Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 K ü resel Kriz ve T ü rkiye Ekonomisine Etkisi TİSK Sosyal Politika Gündemi Toplantısı 5 Kasım, 2008 İstanbul Dedeman Oteli Vefa Tarhan Northwestern.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 K ü resel Kriz ve T ü rkiye Ekonomisine Etkisi TİSK Sosyal Politika Gündemi Toplantısı 5 Kasım, 2008 İstanbul Dedeman Oteli Vefa Tarhan Northwestern."— Sunum transkripti:

1 1 K ü resel Kriz ve T ü rkiye Ekonomisine Etkisi TİSK Sosyal Politika Gündemi Toplantısı 5 Kasım, 2008 İstanbul Dedeman Oteli Vefa Tarhan Northwestern University and Loyola University Chicago Ralph Marotta Professor of Finance 1©Vefa Tarhan

2 Gündem •1. Kurumsal Finansman Kavramları •2. Küresel Krizin Fotoğrafı •3. Ekonominin Yakın Geçmişteki Başarısı •4. Ekonominin Yumuşak Karnı •4. Krizin Ekonomiye Etki Kanalları •5. Krizden Korunma Korunma Yolları ©Vefa Tarhan2

3 Kurumsal Finansman Kavramları •Yatırım Kararları –Nakit akışları - tanım, kaldıraçlı/kaldıraçsız, enflasyon, erozyon, batmış maliyetler –Kullanılması gereken iskonto haddi •AOSM, özsermaye maliyeti, kredi maliyeti, firma/birim AOSM •Finansman Kararları– optimal sermaye yapısı •Şirket değerleri ve şirket birleşmeleri •Temettü kararları ©Vefa Tarhan3

4 4 Bu Kriz Değişik •Bu kriz genellikle boyutu açısından1929 krizi ile karşılaştırılıyor •Ama bence bu bir elma/armut karşılaştırması oluyor •Bu günkü dünyada ülkelerin hem reel sektörleri hem de finansal sektörleri iç içe: Globilizasyon •Dolayısıyla dünyanın bir ucunda bir Ülke hapşırdığında bir başka ülke hızla nezle oluyor ©Vefa Tarhan4

5 Krizin Fotoğrafı ©Vefa Tarhan5

6 6 Yakın geçmişin diğer krizleri •1980’lerdeki Savings & Loans krizi •Latin Amerika krizi •Asya krizi •Rusya tahvillerinin ödenememesi krizi •Bu krizler hem global değildi hem de reel ve finansal kesimlerde aynı zamanda etkilemedi •Daha da önemlisi bu krizler küresel finansal altayapıyı tehdit etmedi ©Vefa Tarhan 6

7 7 Bu Kriz… •Bu kriz ise dünyanın finansal ve reel kesimlerini kasıp kavuruyor •Örnek olmadığı için bilemiyoruz, ama hem en derin hem de en uzun süreli kriz olma potansiyeli var •Ayrıca büyük bir ihtimalle hiç bir ülke bu krizin etkilerinden muaf olamayacak gibi gözüküyor ©Vefa Tarhan7

8 Borsalarda buharlaşan değerler •2008 başından bu yana IMKB’deki şirketlerin değeri $287 $Milyardan $97 Milyara düştü •2007 sonunda 8 şirketin değeri $10 Milyarın üstündeyken •Şu anda bu miktarın üstünde olan hiç bir şirket yok •Rusya ve Brezilya borsalarda aynı dönemde değerlerinin 2/3’unu kaybetti •ABD’deki kayıp $9 trilyon civarında •Yıl başından bu yana tüm dünya borsalarındaki düşüş $26.5 trilyon ©Vefa Tarhan8

9 9 Bu krizin değişik olduğu işaretleri •Bu rakamın boyutunu anlamak için ABD GSMİH’nın $14 trilyon •Küresel ekonominin büyüklüğünün $60 trilyon olduğunu hatırlamak yetiyor •Borsa kayıpları çok yüksek olmasına rağmen esas problem bu değil •Esas problem kredi pazarlarının bir “nükleer kış” ortamında olması •Bu durum devam ederse, şirketler kısa ve uzun vadeli kredi bulamazlarsa, reel kesim çöker ©Vefa Tarhan9

10 10 Olağan üstü bir kriz •25 Eylülde 3 aylık ABD hazine bonosunun faizi gün içinde eksi, gün sonunda sıfır oldu •26 Eylül Cuma günü General Motors şirketinin tahvilleri için 5 yıllık sigorta primi %38’e ulaştı. •Bu şu demek oluyor: GM’in $10 milyonluk tahvilini sigorta ettirmek için (yani şirket ödeme yapamazsa ödemeyi size bu sigortayı satan yapacak) 5 sene sürecinde senede $3.8 milyon dolar ödemeniz gerekiyor ©Vefa Tarhan10

11 11 Olağan üstü bir kriz… •Morgan Stanley’nin tahvil sigortasının senelik maliyeti $1.8 milyon dolar, General Electric’in ise $800 bin dolardı. •Bunlar Pazar fiyatı olamaz. Ancak “dünyanın sonu geliyor” fiyatı, paniğin fiyatı olabilir •“Commercial Paper” olarak bilinen piyasının boyutu 2007 yazında $2.2 trilyon iken bu gün $1.6 trilyon (sadece son 3 haftada piyasa $208 milyar daraldı) •AAA kredi notu olan General Electric şirketi bu piyasada 1 ay once %2’den kredi alabilirken son günlerde kredi maliyeti %3.5’e çıktı. şirket bu piyasadan aldığı krediyi %15 azaltmak zorunda kaldı ©Vefa Tarhan11

12 12 Global “Ekonomik Lâle Devri”nin Sonu Geldi • döneminde enflasyon, faizler, volatilite çok düşük, büyüme yüksek olarak gerçekleşti •Ama o günlerin sonu geldi. •Global ekonomiler son yılda büyük bir şok yaşadı: •ABD’de başlayan ve dünyaya yayılan kredi krizi •Veriler kredi krizinin Finansal boyutunun bile sonunun gelmediğini gösteriyor. •Finansal kriz reel sektör sahillerine ulaşmaya başladı •AB’nin durumu ABD’den daha da kötü olabilir •AB Türkiye ekonomisi için çok daha önemli 12©Vefa Tarhan

13 13 Bu Krizin İsmi •Bu krize önce likidite krizi adını verdiler •Ancak bu krizin esas nedeni likidite azlığı değil tam tersine likidite bolluğu idi •Likidite bolluğu riskin düşük fiyatlandırılmasını tetikledi •ABD’nin cari açık problemi var •Ancak cari açık finansman problemi yok •Ama cari açık yine de problem : Yatırım problemi •ABD bazlı varlıklara yatırımlar arttıkça fiyatlar yükseldi ve getiriler düştü •Yatırımcılar: getirileri nasıl artırabıliriz? •1. Finansal kaldıraç arttı •2. Riskin fiyatı düştü: yatırımcılar aldıkları riske orantılı bir tazminat talep etmediler

14 14 Krizin bu günkü durumu •Fed de yangına körükle gitti: LTCM, İnternet balonu, gayrimenkul balonu •Kriz şu anda bir güvensizlik krizine dönüştü •Guvensizlik krizi ile nasıl savaş edebileceğimizi bilmiyoruz •Para politikası çalışmıyor •Fed ne kadar para sürerse sürsün bankalar kredi vermekten korkuyorlarsa şirketler kredi bulamıyor •Faizler neredeyse %0 (Fed-funds faizi %1)

15 15©Vefa Tarhan Reel Mortgage Faizleri ve ABD’ye Sermaye Girişleri (%GSİMH)

16 16©Vefa Tarhan Gayrimenkul Grafikleri: Çeyrek– Çeyrek

17 17©Vefa Tarhan İnternet ve Gayrimenkul Köpükleri •NASDAQ •November 1998:1900 •December 1999:4700 •March 2001:1800 •Value of U.S. Residential Property •End of 1990:$8 trillion •End of 2006:$20 trillion

18 18 Hedge Fonlar ı

19 19©Vefa Tarhan19

20 20 Hedge Fon getirileri

21 21©Vefa Tarhan21


"1 K ü resel Kriz ve T ü rkiye Ekonomisine Etkisi TİSK Sosyal Politika Gündemi Toplantısı 5 Kasım, 2008 İstanbul Dedeman Oteli Vefa Tarhan Northwestern." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları