Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

YOĞUN BAKIMDA ULTRASON KULLANIMI • Dr. Menekşe Özçelik Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "YOĞUN BAKIMDA ULTRASON KULLANIMI • Dr. Menekşe Özçelik Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 YOĞUN BAKIMDA ULTRASON KULLANIMI • Dr. Menekşe Özçelik Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı

2 Yoğun bakımda hızlı tanı ve tedavi çok önemli  Fizik muayene  Tanısal görüntüleme yöntemleri  Sensitivite-spesifiteleri düşük  Hasta transportuna gereksinim Neden Ultrasonografi (USG)?

3 USG • Temel fizik kuralları • Modlar • Artefaktlar Yoğun bakımda USG • Kardiyak • Venöz sistem • Akiğer • Abdominal • Optik sinir Enfeksiyon kontrolü PLAN

4 Click icon to add picture 1.BÖLÜM • Ultras onogra fi

5 Ultrasonografi fiziği  Ses enerjisi bir ortamda yayılan mekanik titreşimlerdir  Birim zamandaki (sn) titreşim sayısına frekans denir  Frekansın birimi Hertz’dir  Kullandığımız ultrasesin frekansı 1-20 MHz’dir  Günümüzde ultrasesi elde etmek için piezoelektrik olaydan yaralanılır  Frekans arttıkça dalga boyu kısalır

6  Frekans arttıkça penetrasyon azalır  Farklı frekanslarda ses kullanarak farklı organları incelemek mümkün Ultrasonografi fiziği

7

8 Prob Çeşitleri

9  Atenüasyon: Ultrasesin dokuda ilerleyişi sırasında zayıflaması  Yansıma  Saçılma  Absorbsiyon  Kırılma  Dağılma Ultrasound ve Doku Etkileşimi

10  Altta kalan dokuların 2 boyutlu kesitsel görüntüsü  Görüntü alanı taranan plan ile kesişen organ veya doku parçaları  Kullanılan proba bağlı görüntü sektör (curve prob) veya dikdörtgen (lineer prob) şeklinde olabilir  Gri skalada yüksek yansıtıcılık beyaz (kemik), düşük yansıtıcılık gri (kas) ve yansıma olmaması siyah renkle ifade edilir  Derin yapılar ekranın en altında, yüzeyel yapılar ise ekranın en üst kısmında yer alır USG Modları 2 boyutlu mod (2D)

11  Zamanla yapıların hareketini gösterir  Önce 2 boyutlu görüntü elde edilir ve tek bir tarama çizgisi ilgi duyulan alana yerleştirilir  Bu çizgi ile kesişen yapıların zamanla probtan nasıl uzaklaştıklarını veya proba nasıl yaklaştıklarını gösterir  Hızlı hareketleri göstermede üstün USG Modları «Motion» mod (M-Mod)

12  Kan akımının hızı ve yönü 2 boyutlu görüntünün üzerine bindirilen bir renk haritasında gösterilir  Probdan uzaklaşan kan akımı mavi, proba yaklaşan kan akımı kırmızı ile işaretlenir (BART) USG Modları Renkli Akım-Doppler

13 Reverbarasyon artefaktı • Yansıtıcı yüzeyden gelen ekoların bir bölümünün transduser yüzeyinden geri dönerek tekrar yansıtıcı yüzeye çarpması sonucu ortaya çıkar Ayna artefaktı • Ses demetinin düzgün ve güçlü bir yansıtıcı yüzeyle karşılaşması sonucunda meydana gelir USG Artefaktları

14 Kuyruklu yıldız artefaktı • Ses demetinin kendisini zil gibi titreştirecek bir yapı ile karşılasması sonucunda ortaya çıkan artefakttır Akustik gölge artefaktı • Sesin hemen tümünün yolu üzerindeki bir oluşum tarafından geriye yansıtılması sonucunda gelişen bir artefakttır USG Artefaktları

15 Click icon to add picture 2.BÖLÜM • Yoğun Bakım da Ultras onogra fi

16 Avantajları • Ucuz • Taşınabilir • Non-iyonizan • Uygulayıcı bağımlı Dezavantajları

17 Click icon to add picture • EKOKa rdiyog rafi

18 Ekokardiyografi Altın standart Yeni başlayanlar için ZOR! • karışık anatomi • sonografik pencerelerin azlığı • kısa süre içinde yapılma gerekliliği nedeniyle uygulama zor olabilir • Standart görüntüleme genellikle 3 pencereden yapılır • subksifoid pencere • parasternal pencere • apikal pencere • Hastanın sağı (en sık) veya solu • 2-5 MHz «phase array prob»

19 Amaç: ortaya çıkan klinik soruları yanıtlamak • Hayatı tehdit eden sistemik patolojilerin ve kardiyak hastalıkların tespiti • Hastanın klinik durumu • İnvazif girişimlerde yol gösterici • Komplikasyon oranı düşük • Değerlendirme sistematik olarak tüm kardiyak pencerelerden yapılmalıdır 1. Hastaya uygun pozisyonun verilmesi 2. En uygun görüntünün sağlanması 3. Görüntünün değerlendirilmesi • Sol ventrikül hacim ve fonksiyonları • Sağ ventrikül hacim ve fonksiyonları • Perikardiyal alan (sıvı-tamponad) • Kapaklardaki major fonksiyon bozukluklarının değerlendirilmesi Odaklanmış Ekokardiyografi

20 • Hemodinamik açıdan stabil olmayan bir hastada volüm durumunu değerlendirmede duyarlılığı yüksek • Cevaplanması gereken en önemli soru hastanın sıvı yüklemesine kardiyak outputunu, kan basıncını veya her ikisini birden arttırarak cevap verip vermediğidir Volüm Durumu Bu amaçla • IVK çapı • IVK çökebilirlik indeksi • Sol ventrikül diastol sonu alanı

21 Prob pozisyonu:Subksifoid, orta hattın sağı Sağ atriuma giren IVK’nın 2 boyutlu görüntüsü ve görüntünün solunum hareketlerinden etkilenmediği doğrulandıktan sonra M-mod çizgisi yerleştirilerek • Maksimum ve minimum çapı ölçülür < 1 cm’den az ise santral venöz basınç düşük > 2 cm’den fazla ise santral venöz basınç yüksektir Tamamen kollabe ise ağır hipovolemiden şüphelenilmelidir • Volüm durumunu gösterir IVK Çapı

22 • Spontan soluyan hastada • Plevral basınçtaki siklik değişiklik sağ atrium basıncına yansır • İnspiryumda venöz dönüş artar • İnspiryumda IVK çapı %50 oranında azalır IVK Çapı

23 • Mekanik ventilasyon uygulanan hastada • İnspiryum; plevral basıncı dolayısıyla sağ atrium basıncını arttırır • Venöz dönüşü azaltır • IVK çapı artar • IVK çapında solunumsal varyasyonlar azalmışsa ve dolaşım yetmezliği bulguları mevcut ise hipovolemiden şüphelenilmelidir IVK Çapı

24

25 • Spontan soluyan hastalarda kullanılır • Volüm durumunun ve sağ atrium basıncının göstergesidir • Non-invazif SVB tahmini ve hemodiyaliz/ultrafiltrasyonla sıvı çekilmesinin monitörizasyonunda sıklıkla kullanılmaktadır ∆ IVK çökebilirlik indeksi • Mekanik ventilasyon uygulanan hastalarda kullanılır • Maksimum – minimum çap/ortalama çap IVK Çökebilirlik İndeksi Max-Min çap/Max çap

26 Sol ventrikül diastol sonu alanı • Parasternal kısa aks görüntüsü elde edilir • EKG ile eş zamanlı diastol sonu çerçevede görüntü dondurulur • Çap ölçer kullanılarak diastol sonunda endokardium işaretlenir ve alan ölçülür • 10 cm2’nin altı ciddi hipovolemiyi gösterir • Konsantrik hipertrofiye dikkat • > 20 cm2 ise volüm yüklenmesi

27 Sol ventrikül sistolik fonksiyon • Stabil olmayan hemodinami yönetiminde ve kalp yetmezliğinin tedavisinde sistolik fonksiyonun değerlendirilmesi şarttır • Ejeksiyon fraksiyonu • End-diastolik sol ventrikül kan hacminin sistol sırasında boşaltılmış kan hacmine oranıdır • Normal değeri %50’nin üzerindedir • 3 yöntemle ölçülebilir

28 M-mod yöntemi • Sol ventrikül parasternal uzun aks görüntüsü elde edilir • Mitral kapakçıkların ucunun hemen arkasından M-mod işaretleyici yerleştirilir • Sağ ventrikül iç çapı • İnterventriküler septum kalınlığı • Sol ventrikül iç çapı • Diastol ve sistol sonu sol ventrikül arka duvar kalınlığı

29 Kardiyak output • En sık sol ventrikül çıkış yolu kullanılarak ölçüm yapılır • Parasternal uzun aksta aort kapakçıkların yapışma yerinin hemen yanından sol ventrikül çıkış yolu çapı ölçülür • Çıkış yolunda aort kapağın hemen üzerine puls wave işaretleyici yerleştirilir • Hız zaman integrali ve sol ventrikül çıkış yolu kesit alanından atım hacmi ve kardiyak output hesaplanır

30 Sağ kalp • YBÜ’de sağ kalp yetmezliği oldukça sıktır • Sağ kalbin değerlendirilmesi pulmoner emboli tanısında önemlidir • Sağ atrium ve ventrikülün genişlemesi • Sağ ventrikül fonksiyonlarının değerlendirilmesini içerir Normal RV

31 Sağ kalp • Sağ ventrikül genişlediğinde • Çapı sol ventrikül çapından daha fazladır • IVS’nin sol ventrikül içine hareketine bağlı olarak daha yuvarlak görülür • Sol ventrikül D şeklini alır • Triküspit annular yer değiştirme ve • Triküspit peak sistolik hız ile sağ ventrikül fonksiyonu hakkında fikir sahibi olunabilir

32 Perikardiyal tamponad • Geniş perikardiyal effüzyonda kalbin posteriorundan ölçülen anekoik bandın çapı 1 cm’den fazladır • Tamponadda sağ kalpte kollaps • VKİ’de inspiratuar kollapsın görülmemesi

33 Click icon to add picture • Toraks USG

34 • İlk defa 1987 yılında pnömotoraks tanısında kullanılmıştır • Tanı yelpazesi • Pnömotoraks • Hemotoraks • Plevral effüzyon • Pnömoni • Pulmoner ödem • Pulmoner emboli

35 Cevaplanması gereken 2 soru 1. Akciğerde kayma hareketi var mı? 2. A ve B çizgileri var mı?

36 Akciğer USG dinamik bir değerlendirmedir ! Plevra ve akciğer parankimi • Hasta yatar pozisyonda değerlendireleceği için sıvıların alt kısımlarda (plevral effüzyon, konsolidasyon), havanın (pnömotoraks) ise üst kısımlarda aranması gerekir

37 • Göğüs duvarı 9 bölgeye ayrılarak iyi bir ultrasonografik değerlendirme yapılabilir • Anterior zon (4 bölüm) • Sternum, klavikula, anterior aksiller çizgi, diyafragma ile sınırlıdır • Lateral zon (2 bölüm) • Anterior aksiller çizgiden posterior aksiller çizgiye doğru uzanan alanlardır • Posterior zon (3 bölüm) • Posterior aksiller çizgiden omurgaya kadar olan alandır • Hasta lateral pozisyonda iken değerlendirilir

38 Değerlendirme basamakları 1. Basamak • Anterior duvar • Pnömotoraks 2. Basamak • Lateral duvar • Plevral effüzyon, • Alveolar konsolidasyon 3. Basamak • Posterior duvar • Küçük effüzyonlar 4. basamak • Supraklavikular alan

39 Normal plevra • Parietal ve visseral plevra yaprakları birbirinden ayırt edilemez • Plevral kavite görülmez • Değerlendirmede 1. basamak • Kot ve gölgelerini fark etmek • Kotların 0.5 cm altında beyaz horizontal çizgi şeklinde plevrayı fark etmek • Hedef görüntü “yarasa” bulgusudur

40 Dinamik bulgular  Titreyen ışıklar, yürüyen karıncalar  Kumsal, deniz kenarı  Akciğer temelde kayar gibi basit bir harekete sahiptir  Plevra hattı solunum ritmine uygun titrek ışıklara benzer bir görünüm oluşturur  Zaman-hareket modu kullanıldığında elde edilen görüntü deniz kıyısı/kumsal bulgusu ile ifade edilir

41 Dinamik bulgular  Apne  Plörezi  Pnömotoraks  Atelektazi  Cilt altı amfizem  Ciddi astım krizi  Yetersiz teknik, yetersiz jel gibi nedenlerden dolayı plevral hareketi görmek zordur

42 Sabit bulgular  Artefaktlar akciğer USG’sinin temeli  Plevral hattın artefaktları ile ortaya çıkar  Horizontal A hattı  Vertikal B hattı

43 A hattı  Hiperekoik plevral çizgiye parelel ve hemen altındadır  Plevral kayma hareketi ile senkronizedir  Birden fazla görülebilir  Horizontal

44 B hattı  Vertikal uzanan, Zayıflamadan ilerleyen  Plevral hattan lazer ışınları şeklinde dağılım gösteren, dar  Akciğerin kayma hareketi ile senkronizasyon gösteren çizgilerdir  İki B hattı arasındaki mesafe 7 mm’dir  Kuyruklu yıldız artefaktı olan B hattına “roket işareti” de denir

45 Plevral effüzyon  Effüzyon sıvısı sırt üstü yatan hastada yerçekimi nedeniyle aşağı kısımlardadır  En iyi lateral zonlarda görülür  Daha az miktardaki effüzyon hasta lateral dekübit pozisyona çevrilerek görülebilir  Derindeki visseral plevra her inspiryumda parietal plevraya doğru hareket eder

46 Plevral effüzyon  En önemli bulgu “sinusoid” bulgusudur  Visseral plevranın solunum sırasında hareketi  Plörosentezin USG eşliğinde yapılması önerilmektedir

47 Pnömotoraks  En iyi göğüs ön duvarı alt yarısında tespit edilir  Plevral hareket kaybolur • Plevral hat tamamen sabit bir görünümdedir • M-modda “stratosfer” bulgusu • ARDS ve ağır pnömonide de stratosfer bulgusu mevcuttur  B hatlarının kaybolması  Akciğer noktası  Plevral kayma olan alan ile plevral kaymanın olmadığı alan yan yana gözlenir

48 Akış şeması

49 Alveolar konsolidasyon  Pnömoni, pulmoner ödem gibi klinik tablolarda ortaya çıkar  Konsolidasyon alanı karaciğer parankiminin ekojenitesindedir  Yüzeyel sınırı düzenli, derindeki sınırı düzensiz kenarlıdır  Bronşiollerdeki havadan hiperekojendir ve buna bağlı olarak hiperekoik benekli görünüm söz konusudur

50 Akut interstisyel sendrom  ARDS  Kardiyojenik ödem  Pnömonilerde ortaya çıkan tablodur  İki B hattı arasındaki mesafe azalmıştır (3 mm civarındadır) “Kutup ışıkları” bulgusu

51

52 Click icon to add picture • Vaskül er USG

53 Vasküler ultrasonografi  İki amaçla yapılır • Derin ven trombozu tanısı • Santral venöz ve arteriyel kanülasyon  Derin ven trombozu için taranacak lokalizasyonlar • Common femoral ven • Derin femoral ven • Popliteal ven  Arter ve veni birbirinden ayırmak için • Şekilleri ve pulsatil özellikleri • Kompresyona yanıt verip vermedikleri değerlendirilir • Trombozda; • Ven kompresyona yanıt vermez hale gelir • Kan akımı görülmez • Bacak kasları sıvandığından akımda bir artış olmaz • Trombüs doğrudan görülebilir

54 Click icon to add picture • Abdo men USG

55  Doku penetrasyonunun iyi olması için düşük frekanslı problar tercih edilir  Diyafragmatik yüzeyden pelvis tabanına kadar olan alan incelenir

56 Safra kesesi taşı

57 Kolesistit  Kese duvar kalınlığı artar (> 3mm)  Kese duvarı hiperemiktir

58 Pelvik inceleme  Mesane mutlaka dolu olmalıdır  Pelvik sıvı • Kadın hastada uterusun posteriorundadır • Erkek hastada ise rektovezikal aralıktadır

59 Click icon to add picture • Optik Sinir USG

60  Optik sinir meningeal bir kılıfla çevrili  Etrafında BOS mevcut  Kafaiçi basıncı arttığında BOS basıncı artar  Optik sinirin etrafındaki BOS basıncı da artar ve kılıf genişler  Optik sinir santralden perifere doğru • Hipoekoik sinir lifleri • Anekoik veya hiperekoik subaraknoid boşluk • Hiperekoik dura mater

61 • BT ile korrelasyonu iyi • KİB artışını göstermede iyi bir teknik • Artmış KİB için sınır değeri 5.9 mm • Avantajları • Kolay • Tekrarlanabilir • Kolay öğrenilebilir

62 Click icon to add picture • USG Kullanım ında • Enfeksiy on Kontrolü

63 Enfeksiyon kontrolü Çevresel kontaminasyonun azaltılması  Ultrason cihazının mümkün olduğu kadar hastadan ve çevresinden uzak tutulması  Tek kullanımlık jellerin kullanılması  Mümkün olduğu kadar hasta ve prob temasının azaltılması  İnceleme sırasında klavyenin mümkün olduğu kadar az kullanılması  İnceleme sonunda probun cihazın üzerine değil, hastanın yatağına bırakılması

64 Enfeksiyon kontrolü İnceleme sonunda dezenfeksiyon protokolü  İncelemeyi yapan kişinin ellerini yıkaması  Prob tutucu dahil olmak üzere ultrason cihazının temizlenmesi  Klavyenin temizlenmesi  Probun üzerindeki jelin kağıt havlu ile silinmesi  Probun temizlenmesi • Çoğunlukla deterjan bazlı temizleyiciler proba zarar vermez • Üretici ile temasa geçilmesi gerekir  Havada kendiliğinden kurumaya bırakılması

65 Teşekkürler


"YOĞUN BAKIMDA ULTRASON KULLANIMI • Dr. Menekşe Özçelik Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları