Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Gıda,Tarım Ve Hayvancılık Bakanlığı Gaziantep İl Müdürlüğü SAİT DEMİRKIRAN Gıda Ve Yem Şube Müdürü 29 Şubat 2012 GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Gıda.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Gıda,Tarım Ve Hayvancılık Bakanlığı Gaziantep İl Müdürlüğü SAİT DEMİRKIRAN Gıda Ve Yem Şube Müdürü 29 Şubat 2012 GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Gıda."— Sunum transkripti:

1 Gıda,Tarım Ve Hayvancılık Bakanlığı Gaziantep İl Müdürlüğü SAİT DEMİRKIRAN Gıda Ve Yem Şube Müdürü 29 Şubat 2012 GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü

2

3 TÜRK GIDA KODEKSİ ETİKETLEME YÖNETMELİĞİ Tarih: Sayı: (3. Mükerrer)

4 5996 sayılı Kanun Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu MADDE 23 : Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, ambalajlama ve etiketleme ile ilgili usul ve esasları çıkarılacak yönetmelik ile belirler. MADDE 24 : Piyasaya arz edilecek gıdalar, izlenebilirliği sağlamak amacıyla, uygun şekilde etiketlenmek zorundadır. Gıdanın, etiketlenmesi, tanıtımı, reklâmı ve sunumu tüketiciyi yanıltıcı şekilde yapılamaz.

5 Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yatay Gıda Kodeksi Tüm gıdalara ve gıda ile temas eden madde ve malzemelere uygulanacak olan kriterleri içerir. Dikey Gıda Kodeksi Kapsadığı gıda veya gıda grubu veya gıda ile temas eden madde ve malzemelere yönelik olarak belirlenecek özel kriterleri içerir.

6 TÜRK GIDA KODEKSİ ETİKETLEME YÖNETMELİĞİ

7 Genel ve belirli özel etiketleme kuralları, Beslenme yönünden etiketleme kuralları, Tanıtım ve reklâma ilişkin belirli kurallar, Beslenme ve sağlık beyanlarına ilişkin kurallar. ! Kaynak suları, içme suları, doğal mineralli sular ve tıbbi amaçlı sular ile özel tıbbî amaçlı diyet gıdalar Sağlık Bakanlığı’nın sorumluluğundadır. Son tüketiciye ve toplu tüketim yerlerine arz edilen gıdalar 7

8 Kâr amaçlı olsun veya olmasın kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından gıdanın üretimi, işlenmesi ve dağıtımının herhangi bir aşamasında kontrolü altında yürütülen faaliyetlerin, mevzuat hükümlerine uygunluğundan sorumlu olan gerçek veya tüzel kişi. Gıda işletmecisi 8

9 Gıdanın tüketime hazır hale getirildiği ve tüketilmek üzere son tüketiciye sunulduğu; mobil araçlar veya sabit ya da hareketli tezgâhlar da dâhil olmak üzere, hazır yemek hizmeti veren işletmeler ile restoranlar, kantinler, okullar ve hastaneler gibi işletmeler. Toplu Tüketim Yeri 9

10 Gıdayı herhangi bir ticari iş veya faaliyet amacıyla kullanmayacak olan en son tüketici. Son Tüketici 10

11 DOĞRUDAN SATIŞ İÇİN HAZIR AMBALAJLI HALE GETİRİLMİŞ OLAN GIDA

12 Doğası, kimliği, özellikleri, bileşimi, miktarı, dayanıklılığı, menşe ülkesi, imalat veya üretim metodu açısından yanıltmamalı, Sahip olmadığı etkilere veya özelliklere atıfta bulunmamalı, Doğru Bilgilendirme Gıdanın etiketlenmesi yanıltıcı biçimde olamaz. 12

13 Tüm benzer gıdalar aynı niteliklere sahip olduğu halde, belli bir gıdanın özel niteliklere sahip olduğunu ileri sürmemeli ve belirli bileşenler ve/veya besin öğelerinin varlığını veya yokluğunu özel olarak vurgulamamalı, Doğru Bilgilendirme Gıdanın etiketlenmesi yanıltıcı biçimde olamaz. 13

14 Verilen bilgilerin doğru, açık ve tüketici için kolay anlaşılabilir olması sağlanır. O gıdanın bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğunu bildiren veya böyle özelliklere atıfta bulunan ifadeler yer alamaz. Doğru bilgilendirme 14

15 Gıdanın reklâmı, tanıtımı, özellikle de şekli, görünüşü veya ambalajı, kullanılan ambalaj malzemesi, düzenlendiği biçim ve sergilenme şekli için de doğru bilgilendirme kuralları uygulanır. Doğru bilgilendirme 15

16 Gıdayı kendi adı veya ticari unvanı altında pazarlayan gıda işletmecisi Gıdayı ithal eden ithalatçı ! Gıdanın etiketlenmesinden sorumlu olan gıda işletmecisi, zorunlu etiket bilgilerinin gıdada bulunmasını ve doğruluğunu sağlar. Sorumlu kim 16

17 ZORUNLU ETİKET BİLGİLERİ

18 a)Gıdanın adı, b)Bileşenler listesi, c) Alerjen bileşenler veya alerjen işlem yardımcıları, ç) Bileşenler veya bileşen gruplarının miktarı, d) Net miktar, e) Tavsiye edilen tüketim tarihi veya son tüketim tarihi, Hazır ambalajlı gıdalar ambalajın üzerinde veya ambalaja yapıştırılmış bir etiket üzerinde bulunur 18

19 Hazır ambalajlı gıdalar ambalajın üzerinde veya ambalaja yapıştırılmış bir etiket üzerinde bulunur f) Özel muhafaza koşulları ve/veya kullanım koşulları, g) Üreticinin veya ambalajlayıcının veya ithalatçının veya dağıtıcının adı veya ticari unvanı ve adresi, ğ) İşletme kayıt numarası, h) Menşe ülke, ı) Kullanım talimatı, i) Alkol miktarı 19

20 Hazır ambalajlı gıda Son tüketiciye satılmadan önceki ve toplu tüketim yerlerinin dâhil olmadığı bir aşamada pazara arz edilen gıdalarda, Hazırlama, işleme, parçalama, bölme, doğrama işlemleri için toplu tüketim yerlerine arz edilen gıdalarda, ! Zorunlu etiket bilgileri ambalajın veya etiketin ya da ticari belgenin üzerinde bulunur. 20

21 Son tüketiciye veya toplu tüketim yerlerine veya satış yapılan işletmede; ! Gıda işletmecileri, gıdayı alan gıda işletmecisine aktarılması gereken bilgileri sağlar. ! Zorunlu etiket bilgilerinin tümü, gıdanın satış yerlerine sevk edilmesi sırasında beraberinde yer alır. ! Talep edilmesi halinde, satın alan kişi zorunlu etiket bilgilerinin tümü hakkında bilgilendirilir. Hazır ambalajlı hale getirilmeksizin satılan gıda 21

22 Satın alan kişinin görebileceği bir yerde veya gıda ile birlikte sunulacak bilgiler: a) Gıdanın adı b) Bileşenler listesi c) Alerjen bileşenler veya alerjen işlem yardımcıları e) Tavsiye edilen tüketim tarihi veya son tüketim tarihi h) Menşe ülke Hazır ambalajlı hale getirilmiş gıda Doğrudan satış 22

23 ZORUNLU BİLGİLERİN İÇERİĞİ

24 net miktar (g/L) alkol miktarı “Bileşenler” “ ALERJEN ” “Tavsiye edilen tüketim tarihi” veya “Son tüketim tarihi” Muhafaza/Kullanım Koşulları “İşletme kayıt no:...” Menşe ülke “kullanım bilgisi” “hazırlama talimatı” Gıda işletmecisinin adı veya ticari unvanı ve adresi “EK-2” “P” veya ”L” “Tanımlama İşareti ” 24 veya

25 x-yüksekliği 6 punto büyüklüğü 7 x-yüksekliği: en az 1,2 mm x-yüksekliği: en az 0,9 mm (En geniş yüzey 80 cm² den daha küçük ise) ! Belirli gıdalar için uygulamada olan mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla Zorunlu etiket bilgileri (Ek-3) 25

26 Kolayca görülebilecek, açıkça okunabilecek ve silinmeyecek şekilde dikkat çekici bir yere yerleştirilir. Diğer yazılı veya resimli unsurlar vasıtasıyla herhangi bir şekilde saklanamaz, kapatılamaz veya kesilemez. Yazılar ile zemin arasında belirgin bir kontrast olması sağlanır. Zorunlu etiket bilgileri 26

27 16 ncı maddede belirtilen durumlar hariç aynı görüş alanı içinde yer alacak bilgiler: a)Gıdanın adı d)Net miktar i) Alkol miktarı Zorunlu etiket bilgileri 27

28 ! Tekrar kullanılabilen cam şişelerde ; ! En geniş yüzeyi 10 cm² den daha küçük olan ambalajlarda (“bileşenler listesinin” farklı bir yöntemle sunulması şartıyla); a)Gıdanın adı, c) Alerjen bileşenler veya alerjen işlem yardımcıları, d) Net miktar, e) Tavsiye edilen tüketim tarihi veya son tüketim tarihi, Zorunlu etiket bilgileri ( İstisnalar) 28

29 net miktar (g/L) alkol miktarı “alk. “EK-2” 29 “Bitkisel sterol ilaveli”

30 ! Hiçbir ticari marka, marka adı veya ürünün içeriğini yansıtmayan özel ad gıdanın adı yerine geçemez. Resmi Ad İlgili mevzuatta belirlenen ad. “şeftali nektarı” Gıdanın adı 30

31 Alışılagelmiş Ad Açıklamaya ihtiyaç duyulmaksızın tüketiciler tarafından gıdanın adı olarak kabul edilen ad. “tarhana” Gıdanın adı 31

32 Tanımlayıcı Ad Gıdanın ve gerektiğinde kullanım amacının tanımlanmasını sağlayacak, tüketicilerin gıdanın gerçek doğasını anlamalarına ve bu gıdayı karıştırılabileceği diğer ürünlerden ayırt etmelerine imkân verecek şekilde yeteri kadar açık olan ad. “aşurelik buğday” Gıdanın adı 32

33 Etiketinde ilave zorunlu bilgiler bulunması gereken gıdalar 1.Belirli Gazlar İle Ambalajlanan Gıdalar “Koruyucu atmosferde ambalajlanmıştır.” 2.Tatlandırıcı İçeren Gıdalar “Tatlandırıcı içerir.” (*) 3. Glisirizik Asit veya Glisirizik Asidin Amonyum Tuzunu İçeren Gıdalar “Meyankökü içerir.” İlave zorunlu bilgiler (EK-2) 33

34 4. Yüksek Miktarda Kafein İçeren Gıdalar “Yüksek miktarda kafein içerir. Çocuklar veya hamile ya da emziren kadınlar için tavsiye edilmez.” 5. Bitkisel Sterol, Bitkisel Sterol Esteri, Bitkisel Stanol veya Bitkisel Stanol Esteri İlave Edilmiş Gıdalar Kolesterol düşürücü ilaç tedavisi gören hastaların ürünü yalnızca tıbbi gözetim altında tüketmeleri gerektiğini bildiren bir ifade ……… gibi İlave zorunlu bilgiler (EK-2) 34

35 ! Hazır ambalajlı gıdalara ilişkin özel hususlarda, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı mevzuatı ile uyumlu olarak... litre, santilitre, mililitre, kilogram veya gram birimleri kullanılır. Baharat ve bitkiler hariç olmak üzere, net miktarı 5 g veya 5 mL’den daha az olan gıdalarda bildirilmesi zorunlu değildir. ! +/- veya % değer olarak tolerans tartım değeri belirtilmesi istenmiyor. Net Miktar Ağırlıklar ve ölçüler 35 ℮ mL g

36 İlgili mevzuat gereğince belli bir miktar tipinin belirtilmesinin gerekli olduğu durumlarda, bu miktar, bu Yönetmeliğin amaçları açısından net miktar olarak kabul edilir (örneğin; nominal miktar). ! Ek-6: Kurallar ve net miktarın belirtilmesinin zorunlu olmadığı özel durumlar. Net miktar (EK-6) 36

37 Katı bir gıda sıvı ortam içinde sunulduğunda, süzme ağırlığı da belirtilir. Sıvı ortam, gıdanın hazırlanmasında yardımcı ortam olarak kullanılan ve satın alma sırasında belirleyici bir rolü bulunmayan ortamı tanımlar. Net miktar bildirilirken (EK-6) 37

38 Ortam olarak; su, salamura, gıda asitlerinin sulu çözeltileri, sirke, şekerlerin sulu çözeltileri, tatlandırma özelliğine sahip diğer maddelerin sulu çözeltileri, meyve veya sebzeler için bunların kendi suları kullanılabilir. Bu ortam, karışım şeklinde ve sıvı veya dondurulmuş formda olabilir. Net miktar bildirilirken (EK-6) 38

39 Türk Gümrük Tarife Cetvelinde 2204 tarife pozisyonunda yer alan ürünlerde, bu ürünlerle ilgili gıda kodeksine uygun olarak belirtilir. Diğer ürünlerde, Ek-8’de yer alan kurallara göre belirtilir (hacmen % 1,2’den fazla alkol içeren içeceklerde). “%.... hacmen” en fazla bir ondalık hane “alkol” veya “alk.” Alkol miktarı (EK-8) “Alk. %12 hacmen” “Alkol % 5,6 hacmen” 39

40 BİLEŞENLER LİSTESİ

41 Bileşenler kendi özel adları ile belirtilir. 6 ncı madde hükümleri ve Ek-4’te yer alan kurallar uygulanır. 1:Bileşenlerin Ağırlıkça Azalan Sırayla Gösterimine İlişkin Özel Kurallar 2: Grup Adı İle Belirtilebilen Bileşenler 3:Gıda Katkı Maddeleri ve Gıda Enzimlerinin Bileşenler Listesinde Belirtilmesi 4:Aroma Vericilerin Bileşenler Listesinde Belirtilmesi 5:Bileşik Bileşenlerin Belirtilmesi “Bileşenler listesi” (EK-4) 41

42 “ ALERJEN ” bileşenler “ ALERJEN ” işlem yardımcıları 42 Un, Yumurta, Nişasta, Şeker, Fıstık, Sadeyağ, Kaymak Üretimi için elzem olan bileşenler dışında bir bileşen eklenmemiş olan peynir Süt içerir Fındıklı çikolata Tam buğday ekmeği

43 “ ALERJEN ” bileşenler “ ALERJEN ” işlem yardımcıları 43 Eğer gıdanın içinde bulunan birkaç bileşen veya işlem yardımcısı tek bir maddeden veya üründen geliyor ise ilgili bileşen veya işlem yardımcısının her biri için açık bir şekilde etiketleme yapılır. Buğday unu, soya unu, malt (arpa içerir), şeker, kısmi hidrojenize soya yağı ve/veya pamuk tohumu yağı, fruktoz şurubu, peynir altı suyu (süt içerir), yumurta, vanilya, doğal aroma verici, tuz, kabartıcı (mono kalsiyum fosfat), emülgatör (lesitin(soya içerir))

44 DİĞER ZORUNLU BİLGİLER

45 ! Parti işareti veya numarası taşımayan gıdalar piyasaya arz edilemez. Türk Gıda Kodeksi Gıdaların Ait Olduğu Partiyi Tanımlayan İşaretler veya Numaralar Hakkında Tebliğ (2012/7)’e uygun olarak belirtilir. (4/1/2012 tarihli ve sayılı R.G.) Parti işareti veya numarası “P” veya “L” 45

46 Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğe göre; onay işlemine tabi olan gıda işletmelerinde üretilen veya ambalajlanan gıdalar için; Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinde yer alan tanımlama işareti ile ilgili hükümler de uygulanır. ! Tanımlama işareti işletmenin onay numarasını da içermektedir. Tanımlama işareti TR TÜRKİYE

47 Üreticinin adı veya ticari unvanı ve adresi, Ambalajlayıcının adı veya ticari unvanı ve adresi, İthalatçı veya dağıtıcı firmanın adı veya ticari unvanı ve adresi. (Eğer gıdanın üretildiği veya ambalajlandığı yer ülke içinde değilse) “Üretici” “Ambalajlayıcı” “İthalatçı” “Dağıtıcı”.... gibi açıklayıcı ifadeler Ticari unvan ve adres 47

48 Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğe göre; kayıt işlemine tabi olan üreticinin veya ambalajlayıcının işletme kayıt numarası, “İşletme kayıt no: TR-34-K ” İşletme kayıt numarası 48

49 Gıda işletmecisinin, birden fazla işletmesi var ise; gıdanın üretildiği işletmenin kayıt numarası açık bir şekilde işaretlenmek şartıyla, diğer işletmelerine ait kayıt numaraları da etikette yer alabilir. İşletme kayıt numarası 49 İşletme kayıt no: TR-34-K TR-16-K TR-01-K

50 Menşe ülke Menşei: Türkiye Gümrük Kanunu (Md.17-22) 50 Uygun ifadeler kullanılarak kısaltma yapılmadan açık olarak belirtilir. Gıdanın menşe ülkesi ile ana bileşeninin menşe ülkesi aynı değilse; a) Gıdanın ana bileşeninin menşe ülkesi de belirtilir veya b) Gıdanın ana bileşeninin menşe ülkesinin gıdanın menşe ülkesinden farklı olduğu belirtilir. Rusya menşeli buğdaylardan Türkiye’de üretilmiştir.

51 Mikrobiyolojik açıdan kolay bozulabilen ve bu yüzden kısa bir süre sonra insan sağlığı açısından tehlike teşkil etmesi muhtemel olan gıdalarda “son tüketim tarihi” kullanılır. “Son tüketim tarihi: ……” “….. tarihine kadar tüketiniz.” Son tüketim tarihi 51

52 “Son tüketim tarihi” geçmiş olan gıdalar, 5996 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerine göre güvenilir olmayan gıda olarak kabul edilir. “Son tüketim tarihi” zorunlu olmayan ve Ek-7’de belirtilenler dışındaki gıdalarda “tavsiye edilen tüketim tarihi” kullanılır. Son tüketim tarihi 52

53 Belirtilen süre boyunca uyulması gereken muhafaza koşulları varsa belirtilir. “Tavsiye edilen tüketim tarihi: 14 Mart” “Tavsiye edilen tüketim tarihi: Temmuz 2012” “Tavsiye edilen tüketim tarihi: 2013” “…. tarihinden önce tüketilmesi tavsiye edilir.” Tavsiye edilen tüketim tarihi (EK-7) 53

54 Gıdanın ambalajı açıldıktan sonra uygun şekilde muhafazasını veya kullanımını sağlamak için muhafaza koşulları ve/veya tüketimi için zaman sınırı belirtilir. “ +4 derecede muhafaza ediniz. ” “Açtıktan sonra buzdolabında muhafaza ediniz ve 3 gün içinde tüketiniz.” Özel muhafaza koşulları ve/veya kullanım koşulları 54

55 BESLENME YÖNÜNDEN ETİKETLEME

56 Etiket üzerinde yer alan ve enerji değeri ile besin öğeleri bilgilerini içeren bildirimdir. Jenerik reklâmlar hariç olmak üzere, etiketinde, tanıtımında veya reklâmında beslenme ve/veya sağlık beyanı yer alan gıdalarda zorunludur. Beslenme yönünden etiketleme 56

57 Büyüme, gelişme ve vücudun normal işlevleriyle ilişkili fizyolojik etkiyi tanımlayan veya vücut fonksiyonlarını geliştirmeye veya sağlığı korumaya yardımcı etkisini belirten, ileri süren veya ima eden beyandır. Beslenme yönünden etiketleme Sağlık beyanı 57

58 Grup 1 veya Grup 2’ye ilave olarak aşağıdaki besin öğelerinden birinin veya birkaçının miktarı da verilebilir. Tekli doymamış yağ, Çoklu doymamış yağ, Şeker alkolü, Nişasta, Trans yağ, Kolesterol, Vitamin ve mineraller. (Ek-9 Bölüm 1) Beslenme yönünden etiketleme 58

59 Besin öğesi gruplarına ait olan veya bu gruplardan birinin parçası olan öğelere ilişkin bir beslenme beyanı yapıldığında bu öğelerin bildirimi zorunludur. Beslenme yönünden etiketleme 59

60 Tüketicide endişeye neden olabilecek biçimde; yazılı, resimli, grafik veya sembolik gösterimler vasıtasıyla vücut fonksiyonlarındaki değişiklere atıfta bulunacak şekilde olamaz. Beslenme ve sağlık beyanları Kullanım talimatına göre tüketime hazır hale getirilen gıdayı temel alır. 60

61 Kesinlikle izin verilmeyecek sağlık beyanları : Gıdanın tüketilmemesi durumunda sağlığın olumsuz etkilenebileceğini ileri süren; Kilo kaybının miktarına veya oranına atıfta bulunan; Doktorların veya sağlıkla ilgili meslek mensuplarının tavsiyelerine atıfta bulunan; Sağlık beyanları 61

62 NASIL UYUM SAĞLANACAK 62

63 Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce ( ) faaliyete geçen gıda işletmecileri tarihinden önce piyasaya arz edilmiş olan mevcut etiketler, tarihinden önce Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilmiş etiketler, tarihine kadar kullanılabilir. ! tarihinden sonra etiketleri, Yönetmelik hükümlerine aykırı olan gıdalar piyasaya arz edilemez.

64 5996 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce ( ) faaliyete geçen gıda işletmecileri 64 Kayıt işlemine tabi olan gıda işletmecileri; tarihine kadar; “Tarım ve Köyişleri Bakanlığının …. tarih ve … sayılı izni ile üretilmiştir.” “işletme kayıt no...” İşletme kayıt no alıncaya kadar; “Gıda sicil numarası :…” “Çalışma izin numarası :…” “İşletme kayıt belgesi numarası:…” ! Bu şekildeki etiketler tarihine kadar kullanılabilir.

65 5996 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce ( ) faaliyete geçen gıda işletmecileri 65 Onay işlemine tabi olan gıda işletmecileri; tarihine kadar; “Tarım ve Köyişleri Bakanlığının …. tarih ve … sayılı izni ile üretilmiştir.” “tanımlama işareti ” Veya onay numarası alıncaya kadar; “Gıda sicil numarası :…” “Çalışma izin numarası :…” ! Bu şekildeki etiketler tarihine kadar kullanılabilir.

66 5996 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce ( ) faaliyete geçen gıda işletmecileri 66 İthal edilen gıdaları piyasaya arz eden gıda işletmecileri; tarihine kadar; “Tarım ve Köyişleri Bakanlığının …. tarih ve … sayılı izni ile ithal edilmiştir.” ! Bu şekildeki etiketler tarihine kadar kullanılabilir.

67 Geçiş süreleri 67 Özet olarak; Gıda işletmecilerinin faaliyete başlama ve gıdaları piyasaya arz etme tarihlerine göre değerlendirme yapılır. DURUMSON TARİH Mevcut etiketler Düzeltilmiş etiketler Piyasada bulunuş

68 68 Te ş ekkür ederim


"Gıda,Tarım Ve Hayvancılık Bakanlığı Gaziantep İl Müdürlüğü SAİT DEMİRKIRAN Gıda Ve Yem Şube Müdürü 29 Şubat 2012 GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Gıda." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları