmaktadır. Dönel kompresörlerin bir değişik biçimi sabit tek kanatlı tipler olup standart vakum pompalarında kullanılır. Devre Elemanları

8 8 Pistonlu tip Dönel (paletli) tip

9 9 Vidalı (helisel) kompresörler: Bu tip kompresörler vida dişine benzeyen ikiz çalışan helisel rotor grubuna sahiptir. Vidalardan biri loblara (diş çıkıntısı), diğeri ise lob boşluklarına sahiptir. Rotorlar gövde içine hassas olarak yerleştirilmiştir. Rotorlardan biri motora bağlı olup diğerini de hareketlendirir. Soğutucu akışkan buharı rotorlar üzerindeki lob boşluklarından taşınarak sıkıştırılmış olur. Eskiden bu tip kompresörlerin büyük tesisler için yalnızca açık ve yarı hermetik tipleri mevcuttu. Günümüzde küçük ticari sistemler için hermetik tipleri de geliştirilmiştir Devre Elemanları

10 10 Santrifüj kompresörler: Bu tip kompresör genellikle büyük klima santrallerinde kullanılır. Açık ve yarı hermetik tipleri mevcuttur ve soğuk su üretirler. Buhar yüksek devirde dönen çarkın merkezinden emilir ve merkezkaç kuvvet ile çıkış tarafına atılır. Çarkın dışında salyangoz biçimindeki zarf yardımıyla buhar basınçlı olarak basma tarafına yönlendirilir. Bu kompresörlerin sıkıştırma oranı yüksek değildir ancak buhar debisi yüksektir. Devre Elemanları

11 11 Devre Elemanları Vidalı (helisel) tip Santrifüj tip

12 12 Scroll kompresörler: Bu oldukça yeni bir kompresör tipi olup daha çok küçük tip split iklimlendirme cihazlarında kullanılır. Her biri spiral (scroll) şeklinde olan iki metal levhadan oluşur. Levhanın biri sabit diğeri ise dönme hareketi yapar. İki spiral alın alına dönerken buhar spiralin merkezine doğru sıkıştırılır. Devre Elemanları

13 13 Mobil sistemlerde kullanılan kompresörler: Devre Elemanları Araçlarda çoğunlukla klima için tasarlanmış küçük kütleli akışkanlarla çalışmaya uyumlu alüminyum gövdeden imal edilmiş çoğunlukla pistonlu tip kompresörler kullanılır. Dairesel hareketi doğrusala çevirmek için çalkantı plakası kullanılmıştır. Gelişen teknolojiyle birlikte günümüzde mobil klima uygulamalarında, pistonlu araç kompresörleri yerini paletli ve scroll tip araç klima kompresörlerine bırakmaktadır.

14 14 Devre Elemanları Çalkantı plakalı (yalpalı) pistonlu klima kompresörü:

15 15 Devre Elemanları Paletli tip araç klima kompresörü:

16 16 Devre Elemanları Sliding vane tip araç klima kompresörü:

17 17 Devre Elemanları Scroll tip araç klima kompresörü :

18 18 Devre Elemanları Manyetik kavrama: Araç klima sistemleri hareketini motor kank milinden alır.Klima çalışmadığı zamanlarda kompresörü devre dışı bırakmak için manyetik kavrama sistemleri geliştirilmiştir. Açık kavrama Kapalı kavrama

19 19 Devre Elemanları Kangal Bağlantı M12 Kompresör flanşı Çalışma boşluğu Rondela M16 Kasnak Kavrama diski Rulman Rotor Kompresör krank mili kangal Çalışma boğluğu Kavrama diski Rulman Bağlantı M12 Rondela M16 Kompresör krank mili Kasnak/Rotor Kompresör flanşı

20 20 Kondenserler: Kompresör tarafından gönderilen yüksek basınçlı gaz haldeki soğutucu akışkanın, sıvı hale geçebilmesi için çevreye ısı vererek soğutulması gerekir. Bu soğuma sonucunda soğutucu akışkan sıvı hale geçer. Devre Elemanları

21 21 Soğutma çevriminde yüksek sıcaklık ve yüsek basınçtaki soğutucu akışkanın enerji vererek gaz fazdan sıvı faza geçtiği ısı değiştirgecidir. Kondenser Tipleri: 08/2005 Su Soğutmalı Kondenser Su Soğutmalı Kondenser Hava Soğutmalı Kondenser Hava Soğutmalı Kondenser Çift Boru Tipi Zarf Boru Tipi Kanatlı Boru Tipi Kanat Boru Tipi Devre Elemanları

22 22 Devre Elemanları Su Çıkış Su Giriş Soğutucu Giriş Soğutucu Çıkış Soğutucu Su Dış Boru İç Boru Çift boru tipi su soğutmalı kondenser:

23 23 Devre Elemanları t 2 R 134a = +70°C, 15 bar tc = +50°C, 15 bar t c = +58°C, 15 bar t c Alt soğutma zonunun sonu Sıvılaştırıcı zonunun sonu +25°C Soğutucu madde sıcaklığı Kızdırma zonunun sonu

24 24 Devre Elemanları Su Çıkış Su Giriş Soğutucu Çıkış Soğutucu Giriş Soğutucu girişi Soğutucu çıkışı Su girişi Su çıkışı Zarf boru tipi su soğutmalı kondenser:

25 25 Devre Elemanları Cebri hava soğutmalı kanatlı borulu kondenser:

26 26 Devre Elemanları Alüminyum hava lamelleri 2 Mekanik boru bağlantısı 3 Ses ötesi lehimleme

27 27 Devre Elemanları Cebri hava sürkilasyonlu kanat borulu kondenser:

28 28 Devre Elemanları Genleşme elemanı fonsiyonları: 1- Soğutma çerimindeki akışı düzenlemek. 2-Soğutucu akışkanın evaporatörde istenen düşük basınçta buharlaşmasını ve ayni zamanda kondenserde yüksek basınçta yoğuşmasını sağlamak için, sistemin alçak ve yüksek basınç tarafları arasındaki basınç farkını korumak. Genleşme elemanı :

29 29 1- Kılcal boru (kapilari) 2-Otomatic genleşme valfi 3-Elektronik genleşme valfi 4-Termoelektrik genleşme valfi 5-Termostatik genleşme valfi 6-Alçak basınç flotörü 7-Yüksek basınç flotörü Devre Elemanları Genleşme elemanı çeşitleri:

30 30 Devre Elemanları Kılcal boru Otomatik genleşme valfi

31 31 Otomobil klimalarında kullanılan otomatik genleşme valfi Devre Elemanları

32 32 Devre Elemanları Su geçirmez kılıf Puls Motor Evaporatör Kondenser Ana Gövde Dişli Valf Çalışırken : 0 ~ 2000puls (tam açık) Kapalı iken: 0 puls (tam kapalı) Elektronik genleşme valfi:

33 33 Devre Elemanları Termoelektrik Genleşme Valfleri:

34 34 Termostatik Genleşme Valfi : Otomatik genleşme valfleri evaporatörde sabit basınç elde etmek için kullanılılırken, termostatik genleşme valfleri ise evaporatör çıkışında sabit bir aşırı ısınma miktarı elde etmek için kullanılır. İki tip termostatik genleşme vanası vardır: 1- İçten dengeli tip 2- Dıştan dengeli tip Devre Elemanları 1- Kılcal kuyruk 2- dıştan genge hattı 3- sıvı girişi 4- sıvı-gaz çıkışı

35 35 İçten Dengeli Termostatik Genleşme Valfi Yükteki değişimlere bağlı olarak açma oranı otomatik olarak değişir ve geçen akışkan miktarı ayarlanır. Böylece kompresöre akışkanın likit / kızgın girmemesi sağlanır. Valfin açıklık oranı aşağıdaki üç kuvvetin dengesiyle belirlenir. P 1 - Hissedici tüpteki gaz basıncı P 2 - Evaporatör buharlaşma basıncı P 3 - Superheat ayar yayı kuvveti P 1 =P 2 +P 3 olduğuğu durumda, valf akışı dengeli durumda kontrol eder. Yük artarsa hissedici içindeki akışkan sıcaklığı artar ve P 1 >P 2 +P 3 olur. Böylece diyafram aşağıya doğru hareket ederek valfin daha çok açılmasını sağlar. Yük azalırsa hissedicideki basınç düşer, P 1


36 36 08/2005 Dıştan Dengeli Termostatik Genleşme Valfi Akışkan evaporatörden geçerken bir miktar basınç düşümü olur. İçten dengeli temostatik genleşme vanası olması durumunda evaporatördeki basınç düşümü büyük olursa cıkıştaki super heat miktarı artar ve kompresöre aşırı kızgın soğutucu gelir. Evaporatördeki basınç düşümünü telafi etmek için dıştan dengeli termostatik genleşme valfi kullanılır. Bu valfte dahili dengeleme açıklığı kaldırılmıştır ve diyafram altındaki basınç, P 2, evaporatör çıkışından alınmıştır. Klima soğutma sistemlerinde en çok kullanılan tiptir. Evaporatör Kondenserden P1P1 P3P3 P2P2 Devre Elemanları

37 37 08/2005 Devre Elemanları Uygun Bulb Montajı :

38 38 Devre Elemanları Otomobillerde kullanılan Termostatik Genleşme Valfi

39 39 Devre Elemanları

40 40 Devre Elemanları

41 41 Evaporatörler: Soğutma çevriminde düşük sıcaklık ve düşük basınçtaki soğutucu akışkanın enerji alarak sıvı fazdan gaz fazına geçtiği ısı değiştirgecidir. Evaporatör çeşitleri: Devre Elemanları Su Soğutan Evaporatör Su Soğutan Evaporatör Hava Soğutan Evaporatör Hava Soğutan Evaporatör Boru- Boru Tipi Zarf Boru Tipi Kanatlı Boru Tipi Kuru Expansion Zarf Boru Tipi Evaporatif Zarf Boru Tipi

42 42 Devre Elemanları Kısma elemanı Sıvı soğutma maddesi + 45° Buhar biçiminde kızdırılmış soğutucu madde 2 bar - 0°C Buharlaştırma zonunun başlangıcı Buharlaştırıcı sonu 2 bar + 4° - 0°C Buharlaştırma zonunun sonu Kızdırma zonunun başlangıcı

43 43 Boru – boru tipi evaporatör Devre Elemanları Su Çıkış Su Giriş Soğutucu Giriş Soğutucu Çıkış Soğutucu Su Dış Boru İç Boru

44 44 Zarf – boru tipi Evaporatörler Devre Elemanları Su Çıkış Su Giriş Soğutucu Giriş Soğutucu Çıkış Dış Boru İç Boru

45 45 Evaporatif zarf tipi Evaporatör Devre Elemanları Su Soğutucu Giriş Soğutucu Çıkış

46 46 Kanatlı Borulu Evaporatör Devre Elemanları

47 47 Sıvı deposu: Kondenser ve genleşme elmanı arasında kullanılır. Genleşme elemanına yalnızca sıvı gönderir. Ayrıca fazla gazı depolamak için de kullanılır. Sistemde dolaşan gaz miktarı aşağıdaki faktörlere bağlı olarak değişir: 1- İç ve dış ünite arasındaki boru boyu 2- Çalışma sıcaklıkları Genleşme elemanı olarak kılcal boru kullanılan sistemlerde kullanılmaz. Yardımcı Devre Elemanları

48 48 Pislik Tutucu (Filtre) Kurutucular: Pislik tutucu ve kurutucu normalde kondenser ile kılcal boru veya termostatik genleşme vanası arasına yerleştirilmiştir. Üretim ya da montaj esnasında soğutma çevrimine giren nem, toz gibi pislikleri tutmaya yarar. Kılcal borunun veya termostatik genleşme vanasının çıkışındaki düşük sıcaklık bölümünde, sisteme kaçan nem, donma eğilimi gösterir ve soğutucu akışkanın düzenli akışını engelleyerek hidrolize veya elektrik arızasına neden olur. Toz ise kılcal borunun ve termostatik genleşme vanalarının tıkanmasına neden olur. Yardımcı Devre Elemanları Adsorbsiyon yoluyla nemi ve asidi tutan maddelerin en çok tercih edilenleri: Aktif Alumunia (Alüminyumoksit) moleküler süzgeç Aktif Karbon moleküler süzgeç Silikajel, moleküler süzgeç

49 49 Yardımcı Devre Elemanları Kapasite Kcal/h Kurutucu hacmi Cm Soğutucu sistemde kullanılan kurutucu maddeler temiz olmalı, kırılıp küçük parçalara ayrılmayacak bir sertliğe sahip olmalı ve geniş bir zaman dilimi içinde yeterince su emme yeteneği olmalıdır. Filtre – kurutucuların rutubet emme kapasiteleri kurucu iç hacmi ile belirlenir.Kurutucular sisteme bağlanıncaya dek ağızları kapalı tutulmalıdır. Şayet kurutucu yeni ancak, uçları uzun süre açık kalmışsa º C sıcaklıkta 2 saat ısıtılarak uçları kapatılır ve soğuması sağlanır.Böylelikle yeniden kullanılabilir.

50 50 Yardımcı Devre Elemanları Silika JelMoleküler kurutucular YapısıSiO2Nh2OSentetik Zeorit Görünüş Kurutma öncesiYarı – saydamSaf kristal Kurutma sonrası Durumunda değişiklik yok Zehirlilik, yanıcılık teh. derecesiYok Yeniden kullanılabilirlik  C’ de 1 veya 2 saat ısıtılarak yeniden kullanılabilir. Özelliklerinde herhangi bir değişme söz konusu olmaz. 200 – 250  C’ ye kadar ısıtılarak yeniden kullanılabilir hale getirilebilir. Kullanım ömrüYarı - Kalıcı

51 51 Sıvı hattı sabit filtre - kurutucular Yardımcı Devre Elemanları

52 52 Değişebilir elemanlı Filtre- kurutucu Yardımcı Devre Elemanları

53 53 Yardımcı Devre Elemanları Emme hattı filtre - kurutucuları

54 54 Şekilde araç uygulamalarında emme hattında kullanılan bir filtre – kurutucu görülmektedir. Otomobil uygulamalarında sıvı hattında kullanılan bu elemanlar, sıvı soğutucu akışkanı depo ederler. TGV kullanan klima sistemlerinde TGV’nin evaporatör kapasitesini düşürmesi ile fazla olan soğutucu akışkan bu eleman dibinde birikir. Sistemde ayrıca sıvı tankı kullanılabileceği gibi bu şekilde depolama daha ekonomik olmaktadır. Yardımcı Devre Elemanları

55 55 Gözetleme Camı Bir soğutucu devresinde akış ile ilgili hızlı ve güvenli bilgi elde etmek için kullanılır. Sıvı fazdaki akışkanın durumu ve nem içeriğini gösterir. Nem Göstergeleri bu sistemin bir parçasıdır.Nem miktarı arttıkça renk değişimi gözlenir.( Yeşil,dry= kuru - Sarı,wet = nemli ) Yardımcı Devre Elemanları

56 56 Yardımcı Devre Elemanları Giriş Borusu Bobin Çıkış Borusu Hareketli göbek Selenoid Vana Soğutma devresini tam açmak veya kapamak için kullanılan vanadır. Elektrik bobinine enerji verilerek veya verilen enerji kesilerek kontro edilir. İki yollu ve üç yollu selenoidler(defrost kontrolünde),dört yollu selenoidler (ısı pompalarında ) sıkça kullanılmaktadır.

57 57 Yardımcı Devre Elemanları Servis valfi Sistemin daimi bir parçasıdır. Üç pozisyonu mevcuttur: -Normal çalışma için geri set -Servis ve basınç kontrolü için aralıklı hali -Kapama ve aşağı pompalama için ileri set Dikkat: Basma hattı servis valfini kompresör çalışırken asla ileri konuma getirmeyin. Ara konum İleri konum Geri konum

58 58 Yardımcı Devre Elemanları Evaporatör basınç regülatörü : Evaporatör basıncının belli bir basıncın altına düşmesini engellemek amacıyla kullanılır. Ayrıca farklı sıcaklıklara sahip evaporatörlü sistemlerdede kullanılır. Kondenser basınç regülatörü : Kış aylarında çevre sıcaklığı aşırı düştüğünde kondenser basıncının belirli bir seviyede kalmasını sağlamak amacıyla kullanılır.

59 59 Yardımcı Devre Elemanları Kartel basınç regülatörü : Defrost dönemi sonu yada ilk çalıştırma anında ısı yükünden dolayı oluşucak aşırı kompresör zorlanmalarına karşı emme hattını kısarak koruma sağlar. Kapasite regülatörü : Kompresörün basma hattındaki gazın bir kısmını emme hattına by-pas ederek kapasite ayarı yapar.

60 60 Yüksek basınç otomatiği: Kondenser kısmındaki boşaltma basıncı anormal bir şekilde artarsa yüksek basınç anahtarı çalışmayı durdurur. Böylece yüksek basınçtan oluşacak arızaların önü kesilmiş olur Güvenlik ve Kontrol Elemanları Diyafram Bağlantı rekoru Bağlantı kabloları Hareketli pim Hareketli terminal Sabit terminal

61 61 Güvenlik ve Kontrol Elemanları Safkar cihazlarında kullanılan Yüksek basınç (presyon) otomatikleri : Markası Kapama değeri Açma değeri DANFOOS 24 Bar 16.5 Bar SENTRİON 24.5 Bar 16.6 Bar WILSTEC 24 Bar 16.5 Bar R 134 A Soğutucu akışkanla çalışan cihazlarda : R 404 A Soğutucu akışkanla çalışan cihazlarda : Markası Kapama değeri Açma değeri DANFOOS 29 Bar 21 Bar SENTRİON 28.5 Bar 20.7 Bar WILSTEC 29 Bar 21 Bar

62 62 Güvenlik ve Kontrol Elemanları Yüksek basınç otomatiğiFan hız konrtol otomatiği

63 63 Güvenlik ve Kontrol Elemanları Safkar cihazlarında kullanılan fan kontrol otomatikleri : Markası Kapama değeri Açma değeri DANFOOS 9.3 Bar 12.4 Bar SENTRİON 9.2 Bar 12.2 Bar WILSTEC 9.3 Bar 12.4 Bar Değerler ( +- ) 0.3 Bar toleranslıdır R 134 A Soğutucu akışkanla çalışan cihazlarda kullanılmaktadır

64 64 Alçak basınç otomatiği: Evaporatör kısmındaki emme basıncı anormal bir şekilde düşerse alçak basınç anahtarı çalışmayı durdurur.Böylece vakumdan dolayı oluşacak arızaların önü kesilmiş olur. Güvenlik ve Kontrol Elemanları Diyafram Bağlantı rekoru Bağlantı kabloları Hareketli pim Hareketli terminal Sabit terminal

65 65 Güvenlik ve Kontrol Elemanları Safkar cihazlarında kullanılan Alçak basınç (Vakum) otomatikleri : Markası Kapama değeri Açma değeri DANFOOS -0.4 Bar 0.3 Bar SENTRİON Bar 0.27 Bar WILSTEC -0.4 Bar 0.3 Bar Değerler ( +- ) 0.3 Bar toleranslıdır

66 66 Yağ basınç otomatiği : Cebri yağlamalı (pompalı) soğutma sistemlerinde kompresörün yağ basıncını kontrol ederek sürekli yağlama yapmasını sağlar.Kartel basıncı ve pompa basıncını birlikte (kompresör devreye girdikten 45 sn sonra) değerlendirerek ölçüm yapar. Güvenlik ve Kontrol Elemanları Elektrik devresi Bimetal Kompresör için manyeti bobin Emme borusuna Basma borusuna Isıtıcı


"1 Temel Devre Elemanları: 1- Kompresör 2- Kondenser 3- Genleşme Elemanı 4- Evaporatör Devre Elemanları." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları