Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KRONİK KARACİĞER YETMEZLİĞİ VE SİROZ SÜMEYRA MELEK.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KRONİK KARACİĞER YETMEZLİĞİ VE SİROZ SÜMEYRA MELEK."— Sunum transkripti:

1 KRONİK KARACİĞER YETMEZLİĞİ VE SİROZ SÜMEYRA MELEK

2 Karaciğerin görevlerini tanımlayabilme Karaciğerin metabolik fonksiyonlarını tanımlayabilme Karaciğer yetmezliğine neden olan durumları ve belirtilerini açıklayabilme Sirozu tanımlayabilme ve sınıflandırabilme Sirozun klinik seyrini ve belirtilerini açıklayabilme Sirozun tanı, tedavi yöntemlerini ve komplikasyonlarını sıralayabilme Sirozlu bireyin hemşirelik bakımını tartışabilme HEDEFLER

3 Karaciğer erişkinlerde yaklaşık 1.3 gr ağırlığında vücudun en geniş organıdır. Diyaframın sağında ve aşağı doğru uzanır. Epigastrit alan hariç karaciğer göğüs kafesini kapsar. Sağlıklı insanlarda palpe edilemez. Porth M.C. (2004), Essential of Pathophysiology, Concepts of Altered Health States KARACİĞER VE BİLİYER SİSTEM

4  Karaciğer dört lobdan oluşur. Bağ dokunun ince tabakası her lobu sarar ve lobları aşarak karaciğeri lobül olarak isimlendirilen küçük bölümlere ayırır. Nelson,E.W,(1996)”Nelson Testbook of Pediatrics” 15th.Ed

5 KARACİĞER LOBÜLÜNÜN YAPISI

6 Karaciğer hepatik arter ve portal vene sahip abdominal organlar arasında tekdir. Dolaşımda yaklaşık 300 ml kan hepatik arterlerle karaciğere girer, portal ven aracılığıyla 1050 ml kan, mide, ince ve kalın barsak, pankreas ve dalaktan taşınır. Porth M.C. (2004), Essential of Pathophysiology, Concepts of Altered Health States KARACİĞERİN KANLANMASI

7 Böylelikle, Portal ven, sindirim sistemindeki organlardan besinleri, metabolikleri ve toksitler karaciğere taşır. Karaciğerde süzülen, belli süreçlerden geçen ve toksitlerden arındırılan kan hepatik venlerle vena kava inferiora, bu yolla sistemik dolaşıma geçer. Nelson,E.W,(1996)”Nelson Testbook of Pediatrics”15th.Ed

8 Normal Vasküler Anatomi Hepatik ven Sinuzoid Portal ven Hepatik arter Splenik ven Koroner ven Inferior vena cava Infeior Mezenterik Ven Superior Mezenterik Ven

9 Devam… RESİMM GELCEKK

10 Portal ven ile hepatik arterden gelen kan birleşerek ortak kılcal damar yumaklarını ve karaciğer sinüslerini oluşturur.Böylece kan karaciğer hücreleri olan hepositlere yayılır. Sinüslere ulaşan kan ise herbir karaciğer lobülünün merkezinde yer alır ve santral ven olarak isimlendirilen venlere boşalır. Çoban,E.,(2006)”Hastalıkların Patofizyolojisi”4.Ed

11 Daha sonra santral venler hepatik veni oluşturmak için birleşir ve sonuçta karaciğere gelen kan tek bir çıkış yolu ile ilerler. Komşu hücreleri arasında bulunan safra kanalcıklarındaki safra üretilir ve safra kanallarına dökülür. Kupffer ve endotel hücrelerde bu sinüsoidlerin etrafında yer alır. Çoban,E.,(2006)”Hastalıkların Patofizyolojisi”4.Ed

12

13 KARACİĞERİN FONKSİYONLARI Karbonhidrat mekanizması Yağ mekanizması Protein metabolizması Vitamin ve demir depolanması İlaç mekanizması ve hormon metabolizması İmmünolojik fonksiyonu Safra oluşumu Bilirubin yapımı Çoban,E.,(2006)”Hastalıkların Patofizyolojisi”4.Ed

14 Karaciğer, kan glikoz düzeyinin normal sınırda tutulmasında önemli rol oynar. Çoban,E.,(2006)”Hastalıkların Patofizyolojisi”4.Ed KARBONHİDRAT MEKANİZMASI Başlıca görevleri: Glikozu, glikojene dönüştürmek(Glikojenezis) Vücudun ihtiyacı durumunda glikojeni, glikoza dönüştürmek(Glikojenoliz) Yağlardan ve proteinlerden, glikoz sentez etmek(Glikoneojenez)

15 KRONİK KARACİĞER YETMEZLİĞİ VE SİROZ SÜMEYRA MELEK

16 Karaciğerin görevlerini tanımlayabilme Karaciğerin metabolik fonksiyonlarını tanımlayabilme Karaciğer yetmezliğine neden olan durumları ve belirtilerini açıklayabilme Sirozu tanımlayabilme ve sınıflandırabilme Sirozun klinik seyrini ve belirtilerini açıklayabilme Sirozun tanı, tedavi yöntemlerini ve komplikasyonlarını sıralayabilme Sirozlu bireyin hemşirelik bakımını tartışabilme HEDEFLER

17 Karaciğer erişkinlerde yaklaşık 1.3 gr ağırlığında vücudun en geniş organıdır. Diyaframın sağında ve aşağı doğru uzanır. Epigastrit alan hariç karaciğer göğüs kafesini kapsar. Sağlıklı insanlarda palpe edilemez. Porth M.C. (2004), Essential of Pathophysiology, Concepts of Altered Health States KARACİĞER VE BİLİYER SİSTEM

18  Karaciğer dört lobdan oluşur. Bağ dokunun ince tabakası her lobu sarar ve lobları aşarak karaciğeri lobül olarak isimlendirilen küçük bölümlere ayırır. Nelson,E.W,(1996)”Nelson Testbook of Pediatrics” 15th.Ed

19 KARACİĞER LOBÜLÜNÜN YAPISI

20 Karaciğer hepatik arter ve portal vene sahip abdominal organlar arasında tekdir. Dolaşımda yaklaşık 300 ml kan hepatik arterlerle karaciğere girer, portal ven aracılığıyla 1050 ml kan, mide, ince ve kalın barsak, pankreas ve dalaktan taşınır. Porth M.C. (2004), Essential of Pathophysiology, Concepts of Altered Health States KARACİĞERİN KANLANMASI

21 Böylelikle, Portal ven, sindirim sistemindeki organlardan besinleri, metabolikleri ve toksitler karaciğere taşır. Karaciğerde süzülen, belli süreçlerden geçen ve toksitlerden arındırılan kan hepatik venlerle vena kava inferiora, bu yolla sistemik dolaşıma geçer. Nelson,E.W,(1996)”Nelson Testbook of Pediatrics”15th.Ed

22 Normal Vasküler Anatomi Hepatik ven Sinuzoid Portal ven Hepatik arter Splenik ven Koroner ven Inferior vena cava Infeior Mezenterik Ven Superior Mezenterik Ven

23 Devam… RESİMM GELCEKK

24 Portal ven ile hepatik arterden gelen kan birleşerek ortak kılcal damar yumaklarını ve karaciğer sinüslerini oluşturur.Böylece kan karaciğer hücreleri olan hepositlere yayılır. Sinüslere ulaşan kan ise herbir karaciğer lobülünün merkezinde yer alır ve santral ven olarak isimlendirilen venlere boşalır. Çoban,E.,(2006)”Hastalıkların Patofizyolojisi”4.Ed

25 Daha sonra santral venler hepatik veni oluşturmak için birleşir ve sonuçta karaciğere gelen kan tek bir çıkış yolu ile ilerler. Komşu hücreleri arasında bulunan safra kanalcıklarındaki safra üretilir ve safra kanallarına dökülür. Kupffer ve endotel hücrelerde bu sinüsoidlerin etrafında yer alır. Çoban,E.,(2006)”Hastalıkların Patofizyolojisi”4.Ed

26

27 KARACİĞERİN FONKSİYONLARI Karbonhidrat mekanizması Yağ mekanizması Protein metabolizması Vitamin ve demir depolanması İlaç mekanizması ve hormon metabolizması İmmünolojik fonksiyonu Safra oluşumu Bilirubin yapımı Çoban,E.,(2006)”Hastalıkların Patofizyolojisi”4.Ed

28 Karaciğer, kan glikoz düzeyinin normal sınırda tutulmasında önemli rol oynar. Çoban,E.,(2006)”Hastalıkların Patofizyolojisi”4.Ed KARBONHİDRAT MEKANİZMASI Başlıca görevleri: Glikozu, glikojene dönüştürmek(Glikojenezis) Vücudun ihtiyacı durumunda glikojeni, glikoza dönüştürmek(Glikojenoliz) Yağlardan ve proteinlerden, glikoz sentez etmek(Glikoneojenez)

29 YAĞ METABOLİZMASI  Karaciğer yağ mekanizmasında aktif görevi vardır.  Metabolizma için glikoz bulunmadığında yağ asitleri keton cisimciğine parçalanır  Ketonlar kan dolaşımına gire bilen kas ve diğer dokular için enerji kaynağıdır.  Karbonhidrat ve proteinden yağ sentezi yapar. Çoban,E.,(2006)”Hastalıkların Patofizyolojisi”4.Ed

30  Aynı zamanda yağ asitleri, kolesterol, lipoprotein, ve fosfolipitlerin sentezinde kullanılır.  Kolestrolün %80’i safra tuzlarına çevrilerek safraya salgılanır. Geri kalanı ise lipoproteinler içinde kanla vücudun tüm doku hücrelerine taşınırlar.  Fosfolipitler de lipoproteinlerle taşınır ve hücre içi zar yapısında ve hücre işlevleri için önemli olan kimyasal maddelerin yapımında kullanılır. Guyton&Hall. Çeviri editörü:Çavuşoğlu H. (1996) “Tıbbi Fizyoloji”9. baskı,

31  Bazı durumlarda lipitler karaciğer hücrelerinde birikip yağlı karaciğer (Hepatosteatoz) denilen duruma sebep olur.

32 Karaciğer plazma onkotik basınçta önemli yere sahip olan albümini sentezler. Yine önemli proteinlerden biri olan fibrinojen ve kanı pıhtılaştıran faktörler (VII,IX, X) karaciğerde oluşur. Ancak metabolik olaylar için K vitamini gereklidir. Özel taşıma proteinleri ve bir çok plazma proteinleri dahil hemen hemen tüm proteinleri sentezler. Bazı amino asitlerin sentezini yapar.(esansiyel olmayan amino asitler) Porth M.C. (2004), Essential of Pathophysiology, Concepts of Altered Health States Guyton&Hall. Çeviri editörü:Çavuşoğlu H. (1996) “Tıbbi Fizyoloji”9. baskı, PROTEİN METABOLİZMASI

33 VİTAMİN VE DEMİR DEPOLANMASI  A, D, E, K ve B 12 komples vitaminlerin bazıları karaciğerde büyük miktarda depolanır.  Ayrıca karaciğer hücrelerinde, demirle az ya da çok miktarda birleşen bir protein olan apoferritin bol miktarda bulunur. Vücut sıvılarında demir artığı zaman apoferritin demirle birleşerek ferritini oluşturur ve gerektiğinde kullanılmak üzere hepatik hücrelerde depolanır. Guyton&Hall. Çeviri editörü:Çavuşoğlu H. (1996) “Tıbbi Fizyoloji”9. baskı,

34 İLAÇ MEKANİZMASI VE HORMON METABOLİZMASI  Karaciğer, ilaçları, diğer kimyasal maddeleri detoksifiye eder ve safra bedenden atılmalarını sağlar.  Ayrıca karaciğer iç salgı bezlerinden salgılanan aldestron, östrojen, steroid, androjen, gibi bazı hormonların yıkım yeridir.  Vücuttan atılan kalsiyumda önce karaciğerden safraya salgılanır sonra bağırsaklardan geçerek dışkıyla uzaklaştırılır. Guyton&Hall. Çeviri editörü:Çavuşoğlu H. (1996) “Tıbbi Fizyoloji”9. baskı,

35 KARACİĞERİN İMMÜNOLOJİK FOKSİYONU  Karaciğer portal dolaşıma girmiş olan bakteri ve antijenlerin temizlenmesine yardımcı olur.Ayrıca endojen olarak üretilen hücresel artıklarında temizlenmesine yardımcı olur.  Kupffer hücreleri, fagositoz, antikor oluşumu ve humoral savunmada önemli rol oynarlar.  Çoban,E.,(2006)”Hastalıkların Patofizyolojisi”4.Ed

36 Safra sürekli olarak karaciğer hücreleri (hepatositler) tarafından üretilir. Yaklaşık olarak günde ml arasında salgılanır. Bu salgıda büyük miktarda kolesterol, safra asitleri diğer organik maddeleri içerir. Hepatik hücrelerin arasında yer alan safra kanalcıklarına salgılanır. Guyton&Hall. Çeviri editörü:Çavuşoğlu H. (1996) “Tıbbi Fizyoloji”9. baskı, SAFRA OLUŞUMU

37 Safra daha sonra,interlobüler bölmelere doğru akar ve terminal safra kanallarına dökülür.Daha sonra giderek daha büyük kanallara dökülerek sonunda hepatik kanal ve koledok kanalına ulaşır. Buradan safra ya doğrudan duedenuma dökülür ya da sistik kanal yoluyla safra kesesine yönelir. Guyton&Hall. Çeviri editörü:Çavuşoğlu H. (1996) “Tıbbi Fizyoloji”9. baskı, Devam…

38 Yağların sindirimine ve emilimine yardımcı olur. Bilirubin mekanizmasında yer alır. Bağırsaklardan yağda eriyen vitaminlerin emilimine yardımcı olur. Porth M.C. (2004), Essential of Pathophysiology, Concepts of Altered Health States SAFRANIN FOKSİYONLARI

39

40 BİLİRUBİN YAPIMI  Bilirubinin oluşturulması  Bilirubinin alınımı  Bilirubinin konjugasyonu  Bilirubinin atılımı gibi önemli görevi vardır.

41  Bilirubin safraya rengini veren maddedir.  Eritrositler 120 gün ömrünü tamamladıktan sonra, eritrositlerin hücre zarları yırtılır ve serbestlenen hemoglobin bütün vücutta bulunan doku makrafojları tarafından fagosite edilir.  Hemoglobin ilk önce hem ve globine ayrılır.  Globin bir çeşit proteindir tekrardan vücutta kullanılır.  Hem kısmı ise serbest bilirubine dönüşür ve plazma proteine bağlanarak karaciğere gelir  Guyton&Hall. Çeviri editörü:Çavuşoğlu H. (1996) “Tıbbi Fizyoloji”9. baskı, BİLİRUBİN ELİMİNASYONU

42 Daha sonra karaciğerde glukuronil transferaz enzimi yardımıyla bilirubin albumuinden ayrılır direk bilirubine çevrilir. Suda çözünür hale gelen bilirubin safra kanallarıyla duedenuma taşınır. Bağırsaklarda bakterial flora ile karşılaşıp ürobilinojen ve sterkobilin’e çevrilir. Ürobilinojenin bağırsaklardan absorbe olur ve idrarala atılır. Sterkobilin ise gayta ile atılır ve gaytaya rengini verir. Guyton&Hall. Çeviri editörü:Çavuşoğlu H. (1996) “Tıbbi Fizyoloji”9. baskı,

43 Kandaki bilirubin düzeyinin yükselmesiyle derinin sarımsı renk almasıdır.Sarılık serum bilirubin düzeyi mg/dl ‘nin üzerine çıkınca oluşur. Porth M.C. (2004), Essential of Pathophysiology, Concepts of Altered Health States Sarılık

44 Kırmızı kan hücrelerinin aşırı yıkımı Karaciğer hücreleri tarafından alınan bilirubin bozulması Karaciğer lobülü ya da intra hepatik veya extrahepatik safra kanalı içinde tıkanıklık nedenleriyle gelişir. Porth M.C. (2004), Essential of Pathophysiology, Concepts of Altered Health States Nedenleri

45  Prehepatik (Kırmızı kan hücrelerinin aşırı hemolizi sonuçunda gelişebilir.Örn:Yenidoğanın hemolitik hastalıkları)  İntrahepatik (Karaciğer hücrelerinin direk etkilendiği durumlarda meydana gelebilir.Örn: hepatit,siroz)  Posthepatik (Safra tıkanıklığını takiben gelişen sarılıktır.Örn:safra kanallarında darlık,safra yollarında taş oluşumunda,) Porth M.C. (2004), Essential of Pathophysiology, Concepts of Altered Health States Anatomik nedenleri

46 Karaciğer hastalıklarının en ağır klinik tablosu hepatik yetmezliktir. Masif hepatik yıkım aniden başlar ve fulminal hepatit veya karaciğer hasarıyla sonuçlanır. Hepatik fonksiyonlarda %80-90 kayıp vardır. Porth M.C. (2004), Essential of Pathophysiology, Concepts of Altered Health States KARACİĞER YETMEZLİĞİ

47 Hematolojik Bozukluklar Karaciğer yetmezliğine bağlı gelişen; AnemiKoagülasyon bozukluğuTrombositopeniEnfeksiyonlara yatkınlık artar. Porth M.C. (2004), Essential of Pathophysiology, Concepts of Altered Health States

48 Anemi: Kırmızı kan hücrelerinin oluşumundaki bozukluk nedeniyle gelişebilir (Karaciğer çeşitli maddeleri bünyesinde depolar örneğin B12 ve folik asit maddelerin eksikliği aneminin gelişme nedenlerinden biridir). Porth M.C. (2004), Essential of Pathophysiology, Concepts of Altered Health States Devam…

49 Koagülopati: Karaciğer tarafından pıhtılışma faktörleri ki bunlar; V, VII, IX,X, protrombin, fibrinojen karaciğer tarafından sentezlenir. K vitaminin aktivasyonuyla mevcut bir kanama durdurulur. Ancak karaciğer yetmezliğinde bu basamaklarda aksaklık meydana gelir. Porth M.C. (2004), Essential of Pathophysiology, Concepts of Altered Health States Devam…

50  Normal olarak karaciğer steroid hormonlarını metabolize eder. Yani steroid hormonların steroid bağlayıcı proteine bağlı olmayan kısmını kandan uzaklaştırır. Hepatositler tarafından alınan steroidler oksitlenerek konjuge edilir ve safra yolu ile uzaklaştırılır.  Özellikle östrojen benzeri hormonlar karaciğerde yeterince temizlenememesi ayrıca steroid bağlayıcı proteinlerin sentezinin azlığı sonucunda östrojen fazlalığı ortaya çıkar. Porth M.C. (2004), Essential of Pathophysiology, Concepts of Altered Health States  Çoban,E.,(2006)”Hastalıkların Patofizyolojisi”4.Ed Endokrin Bozukluklar

51 Örneğin; Erkeklerde testesteron düzeyinde düşüş, testis atrofisi, jinekomasti gelişir. Aynı şekilde aldestron karaciğer hücrlerinde artması, ödem ve su tutulumuna sebep olur. Porth M.C. (2004), Essential of Pathophysiology, Concepts of Altered Health States

52 Karaciğer yetemezliği bir çok cilt bozukluğuna neden olur. Spider anjioma( özellikle gövde ve yüz cildinde görünen damar genişlemesi) Palmar eritem (avuç içinde kızarıklık) Sarılık ancak karaciğer yetmezliğinin geç belirtisidir. Porth M.C. (2004), Essential of Pathophysiology, Concepts of Altered Health States Cilt Bozuklukları

53  Karaciğer yetmezliği geliştiğinde, henüz net olarak anlaşılmamış hepatorenal sendrom gelişir.Azotemi, serum kreatin düzeyinin yükselmesi ve oligüri karakterizedir.  Böbrek yetmezliği olduğu zaman karaciğer yetmezliğinin üstüne bir de azotemi, kandaki amonyak oluşumunun yükseldiğinde hepatik ensefolopati ve komaya katkıda buluna bilir. Porth M.C. (2004), Essential of Pathophysiology, Concepts of Altered Health States Hepatorenal Sendrom

54 Karaciğerin amonyağı üreye çevirerek detoksifiye etme yeteneğinin bozulması sonucunda,kanda artmış amonyak seviyesi beyin disfonksiyonu ve hasarına sebep olur. Çoban,E.,(2006)”Hastalıkların Patofizyolojisi”4.Ed Hepatik Ensefolapati Patogenezi:Kesin olarak açıklanmamakla birlikte, Amonyak gibi barsakta bakterileri tarafından ortaya çıkan toksinler bu duruma sebep oluyor. Beynin temel inhibitör nörotrasmitteri olan GABA barsakta üretilir ve koma gelişiminde sorumlu tutulur.

55 Sonuçta; Bilinç değişikliği ile kendini gösteren hepatik ensefolapatiye neden olur özellikle kişide hafif konfüzyon, öfori, yorulmama, gece-gündüz uyku düzensizlikleri, iler ki aşamalarda konfüzyon ve koma gelişir. Akın P, İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri, Hepatik Ensefalopati, Sempozyum Dizisi No: 28 Ocak 2002; s

56 Karaciğer yetmezliği Depo ve sentez fonksiyonların bozukluğu Metabolik ve ekstratuar fonksiyon bozukluğu glikozprotein Lipoprotein kolesterol Safra tuzları hipoglisemi hipoalbunemi ödem Koagülasyon faktöründe azalma Kanama Kolesterolde azalma Yağ emiliminde bozulma Yağda eriyen vitamin eksikliği Yağlı dışkı


"KRONİK KARACİĞER YETMEZLİĞİ VE SİROZ SÜMEYRA MELEK." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları