Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 T.C. İSTANBUL VALİLİĞİ SOKAKTA YAŞAYAN VE ÇALIŞTIRILAN ÇOCUKLARIN KORUNMASI PROJESİ ARALIK-2004 İSTANBUL • Çocuk ve aileye ilişkin sosyolojik değerlendirmeler.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 T.C. İSTANBUL VALİLİĞİ SOKAKTA YAŞAYAN VE ÇALIŞTIRILAN ÇOCUKLARIN KORUNMASI PROJESİ ARALIK-2004 İSTANBUL • Çocuk ve aileye ilişkin sosyolojik değerlendirmeler."— Sunum transkripti:

1

2 1 T.C. İSTANBUL VALİLİĞİ SOKAKTA YAŞAYAN VE ÇALIŞTIRILAN ÇOCUKLARIN KORUNMASI PROJESİ ARALIK-2004 İSTANBUL • Çocuk ve aileye ilişkin sosyolojik değerlendirmeler • Proje ve Uygulama Emirleri • Kurumsal yapılanma • Proje kapsamında yapılan çalışmalar ve sayısal değerlendirmeler • Çözüm önerileri

3 2 İÇİNDEKİLER 1.Sokakta yaşayan ve çalıştırılan çocukların korunması projesi……………………………………………………………………....……..1 2.İçindekiler Giriş…………………………………………………………………………………………………………………………….....…………………..4 4.Sokakta yaşayan çocuk kimdir? Sokakta çalıştırılan çocuk kimdir? Türkiye’de sokakta yaşayan çocuklar…………………………………………………...………………………………………………………9 7.Sokakta yaşadıkları bölgeler…………………………………………………………………………………………………………… Sokakta çocuğu bekleyen tehlikeler…………………………………...…………………………………………………………………… Sokakta Yaşayan ve Çalıştırılan Çocukların Korunması Projesi……………………………………………………………...………… İstanbul Valiliği’nin 2000/1 Sayılı Güvenlik Kararı…………………………………………………………………………..……………… Resmi Gazete 2000/1 Sayılı Güvenlik Kararı………………………………………………………………………………… …… Uygulama Planı ve Talimatı………………………………………………………………………………………………………………..…… İstanbul İlinde Ticari Cinsel Sömürüye Maruz Kalan Kız Çocukların Korunması Projesi…………………………..……………… /1 Sayılı Güvenlik Kararı ve Ek Talimatı………………..……………………………………………………………………………… Suça karışan çocuklar………………………………..………………………………………………………………………………………… Madde bağımlısı sokakta yaşayan çocukların tedbiren tedaviye sevki Valilik Emri……………………………………… ……47 17.Sosyal Hizmet Kuruluşları…………………………………………………………………………………………………………………… Proje uygulama süreci………………………………………………………………………………………………………….....…………… İl Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğü’nün kayıtlarına göre İstanbul’da 2002,2003 ve 2004 yılı Kasım ayına kadar suça karışmış olan çocuk sayıları……………………………………………………………………....…………………… Sokakta yaşayan çocukların bulunduğu bölgeler………………………………………………………………………………....……… Sokakta yaşayan çocuklar ve ailelerine ilişkin sosyo-demografik özellikler……………………………………………………....….68 a.Sokakta yaşayan çocukların aile yapısı…………………………………………….………………………………………………..69 b.Ailelerin parçalanma nedeni…………………………………………………………………………………………………………...70 c.Ailelerin ikamet ettiği yer……………………………………………………………………………………………………………….71 d.Sokakta yaşayan çocukların ailelerinin göç ettiği bölgeler……………………………………………………………………...72 e.Sokağa çıkma yaşı………………………………………………………………………………………………………………………73 f.Sokakta yaşayan çocukların sokağa çıkma nedeni……………………………………………………………………………….74 g.Çocukların eğitim durumu……………………………………………………………………………………………………………..75 h.Çocukların madde kullanım durumu…………………………………………………………………………………………………76 i.Kullanılan madde türü…………………………………………………………………………………………………………………..77 j.Sigara kullanım durumu…………………………………………………………………....…………………………………………..78 k.Sokakta yaşayan çocukların merkezlere geliş şekli………………………………………………………………….……………79 l.Sokakta yaşayan çocukların cinsiyet dağılımı………………………………………………………………….…………………..80

4 3 22.Niçin uçucu madde kullanırlar? Kuruluşlarımız………………………………………………………………………………………………………………………………………83 a.Ayvansaray Çocuk Koruma Merkezi……………………………………………………………………………………………………84 b.Ayvansaray Çocuk Koruma Merkezi hizmet verileri…………………………………………………………………………………85 c.Küçükbakkalköy Umut Çocukları İlkadım İstasyonu………………………………………………………………………………...86 d.Küçükbakkalköy Umut Çocukları İlkadım İstasyonu hizmet verileri……………………………………………………………...87 e.Çocuk koruma merkezlerine bağlı mobil ekipler tarafından yapılan sokak çalışması…………………………………………88 f.Yel değirmeni Çocuk ve Gençlik Merkezi………………………………………………………………………………………………89 g.Yel değirmeni Çocuk ve Gençlik Merkezinde yapılan çalışmalar………………………………………………………………….91 h.Yel değirmeni Çocuk ve Gençlik Merkezi hizmet verileri……………………………………………………………………………92 i.Yel değirmeni Çocuk ve Gençlik Merkezi eğitim çalışmaları……………………………………………………………………….94 j.Ağaçlı Çocuk ve Geçlik Merkezi…………………………………………………………………………………………………………96 k.Ağaçlı Çocuk ve Gençlik Merkezi hizmet verileri……………………………………………………………………………………..98 l.Ağaçlı Çocuk ve Gençlik Merkezi eğitim çalışmaları………………………………………………………………………………...99 m.Florya Çocuk ve Gençlik Merkezi………………………………………………………………………………………………………100 n.Florya Çocuk ve Gençlik Merkezi hizmet verileri……………………………………………………………………………………101 o.Florya Çocuk ve Gençlik Merkezi eğitim çalışmaları……………………………………………………………………………….102 p.Taksim Çocuk Evi…………………………………………………………………………………………………………………………103 q.Taksim Çocuk Evi hizmet verileri………………………………………………………………………………………………………104 r.Taksim Çocuk Evi eğitim çalışmaları………………………………………………………………………………………………….105 s.Bahçelievler 80.yıl Çocuk ve Gençlik Merkezi……………………………………………………………………………………….106 t.Bahçelievler 80.yıl Çocuk ve Gençlik Merkezi hizmet verileri…………………………………………………………………….107 u.Bahçelievler 80.yıl Çocuk ve Gençlik Merkezi eğitim çalışmaları………………………………………………………………..108 v.Beyoğlu 75. Yıl Çocuk ve Gençlik Merkezi………………………………………………………………………………………… w.Beyoğlu 75. Yıl Çocuk ve Gençlik Merkezi hizmet verileri……………………………………………………………………… Gazete haberi “Aileden kiralık çocuk kapkaççı”…………………………………………………………………………………………… Sonuç ve çözüm önerileri……………………………………………………………………………………………………………………… Kuruluş Telefonları……………………………………………………………………………………………………………………………….123

5 4 GİRİŞ Dünyanın en büyük kentlerinden biri olan İstanbul’da 1950’li yıllardan itibaren iç göç sonucu hızla artan, gecekondu tipi yaşam biçimi, bu yaşam biçiminin doğurduğu sosyal, kültürel ve ekonomik sorunlar halkın devletten talep ve beklentilerini özellikle sosyal hizmet alanında had safhaya ulaştırmıştır. Demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye, gerek sosyal devlet olmanın vazgeçilmez bir gereği gerekse geleneksel toplum yapısının bir sonucu olarak yaşlısına, yoksuluna, özürlüsüne, kimsesizine insan onuruna yaraşır bir şekilde yaşam olanakları yaratmak, hem insanına sahip çıkmak hem de sosyal ihtiyaçların çeşitli toplumsal sorunlara sebep olma riskini ortadan kaldırma anlayışını benimsemiştir. Bu amaçla devletimiz, Cumhuriyet öncesinde kurulmuş olan çeşitli İmarethaneler, Vakıflar ve Darülaceze Müessesesi örneklerinde olduğu gibi Cumhuriyetin kuruluşundan sonra da Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu’na bağlı olarak Huzurevleri, Yetiştirme Yurtları, Çocuk Yuvaları ve zihinsel engelliler için Yuva ve Rehabilitasyon Merkezleri ile Çocuk ve Gençlik Merkezleri kurmuş, öte yandan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ile kuruluşuna önderlik ettiği çeşitli resmi ve sivil kuruluşlarla vatandaşlarımızın ihtiyaçlarına cevap vermeye çalışmaktadır. Tüm çabalara karşın, hızla büyüyen ve gelişen Ülkemizde aynı ölçüde artan toplum ve birey talepleri karşısında sadece devlet olanakları ile bu ihtiyaç ve taleplere beklenen seviyede cevap vermek mümkün olamamaktadır. Bunun en önemli nedenlerinden biri, özellikle 1960’lı yıllardan itibaren yaşanan ve kontrol edilemeyen kırsal kesimden kentlere göç ve bunun yarattığı çarpık kentleşmedir. Göç ve çarpık kentleşme toplumumuzun sosyal, kültürel ve ekonomik dengesini sarsmıştır. Kır’dan Kent’e gelen aileler sosyal, ekonomik ve kültürel sorunlar karşısında geleneksel davranış biçimlerinden uzaklaşmış, bölünmüş, dayanışma ve sahip çıkma duygusunu kaybetmiştir. Bu nitelikteki ailelerden topluma yansıyan en önemli sonuç ihmal edilen, dışlanan, terk edilen, istismar edilen ve şiddete uğrayan çocuklardır. Bu çocuklar ya aileleri yada çeşitli çıkar grupları tarafından sokakta çalıştırılarak sırtlarından gelir elde edilen yada tüm bu acılardan, şiddet ve sevgisizlikten sokakta yaşamayı tercih eden en önemli sosyal sorunlardan biri haline gelmişlerdir. Bu çocuklar, yaşadıkları tüm olumsuzlukları bastırma duygusuyla kısa süre içerisinde aradıkları sevgiyi hayal dünyasında bulma umuduyla uçucu ve uyuşturucu maddelerin pençesine düşmektedir. Onlara sahip çıkılmadığı takdirde kaçınılmaz olarak gelecek için toplumsal bir tehlike halini alacakları Valiliğimizce tespit edilerek, bu ciddi tehlikenin önlenmesi ve çocuklarımızın topluma, ailelerine ve kendilerine kazandırılmasını sağlamak amacıyla 2000 yılından itibaren çeşitli inceleme ve araştırmalar yapılarak sonucunda geliştirilen Güvenlik Kararı, Proje, Uygulama Planı gibi rapor ve yasal metinlerle bir tedbirler demeti uygulanmaya başlanmıştır.

6 5 “Sokakta Yaşayan veya Çalıştırılan Çocukların Korunması Suretiyle Kamu Esenliğinin Sağlanması ile ilgili 2000/1 Sayılı Güvenlik Kararı” 19 Ağustos 2000 tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe girmiş, bu Güvenlik Kararı doğrultusunda, “Sokakta Yaşayan veya Çalıştırılan Çocukların Korunması Projesi” uygulanmaya başlanmış, uygulama esasları bir “Uygulama Planı ve Talimatı” ile düzenlemiş, proje uygulama sürecinde tespit edilen ihtiyaçlar ve İçişleri Bakanlığı’nın Emirleri doğrultusunda geliştirilen “İstanbul İlinde Ticari Cinsel Sömürüye Maruz Kalan Kız Çocuklarının Korunması Projesi” yürürlüğe konularak sorunla mücadele alanı genişletilmiştir. Valiliğimizce bir yandan araştırma ve sorunun tahlil ve tespiti ile geliştirilen projeler uygulanırken diğer yandan projelerde öngörülen fiziki yapılanma ve kurumlaşma da hızla gerçekleştirilerek, bu alanda hizmet veren kuruluş sayısı 2’den 10’a çıkarılmış, genel bütçe veya Genel Müdürlük bütçe imkanları ile karşılanamayan her türlü hizmet ihtiyacı büyük ölçüde İstanbul Valiliği Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı, İstanbul Çocukları Vakfı, Sivil Toplum Kuruluşları ile işbirliği ve Gönüllü Kuruluşların desteği ile karşılanmıştır. Uygulamanın her aşamasında çocuklarımızın üstün yararı gözetilerek hukuk kurallarına bağlı kalınarak, bu sosyal sorunun çözümünde uygulanan çağdaş örneklerden de yararlanılmak suretiyle diğer İllerimize de örnek olunmuştur. Sokakta Yaşayan ve Çalıştırılan Çocukların Korunması çalışmaları sürdürülürken hernekadar bütünüyle bu çocuklarla ilgili olmasa da bir başka önemli sosyal tehlike de görülmüştür; Suça karıştırılan çocuklar.! Maalesef suça karıştırılan çocuklar sorunu da çalıştırılan ve sokakta yaşayan çocuklar sorununda olduğu gibi göç ve aile temelli ancak bu kez ceza yasası’nın çocuğa sağladığı bağışıklık kullanılarak organize bir şekilde kullanılması olayıdır. Bu nedenledir ki, sadece polisiye tedbirlerle bu sorunun çözümü mümkün değildir. Her üç sosyal sorunla baş etmek amacıyla bugüne kadar alınan tedbirler, sürdürülen çalışmalar ve elde edilen somut veriler; bundan sonra yapılması gerekenleri de göstermektedir. Devlet ve toplum hayatını bütünüyle çağdaş normlara göre düzenleme kararlılığıyla Hükümet ve TBMM’nce yapılan yasal düzenlemeler kamu ve tüm toplum kesimlerinin göstereceği sorumluluk ve duyarlılıkla yaşadığımız sosyal sorunların aşılmasını sağlayacaktır. Aksi halde bu güne kadar olduğu gibi çocuklarımızın konu olduğu sosyal sorunların çözümünü Polisten, Jandarmadan, Sosyal Hizmet Kuruluşlarından ve az sayıda STK’dan beklemek yakınmaktan öte sonuç doğurmayacaktır. İstanbul Valiliği olarak bugüne kadar alınan ve uygulanan tedbirler ihtiyaç duyulan ve önerilecek tüm akılcı tedbirlerle desteklenerek sürdürülecektir.Tedbir ve uygulamalarımızda temel ilkemiz çocuklarımızın üstün yararını korumak olacaktır. Muammer GÜLER İstanbul Valisi

7 6

8 7 SOKAKTA YAŞAYAN ÇOCUK KİMDİR? Eğitimsizlik, göç, çarpık kentleşme, işsizlik, yoksulluk gibi ana nedenlerle sosyolojik yapısı bozulan ailelerin çocuklarını yetiştirme ve yönlendirme de yaptıkları önemli hata ve gösterdikleri ihmal ile sosyal ve ekonomik durumları yeterli olmakla birlikte, sağlıksız aile ilişkileri sonucu çocuklarını ihmal ve istismar eden ailelerin ürünüdür. “Sokağı mesken tutarak günlük hayatının tamamını sokakta geçiren, yaşadıkları ortamlarda her türlü ihmal, istismar, sömürü ve kötü davranışa maruz kalan, aile veya yasal yakınlarıyla bağları kısmen ya da tamamen kopmuş, risklere karşı kendilerini koruyamayan, çoğunlukla da yaşadıkları ortam ve geçirdikleri travma sonucu uçucu ve uyarıcı madde kullanan çocuklardır.”

9 8 Ailelerinin, yakınlarının, çeşitli çıkarcı kişi veya grupların sokak, meydan, pazar veya alışveriş merkezlerinde çalıştırarak, geçimlerini temin etmede araç olarak kullanılan çocuklardır. Bu çocuklar için ev; oyun, kültür ve günlük yaşam mekanı olma özelliğinde değildir. Çoğu geceleri evlerine dönmektedirler ancak tanık oldukları sokak ilişkileri zamanla aileleri ile ilişkilerinin bozulması sonucunu doğurur. Sokakta çalışma işini çoğunlukla okul saatleri dışında yapan bu çocuklar zamanla ailelerinden koptukları gibi okul ve eğitimle ilişkileri de hızla kopmaya başlar. SOKAKTA ÇALIŞTIRILAN ÇOCUK KİMDİR?

10 9 TÜRKİYE’DE SOKAKTA YAŞAYAN ÇOCUKLAR Aşağıdaki etkenlerden dolayı İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Bursa, Gaziantep, Antalya, Mersin, Diyarbakır, Batman ve Şanlıurfa gibi hızla göç alan ve metropol özelliği taşıyan şehirlerde sokakta yaşayan çocuk sayısı hızla artmaktadır. •Göç, •Çarpık kentleşme sonucunda oluşan sağlıksız yerleşim bölgeleri, •Kontrolsüz nüfus artışı, •Düşük sosyo-ekonomik düzey, •Ailenin Eğitimsizliği, •Parçalanmış aile, •Sokakta zorla çalıştırılma, •Aile içi şiddet, •Çocuk istismarı, •Çocuk haklarının yaşama geçmemiş olması vb. gibi nedenlerle sokağa itilen çocuk sayısı giderek artmaktadır.

11 10 SOKAKTA YAŞADIKLARI BÖLGELER Sosyal Hizmet Kuruşları, Polis ve Jandarma birimlerince yılları arasında proje kapsamında birebir hizmet verilen, 2655 Sokakta Yaşayan Çocukla yapılan ön görüşme sonucu elde edilen bilgilere göre hazırlanmıştır. Tablo da en yüksek oranı teşkil eden, Diğer-33,7 tespiti isimleri sayılan ana bölgeler dışında tek başına yoğunluk taşımayan semt veya bölgeleri ifade etmektedir.

12 11 SOKAKTA ÇOCUĞU BEKLEYEN TEHLİKELER Uzun süre sokakta çalıştırılan ve sokakta yaşamaya başlayan çocuklar aşağıdaki tehlikelerle karşılaşır. • Şiddet Diğer insanlar ve arkadaşları tarafından uygulanan şiddet • Madde Bağımlılığı Tiner, bali, hap, alkol,sigara ve zamanla uyuşturucu • Suça karıştırılma Yaşamak için hırsızlık, adam yaralama ve suç örgütlerine katılmaya zorlanma • Sağlık sorunları Madde kullanımı ve olumsuz yaşam koşullarından kaynaklanan fiziksel ve ruhsal sağlık sorunları • Cinsel İstismar ve Ticari Cinsel Sömürü Aracı Olarak kullanılma Taciz, tecavüz, fuhuşa sürükleme

13 12 T.C. İSTANBUL VALİLİĞİ SOKAKTA YAŞAYAN VE ÇALIŞTIRILAN ÇOCUKLARIN KORUNMASI PROJESİ a. Projenin Gerekçesi : İstanbul İli yoğun göç alan, nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu, önemli sanayi ve ticaret merkezlerinin bulunduğu ülkemizin ve dünyanın belli başlı metropollerinden biridir. Bu metropole yapılan bilinçsiz göç, aile planlaması uygulamalarının benimsenmemesi, ebeveynlerin eğitsel ve mesleksel açıdan niteliksiz olması, ailelerin gecekondu bölgelerinde mutlak yoksulluk sınırına yakın bir düzeyde yaşamalarına neden olmaktadır. Bu ailelerden bazıları, içinde bulundukları bu olumsuz koşullardan kurtulmak için 18 yaş altındaki çocuklarını metropollerin kalabalık bölgelerinde her türlü fiziksel ve sosyal risklere karşı savunmasız bırakarak çalışmaya zorlamaktadırlar. Bu çocuklar ilimizde sayıları gittikçe artan ticaret, eğlence merkezleri ile yol kavşaklarında sürekli olarak korumasız şekilde karşımıza çıkan olumsuz koşullarda yaşamak zorunda bırakılan, sokak kültürünü kaderleriymiş gibi bünyesinde taşımak zorunda kalan, eğitsel imkanlardan genelde faydalanamayan, günlerini çocuk gibi yaşamayıp geleceğini de yetişkin bir birey olarak planlamak yetisinden uzak bir şekilde yetişmektedirler. Aileleri ile tamamen ilişkileri kesilen, parklarda, banklarda, bankamatik kabinlerinde, köprü altlarında, telefon kulübeleri çevrelerinde, eğlence merkezlerinde her tür riske karşı savunmasız olarak yaşamak zorunda kalan, çoğunlukla uçucu madde kullanan, kendilerine ve topluma zarar verebilme oranı yüksek olan 18 yaş altı, sokakta yaşayan çocuklarımız, bu metropolün kalabalık yerlerinde sayıları gittikçe artan bir oranda karşımıza çıkmaktadırlar. Bu çocukların kendileri açısından olumsuzluk arz eden ve yukarıda tanımlanmaya çalışılan durumların önlenmesi, her açıdan sağlıklı bir yaşama kavuşturulması, bu konu ile ilgili her türlü tedbirin alınması, bu projenin esas gerekçesi olarak kabul edilmiştir.

14 13 b. Projenin Amacı : Projenin genel amacı: Sokakta aileleri tarafından çalışmak zorunda bırakılan çocukların sokaktan uzak aileleri ile birlikte her türlü haklarının korunup gözetilerek bakımlarının sağlanması, sokakta yaşamak zorunda kalan çocukların ise sağlık sorunlarının giderilerek, ulaşılabilmesi halinde öz ailelerine dönmelerinin temini amaçlanmaktadır. Bu çocukların sokaktaki her türlü sosyal ve fiziksel risklerden uzak, eğitim olanaklarından azami ölçüde istifade ederek, ebeveynleri tarafından ekonomik sömürü enstrümanı olarak görülmeden ve çocukça yaşamalarına olanak sağlamak programın amaçlarını oluşturmaktadır.

15 14 c. Projenin Hedefleri: Projenin amaçları doğrultusunda, uygulama sonucu ulaşılmak istenen hedefler; sokakta çalıştırılan, yaşamak zorunda bırakılan çocuğun bu ortamdan kurtulmasına yardımcı olunarak sağlıklı bir yaşam ortamının yaratılmasıdır. Bu doğrultuda; Çocuğunu sokakta çalıştıran ebeveynlerin, bu durumun çocuklarının psiko-sosyal ve eğitsel gelişimi açısından büyük riskler taşıdığını öğrenmelerini sağlamak ve 18 yaş altı çocukların sokakta çalıştırılmasının aile üyeleri açısından cezai müeyyide içeren hukuksal bir durum olduğunu öğrenmelerinin sağlanması, Toplum üyelerinin, sokakta çalıştırılan çocuklardan alış veriş yapılması yoluyla çocuğun ekonomik bir sömürü aracı olarak kullanılmasına istemeyerek de olsa katkıda bulunduklarını öğrenmeleri ve durumun kendileri açısından cezai müeyyide içeren hukuksal bir yaptırımın olduğunun bilinmesinin sağlanması, Sokakta yaşamak zorunda kalan çocukların, sağlık sorunlarını gidererek, yetenekleri ölçüsünde eğitilebilecekleri rehabilitasyon merkezlerinde barınmalarının sağlanması, Sokakta çalıştırılan ve yaşamak zorunda kalan çocukların sayısal boyutu hakkında reel bir bilgi edinilmesinin sağlanması, hedeflenen unsurlar olarak belirlenmiştir.

16 15 İSTANBUL VALİLİĞİNİN 2000/1 SAYILI GÜVENLİK KARARI Sokakta yaşayan ve çalıştırılan çocuklar projesine yasal bir zemin oluşturmak amacıyla 5442 Sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 11/c Maddesi uyarınca İstanbul Valiliği’nce “İstanbul İlinde Sokakta Yaşayan veya Sokakta Çalıştırılan Çocukların Korunması Suretiyle Kamu Esenliğinin Sağlanması İle İlgili tarih ve 2000/1 sayılı Güvenlik Kararı, 19 Ağustos 2000 tarih ve sayı ile Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

17 16 19 Ağustos Sayı :24145 RESMİ GAZETE Sayfa : 55 İstanbul Valiliğinden : Sokakta Yaşayan veya Sokakta Çalıştırılan Çocukların Korunması Suretiyle Kamu Esenliğinin Sağlanması İle İlgili Güvenlik Kararı Karar No: 2000/1 Karar Tarihi: 9/8/2000 İstanbul'da sokakta yaşamak veya çalıştırılmak veya dilenmek zorunda bırakılan çocukların beden, ruh ve ahlaki gelişmeleri ve şahsi güvenlikleri çok açık ve acımasız tehlike içindedir. Bu çocuklar; fuhuş, alkollü içki kullanımı, bali-tiner gibi uçucu maddeleri kullanma alışkanlığı, cinsel tacize uğrama, hırsızlık, yaralama ve öldürme olaylarının içine itilmektedir. Bu durum büyük bir sosyal tehlike olarak günümüzü ve yakın geleceğimizi tehdit etmektedir. Bu ağır sosyal tehlikeden herkesin çok zarar görmesi ihtimali vardır ve sonunda asayiş il birlikte can ve mal güvenliğini ihlal etmektedir. Bu nedenle; 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 11/C maddesi uyarınca, İstanbul İl sınırları içinde huzur ve güvenliğin, kişi dokunulmazlığının, kamu esenliğinin sağlanması ve sokakta yaşayan veya çalıştırılan çocukların genel olarak beden ve ruh sağlıklarının korunması ile suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla aşağıdaki tedbirler alınmıştır.

18 17 Madde 1- Sokak, cadde, meydan, gar, otogar, durak, tarihi ve kültürel mekanlar, ibadethane ve müştemilatı, terk edilmiş yapılar, inşaatlar, bankaların ATM' leri, köprü altları gibi yerler barınmak amacı ile kullanılmayacaktır. Madde 2- Onsekiz yaşın altındaki reşit olmayan çocuklar; gemi, tren, otobüs gibi toplu taşım araçlarında, mezarlıklarda, nikah salonlarında ve bar, diskotek gibi eğlence merkezlerinde, cadde ve sokakların kaldırımlarında veya akan trafik içinde, umuma açık yerlerde ve benzeri yerlerde çalıştırılamayacaktır. İlköğretim çağındaki çocuklar yukarıda belirtilen yerlerde çalıştırılmak yerine okula devamları sağlanacaktır. Bu hususların gerçekleştirilmesi veya takibi veli veya vasi veya aile başkanları tarafından sağlanacaktır. Madde 3- Her ne suretle olursa olsun bali - tiner, derby gibi yapıştırıcı veya boya çözücü olarak kullanılan kimyevi, uyuşturucu ve psikotrop maddelerin amacı dışında satışı ve kullanılması yasaklanmıştır. Onsekiz yaşından küçük çocuklarda yukarıda belirtilen maddeleri ikaza rağmen kullanmayacaklardır.

19 18 Madde ve 2'inci madde kapsamındaki yerlerde barındıkları, yaşadıkları veya çalıştırıldıkları bilinen veya anlaşılan reşit olmayan küçüklerden herhangi bir eşya, mal (kağıt mendil, çiçek v.b.) veya hizmet satın alınmayacaktır. Madde 5- Onsekiz yaşından küçük çocuklardan yukarıdaki maddelerde zikredilen yasakları ihlal edenler, yetki verilmiş kamu görevlileri ve gönüllü kuruluş mensupları tarafından barınma, iaşe, sağlık ve güvenlik gibi beşeri ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanması amacı ile kanuni yakınlarına teslim edilmelerine veya tedavilerinin sağlanmasına veya sosyal hizmet mevzuatının öngördüğü prosedürün tamamlanıp koruma altına alınmalarına kadar İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne bağlı merkezlerde muhafaza veya kontrol altında bulundurulurlar. Yukarıda belirtilen hususları ilçe kaymakamlıklarının, Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün görev ve sorumluluğunda, ilgili tüm kuruluşların (Mahalli İdareler, Emniyet, Jandarma, Sağlık gibi) ve gönüllü kuruluşların mahallin en büyük mülki idare amiri' nin verdiği yetki belgesine haiz mensupları veya oluşturacakları heyetler vasıtasıyla yerine getirilecek veya takip ve denetlemesi sağlanacaktır. Madde 6- Yukarıda 1 - 5' nci maddelerde belirtilen tedbirler hilafına davranan sorumlular hakkında 765 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 526'ncı maddesine göre cezai işlem yapılmak üzere Cumhuriyet Başsavcılığına tevdi edilecektir. Madde 7- Bu karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Madde 8- Bu Kararı İstanbul Valisi yürütür.

20 19 Uygulama Planı ve Talimatı (2000/1 Sayılı Güvenlik Kararı) a. Başlangıç: İstanbul Valiliğinin ''Sokakta Yaşayan veya Sokakta Çalıştırılan Çocukların Korunması Suretiyle Kamu Esenliğinin Sağlanması İle İlgili Güvenlik Kararı'' tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. Bu kakarın amacı: Taraf olduğumuz Uluslar arası yükümlülükler ve milli mevzuatımızın çocuklarla ilgili öngörmüş olduğu herhangi bir ilke ve kurala eksiksiz, lafzı ve ruhuna bağlı kalınarak, çağdaş dünyanın benimsemiş olduğu insani ve ahlaki değerlerden ayrılmaksızın, sosyal hukuk devleti anlayışı içinde kalan çocuklara sahip çıkılmasıdır. Açıkça görülmektedir ki, sokakta yaşayan ve sokakta çalıştırılan çocukların içinde bulundukları ortam ve gittikçe artan sayıları toplumumuzun bugünü ve yarını için büyük bir potansiyel tehdit oluşturmaktadır. Bu çocuklar metropol bir kent olan İstanbul'umuzun ana arterlerinde, eğlence merkezlerinde, kavşaklarında, alış veriş merkezlerinde ellerinde kağıt mendil satarken, bez parçaları ile araba camı silerken veya dilenir vaziyette karşımıza çıkmaktadırlar.

21 20 Burada anlatılmaya çalışılan, sorunun çocukların kendisi olduğu değil, çocukların içinde bulundukları her türlü olumsuz koşullardır. Çocukluklarını yaşamadan, temel eğitimden dahi faydalanamadan sokakta her türlü fiziksel ve sosyal risklere açık şekilde çalıştırılan veya bu güç şartlarda yaşamak zorunda kalan bu çocukların, beden, ruh ve ahlak gelişimleri ile şahsi güvenlikleri tehlike altındadır. Sokakta yaşayan ve çalıştırılan çocuklar fuhuş, alkollü-uçucu madde kullanma, cinsel tacize uğrama, hırsızlık, yaralama ve öldürme olayları içine sürüklenmekte, yaşları ilerledikçe içinde bulundukları yasal olmayan olaylar artmakta, ilk önceleri oldukça masum görülebilecek yasal olmayan durumlar ileri ki yıllar için potansiyel bir tehlike - tehdit oluşturmaktadır.

22 21 b -Esaslar : Valilik kararında belirtilen yerler sürekli olarak denetlenecektir. Bu denetlemeler mahallin en büyük Mülki İdare Amirinin vermiş olduğu yetki belgesine haiz kamu görevlileri (Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, Sağlık İl Müdürlüğü, Milli Eğitim İl Müdürlüğü, Güvenlik Personeli, Belediyeler Personeli gibi) ile yine kendilerine yetki belgesi verilmiş Gönüllü Kuruluşlar Mensuplarının İşbirliği ve İşbölümü halinde yürütülecektir. Nerelerin denetleneceği karar metninde yer almaktadır. Muhafaza altına alınması gereken çocuklara genel mevzuatın öngördüğü şekilde davranılacak, öncelikle ikna yoluna gidilecek, çocuğa kendi yararının gözetildiği anlatılacaktır. Muhafaza altına alınma ve sonrasında insanlık dışı davranışlar ile çocuğun vücut ve ruh sağlığını tehlikeye düşürebilecek davranışlardan özenle kaçınılacaktır. Muhafaza altına alınan çocuklar ''Çocuk Koruma İstasyonu'' na sevk edilecektir. Bu istasyonların bulunduğu yerler, ilgili kamu görevlilerine önceden bildirilecektir.

23 22 Çocuk Koruma İstasyonları, ilgili güvenlik birimince (Bölgesine göre polis veya jandarma) yeterli elemanlar tefrik edilerek veya geçici teşkilatlanma ile güvenlik altında bulundurulacaktır. Buralar aynı zamanda ilgili güvenlik biriminin, muhafaza altına alınan çocukla ilgili gerekli yasal işlemleri (hukuki ve idari) yapabilecekleri şekilde düzenlenecek ve donatılacaktır. (Başlangıç olarak Eyüp İlçesi Ayvansaray'da kurulmuş İstasyon bu amaca tahsis edilmiştir) Muhafaza altına alınan çocukla ilgili tüm kimlik ve adres bilgileri çocuğun muhafaza altına alındığı İlçe Emniyet Müdürlüğüne derhal bildirilecektir. Çocuk Koruma İstasyonlarında muhafaza altına alınan çocuklardan, doktorların muayenesi sonucu tedaviye ihtiyaçları olduğu belirlenenler (Uçucu madde bağımlısı, hasta veya fiziksel veya ruhsal sorunları olanlar gibi) tedavilerinin yapılabilmesi için Sağlık Müdürlüğümüze teslim edilecektir. (Bu çocuklar gerektiği takdirde İstasyonlarda, Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü veya Gönüllü Kuruluşlara ait tesislerde barınarak ve ihtiyaçları karşılanarak tedavi sürelerini geçirebileceklerdir) İl Sağlık Müdürlüğü, bu çocukların tedavilerinin ne şekilde yürütüleceğini belirleyecek bir uygulama talimatı halinde ilgili birim ve görevlilere duyuracak, uygulamayı takip edecek gerekli mekanizma ve teşkilatlanmayı gerçekleştirecek ve büyük bir özen ve dikkatle bu amacın gerçekleştirilmesi için her türlü imkanını kullanacaktır.

24 23 Çocuk Koruma İstasyonlarında hukuki ve idari işlemleri tamamlanan çocuklar, Çocuk ve Gençlik Merkezlerine sevk edilecektir. (Başlangıç olarak Eyüp İlçesi Ağaçlı Köyünde kurulmuş olan 200 yatak kapasiteli Merkez bu amaca tahsis edilmiştir) Çocuk ve Gençlik Merkezleri, kendilerine teslim edilen çocukların teslim alınması, temizlenmesi, giydirilmesi, beslenmesi, barındırılması, oyun ve eğlence ihtiyaçlarının giderilmesi, eğitilmesi dahil maddi ve manevi her türlü ihtiyaçlarının karşılanması konusunda idari, mali, sosyal ve kültürel hazırlık, planlama ve uygulamayı gerçekleştireceklerdir. Bu merkezlerde iç düzen ve disiplin sağlanacak, çocuklara onların hakları (fiziki ve psikolojik) gözetilerek iyi muamelede bulunulacak, onların insanlığa ve topluma kazandırılması yönünde çaba harcanacaktır. Çocukların eğitimine ve beceri kazandırılmasına özel önem verilecektir. Bu hususlar İl sosyal Hizmetler Müdürlüğünce takip edilecek ve yönlendirilecektir. Bu merkezlerin korunması, güvenliklerinin sağlanması ve ihtiyaç duyulduğunda merkez çalışanlarına yardım edilmesi, suç işlenmesinin önlenmesi ile suça müdahale edilmesi amaçlarıyla ilgili güvenlik birimince gerekli idari ve hukuki düzenleme ve tedbirler alınacaktır.

25 24 Bu merkezlerde muhafaza altına alınmış çocukların kanuni yakınları (veli, vasi, ana-baba ve kardeş gibi) Merkeze müracaat ederek çocuklarını almak istedikleri takdirde çocuklar teslim edilecektir. Teslimden önce bu kanuni yakınlar Merkezlerde eğitimden geçirilecek, onlara sorumlulukları öğretilerek çocuklarını kontrol altında tutmaları ve eğitimlerini sağlamaları hususları ile çocukların fiziki ve psikolojik gelişimlerinin sağlıklı şartlar içinde gerçekleştirilmesinin önemi öncelikle anlatılacaktır. Bu konunun geliştirilmesinde İl Milli Eğitim Müdürlüğü konusu ile ilgili her türlü imkanı kullanacak ve gerekli görevlendirmeleri gerçekleştirerek destek sağlayacaktır. Çocukların kanuni yakınlarına teslimi belgeli olacak ve teslimle birlikte veli veya vasinin çocuklarına kanuni sorumluluklarını yerine getirmeleri yolunda bir tebligat ta gerçekleştirilecektir. Valilik kararı kapsamında bulunan bir çocuğun, ikinci defa Çocuk ve Gençlik merkezlerinde muhafaza altına alınması durumunda aynı tutum ve işlemler yinelendikten sonra, veli veya çocuktan sorumlu kanuni yakınları hakkında yasal adli gerekli işlemler yapılmak suretiyle ilgi güvenlik birimince Cumhuriyet Başsavcılıklarına sevk edilerek adli prosedür başlatılacaktır.

26 25 Sokakta yaşayan veya çalıştırılan çocuklar ve aileleri; bir sanayi veya ticari kuruluşa (şirkete) veya İlimizde bulunan özel hukuk tüzel kişilerine (dernek veya vakıf) veya hayırseverliği ile tanınmış şahıslara emanet edilecektir. Bu hamilik (koruyucu-gözetici) halkımızın bu konudaki dayanışmasının ve gelecekteki potansiyel tehlikenin-tehdidin algılanmasının bir göstergesi olacaktır. Yardıma muhtaç kişilerin korunması milli kültürümüzde ve geleneğimizde zaten mevcuttur. Bu hamilik; çocuk ve ailesi ile yakın iletişim kurmak, çocuğun ailesi ve çevresi ile ilişkilerini takip etmek, çocuğun eğitimini, okula devamını, başarı durumunu, fiziki ve psikolojik gelişmesini takip etmek ve doğrudan veya dolaylı olarak çocuk ve ailesini ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan desteklemek ile çocuk yararına önerilerde bulunmak gibi hususları kapsayacaktır. Çocuk ve gençlik Merkezlerinde muhafaza altına alınmış olup da ailesi veya yakınları tarafından teslim alınmayan veya sahipsiz kalan çocuklar için öncelikle kanuni yakınlarının bulunması ve çocuğun yukarıdaki yöntemle bunlara teslimi için çaba sarf edilecektir. Bu çabaya rağmen çocuk sahipsiz kalırsa Sosyal hizmetler İl Müdürlüğü gerekli prosedürü tamamlayarak çocuğun koruma altına alınmasını Koroma kararının çıkarılmasını sağlayacaktır. Bu şekilde koruma altına alınan çocuklar Yetiştirme Yurtları ve Çocuk Yuvalarına yerleştirilecektir.

27 26 Çocuk Koruma İstasyonları veya Çocuk ve Gençlik Merkezlerinde yapılacak çocukla ilgili tüm bürokratik işlemler Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünce belirlenecek ve uygulamalarda öncelikle sosyal Hizmet Uzmanlarından yararlanılacaktır. Bu çalışmalarda çocukların ailelerinin sosyo-ekonomik durumlarının tespitinin yapılması ve her çocuk için ayrı bilgi dosyalarının tanzimi gibi hususlar dikkate alınacaktır. Sosyal Hizmetler İl Müdürü başkanlığında bir Koordinasyon ve Değerlendirme komitesi belirli aralıklarla toplanarak değerlendirme yapacak ve çalışmaları yönlendirecektir.

28 27 c- Genel Kurallar : a. Bütün bu çalışmalarda çocuğun yararı eğitim ve gelişmesi temel esas olarak alınacaktır. b. Tüm kamu kurum ve kuruluşların mevzuatla öngörülmüş ve bu güne kadar yürütülmekte olan görev yetki ve sorumlulukları aynen devam edecektir. c. Tüm kamu kurum ve kuruluşları ve kamu personeli talep halinde bu çalışmalara en geniş ölçüde ve ellerindeki bütün imkanları seferber ederek iştirak edecek ve katkıda bulunacaktır. d. Kolluk küvetleri kendilerine yasalarla verilmiş olan görev ve yetkileri ifa etmekle birlikte söz konusu Valilik Kararının gereklerini de yerine getireceklerdir. e. Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, İl Müdürünün yetki ve koordinesinde bu çalışmanın odak noktasında yer alarak en ince ayrıntısına kadar çalışmaların planlanması ve yürütülmesinden görevli ve sorumludur. Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü bu çalışmanın başarı ile yürütülmesi için her imkanını seferber edecektir. İlgili Vali yardımcısı ve İlçe Kaymakamları çalışmaları bizzat takip ederek herhangi bir aksaklığa sebep olamadan yürütülmesini sağlayacak ve denetleyecektir. f. Çalışmalarda kendilerine görev verilen ilgili birimlerin en üst amirleri kendi görev alanları ile ilgili Valilik kararının yürütülmesinden görevli ve sorumlu olacaktır.

29 28 g. Gönüllü kuruluşların potansiyel ve enerjileri ile Sosyal Hizmet amaçlarına yatkınlıkları yapılacak çalışmaların en büyük itici gücünü teşkil edeceğinden İlimizdeki istekli bütün sosyal hizmet amaçlı gönüllü kuruluşlarıyla yakın iş birliği yapılacaktır. Sosyal yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ile İstanbul Çocukları Vakfının iş birliğine önem verilecektir. Koordinasyon ve Değerlendirme Kurulunda gönüllü kuruluşların temsili sağlanacaktır. h. Yazılı ve görsel medyanın çalışmaları desteklemesi amaçlanan sonucun alınması için mutlaka gereklidir. Bu nedenle basınla iş birliği yapılaması ve onların gerekli şekilde bilgilendirerek desteklerinin alınması yolunda gayret gösterilecektir. i. Bu uygulama Talimatı ihtiyaçlara göre geliştirilecektir. Her kuruluş çalışmaların yürütülmesi ve daha iyiye ulaşması için önerilerini beklemeksizin Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne ulaştırılacaktır. j. Bu talimat kendilerine görev verilenler için “Görev Emri” niteliğinde olup, başkaca bir talimat beklemeksizin hizmetin yürütülmesi gerekmektedir. Bu talimat yukarıda numarası ve adı yazılmış olan Valilik Kararı’nın uygulamasını kapsamaktadır. İmza Erol ÇAKIR İstanbul Valisi

30 29 İSTANBUL İLİNDE TİCARİ CİNSEL SÖMÜRÜYE MARUZ KALAN KIZ ÇOCUKLARININ KORUNMASI PROJESİ Projenin yürütülmesi esnasında sayıları çok olmamakla birlikte sokakta yaşayan kız çocukları ile ilgili yapılan tespitler sonucunda bu konuda bir proje geliştirilmesine ve projeye uygun olarak ayrı bir teşkilatlanmaya ihtiyaç duyulmuştur. a. Gerekçe İstanbul Valiliğince, İstanbul İlinde Sokakta Yaşayan ve Sokakta Çalıştırılan Çocukların Korunması Suretiyle Kamu Esenliğinin Sağlanması amacıyla planlanan tedbirler 2000/1 sayılı Güvenlik Kararı ile düzenlenmiş ve tarihli Resmi Gazete' de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. 2000/1 sayılı Güvenlik Kararı'nın uygulama esasları tarihli '' Uygulama Planı ve Talimatı '' ile düzenlenerek Valiliğimizin tarih ve Özel Kalem Müdürlüğü, sayılı emirleri ile ilgili tüm resmi ve özel kuruluşlara gönderilerek uygulamaya başlanılmıştır.

31 30 Bugüne kadar ilgili birimlerce, 2000/1 Sayılı Güvenlik Kararı'nın amaç ve esaslarına uygun olarak önemli çalışmalar yapılmış; Çocuk Koruma İstasyonu, Çocuk ve Gençlik Merkezleri, Rehabilitasyon Merkezi Kuruluş ve Teşkilatlanması ile sokakta yaşayan ve çalıştırılan çocukların korunması ve sorunun topluma mal edilmesi konularında Sivil Toplum Kuruluşları ile de işbirliği içerisinde önemli mesafe kat edilmiştir. Konu ile ilgili giderek artan toplumsal duyarlılık, basın ve yayın organlarında sokakta yaşayan ve çalıştırılan çocuklara ilişkin haberler, çeşitli kuruluşların ve bilim insanlarının araştırma ve önerileri Valiliğimizce hassasiyetle takip edilerek; uygulanan projede ihtiyaç duyulan değişiklikler yapılmak suretiyle projenin kapsamı ve etkinliği arttırılmıştır. Aynı amaçla, İçişleri Bakanlığı Strateji Merkezi Başkanlığı'nın tarih ve 64 sayılı yazıları uyarınca yapılan çalışmalar, bilimsel araştırma ve önerilerin değerlendirmesi sonucunda; İstanbul İlinde Ticari Cinsel Sömürüye Maruz Kalan Çocukların bakım, gözetim, korunma, eğitim ve rehabilitasyonu gibi ihtiyaçlarının karşılanması için çeşitli tedbirlerin alınması uygun görülmüştür.

32 31 b. Projenin Amacı yaş arası, cinsel istismara uğramış ve ticari cinsel sömürüye maruz kalan kız çocuklarının korunması, öncelikle ilk yardım hizmetlerinden yararlandırılması amacıyla muhafaza altına alınarak tedavi ve rehabilitasyonları ile eğitilmelerini sağlamak; Uygulanacak rehabilitasyon sonucunda ailelerine dönmelerinde sakınca olmayan çocukların ailelerine teslim edilmesi, Ailelerine dönmeleri sakıncalı olan çocukların Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bağlı uygun kuruluşlara yerleştirilerek, kendilerine güvenmeleri ve topluma kazandırılmalarını sağlamaktır.

33 32 c. Proje Süreci Bu proje esasları doğrultusunda muhafaza altına alınacak kız çocuklarının korunması, bakımı, tedavi ve rehabilitasyonu hizmetlerine cevap verecek bir Çocuk Evi ( Çocuk ve Gençlik Merkezi) kurulacaktır. İstanbul Valiliğince kendilerine verilmiş yetki belgesine haiz kamu görevlileri (İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü, İl Milli Eğitim Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü, Güvenlik Personeli, Belediye Personeli vb.) ile gönüllü kuruluşların mensupları tarafından muhafaza altına alınan veya kendi başvuruları ile merkeze gelen kız çocuklarının doğrudan Çocuk ve Gençlik Merkezince kabulleri yapılacaktır. Muhafaza altına alınması gereken kız çocuklarına genel mevzuatın öngördüğü şekilde davranılacak, öncelikle ikna edilmeleri yoluna gidilecek, çocuğa kendi yararının gözetildiği anlatılacaktır. Özellikle, kız çocuklarının yaşadıkları olayların, onların beden ve ruh sağlığında yaratmış olabileceği travma ve bunun sonucunda kapıldıkları korku ve güvensizlik dikkate alınarak, kendilerine büyük bir şefkat ve sevgiyle yaklaşılacak, görevlilerimize güven duymaları sağlanacaktır. Kendilerine yetki belgesi verilmiş görevlilerimiz dışında hiç kimseye Çocuk Evinin adresi verilmeyecek, herhangi bir ihbar, sığınma isteği veya gönüllülerin başvuruları halinde Çocuk Evi Müdürlüğünce görevlendirilecek ekip (Sosyal Hizmetler Uzmanı, Psikolog ve bayan Polis Memurundan oluşacak) tarafından çocuğun alınıp Çocuk Evi'ne getirilmesi sağlanacaktır.

34 33 Emniyet Müdürlüğü ve Jandarma Komutanlığı birimlerinin asayiş ve güvenlik hizmetleri sırasında bu projede tanımlanan kız çocuklarının bulunması halinde, bu çocuklar öncelikle Emniyet Çocuk Şube Müdürlüğüne teslim edilecek, Çocuk Şube Müdürlüğünce kendi mevzuatları uyarınca yapılacak işlemleri takiben bu çocuklar Çocuk Evi'ne sevk edilecektir. Çocukların Çocuk Evi'ne sevklerin de mutlaka yanlarında bir sosyal hizmet uzmanı, psikolog ve bayan emniyet görevlisi bulunmasına özen gösterilecektir. Çocuk Evi Müdürlüğünce alınan duyumlar, şikayet ve ihbarlar üzerine derhal Çocuk Şube Müdürlüğüne bilgi verilecek, gecikmesinde sakınca olan hallerde Çocuk Evi Müdürlüğünce görevlendirilecek ekipçe en yakın polis veya jandarma teşkilatına bilgi verilip gerekli jandarma desteği alınarak, küçük yaşta kız çocuklarının çalıştırıldığı veya cinsel sömürü amacıyla bulundurulduğu yer denetlenerek, bulunacak çocuklar muhafaza altına alınıp doğrudan Çocuk Evi'ne getirilecektir.Bu çocukların bulundurulduğu yerler ve sorumluları hakkında derhal genel mevzuatın öngördüğü işlemlere başlanacak, çocuğa zarar verdiği tespit edilenler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulacaktır.

35 34 Çocuk Evi'nin her türlü kayıt ve işlemleri İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğünün takip ve denetiminde yapılacaktır. Çocuk Evinde muhafaza altına alınan kız çocukları ile ilgili bilgiler sadece Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğü' ne verilecek bunun dışında çeşitli kişi veya kurumlar tarafından istenebilecek bilgiler sadece İstanbul Valiliğinin izin ve talimatıyla verilebilecektir. Çocuk Evi'ne kendiliğinden sığınan, gönüllü kuruluşlar tarafından getirilen veya görevli ekip tarafından muhafaza altına alınan çocukların birinci derece yakınları (Anne, Baba, Kardeş)'nın Çocuk Evi Müdürlüğüne müracaatları halinde çocuğun kabulü olmadıkça kesinlikle yakınlarına teslimi yapılmayacaktır. Çocuğun gönüllü isteği halinde ailesine tesliminde düzenlenecek tutanak Çocuk Evi Müdürü ile en az bir görevli tarafından imzalanacaktır.

36 35 d. Çocuk Evi Bünyesinde Yapılacak Çalışmalar Bu projede tanımlanan kız çocuklarının muhafaza altına alınarak Çocuk Evi'ne teslimi anından itibaren; a) Ön Görüşme: Çocuğa ilişkin sağlıklı kimlik bilgileri, ailesine ilişkin bilgiler ve içinde bulunduğu durum hakkındaki ilk bilgiler Merkezde görevli Sosyal Hizmet Uzmanı veya Psikolog tarafından tespit edilerek çocuk adına açılacak bir dosyaya kaydedilecektir. b) Sağlık Kontrolü: Çocuğun Merkezde görevli hekim tarafından genel sağlık kontrolü yapılıp bulgular dosyasına işlenerek, özellikle yaşam koşullarının ortaya çıkarabileceği risk taşıyabilecek sağlık sorunlarına ilişkin gerekli tetkik ve testlerin yapılması büyük önem taşıyacaktır. Çocuğun muayenesinde deontolojinin tüm ilkelerine eksiksiz uyulacak, gerekirse uzman hekim tarafından bu sağlık kontrolünün yapılması sağlanarak ileri tetkik ve tedavi gereken çocuk, derhal İl Sağlık Müdürlüğü marifetiyle belirlenecek sağlık kuruluşuna sevk edilerek tedavisine başlanacaktır. Bu çocukların tedavileri sırasında bakım ve muhafazalarından bizzat İl Sağlık Müdürü sorumlu olacaktır. c) Rehabilitasyon: Cinsel tacize uğramış ve ticari cinsel sömürüye maruz kalan çocukların rehabilitasyonu Çocuk ve Gençlik Merkezinde Uzmanlar tarafından hazırlanacak bir program doğrultusunda yürütülecektir. Merkezin günlük işleyişine ilişkin prensiplerin belirlenmesi ve uygulanması çocukların katılımında bulunmaları teşvik edilmek suretiyle sağlanacaktır.

37 36 Bu amaçla: Çocuğun ailesinin araştırılıp, gerekli inceleme ve ziyaret yapıldıktan sonra, çocuğun fuhuşa sürüklenmesinin asıl nedenleri ortaya çıkarılarak, bu nedenlerin yarattığı tahribatı ortadan kaldıracak bir rehabilitasyon programı başlatılacaktır. Çocuğun uğradığı cinsel taciz ve fuhuşa sürüklenmesi aile içi ilişkilerden kaynaklanmıyorsa ailenin çocuğu dışlaması ve reddetmesini önlemek için aileye dönük rehabilitasyon programı başlatılacaktır. Çocuğun uğradığı cinsel taciz aile içinden kaynaklanmış ve çocuk ticari cinsel sömürüye maruz bırakılmış ise aile hakkında derhal Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulacaktır. Çocuğa uygulanmaya başlanacak tedavi programı ile birlikte, çocuğun varolan kabiliyetlerini yönlendirip geliştirecek eğitim programı belirlenecek, İl Milli eğitim Müdürlüğünce Merkezde görevlendirilecek öğretmenler marifetiyle, çocuklara yönelik eğitim faaliyeti başlatılacaktır.

38 37 İl Sağlık Müdürlüğünce görevlendirilecek bir psikiyatrist başkanlığında, tedavi ve rehabilitasyon süreci boyunca çocukla ilgilenen uzmanların katılımıyla oluşturulacak en az 3 kişilik bir komisyon tarafından çocuğun rehabilitasyonunun tamamlandığına karar verildiği takdirde; aileye dönüşü sakıncasız ve mümkün olan çocuklar ailelerine teslim edilecektir. Bu çocukların ailelerine tesliminden sonraki gelişimleri Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünce özenle takip edilecektir. Ailelerine dönüşleri sakıncalı ve mümkün olmayan çocuklar hakkında SHÇEK mevzuatı uyarınca uygun bir sosyal hizmet kuruluşuna yerleştirme işlemi yapılacak, uzun dönemde ise bu çocukların yararlanabileceği ayrı bir sosyal hizmet kuruluşunun kurulması çalışmaları hızla sürdürülecektir.

39 38 e. Proje Sorumluluğu Yürütülecek görev ve hizmetlerle ilgili olarak İlimizde bulunan Üniversitelerin ilgili uzmanlarının görüş ve önerileri ile danışmanlıklarından yararlanacaktır tarihli Uygulama Planı ve Talimatı ile Ek Talimatın Uygulanması ve bu talimatlarla kendilerine görev verilen tüm kuruluşların koordinasyonundan ilgili Vali Yardımcısı Yetkili ve sorumludur. İmza Erol ÇAKIR İstanbul Valisi

40 /1 SAYILI GÜVENLİK KARARI EK TALİMATI İstanbul Valiliğince '' Sokakta Yaşayan ve Sokakta Çalıştırılan Çocukların Korunması Suretiyle Kamu Esenliğinin Sağlanması İle İlgili Güvenlik Kararı '' tarih ve sayılı Resmi Gazete' de yayınlanarak yürürlüğe girmiş, İstanbul Valiliğinin tarihli Uygulama Plan ve Talimatı ile birlikte görev verilenlerce konuyla ilgili çalışmalara ivedi olarak başlanmıştır. Bu kapsamda sokakta yaşayan ve çalıştırılan çocukların rehabilitasyonuna yönelik İlk Adım İstasyonları, Çocuk ve Gençlik Merkezleri ve tedavi üniteleri oluşturulmuş, sokakta çalışmalar yürüten özel bir ekip kurularak sorunun çözümüne yönelik olumlu sonuçlar alındığı tespit edilmektedir. Sokakta yaşayan ve çalıştırılan çocukların dışında İlimizde ticari cinsel sömürüye maruz kalan, beden, ruh ve ahlak gelişimleri ile eğitim olanaklarından uzakta yaşamak zorunda bırakılan çocukların da varlığı yapılan bilimsel nitelikli araştırmalardan anlaşılmaktadır. Bu çocuklarla ilgili taraf olduğumuz uluslararası yükümlülükler ve milli mevzuatımızın çocuklarla ilgili öngörmüş olduğu her ilke ve kurala eksiksiz, lafzı ve ruhuna bağlı kalınarak, çağdaş dünyanın benimsemiş olduğu insani ve ahlaki değerlerden ayrılmaksızın, sosyal hukuk devleti anlayışı içerisinde ve çocuğun yüksek yararı gözetilerek anılan çocukların korunması ve rehabilitasyonuna yönelik çalışmaların ivedi olarak başlatılması zorunluluk arz etmektedir.

41 40 Bu kapsamda, ticari cinsel sömürüye maruz kalan kız çocuklarının korunması ve rehabilitasyonunun sağlanması amacıyla aşağıda belirtilen esas ve genel kurallar çerçevesinde görev verilen birimlerin ayrıca bir talimat beklemeksizin hizmeti yürütmesi gerekmektedir; 1- Ticari cinsel sömürüye maruz kalan 18 yaş altı kız çocuklarının tespiti ve muhafaza altına alınması ile çalıştırıldıkları yerlerde denetim görevini yürütecek İstanbul valiliğince yetkilendirilmiş kamu görevlisi ve gönüllülerden oluşacak bir ekip kuruluncaya kadar, bu görev 2000/1 sayılı Güvenlik Kararı gereğince oluşturulan takip ve denetleme grubu elemanlarınca yerine getirilecektir. 2- Bu ekip tarafından yapılan çalışmaların dışında, mahalline göre emniyet ve Jandarma mensuplarınca tespiti yapılan ve ticari cinsel sömürüye maruz kaldığı anlaşılan 18 yaş altı kız çocukları Emniyet Müdürlüğü' ne tespit edilecek, bu şube tarafından Genel Mevzuatın öngördüğü işlemler tamamlandıktan sonra çocukların bakım ve rehabilitasyonlarının yapılacağı Çocuk ve Gençlik merkezine teslim edilecektir. 3- Kurulacak olan Çocuk ve Gençlik Merkezi ilgili Kamu Görevlilerine önceden bildirilecek olup, bu Merkezde çocukların beslenme, barınma, eğitim ve sağlık sorunlarının giderilerek psiko - sosyal açıdan gelişimlerini destekleyici çalışmalar yerine getirilecektir. Bu birim İstanbul İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü sorumluluğunda Sivil Toplum Kuruluşları ve gönüllülerin desteği ve işbirliği çerçevesinde faaliyet gösterecektir.

42 41 4- Bu merkezin ihtiyaç duyacağı güvenlik açısından polis memuru, çocukların tedavisi açısından doktor ve hemşire, eğitimi açısından öğretmen gibi kamu personeli ilgili Müdürlüklerce ivedi olarak görevlendirmeler yapılmak suretiyle karşılanacaktır. 5- Çocuk ve Gençlik Merkezinde çocukların rehabilitasyonları ile birlikte ailelerine geri dönebilecek durumdaki çocukların tespiti ve ailelerine sağlıklı bir şekilde geri dönmelerinin temini için yapılacak olan gerekli inceleme görevi, Merkez bünyesinde Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünce oluşturulacak bir komisyon marifetiyle terine getirilecektir. 6- Çocukların ticari amaçlı cinsel sömürüye maruz kalmasında etkili olan şahıslar hakkında ilgi kolluk güçlerince gerekli idari işlemler konuyla ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde eksiksiz olarak yerine getirilecektir. 7- Çocuk ve Gençlik Merkezlerinin çalışma koşulları, idari yapılanması, uygulanacak plan ve programlar, personel ihtiyacı, işleyişe ilişkin esaslar, proje ilkelerine uygun olmak suretiyle İstanbul İl Sosyal Müdürlüğünce oluşturulacak ve azami ölçüde sivil toplum örgütlerinin katkı ve desteği sağlanarak, işbirliği içerisinde çalışma esas alınacaktır. 8- Çocuk ve Gençlik Merkezi Müdürlüğünce çocuklarla ilgili gerekli olan kayıt ve idari işlemler eksiksiz olarak yerine getirilecek ve bağlı bulunduğu Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne düzenli olarak bilgi verilecektir.

43 42 9- Ticari amaçlı cinsel sömürüye maruz kalan 18 yaş altı kız çocuklarının bakım ve rehabilitasyonunu gerçekleştirecek olan Merkezin adresi, gizlilik prensibi uyarınca konuyla ilgili yetkililer dışında kimseye verilmeyecektir. 10- Çocuk ve Gençlik Merkezinde koruma altında bulunan çocuklardan tedaviye ihtiyacı olanların İl Sağlık Müdürlüğünce belirlenecek sağlık kuruluşlarında tedavi ve bakımları gerçekleştirilecek ve bu uygulamadan bizzat İl Sağlık Müdürlüğü sorumlu tutulacaktır. 11- Merkezde kalan çocuklarla ilgili akademik amaçlı araştırma ve inceleme yapmak isteyen kişi ve kuruluşlara Valiliğimizin onayı alındıktan sonra araştırma yapma imkanı sağlanacaktır. 12- Bu Ek Talimatta hüküm bulunmayan hallerde, 2000/1 sayılı Güvenlik Kararı ile Uygulama Talimatı hükümlerine uyulacaktır tarihli Uygulama Planı ve Talimatı ile bu Ek Talimatının uygulanması ve kendilerine görev verilen tüm kuruluşların koordinasyonu ilgili Vali Yardımcısı tarafından sağlanacaktır. İmza Erol ÇAKIR İstanbul Valisi

44 43 T.C. İSTANBUL VALİLİĞİ İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü Sayı : B.13.1.SÇE Ç / Konu: Suça Karışan Çocuklar Çocukların suça karışmalarının önlenmesi ve suça karışan çocukların eğitim ve rehabilitasyonları ile topluma kazandırılmaları konusunda alınabilecek önlemeleri tespit etmek amacıyla tarihinde Beyoğlu Çocuk Evi Toplantı Salonunda, ilgili Kamu, Üniversite ve Sivil Toplum Kuruluşları Temsilcilerinin katılımıyla Başkanlığımda yapılan toplantıda; İstanbul Emniyet Müdürlüğü, İl Milli Eğitim Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü, İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü, İstanbul Barosu Temsilcilerinin konuyla ilgili görüş ve önerileri ile Üniversite Temsilcilerinin tahlil ve önerileri, Sivil Toplum Kuruluşları Temsilcilerinin öneri ve taleplerinin değerlendirilmesi sonucunda, aşağıda açıklanan tedbirlerin ivedilikle alınıp uygulanması uygun görülmüştür. 1.Çeşitli sebeplerle suça karıştığı halde 11 yaşını tamamlamadığı için yargılanamayan ve yaş grubunda olup işlediği suç nedeniyle 2253 sayılı kanun hükümleri uyarınca hakkındaki yargılama süreci devam edip, bir tedbir olarak Sosyal Hizmet Kuruluşlarında muhafazasına karar verilen çocukların ilimiz Sosyal Hizmet Kuruluşlarında muhafaza edilmelerinin kuruluşun güvenliği, kuruluşta devletin koruması altında bulunan çocukların olumsuz etkilenmeleri ve kuruluşun yönetimi açısından çok önemli sorunlara neden oldukları anlaşılmıştır. Söz konusu çocukların muhafazası, eğitim ve rehabilitasyonlarını sağlamak üzere, 2253 sayılı Çocuk Mahkemelerinin Kuruluşu Görev ve Yargılama Usulleri hakkında kanunun 43. maddesi uyarınca Adalet Bakanlığınca kurulması öngörülen kurumlar ilimizde bugüne kadar kurulamamış olup bu ihtiyaca cevap vermek için bir “Çocuk Gözlem Evi” nin biran önce kurulmasını sağlamak amacıyla Valiliğimizce hazırlanan rapor tarih ve İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü 01/1029 sayıyla Devlet Bakanlığına ve Adalet Bakanlığına gönderilmiştir. Ancak bugüne kadar herhangi bir cevap alınamadığı görülmüştür.

45 44 Çok acil hale gelen bu ihtiyacın karşılanması için uygun bir binanın öncelikle kamu kurum ve kuruluş tesislerinden (İl Özel İdaresi, İl Milli Eğitim Müdürlüğü) araştırılarak en kısa zamanda bulunması çalışmaları Vali Yardımcısı Mehmet SEYMAN sorumluluğunda sürdürülecektir. 2.İl Emniyet Müdürlüğü raporlarından genellikle Suça Karışan Çocukların ailelerinin İstanbul’ un belli semtlerinde yaşadıkları, Suça Karışan Çocukların anne ve babalarının çocuklarını olumsuz teşvik ettikleri gibi çocuklar üzerinden çıkar temin etmek amacıyla onları suça bulaştırdıkları, daha çok hırsızlık, yankesicilik, kapkaç şeklinde cereyan eden suçlarla elde ettikleri eşya ve malzemelerin belli kişilere satılmasını ve bu suretle paraya çevrilmesini sağladıkları tespit edilmiştir. Bu nedenle, a - İstanbul Emniyet Müdürlüğü tarafından tespit edilen mahallerde gerekli her türlü caydırıcı tedbir alınıp uygulanacak, bu mahallerin giriş ve çıkışlarında etkili bir kontrol sağlanmak suretiyle, suç konusu mal ve eşyanın elde edilerek sorumluları ile birlikte Adli mercilere telim edilmesi sağlanacaktır. b - Çocuklarını suça teşvik eden ve bu yolla yaşamayı alışkanlık hale getiren ailelerin hırsızlık malları paraya çevirebilmeleri engellenmek suretiyle hem bu yolla yaşamlarını sürdürmelerine imkan verilmeyecek hem de bu malları satın alan şahıs veya işyerleri hakkında adli takibat yapılması sağlanacaktır. c - İl Emniyet Müdürlüğü, İl Jandarma Komutanlığı, İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü görevlilerince gerek 2000/1 Sayılı Güvenlik Kararı Doğrultusunda sürdürülen çalışmalar sırasında gerekse emniyet kuvvetleri tarafından yapılan asayiş uygulamaları sırasında tespit edilerek muhafaza altına alınan çocukların okula gönderilmediklerinin tespit edilmesi halinde bu çocuklar hakkında derhal İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bildirimde bulunarak çocukların okula devam etmesi sağlanacak bunun yanında çocuğunu okul çağına gelmesine rağmen okula göndermemiş olan velisi hakkında İl Milli Eğitim Müdürlüğünce gerekli cezai işlem yapılarak ayrıca veliler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulacaktır.

46 45 d - Herhangi bir suça karıştığı ancak 11 yaşını doldurmadığı için yargılanamayan veya yaş grubunda olup yargılamasının devam ettiği tespit edilen çocukların Cumhuriyet Başsavcılıklarınca sevki veya haklarında mahkemelerce verilmiş bir tedbir kararı olmadığı takdirde Sosyal Hizmetler Kuruluşlarına alınmasına hiçbir şekilde müsaade edilmeyecek bu nitelikteki çocuklar 2000/1 Sayılı Güvenlik Kararı kapsamındaki çocuklarla karıştırılmayacaktır. Bu nitelikteki çocuklar hakkında Emniyet Müdürlükleri Çocuk Büroları ile, İl Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğü tarafından yapılacak işlemleri takiben yukarıda açıklandığı şekilde bir adli mercii kararı yok ise öncelikle ailelerinin bulunup ailelerine teslim edilmesi yoluna gidilecek. Ayrıca ihmali ile çocuğunun suça karışmasına sebep olan velileri hakkında Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulacaktır. e - Özellikle evden kaçan veya koruma altında bulundukları yurtlardan kaçan çocuklara kötü amaçlarla hamilik yapıp onların sokağa yönelmesi ve suç işlemesini teşvik ve tahrik eden sokaktan gelme ağabey veya lider diye nitelendirilen on sekiz yaşın üstündeki kişilerin bu çocukları barındırdıkları ve kullandıkları yerler tespit edilerek haklarında adli işlem yapılması sağlanacak ve bu şahısların elebaşılık yapması engellenecektir 3.Anne ve babaların cehaletlerini ortadan kaldıracak, çocuklarına karşı sorumluluklarını geliştirecek bir eğitim ve bilinçlendirme programının İl Milli Eğitim Müdürlüğü, İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü ve bu alanda gönüllü Sivil Toplum Kuruluşları ile işbirliği içerinde derhal başlatılacaktır, 4.Özellikle ilköğretim okullarında okul müdürlüklerince alınacak tedbirlerle, suça eğilimli olduğu, ebeveynlerinin bu amaçla kullandığı veya ilgisiz kaldığı çocuklar tespit edilerek öncelikle bu çocuklar hedef alınarak rehber öğretmenler marifetiyle bir eğitim ve yönlendirme programı uygulanacaktır. Ayrıca bu çocukların okula kesintisiz olarak devam etmesi sağlanacak, çocukların okula devam etmemesi halinde Kaymakamlıklar kanalıyla velileri hakkında mevzuatın emrettiği işlemler yapılacaktır.

47 46 5. Çocukların ihmal, istismar, taciz, tecavüz, şiddet gibi sebeplerle sokağa yönelmeleri bunun sonucu çeşitli organize kişi veya grupların eline düşmeleri, suça karışmaları veya karıştırılmalarına bilinçli veya bilinçsiz olarak sebep olan anne veya babaların caydırılması suçlu iseler cezalandırılması, çocuklarına karşı sorumluluklarının bilincine ulaşmalarını sağlama konusunda çok önemli katkılar sağlayacağı akademisyenler tarafından da dile getirilen ana-baba okulları veya eğitici seminerlerin İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü işbirliği ile planlanarak İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı okullarda görevli tüm rehber öğretmenlerden yararlanarak süratle hayata geçirilmesi sağlanacaktır. Bu kurslarda görev alacak rehber öğretmenlerle Sosyal Hizmetlere bağlı meslek elemanlarının eğitimine de önem verilerek hazırlanacak bir program doğrultusunda Üniversitelerin ve Sivil Toplum Kuruluşlarının gönüllü uzmanlarından yararlanılarak eğitilmesi sağlanacaktır. Bilgileriniz ve gereğini önemle rica ederim. İmza Erol ÇAKIR » İstanbul Valisi DAĞITIM: Gereği İçin: Bilgi İçin : Vali Yardımcısı Mehmet SEYMAN Cumhuriyet Başsavcılığına İlçe Kaymakamlıklarına İstanbul Barosu Başkanlığına İl Emniyet Müdürlüğüne Valilik Özel Kalem Müdürlüğüne İl Jandarma Komutanlığına İl Milli Eğitim Müdürlüğüne İl Sağlık Müdürlüğüne İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne ( İlgili Kuruluşlarına) İnsan Hakları İl Kuruluna İl Yazı İşleri Müdürlüğüne Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığına İstanbul Çocukları Vakfı Başkanlığına Rotary 2420.Bölge Kulüplerine

48 47 T.C. İSTANBUL VALİLİĞİ İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü Sayı: B SÇE / Konu: Madde Bağımlısı Sokakta Yaşayan Çocuklar. İstanbul Valiliğinin tarih ve 2000/1 Sayılı “Sokakta Yaşayan ve çalıştırılan Çocukların Korunması Suretiyle Kamu Esenliğinin sağlanması ile İlgili Güvenlik Kararı” ve bu kararın uygulanmasına ilişkin “Uygulama Planı ve Talimatı” doğrultusunda İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü, İl Emniyet Müdürlüğü, İl Jandarma Komutanlığı ve kendilerine Valiliğimizce görev verilen kuruluşlar ile Sivil Toplum Kuruluşlarınca bu güne kadar sürdürülen çalışmalar sonucunda; 1- Sokakta çalıştırılan 5154 Erkek+934 Kız olmak üzere toplam 6088 çocuğa hizmet verildiği, 2- Çeşitli nedenlerle yaşamak için sokağı mekan haline getirmiş “Sokakta Yaşayan” 1506 çocuğa hizmet verildiği İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü ve İl Emniyet Müdürlüğü kayıtlarından anlaşılmıştır. a- Çok Büyük bir bölümü ilimiz dışından göç veya değişik sebeplerle İstanbul’a gelmiş ailelerin çocukları ile ihmal, istismar, şiddet, dışlanma gibi sebeplerle ailelerinden kaçan çocuklardan oluştuğu bilinen “Sokakta Yaşayan Çocuklar” kısa sürede sokak ilişkileri içinde şiddet, istismar, taciz, tecavüz gibi olayları yaşamaya başladıkları ve bunun sonucu olarak sigara, alkol, uçucu ve uyuşturucu madde kullanımına başladıkları tespit edilmiştir.

49 48 b- Bugüne kadar Valiliğimiz İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü’ne bağlı Çocuk Koruma Merkezleri, Çocuk ve Gençlik Merkezleri ile İl Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğü ekipleri tarafından sürdürülen muhafaza altına alma, koruma, tedavi, bağımlılık tedavisine sevk, eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerinden yararlandırılmaya çalışılan bu çocuklar içerisinde uçucu madde bağımlılığı ve uçucu maddelerle birlikte uyuşturucu alma alışkanlığını kronik hale getirmiş olanların çok kısa süre içerisinde hizmet aldıkları, kuruluşları terk ettikleri, verilmeye çalışılan tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerini kabul etmeyerek sokağa döndükleri anlaşılmıştır. c- Zaman zaman kümelendikleri bölgelerde toplumun huzur, sükun ve güvenliğini tehdit edici davranışlar sergileyebildikleri görülen bu çocuklarla ilgili yapılan araştırma sonucunda hizmet kayıtlarına açık kimlikleri ve kişilik özellikleriyle girmiş 98 çocuğun kendi ruh ve beden sağlıkları yanında toplum açısından risk oluşturacak düzeyde uçucu ve uyuşturucu maddelere bağımlı oldukları, kurum ve kuruluşlarımızca verilmeye çalışılan hizmetleri istismar ettikleri, yaklaşımlara olumlu cevap vermedikleri ve tedaviyi reddettikleri tespit edilmiştir. 3- Risk grubunda oldukları tespit edilen 98 Sokakta Yaşayan Çocuk’tan ekli listede isimleri ve doğum tarihleri açıklanan 32 çocuk Yaş Grubunda (1’i Kız), 66 çocuk Yaş Grubunda bulunmaktadır.

50 49 4- Kronik bağımlı 98 çocuğun, görevli Sosyal Hizmet Uzmanları ve Psikologlar tarafından kuruluşlarımızda mevcut dosyaları üzerinde yapılan değerlendirmeler sonucunda ( ki bu çocuklar meslek elemanları ve Çocuk Polisi tarafından bizzat tanınmaktadır) 56 çocuğun öncelikle muhafaza altına alınarak bağımlılık ve psikiyatrik tedaviye tabi tutulması, 42 çocuğunda durumları yakından takip edilerek aynı tedaviye sevk edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bugüne kadar Valiliğimiz 2000/1 Sayılı Güvenlik Kararı ile SHÇEK Çocuk ve Gençlik Merkezleri Yönetmeliği, Çocuk Polisi Yönetmeliği ve Çocuk Hakları Sözleşmesinden hareketle “Çocuğun Yüksek Yararı” gözetilerek, kendisine, ailesine ve topluma kazandırmak istediğimiz bu çocuklar herhangi bir zor uygulanmadan, uzmanların “Açık Kapı Sistemi” olarak tanımladığı yöntemle hizmete tabi tutulduğundan, istedikleri zaman kuruluşlardan kaçabilmişlerdir. Bu durum göz önünde bulundurularak; yürürlükte bulunan çocuklarla ilgili mevzuat gözden geçirilmiş, Anayasamızın 19. Maddesi / II fıkrası 2253 sayılı Çocuk Mahkemeleri Kanununun 10,11 ve 14. Maddeleri hükümleri ile Bilim Adamlarının görüşlerinden hareketle, beden, ruh ve ahlak gelişimleri ile şahsi güvenlik ve toplum güvenliği açısından risk oluşturur hale gelmiş kronik uçucu ve uyuşturucu madde bağımlısı çocukların Hakim Kararı ile bağımlılık ve psikiyatrik tedaviye tabi tutulabilecekleri, aksi halde kendi kabullerine bırakılarak bu riskin önlenmesinin mümkün olamayacağı anlaşılmıştır.

51 50 Bu nedenle; a- Uçucu ve uyuşturucu madde bağımlısı çocuklara tedavi hizmeti veren Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesine bağlı 12 yataklı UMATEM Servisinin yetersizliği dikkate alınarak Valiliğimizce İl Özel İdaresi kaynaklarıyla yaptırılan 40 yataklı ek UMATEM Hizmet Binası donanımı sağlanarak hizmete hazır hale getirilmiştir. b. Bundan böyle Sokakta Çalıştırılan ve Yaşayan Çocukların Korunması amacıyla 2000/1 Sayılı Güvenlik Kararı doğrultusunda sürdürülen hizmetler aynı kararlılıkla sürdürülmeye devam edecektir. c. Yukarıda durumları ayrıntılarıyla açıklanan ve ekte İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü ile İl Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğü kayıtlarına göre açık kimlikleri belirtilen çocukların yaş grupları, öncelik durumları dikkate alınarak, sokakta yaşayıp uçucu ve uyuşturucu madde alarak toplumu tedirgin etmelerine, kendi ve ruh ve beden sağlıklarını da tehdit etmelerine hiçbir şekilde göz yumulmayacaktır. d. Bu çocuklardan öncelikle muhafaza altına alınarak tedaviye sevk edilmesi gereken 12 – 15 yaş grubundaki çocuklar için İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü ve İl Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğü görevlileri tarafından hazırlanacak her türlü kayıt, belge ve güncelleştirilmiş sosyal inceleme raporu ile birlikte, Emniyet Müdürlüğünce İstanbul Çocuk Mahkemeleri Cumhuriyet Savcılığına başvurularak çocuğun UMATEM’ de tedaviye tabi tutulabilmesi için hakim kararı alınacaktır.

52 51 15 – 18 yaş grubundaki çocuklar Çocuk Mahkemelerinin görev ve yetki alanı dışında kaldığından, bu çocukların madde kullanmış vaziyet de bulundukları ve mekan haline getirdikleri yerin bağlı olduğu Cumhuriyet Başsavcılığı’ na yukarıda açıklanan rapor ve belgelerle birlikte başvurularak alınacak hakim kararı ile UMATEM’ e ( Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesine) sevk edilmeleri sağlanacaktır. e. Uzmanların görüşlerine göre sayıca kalabalık halde muhafaza altına alınmaları, uygulamanın caydırıcılığı, birbirlerini olumsuz etkilemeleri, büyük yaş grubunun küçükler üzerindeki olumsuz liderlik baskısı ve tedavi kurumu ile görevlilere verebilecekleri zararlar dikkate alınarak; bu çocukların azami 3 – 5 kişilik gruplar halinde öncelikle ikna yöntemlerine özen gösterilerek muhafaza altına alınıp derhal Cumhuriyet Başsavcılıklarına başvurulmasına ve yukarıda açıklanan hakim kararının alınmasını takiben tedavi kurumuna sevk edilmesine dikkat edilecektir. Bu suretle İl Emniyet Müdürlüğü, İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü ve İl Sağlık Müdürlüğünün yakın işbirliği ile makul süre içerisinde riskli 98 çocuğun tedavi ve rehabilitasyonları sağlanmaya çalışılacaktır. f. Risk grubunu gösteren kayıtlarda görülmemekle birlikte koruma hizmetlerinin sürdürülmesi sırasında görevlilerce yukarıda açıklanan nitelikte çocukların tespiti halinde bu emirde belirtilen yönteme aynen uyularak haklarında alınacak hakim kararı ile tedavi için sevkleri yapılacaktır.

53 52 g. Uygulanacak tedavi sonucunda madde bağımlılığını terk eden psikiyatrik yönden rehabilitasyona uyum göstereceği sorumlu doktorlarınca belirlenen çocuklar öncelikle varsa ailelerine yönlendirilecek, kendilerine sahip çıkacak ailelerinin bulunmaması halinde Çocuk ve Gençlik Merkezlerine teslim edilerek burada 2000/1 Güvenlik Kararı’nda öngörülen hizmetlerden yararlanmaları sağlanacaktır. Valiliğimizce İstanbul ilinde öncelikle çocukların yüksek yararı gözetilerek kendi güvenlikleri ve toplumun güvenliği, huzuru açısından alınan, uygulanan tedbirler ailelerine ve topluma kazandırılmaya çalışılan risk altındaki çocuklar için, 2000/1 Sayılı Güvenlik Kararı Uygulama Planı ve Talimatları ile bu konuda yayınlanmış Valiliğimiz emirler’ inde kendilerine görev verilmiş tüm resmi, özel kurum ve kuruluşlar bu emirde ifade edilmiş çocuklar için gerekli her türlü işbirliğini eksiksiz olarak sürdürecekler, görevliler görevlerini hiç bir aksaklığa meydan vermeksizin yerine getireceklerdir. Hiçbir kurum ve kuruluş ile görevlinin sorumluluktan kaçmasına fırsat verilmeyecektir. Bilgileriniz ve gereğini arz ve rica ederim. İmza Muammer GÜLER İstanbul Valisi

54 53 T.C. İSTANBUL VALİLİĞİ İl Yazı İşleri Müdürlüğü SAYI:B054VLK Ya.İş.06(İşl.02)1/B /04/2004 KONU : Sosyal Hizmet Kuruluşları Sosyal Hizmet Kuruluşlarının yürüttükleri hizmetlerin özellik ve hassasiyeti, yardımlaşma ve dayanışma duygusunun geleneksel kültürümüzdeki yeri ve önemi, korunmaya muhtaç çocuk, yaşlı ve engellilere devletimizin verdiği önem nedeniyle kamuoyunun dikkatleri sürekli olarak bu kuruluşlarımızın üzerindedir. Bunun doğal sonucu olarak; kuruluşların işleyişi, personelin mesai içi ve dışı tutum ve davranışları ile hizmetlerden yararlanan çocuk, yaşlı ve engellilerin memnuniyeti ile yaşadıkları sorun ve olaylar derhal yazılı ve görsel basının haberlerine konu olmaktadır. Olumsuz her yayın ve haber halkımızın Kurum’a olan güvenini sarsmakta ve en önemlisi de hayırseverlerimizin incinmesine, desteklerinin azalmasına yol açmaktadır. Bunun yanında, korunması gereken çocukların SHÇEK kuruluşlarından uzaklaşmalarına ve kötü niyetli kişi ve gruplar tarafından istismar edilmelerine sebep olabilmektedir. Bu durum dikkate alınarak, başta İl Müdürlüğü olmak üzere, her derecedeki kuruluş yöneticisi tarafından görev ve hizmetlerin yasa, yönetmelik, emir ve talimatlara uygun olarak, verimli, disiplinli, dayanışma içerisinde, hayırseverlerin takdir ve teveccühünü arttıracak şekilde yürütülmesi esas olmalıdır. Ancak böyle bir anlayış ve işleyişin tesisi halinde devletimizin güven ve şefkatinden başka sığınacak yeri olmayan sevgili çocuk ve gençlerimiz, yaşlılarımız, engellilerimiz mutlu, güvenli, saygı ve sevgi dolu olabileceklerdir.

55 54 Son günlerde gerek Valiliğimizce yapılan denetimler gerek Basın ve Yayın Organlarına yansıyan bilgiler ve yayınlanan haberler, gerekse Valiliğimize intikal eden bilgilerden kuruluşlarımızda yukarıda açıklanan görev ve hizmet esaslarına uygun olmayan tutum ve davranışlar ile aksaklıkların meydana geldiği anlaşılmıştır. Söz konusu aksaklıkların tekrarlanmamasını sağlamak amacıyla; •Kuruluş amirleri, hizmetlerin 2828 Sayılı Kanun, Medeni Kanun, 5442 Sayılı Kanun, Yönetmelik ve emirlere uygun olarak yürütülmesini sağlamakla sorumlu olup, tüm görevlilerin buna uygun hareket etmelerini temin edeceklerdir. •Sosyal Hizmetlerden sorumlu Vali Yardımcısı, ilçelerinde Sosyal Hizmet Kuruluşu bulunan Kaymakamlıklarımız, İl Sosyal Hizmetler Müdürü, Müdür Yardımcısı ve Kuruluş Müdürleri mesai içi ve mesai harici zamanlarda kuruluşların denetimine azami önemi vereceklerdir. •Yapılan denetimlerde görülen aksaklıkların derhal giderilmesi için gerekli tedbirler alınacak, ihmali, sorumsuzluğu, disiplinsizliği tespit edilen görevliler hakkında derhal yasal işlem başlatılacaktır. Bu hususlar bizzat İl Müdürü tarafından takip edilerek, sonucu Valiliğimize bildirilecektir. •Hizmetin özelliği dikkate alınarak, kuruluşların iç ve dış güvenliği ile, kuruluşta barınan çocuk, genç, yaşlı ve engellilerin kendi aralarındaki ilişkilerinde saygı, sevgi ve disiplin kurallarına uymalarına özel bir önem verilecektir.

56 55 5.Çocuk Yuvası, Yetiştirme Yurdu, Çocuk ve Gençlik Merkezleri ve Rehabilitasyon Merkezlerinde görev yapan her derece ve unvandaki personelin birbirleri ve çocuklarla ilişkilerinde kurallara eksiksiz uymaları takip ve temin edilecektir. Özellikle Kuruluş Müdürleri örnek teşkil edecektir. 6.Kuruluşları ziyaret etmek üzere gelen ebeveyn, akraba, hayırsever, koruyucu aile ve talimatlarda izin verilen kişilerin ziyaretlerinde kurallara eksiksiz uymaları takip ve temin edilecek aksine davranışlara asla izin verilmeyecek, kurallara uymadığı tespit edilenlerin ziyaretlerine müsaade edilmeyecektir. 7.Kuruluşlarımızda meydana gelen kayda değer olaylar mesai harici de olsa derhal İl Müdürlüğüne ve İl Müdürlüğünce gecikmeksizin Valiliğimize (İlgili Vali Yardımcısı) bildirilecek ve alınan talimatların gereği derhal yerine getirilecektir. 8.Basın ve Yayın Organları ile ilişkilere önem verilerek, Sosyal Hizmet kavramı ve yapılan hizmetlerin önemi ile kutsiyetinin halkımıza anlatılması, tanıtılması sağlanacak, hayırseverlerin katılımı teşvik edilecektir.

57 56 Basın ve Yayın Organlarında çıkan haberler takip edilerek derhal değerlendirilecek, haber konusu ile ilgili Valiliğimize bilgi verilerek alınan emir doğrultusunda gerekli cevap/açıklama gönderilecektir. Valiliğimizce kendilerine izin verilmeyen hiçbir görevli tarafından beyanatta bulunulmayacak, çekim, fotoğraf ve röportaja müsaade edilmeyecektir. Bilgileriniz ve gereği ile emrin İlimiz Sosyal Hizmet Kuruluşlarının Müdürlerine imza karşılığında tebliğ edilerek, uygulamanın hassasiyetle takibini rica ederim. İmza Muammer GÜLER Vali DAĞITIM : Gereği :Bilgi : -Sayın Mehmet SEYMAN Vali Yardımcısı-SHÇEK Genel Müdürlüğüne -İlgili Kaymakamlıklara-Valilik Özel Kalem Müdürlüğüne -İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne-Valilik Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğüne

58 57 PROJE UYGULAMA SÜRECİ Sokakta Yaşayan ve Çalıştırılan Çocuklar sorununun çözümüne yönelik görev verilen kamu kurum ve kuruluşlarının fiziki yapılanması donanım, personel durumu ve gerçekleştirilen çalışmalar aşağıda özetlenmiştir. 1)SHÇEK’na Bağlı Merkezler: KURULUŞUN ADI KAPASİTE SOKAKTA YAŞAYAN SOKAKTA ÇALIŞTIRILAN 1- Ayvansaray Çocuk ve Gençlik Merkezi20 2- Küçükbakkalköy Çocuk ve Gençlik Merkezi Yeldeğirmeni Çocuk ve Gençlik Merkezi Florya Çocuk ve Gençlik Merkezi Beyoğlu 75. Yıl Çocuk ve Gençlik Merkezi Ağaçlı Çocuk ve Gençlik Merkezi40 7-Taksim Çocuk ve Gençlik Merkezi Yıl Çocuk ve Gençlik Merkezi300 TOPLAM Yukarıda sayılan merkezlerden Ağaçlı, Ayvansaray, Florya Çocuk ve Gençlik Merkezlerinin yapım ve tefrişi Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’nca, Beyoğlu 75.yıl Çocuk ve Gençlik Merkezinin yapımı Rotary Bölge Klüpleri’nce donanımı Sosyal Yardımlaşma Vakfı ve İstanbul Çocukları Vakfı’nca Yeldeğirmeni Çocuk ve Gençlik Merkezi SHÇEK Genel Müdürlüğü’ne ait Küçükbakkalköy Çocuk ve Gençlik Merkezi binası Kadıköy Belediyesine ait, Taksim Çocuk ve Gençlik Merkezi büyük onarımı ile Bahçelievler 80.yıl Çocuk ve Gençlik Merkezi binasının yapımı İstanbul Çocukları Vakfı’nca gerçekleştirilmiştir. Bu kuruluşların ayrıca her türlü onarım ve donanım ihtiyaçları çok büyük ölçüde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’nca karşılanmaktadır.

59 58 2 ) Sağlık Bakanlığı’na bağlı Kuruluşlar: KURULUŞ ADIKURUMUKAPASİTE UMATEM ISağlık Bakanlığı12 UMATEM II ServisiSağlık Bakanlığı40 4 ) Yerel Yönetime Bağlı Merkezler: KAPASİTE İstanbul Sokak Çocukları Meslek Edindirme Merkezi (İSMEM) İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı60 KURULUŞ ADI KURUMU İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne ait olan bu merkez 2003 yılında İstanbul Valiliği ve Büyükşehir Belediye’si ile imzalanan protokol ile açılmıştır. Bugüne kadar Çocuk Polisi ve SHÇEK kuruluşlarından bu merkeze 80 çocuk sevk edilmiş olup, %90 oranında başarılı sonuç alındığı ifade edilmektedir. 3 ) Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı Kuruluşlar: KURULUŞ ADIKURUMUKAPASİTE Vakıfbank Umut Çocukları İlköğretim OkuluMilli Eğitim Bakanlığı50 UMATEM II servisi 2003 yılında İl Özel idaresi kaynaklarından yapılmış, donanımı da il Özel idaresi ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’nca sağlanmıştır. Bu servislerde sokak çocukları ile ilgili hizmetler için Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’nca 2 Psikoloğ, 2 Sosyal Çalışmacı, 1 Sosyolog, 1 Öğretmen, 2 büro memuru, 5 bakıcı baba ve 2 akran abi çalıştırılmaktadır. Valiliğimizce İl Özel İdaresi bütçesinden ödenek ayrılmış olup, 2005 yılında kartal ilçesinde yeni bir Uçucu Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi yapımı hazırlıkları sürdürülmektedir. Kartal, Yakacık da bulunan bu okul 1998 yılında Vakıfbank Genel Müdürlüğü’ne ait binada, Vakıfbank Genel Müdürlüğü, SHÇEK Genel Müdürlüğü ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü arasında imzalanan bir protokolle açılmış olup, giderleri Vakıfbank Genel Müdürlüğü’nce karşılanmaktadır. 5 ) Jandarma ve Emniyet Müdürlüğü’ne bağlı Kuruluşlar: KURULUŞ ADIKURUMUKAPASİTE Çocuk Şube Müdürlüğüİl Emniyet Müdürlüğü16 Bahçeşehir Jandarma Çocuk Merkezi İl Jandarma Komutanlığı 12 MEVCUT 58

60 59 SHÇEK Genel Müdürlüğüne bağlı ilimiz genelinde hizmet veren Çocuk ve Gençlik Merkezlerimizde görev yapan personel, araç ve aylık çocuk maliyetini içeren bilgiler aşağıda özetlenmiştir. KURUMARAÇPERSONELGİDERAYLIK ORTALAMA ÇOCUK MALİYETİ SHÇEK TL. SYDV STK TOPLAM Proje kapsamında kuruluşlarımız tarafından hizmet verilen bir çocuğun aylık yaklaşık Ortalama Maliyetidir. Bu Maliyet Hesabı personel, araç, akaryakıt, elektrik, su, ısınma, iletişim, giyecek, yiyecek, eğitim ve sağlık giderlerini kapsamaktadır.

61 60 İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü’ne bağlı olarak ilimiz genelinde Çocuk ve Gençlik Merkezlerince yürütülen hizmetlerin sayısal verileri aşağıda gösterilmiştir. A ) Sokakta Çalıştırılan Çocuklar: AÇIKLAMASAYI 2000/1 Sayılı GV. Kararı Uyarınca hakkında muhafaza altına alma işlemi yapılan çocuk /1 Sayılı GV. Kararı Uyarınca hakkında muhafaza altına alma işlem sayısı 8977 Aileye teslim işlemi8583 Hakkında koruma kararı alınan8 Kuruluşlara yerleştirilen77 Hakkında suç duyurusunda bulunulan aile658 Biten dava120 Cezalandırılan aile116 Davası devam eden dosya300 Bu sayılar Kuruluş Müdürlüğü’nden alınmıştır.

62 61 B ) Sokakta Yaşayan Çocuklar: YAPILAN İŞLEMLERSAYI 1Hizmet Verilen Çocuk (Toplam İşlem Sayısı) Kayıtlı Çocuk2655 2Ailesine Teslim Edilen Çocuk1311 3Yurt-Yuvaya Yerleştirilen Çocuk112 4İşe Yerleştirilen Çocuk11 7Sokakta Risk Oluşturan Çocuk103 8Merkezlerimizde Şuan Hizmet Verilen Çocuk165 9Büyükşehir Belediyesi Meslek Edindirme Merkezi’ne sevk80 10Suça Karışan Çocuk274 11Örgün+Yaygın Eğitim Hizmetinden Yararlandırılan456 12Askerde olanlar10 13UMATEM’de tedavisi devam eden22 Bu sayılar Kuruluş Müdürlüğü’nden alınmıştır. Kayıtlarımızla sabit yukarıda tanımlanan sayılar dışında Kuruluşlarımızdan hizmet almış ve almaya devam eden 201 çocuğun İlimiz ve/veya başka İllerde sokakta olabilecekleri tahmin edilmektedir. Bu çocuklar ekipler tarafından bulundukça tekrar hizmet sürecine sokulmaktadır.

63 62 C) Ticari Amaçlı Cinsel Sömürüye Maruz Kalan Kız Çocuklarının Korunması ve Rehabilitasyonu Projesi: YAPILAN İŞLEMLERSAYI 1Hizmet Verilen Çocuk (Toplam İşlem Sayısı)969 1Kayıtlı Çocuk219 2Ailesine Teslim Edilen Çocuk76 3Yurt-Yuvaya Yerleştirilen Çocuk16 4İşe Yerleştirilen Çocuk28 5Örgün Eğitim Kurumlarına Yönlendirilen12 6Yaygın Eğitime Yönlendirilen44 7Meslek Eğitimine Yönlendirilen33 8Madde Bağımlılığı ve Davranış Bozukluğu Tedavisine Yönlendirilen 134 Bu sayılar Kuruluş Müdürlüğü’nden alınmıştır.

64 63 İlimizde sokakta yaşayan çocuklar öncelikli olarak Ayvansaray ve Küçükbakkalköy Çocuk ve Gençlik Merkezleri bünyesinde oluşturulan sokak çalışması ekipleri ve İl Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şubesi elemanlarınca sokakta muhafaza altına alınarak bu merkezlere getirilmekte belirli bir süre (15 – 45 gün) burada kalan çocuklar yaş ve eğitim durumları dikkate alınarak meslek edindirmeye uygun olanlar Ağaçlı Çocuk ve Gençlik Merkezine, eğitim olanaklarından faydalanabilecekler, Yeldeğirmeni ve Florya Çocuk ve Gençlik Merkezleri ile Vakıfbank Umut Çocukları İlköğretim Okuluna sevk edilmektedir. Aynı Zamanda madde bağımlılığı tedavisi için tüm bu merkezlerden Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları bünyesinde kurulan UMATEM’e de sevk işlemi yapılmaktadır. Çocuk ve Gençlik Merkezlerinde bir çok kez hizmet almış olmasına rağmen, sokakta yaşamaya devam eden ve kronik düzeyde madde bağımlısı olup kendisi ve çevresi için potansiyel tehlike oluşturan 103 çocuğun tespiti yapılmış, bu tespite bağlı olarak Valilik Talimatı uyarınca belirlenen çocuklarla ilgili mahkeme kararına esas olmak üzere raporlar hazırlanmış, Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi bünyesinde kurulan 40 kapasiteli tedavi merkezinde kapalı ünitede tedaviye tabi tutulmalarına yönelik çalışmalara ağırlık verilmiştir. Sokakta Yaşayan ve Çalıştırılan Çocuklara yönelik çalışmalar, İstanbul Valiliğinin 2000/1 sayılı Güvenlik Kararı ve bu karara bağlı olarak çıkartılan Valilik talimatları doğrultusunda yürütülmektedir.

65 64 Sokakta Yaşayan Çocukların Bulunduğu Bölgeler

66 65 SOKAKTA YAŞAYAN ÇOCUKLAR VE AİLELERİNE İLİŞKİN SOSYO-DEMOGRAFİK ÖZELLİKLER Sosyo-demografik verilerin elde edilmesinde, bu çocuklara hizmet veren Çocuk ve Gençlik Merkezlerinde 1998 – 2004 yılları arasında yatılı rehabilitasyon hizmetlerinden yararlanan 2655 çocukla yapılan ön görüşme sonucunda ortaya çıkan bilgilerden yararlanılmıştır.

67 66 Tablo dikkate alındığında çocukların sokağı tercih etmesinde aile parçalanmasının önemli bir etkisi olduğu görülmektedir.

68 67 Tablo dikkate alındığında boşanmış aile çocuklarının daha çok sokağı tercih ettiği görülmektedir.

69 68 Tabloya göre çocukların ailelerinin %37,8’İ Avrupa yakasında, %19,4’ü Anadolu Yakasında, %42,7’si İstanbul dışında oturmaktadır. Avrupa Yakasında: Büyükçekmece, Kanarya, Bağcılar, Sefaköy, Sultançiftliği, Arnavutköy; Anadolu Yakasında: Pendik, Sultanbeyli, Yeni Sahra; İstanbul dışında ise yoğunluk Gebze de olmakla birlikte Türkiye’nin bir çok ilinde ikamet etmektedirler.

70 69 Tabloda görüldüğü gibi göç edilen bölgelerde ilk üç sırayı %28,4 ile Güneydoğu Anadolu, %27 ile Doğu Anadolu ve %17.2 ile Karadeniz Bölgeleri almıştır. Marmara bölgesinin büyük bir çoğunluğunu doğum yeri İstanbul olan ve ailesi yoğunlukla Gebze’de oturan çocukların oluşturduğu görülmektedir. Tabloda istatistikleri verilmiş olan inceleme, ailesi İstanbul’da ikamet eden 1260 çocuğun şahsi dosyaları ve görüşme formları tek tek değerlendirilerek yapılmıştır.

71 70 Tablodaki veriler incelendiğinde 9 yaş ve Altı olan çocukların oranının (%10,5), yaş aralığında olan çocukların oranı (%28,5), Yaş aralığında olan çocukların oranı (%40,3), Yaş aralığında olan çocukların oranının ise (%20,1), 18 Yaş Üstü olan çocukların oranı (%0,6) olduğu görülmektedir. Sokakta yaşayan çocukların çoğunluğu Yaş Grubunda toplanmıştır. Nitekim bu alanda yapılan çalışmalarda da benzer sonuçların ortaya çıktığı bilinmektedir.

72 71 Tabloda ortaya konmuş olan istatistikler dikkate alındığında, çocukların sokakta yaşamayı tercih etmesinde Aile İçi Şiddetin (%20,6), Aile ile Uyumsuzluk (%20,7), Zorla Çalıştırılmanın (%17,1) ve Aile Parçalanması (%13,7) çok etkili olduğu görülmektedir.

73 72 Tablo incelendiğinde çocukların %59,8’inin okulu ara sınıftan terk ettiği, %15,7’sinin eğitime hiç başlamadığı görülmektedir. Sokakta yaşamayı tercih etme ve eğitim arasındaki bu bağlantı, yapılacak çalışmalarda mutlaka göz önüne alınması gereken bir veri olarak karşımıza çıkmıştır. Ayrıca %39,7 gibi büyük bir oranla çocukların ilkokul ara sınıftan terk ettikleri dikkate alındığında, çocukların okulda tutulmasını, eğitime devam etmelerini sağlayacak tedbirlere önem verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

74 73 Tabloda görüldüğü gibi Sokakta Yaşayan Çocuklardan madde kullananların oranı %35,3 iken kullanmayanlarının oranı %64,7 olarak tespit edilmiştir. Madde kullanmayan çocukların oranı göz önünde bulundurulduğunda, sokakta yaşayan her çocuğun sanıldığının aksine madde kullanmadığı anlaşılmaktadır. Sokakta yaşayan çocukların çoğunluğunun kullanıyor olması nedeni ile sigara kullanımı dikkate alınmamıştır.

75 74 Tabloda görüldüğü üzere madde kullanan çocukların büyük bir çoğunluğunun uçucu madde olarak tiner kullandığı anlaşılmaktadır. Tiner ve bally’nin tercih edilmesinin en önemli sebebi ucuz ve kolayca temin edilebilir olmasıdır. Uyuşturucu ve hap olarak da yoğunlukla esrar ve piyasada rahatlıkla bulabildikleri haplar kullanılmaktadır.

76 75 Tabloda belirtilen oranlar göz önünde bulundurulduğunda sokakta yaşayan çocukların %75,3’ünün sigara kullandığı, %24.7’sinin ise sigara kullanmadığı görülmüştür.

77 76 Tabloda belirtilen oranlar göz önünde bulundurulduğunda sokakta yaşayan çocukların Merkezlere giriş şekli %51,2’sinin Sokak çalışması ve kendi isteği ile %41’İnin Emniyet Birimleri tarafından, ile kuruluşlara geldiği gözlenmiştir.

78 77 Tabloda ortaya konan istatistikler incelendiğinde sokakta çalıştırılan çocukların %92,6 gibi büyük bir çoğunluğunu erkek çocukların oluşturduğu görülmektedir.

79 78 NİÇİN UÇUCU MADDE KULLANIRLAR?  Çocuklar sokakta her türlü tehlike ile karşı karşıyadır. Güçsüzün ezildiği bir ortamda hiçbir korumaları bulunmamaktadır.  Çoğu, ailelerindeki olumsuz ortamdan kaçıp sokağa sığınmaktadırlar. Bu kez de sokaktaki sorunlarla yüz yüze gelmektedirler. Çocukların bu koşullarda sığındıkları tek şey kurdukları hayal dünyasıdır. Bu hayal de maalesef aldıkları uçucu maddeler sonucunda doğmaktadır.

80 79 “Gelecek günlerde sevinçle çarpan her küçük kalp mutluluğumuzu arttıracak... Unutmayalım ki onların geleceğine katkıda bulunmak bizlerin elinde...”

81 80 KURULUŞLARIMIZ T.C. İstanbul Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğü Üsküdar-Eski Çinili Karakolu İstanbul İl Jandarma Komutanlığı Çocuk Suçlarını Önleme Merkezi Bahçeşehir

82 81 AYVANSARAY ÇOCUK KORUMA MERKEZİ İşlevi Ayvansaray Çocuk Koruma Merkezine gelen/getirilen çocukların öncelikle burada yemek, giyim, sağlık, temizlik gibi ilk temel ihtiyaçları karşılanmaktadır. Çocuğa ilişkin kişisel ve ailevi bilgiler tespit edilmektedir. Çocuğun ailesi ile iletişim kurulmaya çalışılmaktadır. Çocuk merkezde kısa bir uyum sürecine tabi tutulmaktadır. Daha sonra belirli bir süre uyum sürecini tamamlayan çocuk II.Adım merkez olan durumuna uygun Çocukve Gençlik Merkezine veya UMATEM’e sevk edilmektedir.

83 82 AYVANSARAY ÇOCUK KORUMA MERKEZİ HİZMET VERİLERİ Merkezimizce her gün gündüz ve gece sokakta yaşayan ve sokakta çalıştırılan çocuklar ile ilgili alan çalışması yapılmaktadır. Bu güne kadar toplam 1440 çocuk muhafaza altına alınmış olup toplam işlem sayısı 8402’dir. Merkez Tarafından Yönlendirilen Çocuklar:  Aileye Teslim: 381  Diğer Kuruluşlara Sevk: 1376  Vakıfbank Umut Çocukları İ.Ö.O.: 3  UMATEM’e Sevk: 141  Taksim Çocuk Evi’ne Sevk: 24  İş Edindirilen: 2 Bu sayılar Kuruluş Müdürlüğü’nden alınmıştır.

84 83 KÜÇÜKBAKKALKÖY UMUT ÇOCUKLARI İLK ADIM İSTASYONU İşlevi Küçükbakkalköy Umut Çocukları İlk Adım İstasyonu’na gelen/getirilen çocukların öncelikle burada yemek, giyim, sağlık, temizlik gibi ilk temel ihtiyaçları karşılanmaktadır. Çocuğa ilişkin kişisel ve ailevi bilgiler tespit edilmektedir. Çocuğun ailesi ile iletişim kurulmaya çalışılmaktadır. Çocuk merkezde kısa bir uyum sürecine tabi tutulmaktadır. Daha sonra belirli bir süre uyum sürecini tamamlayan çocuk II.Adım merkez olan durumuna uygun Çocukve Gençlik Merkezine veya UMATEM’e sevk edilmektedir.

85 84 KÜÇÜKBAKKALKÖY UMUT ÇOCUKLARI İLK ADIM İSTASYONU HİZMET VERİLERİ Merkezimizde sokakta yaşayan ve sokakta çalıştırılan çocuklar ile ilgili alan çalışması yapılmaktadır. Bugüne kadar toplam 1726 çocuk muhafaza altına alınmış olup toplam işlem sayısı 5936’dır. Sokakta Çalıştırılan Çocuklar ile ilgili olarak 1902 çocuk muhafaza altına alınmıştır. 288 çocuk aileye teslim edilmiş olup 1452 çocuk Ağaçlı ve Beyoğlu Çocuk ve Gençlik Merkezlerine sevk edilmiştir. Merkez Tarafından Yönlendirilen Çocuklar: • Aileye Teslim: 573 • Çocuk ve Gençlik Merkezlerine Sevk: 1058 • Yurt ve Yuvalara Sevk: 57 • İSMEM (Büyükşehir Belediye): 63 • UMATEM ve AMATEM’e Sevk: 29 Bu sayılar Kuruluş Müdürlüğü’nden alınmıştır.

86 85 ÇOCUK KORUMA MERKEZLERİNE BAĞLI MOBİL EKİPLER TARAFINDAN YAPILAN SOKAK ÇALIŞMASI Merkezde görevli sosyal hizmet uzmanları, akran çocuk ve emniyet görevlilerinin yer aldığı sokak ekibi, Küçükbakkalköy Umut Çocukları İlk Adım istasyonu’nda haftada 3 gün, Ayvansaray Çocuk Koruma Merkezi’nde de haftada 7 gün, sokakta yaşayan çocukların yoğun bulunduğu bölgelere giderek çalışmalar yapmaktadır. Çocuklar ikna edilerek İlk Adım İstasyonuna yönlendirilmektedir.

87 86 YELDEĞİRMENİ ÇOCUK ve GENÇLİK MERKEZİ İşlevi İstanbul’da 7-18 yaş arasında olan ve ebeveyni tarafından ihmal ve istismar edilerek her türlü tehlikeye karşı korumasız bırakılan, sokakta yaşayan çocukları yeniden topluma kazandırmaktır.

88 87 YELDEĞİRMENİ ÇOCUK ve GENÇLİK MERKEZİ Merkez İki Aşamalı Çalışmaktadır.  Çocuklar ilk olarak Küçükbakkalköy İlk Adım İstasyonuna ve Ayvansaray Çocuk Koruma Merkezine gelmektedir. Burada yemek, barınma, giyim, sağlık, temizlik gibi temel ihtiyaçları karşılanmaktadır.  İlk Adım İstasyonunda uyum sürecini tamamlayan çocuklar Yeldeğirmeni Çocuk ve Gençlik Merkezi’ne sevk edilmektedir.  İlk Adım İstasyonundan tıbbi açıdan bakımları yanında, sevk ve adaptasyon çalışmaları yapılmış olarak gelen çocuklara bakım ve rehabilitasyon hizmetleri verilmektedir.

89 88 ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİNDE YAPILAN ÇALIŞMALAR  Sosyal Servis Çalışmaları Çocuklarla kişisel görüşmeler, grup çalışmaları, aile ziyaretleri, nüfus cüzdanı işlemleri...  Eğitim Çalışmaları İlköğretim, I. ve II. Kademe Eğitim Çalışmaları, Açık İlköğretim, mesleki eğitim, ev ekonomisi, el sanatları, Bilgisayar laboratuarı…  Sağlık Çalışmaları Genel muayene ve tetkikler, ruhsal durum muayene ve tetkikleri, gerekirse hastane de tedavileri ve madde bağımlılığı tedavisinin takibi...  Sosyal ve Sportif Etkinlikler Halk oyunları, yaz okulları, yaz kampları, sinema, tiyatro, gezi...

90 89 YELDEĞİRMENİ ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ HİZMET VERİLERİ  Aileye Yönlendirilen : 243  Vakıfbank Umut Çocukları İ.Ö.O: 53  Düzce Mesleki Eğitim Kursu: 13  Başka Kuruluşlara Nakil: 174  Korunma Kararı Çıkartılan: 12  İş Edindirilen: 3 Merkezimizden, İlk Adım İstasyonlarında uyum sürecini tamamlamış olan çocuklar yararlanmaktadır. Bu güne kadar toplam 643 çocuğa hizmet verilmiş olup işlem sayısı 1464’dür. Bu sayılar Kuruluş Müdürlüğü’nden alınmıştır.

91 90

92 91 YELDEĞİRMENİ ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ EĞİTİM ÇALIŞMALARI  I. Kademe Eğitim Programı Sertifikası Alan: 57  II. Kademe Eğitim Programı Sertifikası Alan: 49  Örgün Eğitime Devam Eden: 4  Düzce El Sanatları Merkezinden Mezun: 6  Açık İlköğretime Kayıt Yapılan: 37  Açık Liseye Kayıt Yapılan: 3  El Sanatları Ev Ekonomisi Eğitim Kursu: 101  Resim Kursu: 8 Bu sayılar Kuruluş Müdürlüğü’nden alınmıştır.

93 92

94 93 AĞAÇLI ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ İşlevi İstanbul’da 6-18 yaş arasında olan ve ebeveyni tarafından ihmal ve istismar edilerek her türlü tehlikeye karşı korumasız bırakılan, sokakta yaşayan çocukları yeniden topluma kazandırmaktır.

95 94 SOKAKTA ÇALIŞAN ÇOCUKLAR  Tıbbi açıdan bakımları yapıldıktan sonra ailelere ulaşılarak, Sosyal servis elemanlarınca aileler ile bireysel görüşmeler yapılmaktadır. Bu görüşmelerde aileye sokakta çocuğu bekleyen tehlikeler anlatılmakta ve para kazanma sorumluluğunun çocuğa değil ebeveyne ait olduğu belirtilerek aileye yasal sorumlulukları hatırlatılmaktadır. SOKAKTA YAŞAYAN ÇOCUKLAR  Örgün eğitime devam edemeyecek durumda olan bu çocuklara psiko-sosyal destek verilmekte yanısıra kuruluş içerinde yer alan meslek atölyelerinde de Rehabilitasyon Hizmetleri çerçevesinde mesleğe yönlendirme amaçlı olarak çeşitli meslek eğitimleri verilmektedir. Bunlar; T Galoş Atölyesi T Mum Atölyesi T Bakır ve Gümüş Atölyesi T Tarım - Bahçe Alanları T Hayvan Barınakları Ağaçlı Çocuk ve Gençlik Merkezi’nde mesleki eğitimi sağlama amacıyla kurulan bu atölyeler İstanbul Maslak Rotary Kulübü, İstanbul Sanayi Odası Vakfı destek ve işbirliği ile gerçekleştirilmiştir. AĞAÇLI ÇOCUK ve GENÇLİK MERKEZİ Merkez Sokakta Yaşayan ve Sokakta Çalışan Çocuklar Olmak Üzere Her İki Gruba da Hizmet Vermektedir. Çocuklar Küçükbakkalköy İlk Adım İstasyonu ve Ayvansaray Çocuk Koruma Merkezinden buraya yönlendirilmektedir.

96 95 AĞAÇLI ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ HİZMET VERİLERİ Merkezimizden, İlk Adım İstasyonlarında uyum sürecini tamamlamış olan çocuklar yararlanmaktadır. Bugüne kadar toplam 402 Sokakta Yaşayan Çocuğa hizmet verilmiş olup, bu çocuklarla ilgili bugüne kadar toplam 840 işlem yapılmıştır. Sokakta Yaşayan Çocuklar: • Toplam Çocuk: 402 • Toplam İşlem Sayısı: 840 • Bizzat Aileye Teslim: 41 • Diğer Kuruluşlara sevk: 44 • Vakıfbank Umut Çocukları İlköğretim Okulu’na : 11 • İSMEM (Büyükşehir Belediye): 6 • UMATEM’e Sevk Edilen: 5 • 18 yaşını doldurma sonucu ayrılan:12 • Belli bir süre hizmet alıp ailesine, memleketine kendi isteği ile dönen: 248 • Halen kuruluşta kalan : 35 Bu sayılar Kuruluş Müdürlüğü’nden alınmıştır.

97 96 AĞAÇLI ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ EĞİTİM ÇALIŞMALARI  Yaygın Eğitime Yönlendirilen: 105  Açık İlköğretime Kayıt Yapılan: 7  İlköğretim Okuluna Devam: 24  Liseye Devam: 6  Meslek Kursları : 15 (Çıraklık Eğitimi ve diğer Kurslar) Bu sayılar Kuruluş Müdürlüğü’nden alınmıştır.

98 97 FLORYA ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ İşlevi Florya Çocuk ve Gençlik Merkezi, diğer çocuk ve gençlik merkezlerinde koruma, eğitim ve rehabilitasyon hizmeti alan çocuklardan meslek elemanlarınca olumlu seviyeye ulaştığı tespit edilen çocuklar ile ilk kez sokaktan alınış veya gelişlerini takiben henüz sokak ilişkilerinden çok etkilenmemiş çocuklara rehabilitasyon, örgün eğitime hazırlama, örgün eğitime devam ettirme ve grup içinde yaşama adaptasyon amacıyla kurulmuştur. Yarım kalan eğitimlerine devam edebilmeleri amacıyla çevre okullara kayıtları yapılan öğrenciler buradaki yatılı tüm rehabilitasyon hizmetlerinden faydalanmaktadırlar.

99 98 FLORYA ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ HİZMET VERİLERİ Merkezimizden, diğer merkezlerde rehabilitasyonunu tamamlamış olup eğitimine devam edebilecek çocuklar yararlanmaktadır. Bu güne kadar toplam 132 çocuğa hizmet verilmiş olup, işlem sayısı 174’tür. Bu Çocuklardan;  Aileye Teslim: 30  Korunma Altına Alınıp Sevk Edilen: 4  Diğer Kuruluşlara Sevk: 17  İSMEM (Büyükşehir Belediye): 2 Bu sayılar Kuruluş Müdürlüğü’nden alınmıştır.

100 99 FLORYA ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ EĞİTİM ÇALIŞMALARI  I. Kademe Eğitime Yönlendirilen: 22  II. Kademe Eğitimine Yönlendirilen: 31  Açık İlköğretime Kayıt Yapılan: 5  İlköğretim Okuluna Devam: 53  Liseye Devam: 9  Açık Liseye Yönlendirilen:2 Bu sayılar Kuruluş Müdürlüğü’nden alınmıştır.

101 100 TAKSİM ÇOCUK EVİ İşlevi Aile ortamından dışlanan, ailesi veya çevresi tarafından istismar edilen, taciz, tecavüz veya cinsel sömürü konusu yapılan yaş grubundaki kız çocuklarına koruma, tedavi ve rehabilitasyon hizmeti vermek ve onları yeniden topluma kazandırmak amacıyla kurulmuştur. Polis, Jandarma, Baro Çocuk Hakları Komisyonu veya Sivil Toplum Kuruluşları tarafından yönlendirilen ve kendi isteği ile başvuran çocuklar merkezin işleyişine ilişkin Valilik Talimatı doğrultusunda merkeze kabul edilmekte, öncelikle durum tespiti yapılarak, hukuki işlemler başlatılmaktadır. Ayrıca, Cumhuriyet Savcılıkları ve Çocuk Mahkemesi tarafından sevk edilen kız çocuklarının da merkeze kabulü yapılmaktadır.

102 101 TAKSİM ÇOCUK EVİ HİZMET VERİLERİ Bugüne kadar toplam 219 çocuğa hizmet verilmiş olup, işlem sayısı 930’dur. Bu çocuklardan; • Aileye Teslim Edilen : 75 • Diğer Kuruluşlara Sevk: 21 • Korunma Altına Alınıp Yurt Yuvaya Yerleştirilen: 6 • Korunma Kararlı olup, merkeze teslim edildikten sonra İlgili Yurt ve Yuvaya Yerleştirilen: 10 sonra İlgili Yurt ve Yuvaya Yerleştirilen: 10 • İşe Yerleştirilen: 20 • Madde Bağımlılığı ve davranış bozukluğu tedavisine sevk edilen:105 sevk edilen:105 İçişleri Bakanlığı emriyle İstanbul Valiliği’nce İstanbul Çocukları Vakfı desteği ile kurulan bu merkez halen Türkiye’de bu amaç ve işlevle çalışan tek Çocuk ve Gençlik Merkezi olup, yukarıda açıklanan işlevine ilaveten İstanbul ve diğer İllerdeki Sosyal Hizmet Kuruluşlarından niteliği itibariyle bu kuruluşa sevk edilen çocuklara da hizmet vermektedir. Bu sayılar Kuruluş Müdürlüğü’nden alınmıştır.

103 102 TAKSİM ÇOCUK EVİ EĞİTİM ÇALIŞMALARI •I. Kademe Eğitime Yönlendirilen: 10 •II. Kademe Eğitimine Yönlendirilen: 15 •Açık İlköğretime Kayıt Yapılan: 3 •Açık Lise: 2 •İlköğretim: 8 •Lise: 1 •Mesleki Kurslar:19 Bu sayılar Kuruluş Müdürlüğü’nden alınmıştır.

104 103 BAHÇELİEVLER 80.YIL ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ İşlevi Taksim Çocuk Evi’nden hizmet alan çocuklardan uyum sürecini tamamladığı belirlenenlerin, II.Adım eğitim, tedavi ve rehabilitasyon hizmet ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla İstanbul Çocukları Vakfı kaynakları ile kurulmuştur. Merkezde çocuklara yönelik mesleki çalışmalar, eğitim çalışmaları, sağlık hizmetleri, sosyal ve kültürel etkinlikler yapılmaktadır. Örgün eğitim ile bağlantısı sağlanan çocukların İlk ve orta öğrenime devamları takip edilmekte, örgün eğitim dışında kalan çocukların kişisel becerilerine uygun mesleki kurs almaları veya işe yerleştirilmeleri sağlanmaktadır.

105 104 BAHÇELİEVLER 80.YIL ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ HİZMET VERİLERİ Bugüne kadar toplam 36 çocuğa hizmet verilmiş olup, işlem sayısı 76’dır. Bu çocuklardan; • Aileye Teslim Edilen : 2 • Diğer Kuruluşlara Sevk: 3 • İşe Yerleştirilen: 8 • Madde Bağımlılığı tedavisine sevk edilen: 16 • Davranış bozukluğu tedavisine sevk edilen : 20 Bu sayılar Kuruluş Müdürlüğü’nden alınmıştır.

106 105 BAHÇELİEVLER 80.YIL ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ EĞİTİM ÇALIŞMALARI •I. Kademe Eğitime Yönlendirilen: 3 •II. Kademe Eğitimine Yönlendirilen: 1 •Açık İlköğretime Kayıt Yapılan: 4 •Açık Lise: 5 •İlköğretim: 2 •Mesleki Kurslar:14 Bu sayılar Kuruluş Müdürlüğü’nden alınmıştır.

107 106 BEYOĞLU 75. YIL ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ İşlevi İstanbul ilinde sokakta çalışan çocuklarla ilgili olarak ilk çalışmalar Beyoğlu 75. Yıl Çocuk ve Gençlik Merkezi’nce başlatılmıştır. Merkezde sorun alanına yönelik; çalışma/çalıştırılma nedenleri, çalışma şekilleri, yaş grupları, eğitim durumları, çocukların ve ailelerin psiko-sosyal, demografik ve antropolojik özelliklerini ortaya çıkarmaya yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Beyoğlu 75. Yıl Çocuk ve Gençlik Merkezi 2002 Yılında İstanbul Valiliği ile Rotary Bölge Klüpleri işbirliği ile tüm inşaat giderleri Rotary tarafından karşılanarak yaptırılan İstanbul Valiliği Rotary Çocuk Evi bünyesinde hizmet verilmektedir.

108 107 BEYOĞLU 75. YIL ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ HİZMET HİZMETLERİ Bugüne kadar toplam 351 çocuğa hizmet verilmiş olup, işlem sayısı 551’dİr. Bu çocuklardan; •Aileye Teslim Edilen : 483 •Çocuk Büroya Teslim: 4 •Diğer Kuruluşlara Sevk: 2 •Gündüzlü hizmet verilen Çocuk Sayısı (Yemek ve Etkinliklere katılan çocuklar): 270 •Yatılı Hizmet Verilen Yetişkin ve Çocuk Sayısı (Acil Hizmet Talebi ile gelen Kadın ve çocuklar): 439 Bu sayılar Kuruluş Müdürlüğü’nden alınmıştır.

109 108

110 109 ÇARŞAMBA 8 ARALIK 2004 Aileden kiralık çocuk kapkaççı İşte yoksulluktan doğan kapkaç dehşeti: Diyarbakırlı pek çok aile, ayda 250 milyona çocuklarını çetelere kiralıyor. Büyük kentlerin eteklerine yığılan umutsuz göç nüfusundan beklenen bomba patladı. Küçük fotoğraftaki bu çocuk İstanbul'da yakalanıp açıkladı: Kapkaç çetesi beni ailemden kiraladı. DİYARBAKIR'DA BAŞARILI OLAN TRANSFER OLUYOR Bu çocuk gibi Diyarbakır'da binlerce örnek var. Önce faaliyet alanları Diyarbakır'dı. Onların "yetenekliler"i, hızlı koşanları ise artık, sokaklardaki dehşeti büyütmek için İstanbul'a gönderiliyor. AİLELER HER ŞEYİ BİLİYOR HATTA TEŞVİK DE EDİYOR Birçok aile çocuğunu ne için çetelere verdiğini, onun ne yaptığını biliyor. Dahası beklediği para uzun süre gelmezse çeteyi ihbar ediyor. "Çocuğumu kaçırdılar" diye... Aileler kapkaçı bilir ama susar Göçle nüfusu patlayan Diyarbakır kapkaç merkezi oldu. İşsiz güçsüz binlerce çocuğun "suç eli" Türkiye'nin her bölgesine uzandı Diyarbakır'dan İstanbul'a gelen kapkaççı Fatih, aileleri suçluyor: Onlara 'git, çalış' derler ve paranın nereden geldiğine bakmazlar.

111 110 Tam 10 gündür Diyarbakır'ın arka sokaklarında kapkaç terörünün perde arkasını araştırıyordum. Dün sabah gelen bir haber günlerdir sonucuna ulaşmaya çalıştığım bir gerçeği delillendiriyordu: Kapkaç çetesine üye Özkan Yılmaz, 6 çocuğu kapkaç yaptırmak için İstanbul'a getirmişti. Bu çocuklardan dördünü ailelerine 250 milyon lira aylık vererek kiramış, diğer ikisini ise bıçak zoruyla kaçırmıştı. Araştırmam sırasında karşılaştığım en önemli ayrıntıydı 'Kiralık Kapkaççı çocuklar.' Birçok aile çocuğunu bilmedikleri kişilere kiralıyor, nereye gittiklerini, ne yapacaklarını dahi sormuyorlardı. ÇOĞUNLUĞU GÜNEYDOĞU'DAN İstanbul ve İzmir başta olmak üzere büyük şehirlerde, kimi zaman ölümle sonuçlanan kapkaç olaylarını gerçekleştirenlerin büyük kısmı Güneydoğu'dan geliyor. Son yıllarda dehşet saçan bu kapkaççıların yetiştiği yer Diyarbakır. Diyarbakır'ın kendisi de kapkaç ve hırsızlıktan büyük zarar görüyor. Terör yüzünden çevre iller ve köylerden başlayan göçle birlikte Diyarbakır'ın 1990'larda 300 bin olan nüfusu 1 milyonun üzerine çıktı. Kentin varoşlarına yerleşen kalabalıklar işsizdi ve gecekondular çığ gibi büyüdü. Tarihi çok eskilere dayanan 'Ben u Sen', 'Hasırlı', 'Mardin Kapı', 'Fatihpaşa' gibi mahalleler göç insanlarıyla daha da fakirleşti ve suçun merkezi haline geldi. Çok çocuklu ailelerin şehir hayatına uyum sağlayamaması, sokak çocuklarının sayısını adeta kartopu gibi büyüttü. Okulunu bırakan ya da yokluktan gidemeyen bu çocuklar, sokağın dünyasında "gayrı meşru" işlerletanışmaya başladı. Ve ürküten sona ulaşıldı: Geçtiğimiz yıl 200 evden hırsızlık olayının meydana geldiği kentte bu yıl 950 ev soyuldu. Her ay ortalama 45 kapkaç olayı yaşanırken, kasım ayında bu sayı 150'ye çıktı. SABAH, artık Türkiye'nin en büyük sosyal yarası haline gelen bu durumu yerinde inceledi. Kapkaççılara, yankesicilere, çete liderlerine, uzman polislere, belediye başkanına valiye ve yörenin avukatlarına sordu. Ortaya da "Yakında büyük şehirlerde yaşamak ve sokağa çıkmak imkansız hale gelecek" dedirten bir tablo çıktı. 10 binden fazla çalışan çocuğun olduğu, 20 bininin risk altında bulunduğu Diyarbakır'dan İstanbul'a gelip, hırsızlık yapan 35 yaşındaki Fatih, ailelerin çocukları suça nasıl ittiğini şöyle anlatıyor: AİLELER SESSİZLİĞİ TERCİH EDİYOR "Büyük çoğunluğu bilir zaten çocuğunu... Ortalama 10 çocuğu olan bir kadın çocuğunu sokağa atıp, 'git çalış' dediğinde hangisinin parayı nerden kazandığına bakmaz. O anne baba sadece gelene bakar. 'Oğlum sen bunu nereden getirdin' diye sormaz. Çocuğunun hırsızlık, kaptı yaptığını bilse bile sesini çıkarmaz. Böyle yüzlerce aile vardır. Çocuklarının çaldığını öğrendiklerinde bile seslerini çıkarmıyorlar. Alışıyorlar. Artık normal geliyor o insanlara... Hatta aynı mahallede birçok aile çocuklarının aynı çete için hırsızlık yaptığını bilir." Kapkaççı Fatih para kazanmaya alışan çocuğun hırsızlık yapmadan duramadığını da söylüyor.

112 111 KURULUŞLARIMIZ YELDEĞİRMENİ ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ Tel: KÜÇÜKBAKKALKÖY İLK ADIM İSTASYONU Tel: AĞAÇLI ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ Tel: – AYVANSARAY ÇOCUK KORUMA MERKEZİ Tel: – FLORYA ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ Tel: BEYOĞLU 75. YIL ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ Tel: TAKSİM ÇOCUK EVİ Tel: BAHÇELİEVLER 80.YIL ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ Tel: UMATEM Tel: İSTANBUL İL JANDARMA KOMUTANLIĞI ÇOCUK SUÇLARINI ÖNLEME MERKEZİ Tel: İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ ÇOCUK ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ Tel:


"1 T.C. İSTANBUL VALİLİĞİ SOKAKTA YAŞAYAN VE ÇALIŞTIRILAN ÇOCUKLARIN KORUNMASI PROJESİ ARALIK-2004 İSTANBUL • Çocuk ve aileye ilişkin sosyolojik değerlendirmeler." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları