Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

UYKU  24 saatlik endojen sirkadien ritm içerisinde kişinin endojen ya da eksojen uyarılar ile uyandırılabildiği gelip geçici bir bilinçsizlik sürecidir.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "UYKU  24 saatlik endojen sirkadien ritm içerisinde kişinin endojen ya da eksojen uyarılar ile uyandırılabildiği gelip geçici bir bilinçsizlik sürecidir."— Sunum transkripti:

1 UYKU  24 saatlik endojen sirkadien ritm içerisinde kişinin endojen ya da eksojen uyarılar ile uyandırılabildiği gelip geçici bir bilinçsizlik sürecidir  Bu geçici olma durumu uykuyu; koma, anestezi, ya da ölüm durumundaki bilinçsizlikten ayırd eder

2 NEDEN UYURUZ?  Vücud ve beyin dokularının restorasyonu (NREM)  Enerji korunumu  Uyum  Bellek güçlendirme (REM)  Gerekli bilgiler pekiştirilir, gereksiz bilgiler silinir  Sinaptik nöronal ağ bütünlüğü  Termoregülasyon

3 “Uyku” Genel bilgiler  İnsan ömrünün yaklaşık 1/3’ünü oluşturur  Total uyku süresi erişkinlerde ortalama 7.5 saat  Bu süre yaş, genetik faktörler, alışkanlık, fizik ve psikolojik duruma göre değişkenlik gösterir  Erişkinlerdeki tipik bir gece uykusunda düzenli aralarla birbirini takip eden 4-6 uyku siklusu vardır  Bir uyku siklusu; yavaş dalga uykusu (NREM) ve REM (hızlı göz hareketleri) uyku periyodlarından oluşur ve dk sürer.

4  Total sürenin % 75-80’i NREM, % 20-25’i ise REM uykusundan oluşur.  Sirkadien matürite postpartum 6 haftalıkken başlar, infantlarda REM uykusu fazladır.  Yaşlılarda delta uykusu hiç olmayabilir ve genellikle hafif uyku hakimdir.  Kadınlarda uyku yapısı daha iyi gelişmiştir, ancak uykunun kalitesi erkeklerde daha iyidir. Genel bilgiler

5 Hayvanlardaki uyku süreleri

6 Gece boyunca uyku evreleri

7 NREM NREM uykuNREM uyku –senkronize –ritmik EEG aktivitesi –istemli kaslarda kısmi gevşeme –azalmış beyin kan akımı –Kalp hızı, kan basıncı ve solunum tidal volümü azalır.

8 NREM-I (N1) Evre Uyku  Hafif uyku dönemi; kişi işitsel uyaranla kolaylıkla uyandırılabilir  Azalmış otonom uyanıklık durumu  EEG’de alfa’dan teta’ya doğru geçiş, vertikal göz hareketlerinin kaybı  Tipik olarak 1-7 dk sürer  Hipnik myoklonus görülebilir

9 NREM-II (N2) Evre Uyku  EEG’de uyku iğcikleri ve K-kompleksleri ile nitelidir  Vücud hareketleri devam edebilir  İlk siklusta dk sürer  Uykunun % 45-55’ini oluşturur

10 NREM-III/IV (N3) Evre Uyku  Derin uyku dönemi, uyandırılabilme eşiği yükselmiştir  Dinlendirici uyku dönemidir  EEG’de yüksek amplitüdlü delta dalgaları hakimdir  Kaslar halen aktiftir  2.uyku siklusundan sonra evre IV, 3. siklustan sonra ise evre III genellikle görülmez  Total uyku süresinin ilk yarısında derin uyku (evre III ve IV) görülürken, ikinci yarıda evre II uyku ve REM hakimdir

11 REM Uyku Evresi  Hızlı göz hareketleri ile nitelidir  Yavaş dalga uykusundan geçişle uykunun 2. yarısında sıklığı ve süresi artan vucudun aktif olduğu bir süreçtir  EEG’de desenkronizasyon gözlenir. Hızlı ve düşük voltajlı aktivite uyanıklığa benzer  Beyin kan akımı ve oksijen tüketimi belirgin artar  Çizgili kaslarda (oküler kaslar, m.stapedius ve solunum kasları hariç) atoni görülür  Periyodik penil ve klitoral ereksiyonlar görülür  Kan basıncı, nabız, solunum düzensizlikleri görülür, serebral kan akımı, ve BOS basıncı artar  Eksternal çevresel faktörlerle uyanmak zordur, buna karşın spontan uyanmalar sıktır “paradoksal uyku” (internal uyaranlara hassasiyet)

12 Uyku evrelerinin dağılımı

13 Fizyolojik değişiklikler FizyolojiUyanıklıkNREM uykusuREM uykusu Parasempatik aktivite Sempatik aktivite +++Azalır ya da değişkendir Kalp hızıNormal sinus ritmi BradikardiBradi/taşiaritmi Kan basıncıNormalAzalırDeğişken Solunum hızıNormalAzalırDeğişken; apne görülebilir Beyin kan akımı ++++/ Isı düzenlenmesi +++- Penil/ klitoral ereksiyon Normal Belirgin olarak artmış

14 Uykusuzluğun etkileri Kötü Etkiler  Uyku latansı kısalır  Mikro uyku riski artar  Entelektüel performans ve yaratıcılık azalır  İrritabilite artar  Dikkat azalır  Bipolar hastalarda maniye dönüşme riski artar İyi Etkiler  Bazı depresif hastalarda depresif duygulanımda geçici azalma

15 Uyku ve uyanıklığı sağlayan nöral yapılar ve nörotransmiterler  Asendan Retiküler Aktive edici Sistem (ARAS)  Beyin sapındaki merkezler  Hipotalamus  Talamus  Seratonin  Asetil kolin  Katekolaminler

16 Uluslar arası Uyku Hastalıkları Klasifikasyonu İnsomnilerİnsomniler Uyku ilişkili solunum hastalıklarıUyku ilişkili solunum hastalıkları Solunum olayları ile ilişkisiz hipersomnilerSolunum olayları ile ilişkisiz hipersomniler ParasomnilerParasomniler Uyku ilişkili hareket bozukluklarıUyku ilişkili hareket bozuklukları Diğer uyku bozukluklarıDiğer uyku bozuklukları

17 Uyku Bozuklukları  İnsomni  Hipersomni Hipersomni-uyku-apne sendromu Kleine-Levin Sendromu Narkolepsi  Parasomni Uyurgezerlik Enürezis nokturna Gece korkuları ve kabusları REM uyku davranış bozukluğu Uyku paralizileri Huzursuz bacak sendromu Uykuda periyodik bacak hareketleri Uyku sıçramaları Uyku ve myoklonus Uyku ve başağrısı Nocturnal panic attack,Nocturnal panic attack, Post traumatic stress sendromuPost traumatic stress sendromu

18 İnsomni  En sık görülen uyku bozukluğudur  Uykuya dalma zorluğu, total uyku süresinin sık uyanmalarla kısalması veya sabah erken uyanmalarla nitelidir  Geçici tip; 3 haftadan kısa sürelidir. Psikojen ya da organik kökenlidir. Tedavi ile düzelir.  Kronik tip; Primer ve sekonder olarak ikiye ayrılır. Primer tip: Familiyal olabilir, uyku bozukluğuna neden olabilecek bir durum olmaksızın genellikle çocukluk çağlarında başlayıp ömür boyu süren sık uyanıklık periyodları tanımlanır Sekonder tip: Psikojen nedenler (depresyon, bipolar hastalık vb) ya da organik nedenler (küme baş ağrısı, anjinal ağrılar, huzursuz bacak sendromu, noktrüri, astım, ilaçlar, alkol vb)

19 İnsomnide ilaç tedavisi 1. Benzodiazepinler:  Yavaş dalga uykusunun derin evrelerini (evre III-IV) potent olarak suprese ederler  Uykuya dalmada zorluk ve/veya sık uyanmalarla niteli insomnilerde kullanılırlar  Uzun süreli kullanımlarında bağımlılık oluşabilir  Ani kesilirlerse rebound insomni ve anksiyeteye neden olabilirler  Diazepam (diazem®)  Alprazolam (Xanax ® )  Oxazepam (serapax®)  Lorazepam (ativan ®)  Triazolam (Halcione ®)  Flurazepam (Dalmane ®)

20 İnsomnide ilaç tedavisi (devam) 2. Kloral hidrat:  Dalma süresini kısaltır  Yavaş dalga uykusunu (NREM IV) ve REM’i suprese eder  Hipnotik etkisi 2 haftada kaybolur 3. Barbituratlar:  Uykuya dalma latansını ve NREM III ve IV’ü kısaltırlar  2 haftadan uzun kullanımlarında tolerans gelişir 4. Sedatif antidepresanlar:  Trisiklik antidepresanlar sık olarak kullanılırlar  Gece uyanmalarını azaltır ve NREM IV’ü uzatırlar  REM’i belirgin suprese ederler

21 Hipersomniler

22 Artmış Gün İçi Aşırı Uykululuk Uyku ilişkili solunum bozukluklarıUyku ilişkili solunum bozuklukları –OSAS, sentral apne HipersomnilerHipersomniler –Idiopathic hipersomni –Narkolepsi Yetersiz uykuYetersiz uyku –Vardiyalı meslekler Nerolojik hastalıklarNerolojik hastalıklar –Parkinson hastalığı

23 Hipersomni Obstruktif Uyku-Apne Sendromu (OSAS)  Üst solunum yollarında ataklar şeklinde obstrüksiyonun neden olduğu uyku apneleri görülür  Uykuda yüksek sesli aralıklı horlama  Horlamalar arasında sn süreli apneler oluşur  yaşları arasında ve erkeklerde sık (E/K=20/1).  %65’inde obezite  HT, korpulmonale, polisitemi eşlik eder  PSG’de NREM III ve IV neredeyse gözlenmez  Sabah başağrıları  Gün içi aşırı uykululuk, dinlenmiş uyanmama  Hipertansiyona bağlı komplikasyonlar, strok ve ani ölüm riski yüksektir

24

25 OSAS tedavisi  Hafif  Uyku hijyeni, kilo verme, pozisyonel öneriler  Orta-ağır  KBB cerrahisi  Sürekli pozitif basınçlı hava (CPAP) veren aletler  Çok ağır vakalarda  Trakeostomi

26 POLİSOMNOGRAFİ

27

28

29

30

31

32

33 Kleine-Levin Sendromu  Epizodik olarak (yılda 3-4 kez), 1-2 hafta süreyle hipersomni-blumia (aşırı yeme) atakları  Bu episod içinde belirgin mental bozukluklar  (seksüel hiperaktivite, depresyon, ekshibisyonizm, bellek kaybı, hallüsinasyon, dezoryentasyon vb)  Episodlar arası hasta normaldir  Genç erişkinlerde (10-20 yaş) E>K  İleri yaşlarda kaybolur  Nedeni bilinmiyor  PSG’de; uyku REM’le başlar, uyku siklusları uzamıştır, NREM III ve IV kısalmıştır  Tedavide amfetaminler, lithium kullanılır

34 Narkolepsi  Klasik tetradı;  Gündüz uyku atakları  Katapleksi  Uyku paralizisi  Hipnogajik hallüsinasyonlar  Klasik triad % 10 hastada görülür  Prevalansı %  %90 25 yaşına gelmeden ortaya çıkar  İleri yaşlarda seyrekleşir  %10-50 aile öyküsü vardır  PSG’de REM latansı kısalmıştır. Total uyku süreleri değişmez  Tedavide SSS stimulanları; amfetamin, modafinil vb kullanılır

35 İdiopatik Hipersomni Daha az tanımlanmış bir bozuklukDaha az tanımlanmış bir bozukluk Katapleksi gözlenmezKatapleksi gözlenmez Rem uyku başlangıcı normaldirRem uyku başlangıcı normaldir

36 Gece Korkuları (Night terror, pavor nocturnus)  Esas olarak çocuklarda (4-12 yaş) görülür, ailevi olabilir.  Rahatsız edici korkutucu rüyalar hem REM’de hem de NREM III ve IV’de görülebilir  Çocuk dehşet içinde kalkıp yatağa oturur, gözleri açık korku içinde bağırır  Terleme, taşikardi, solunum hızlanması vardır  1-2 dk içinde spontan sonlanır, sabah hiçbir şey hatırlamaz  Tedavide evre III ve IV’ü suprese eden benzodiazepin türevi ilaçlar kullanılır

37 Huzursuz bacak sendromu (Restless -Leg)  50 yaşın üzerinde % 0.5 görülür  Bacaklarda özellikle baldırlar, pretibial alanlarda motor huzursuzluk ve hoş olmayan bir duyum vardır  Nedeni bilinmiyor, ancak Fe eksikliği anemisi, gebelik, kanser vs görülebilir  Yaş, stres, uyku deprivasyonu ile artar  1/3 olgu ailesel  Tedavide altta yatan neden bulunamazsa; Benzodiazepinler, L-dopa, Dopamin agonistleri verilebilir

38 Vardiyalı Meslek Hastalığı İstemli uyku deprivasyonuİstemli uyku deprivasyonu Major sosyal problemlerMajor sosyal problemler Dikkatlilik ve kognitif yeteneklerde kayıpDikkatlilik ve kognitif yeteneklerde kayıp

39 Sirkadien Ritm Bozuklukları 24 saatlik sirkadien ritimde uyku zamanlaması bozulmuştur24 saatlik sirkadien ritimde uyku zamanlaması bozulmuştur –Erken uykuya dalma –Geç uykuya dalma İntrensek veya çevresel faktörler nedeni ile oluşurİntrensek veya çevresel faktörler nedeni ile oluşur Total uyku süresi genellikle normaldirTotal uyku süresi genellikle normaldir Jet lag sendromuJet lag sendromu


"UYKU  24 saatlik endojen sirkadien ritm içerisinde kişinin endojen ya da eksojen uyarılar ile uyandırılabildiği gelip geçici bir bilinçsizlik sürecidir." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları