Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Prof. Dr. Vedat Köseoğlu. Bilimsel araştırmanın gayesi yayındır. Doktora öğrencisi olarak başlayan bilim adamları ne laboratuar işlerindeki akıl ve çabukluklarıyla.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Prof. Dr. Vedat Köseoğlu. Bilimsel araştırmanın gayesi yayındır. Doktora öğrencisi olarak başlayan bilim adamları ne laboratuar işlerindeki akıl ve çabukluklarıyla."— Sunum transkripti:

1 Prof. Dr. Vedat Köseoğlu

2 Bilimsel araştırmanın gayesi yayındır. Doktora öğrencisi olarak başlayan bilim adamları ne laboratuar işlerindeki akıl ve çabukluklarıyla ne de genel veya özel bilimsel konulardaki yetenekleri ile ölçülürler. Onlar yayınları ile değerlendirilirler ve bilinirler; veya bilinmeden kalırlar.

3 Bilimsel yazım, alıcıya açık bir sinyalin iletilmesidir. Sinyalin kelimeleri mümkün olduğu kadar açık, basit ve iyi sıralanmış olmalıdır. Bilimsel yazımlarda süslemeye yer de, gerek de yoktur. BİLİMSEL MAKALE NEDİR?

4 Bilimsel makale, özgün araştırma sonuçlarını tanımlayan, yazılmış ve basılmış rapordur. BİLİMSEL MAKALE NEDİR?

5 Kabul edilebilir temel bir bilimsel makale, meslektaşlara 1. Gözlemleri değerlendirme, 2. Deneyleri tekrarlama, 3. Entelektüel işlemleri değerlendirme olanağı verecek, yeterli bilgi içeren rapordur. Bu rapor aynı zamanda taranmaya ve ulaşılmaya açık olmalıdır. BİLİMSEL MAKALE NEDİR?

6 Çalışma ve araştırmaların sonunda elde edilmiş bulguları ve sonuçları rapor etmek için, •Geliştirilen yöntemlerin başkaları tarafından da kullanılabilmesine olanak sağlamak için, •Elde edilen sonuçların başkalarına ait sonuçlarla karşılaştırılabilmesine olanak sağlamak için, •Akademik yükselmelerde kullanmak için, •Gelir elde etmek için NİÇİN YAZIYORUZ?

7 •Yeni bilgilere ulaşmak için, •Geliştirilen yöntemleri ve tedavileri kullanmak için, •Elde edilen sonuçları kendi sonuçlarımızla karşılaştırmak için, •Bir zorunluluk olarak makale saatinde sunmak için, NİÇİN OKUYORUZ?

8 •Bilinen indekslerden ve veri tabanlarından bazı anahtar kelimeleri vererek taramalar yaptıktan sonra ilgilendiğimiz makaleleri isteyerek, •Özel bir konu ile ilgili olanlar bu konulara ait özel dergilere abone olarak, •Arkadaşlarımızdan veya başkalarından, BİLİMSEL BİR MAKALEYE NASIL ULAŞABİLİRİZ?

9 Bilimsel makalelerin kanıtsal olarak değerlilikleri (Sırası ile) 1. Sistematik “review” veya meta-analizler 2. Kesin sonuçlu randomize kontrollü çalışmalar 3. Kesin sonuçlu olmayan randomize kontrollü çalışmalar 4. “Cohort” çalışmalar 5. “Case-control” çalışmalar 6. “Cross-sectional” çalışmalar 7. Olgu raporları

10 Sistematik “review” veya meta-analiz Daha öce yapılan çalışmalara ait sonuçları daha önce tanımlanmış bir plan dahilinde özetlerler. Meta-analizler daha çok rakamsal verilere ağırlık verirler.

11 Olgular rastgele olarak iki gruba ayrılırlar. Her iki grup belirli bir süre boyunca izlenir ve analiz edilirler. Bu çalışmalarda istatistiki güven aralığı normal değerler alanına “overlap” olmamaktadır. Kesin sonuçlu randomize kontrollü çalışmalar

12 Olgular rastgele olarak iki gruba ayrılırlar. Her iki grup belirli bir süre boyunca izlenir ve analiz edilirler. Bu çalışmalarda istatistiki güven aralığı normal değerler alanına “overlap” olabilmektedir. Kesin sonuçlu olmayan randomize kontrollü çalışmalar

13 Farklı özelliklerine göre seçilmiş iki veya daha fazla grup yıllar boyunca, bazen dekatlar boyunca izlenirler. Randomize çalışmalarda denekler genellikle hastalar iken bu çalışma grubunda denekler sağlam kişilerdir. “Cohort” çalışmalar

14 “Case-control” çalışmalar Özel bir hastalığı olan grupla bir başka grupla( başka hastalığı olan bir grup, genel popülasyon, akrabalar, komşular) eşleştirilir. Veriler; eski kayıtlardan, deneklerin kendilerine sorularak toparlanır. “Cohort” çalışmalarda olduğu gibi bu grup çalışmalar da daha çok etiyolojiye yönelik çalışmalardır.

15 Bir araştırma makalesinde ne aramalısınız? Çalışmaya katılan deneklerin katılım şekli ve düzeyleri araştırmanın güvenilirliğinin doğrudan etkilemektedir. Bunun için beş basit soru sormalısınız? Seçimi kim yapıyor? Bir plan var mı? Ne zaman ne olacağını kim biliyor? Kim dışlanmıştır? Ne ne kadar değişiyor?

16 Seçimi kim yapıyor? İyi karşılaştırma grupları var mı? Çalışmacılar grup oluşturmuşlar mı? Deneklerin katılımı randomize midir? “covariate imbalance” olabilir “Historical” kontrol grubu olabilir Grup oluşturulmamış olabilir

17 Bir plan var mı? Denek sayısı yeterli midir? Araştırma dar bir alana mı odaklanmıştır? Çalışmacılar plandan sapma göstermişler midir? Çalışmacılar sınırlayıcı faktörleri kaldırmışlar mıdır?

18 “Cross-sectional” çalışmalar Veriler bir defada toplanır. Genellikle epidemiyologlar tarafından kullanılır. Sorgulama tarzında formlar kullanılabilir. Özel bir klinik soruya cevap aramaya yöneliktirler.

19 Bir hastanın tıbbi öyküsü olarak algılanabilir. Bazen aynı özellik ve bulguları taşıyan hastaların seri halinde sunulması şeklinde de olabilir. Bu tür bilimsel yazılar geleneksel olarak “kirli ve hızlı” olarak nitelenmelerine karşın önemli kanıtlar sağlayabilirler. Olgu Raporları

20 Olgu raporlarına tarihi bir örnek “Bir doktor kendi hastanesinde doğan ve kolları olmayan iki bebeğin annelerinin hamileliklerinin erken dönemlerinde yeni bir ilaç olan Thalidomide kullandıklarını saptar. Bu gözlemden sonra bütün meslektaşlarından bu bulgunun bu ilaca ilişkin bir etki olabileceğine dair dikkatlerini yoğunlaştırmalarını ister”

21 Klinik Araştırma Çalışmalarında Tanımlar •Paralel grup karşılaştırma •Çift grup (veya eş) karşılaştırma •Tek kör •Çift kör •“Crossover” •Plasebo kontrollü •“Factorial design”

22 Paralel grup karşılaştırma, Her grup farklı tedavi almaktadır. Denekler çalışmaya aynı zamanda alınırlar ve sonuçlar iki grubun karşılaştırılması şeklindedir

23 Denekler aynı tedaviyi almaktadırlar. Gruplar potansiyel olarak eşitsizlik yaratabilecek yaş, cins gibi faktörler açısından eş durumdadırlar. “Paired” veya “matched” karşılaştırma,

24 “Subject” karşılaştırma Denekler araştırma öncesi ve sonrasında değerlendirilirler ve deneklerde ortaya çıkabilecek değişiklikler açısından analiz edilirler.

25 Tek kör çalışmalar Denekler hangi tedaviyi aldıklarını bilmemektedirler.

26 Çift kör çalışmalar Denekler hangi ilacı aldıklarını ve uygulayıcılar da hangi ilacı verdiklerini bilmemektedirler.

27 “Crossover” çalışmalar, Denekler hem araştırma ilacını almakta hem de tedavisiz bir dönem sonrasında rastgele olarak kontrol grubunu oluşturmaktadırlar.

28 Plasebo kontrollü çalışmlar, Kontrol grubunu oluşturan denekler aktif ilaçla aynı görünüm ve tadı içeren inaktif ilaç kullanırken çalışma grubu aktif ilaç almaktadır.

29 “Factorial design” Bu çalışmalar aynı anda kombine veya ayrı ayrı birkaç ilacın etkinliğini ve sonuçlarını araştırmada kullanılabilirler.

30 Tıbbi araştırma alanları Tedavi Tanı Tarama Prognoz Etiyoloji

31 YazılımAnlamÖrnek.abÖzet içerisinde bir kelimeEpilepsy.ab.auYazarSmith-R.au.jnDergiLancet.jn.meMeSH içinde herhangi bir yerde olabilecek bir kelime Ulcer.me.tiBaşlıkta bir kelimeEpilepsy.ti.twBaşlık veya özette bir kelimeEpilepsy.tw.uiBelirleyici numara ui.yrYayın yılı87.yr

32 Kütüphane raflarında 10 milyondan fazla sayıda tıbbi makale yer almaktadır. Bunların yaklaşık üçte biri Medline veri tabanında indekslenmektedir. Bu bilimsel makaleler iki yolla aranabilir. a. Veri tabanı içinde listelenmiş herhangi bir kelime ile b. Sınırlanmış tıbbi başlıklar altında (MeSH)

33 Tıbbi makalelerin tamamının Medline veri tabanında indekslenmediği unutulmamalıdır. Medline veri tabanında indekslenenlerin bir kısmı ise yanlış sınıflandırılmış olabilirler.

34 Aramanın sensitivitesini artırmak için alt başlıkları kullanmaktan kaçınılmalı ve daha çok “explode” emirler kullanılmalıdır. Yazılımların arama sonunda bulduğu makaleler yerine daha güvenli olan ekran taraması yöntemi de kullanılmalıdır.

35 a. Bilinen bir makaleyi aramak, b. Özel bir soruya cevap aramak, c. İyi tanımlanmış bir başlık altındaki konu hakkında hızlı ve genel bir bilgi elde etmeyi istemek, d. Arama sonucunda ilgili olmayan makalelerin bulunması Medline veri tabanında arama yapmak,

36 e. Arama sonucunda hiç makale bulunamaması veya aşırı derecede çok makale bulunması, f. Aramaya nereden başlayacağını bilememek, g.Sınırlayıcı faktörler nedeniyle bazı önemli makalelerin arama dışında kalması, h. Medline veri tabanının yetersiz kalması Medline veri tabanında arama yapmak,

37 AIDSLINE AMERICAN MEDICAL JOURNAL ASSOCIATION ASSIA CANCER CD CURRENT CONTENTS SEARCH DHData EMBASE HELMIS SCIENCE CITATION INDEX SHARE TOXLINE UNICORN Diğer veri tabanları

38 Yayınlanmak üzere gönderilmiş makalelerin reddedilme nedenleri; a. Çalışma önemli bir bilimsel konu üzerine yapılmamıştır, b. Çalışma orijinal değildir, c. Çalışma gerçekte yazarın hipotezini test etmemektedir, d. Çalışmanın farklı bir şekli daha önce yapılmıştır, e. Orijinal çalışma protokolü üzerinde pratik zorluklar vardır. f. Olgu sayısı çok azdır, g.Çalışma kontrolsüzdür veya uygunsuz şekilde kontrol edilmiştir, h. İstatistik değerlendirme yetersiz veya yanlıştır, j. Yazı oldukça kötü yazılmıştır

39 Tıbbi dergilerde yer alan yazıların tamamı az veya çok bir şekilde IMRAD formatını taşımaktadırlar. I (Introduction): Yazarlar bu çalışmayı yapmaya neden karar vermişlerdir? M (Method): Çalışmayı nasıl yapmışlar ve sonuçlarını nasıl analiz etmişlerdir? R (Results): Sonuçta ne bulmuşlardır? D (Discussion): Buldukları sonuçlar ne anlam taşımaktadır?

40


"Prof. Dr. Vedat Köseoğlu. Bilimsel araştırmanın gayesi yayındır. Doktora öğrencisi olarak başlayan bilim adamları ne laboratuar işlerindeki akıl ve çabukluklarıyla." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları