Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

BAŞAĞRISI Doç.Dr. Burcu Örmeci Nöroloji A.D.. Başağrısı  Toplumda en çok görülen yakınma  Popülasyonda %90  Hekimlerin en sık karşılaştıkları yakınma.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "BAŞAĞRISI Doç.Dr. Burcu Örmeci Nöroloji A.D.. Başağrısı  Toplumda en çok görülen yakınma  Popülasyonda %90  Hekimlerin en sık karşılaştıkları yakınma."— Sunum transkripti:

1 BAŞAĞRISI Doç.Dr. Burcu Örmeci Nöroloji A.D.

2 Başağrısı  Toplumda en çok görülen yakınma  Popülasyonda %90  Hekimlerin en sık karşılaştıkları yakınma  Hasta ve yakınlarının en çok etkilendiği yakınma

3 Baş Ağrısının Sosyo-ekonomik Boyutu  Hastalığa bağlı olmayan bu “ağrılı yaşam”, kişinin özel ve sosyal yaşamını da olumsuz olarak etkiler  Ev halkında hoşnutsuzluk  Sosyal çevrede daha az aranan kişi  İş verimi, işinde ilerlemesi ve iş gelirinde düşme  Toplum genelinde iş gücü kaybı  Ülke ekonomisine yük

4 Baş Ağrısının Sosyo-ekonomik Boyutu  Migren’e bağlı ekonomik yük ABD ekonomisine yıllık yükü milyar $ İngiliz ekonomisine yıllık yükü 280 milyon sterlin Türkiyede 50 Milyon YTL  doktor ve tedavi gideri + iş gücü kaybı)  Migren’e bağlı iş gücü kaybı Erkeklerde 5.6 gün Kadınlarda 6.7 gün

5 Başağrılarının toplumda görülüş sıklığı:  Gerilim Başağrısı % 69  Migren % 7-18  Göz / sinüs hastalıkları % 8  Sistemik infeksiyon % 7  Kafa travması % 3  İlaçlar % 2  İntrakranial tümör % 1

6 Ağrı Nedir? Ağrı  Vücudun belli bir bölgesinden kaynaklanan nosiseptörler) traksiyon itilme, kompresyon, inflamasyon sonucu uyarılması ile  Ağrı reseptörlerinin (nosiseptörler) traksiyon itilme, kompresyon, inflamasyon sonucu uyarılması ile  Kişinin geçmişteki deneyimleriyle de ilgili  Hoş olmayan emosyonel bir duyumdur, davranış şeklidir

7 Ağrıya hassas yapılar  Intrakranial yapılar Venöz sinüsler Venöz sinüsler Kortikal venler Kortikal venler Bazal arterler Bazal arterler Ön, orta, arka fossa durası Ön, orta, arka fossa durası  Ekstrakranial yapılar Skalp kasları ve damarları Skalp kasları ve damarları Orbital yapılar, nazal ve paranazal boşlukların mukozaları Orbital yapılar, nazal ve paranazal boşlukların mukozaları Dış ve orta kulak yapıları Dış ve orta kulak yapıları Dişler ve gingiva Dişler ve gingiva

8

9 Ağrıya hassas olmayan yapılar  Nosiseptör bulunmayan yapılar : Beyin parankiması Beyin parankiması Pia ve araknoid Pia ve araknoid Konveksiteyi örten dura Konveksiteyi örten dura Koroid pleksuslar Koroid pleksuslar

10 Genel BA mekanizmaları  Major intrakranial damarların trakisyonu  İntrakranial arterlerin distansiyonu veya dilatasyonu  Ağrıya duyarlı yapıların yakınında inflamasyon  Kranial veya servikal sinirler üzerine direk bası  Saçlı deri veya boyun kaslarının uzamış kontrakisyonu  Göz, kulak, burun ve sinüslerden yansıyan ağrılar

11 BAŞAĞRILARI; A. Primer başağrıları 1. Migren 2. Gerilim tipi başağrısı 3. Küme ve diğer otonomik trigeminal başağrıları 4. Diğer primer başağrıları

12 BAŞAĞRILARI; B. Sekonder başağrıları; 5. Kafa veya boyun travması ile ilgili başağrıları 6. Servikal vasküler bozukluklarla ilgili başağrıları 7. Nonvasküler intrakranial bozukluklarla ilgili başağrıları 8. Maddelerle veya bırakılmaları ile ilgili başağrıları 9. Enfeksiyonla ilgili başağrıları 10. Homoestaz bozukluklarına bağlı başağrıları 11. Kranium, boyun, göz, kulak, burun, sinüs, diş, ağız veya diğer yüz veya kranyal yapılarla ilgili baş ve yüz ağrıları 12.Psikiatrik bozukluklara bağlı başağrıları

13 BAŞAĞRILARI; C. Kraniyal nevraljiler, santral ve fasiyal ağrılar ve diğer başağrıları; 13.Kranial nevraljiler ve fasyal ağrının santral sebepleri 14.Diğer başağrıları, kranial nevraljiler, santral veya primer fasiyal ağrılar

14 BA Tanısı  Ayrıntılı ÖYKÜ ve fizik muayene ile konulur  Görüntüleme ve laboratuar tetkiklerinin yeri sınırlıdır

15 BA Sınıflama AKUTSUBAKUTKRONİK SinüzitİnfeksiyonlarGerilim-tipi başağrısı Migren(menenjitler-abseler)Görme kusurları Küme başağrısı Tümörlerİlaçlar / toksinler GlokomKronik SDHServikal spondiloz Retrobulber nevritHidrosefali Post-travmatikPsödotümör serebri İlaçlar / toksinlerTemporal arterit İCHSAKİnfeksiyonlar

16  PRİMER BA Altta yatan başka bir hastalık yok  SEKONDER BA BA sebep olabilecek başka bir hastalıkla yakın ilişki

17 BA Öykü Özellikleri  Ağrının ilk başlangıç yaşı veya zamanı  <10 yaş, 50 yaş <  Ne zaman başladı, ne kadar süredir devam ediyor  Ağrının sıklığı ve atak süresi  Tekrarlıyor mu?, Tekrarlama sıklığı?  Atağın süresi?  Sürekli mi?  Ağrının lokalizasyonu  Tek/çift taraflı, frontal/temporal bölgede?  Göz ve çevresinde  Göz arkası ve çevresine yayılan ağrı

18 BA Öykü Özellikleri  Ağrının şiddeti ve karakteri  Zonklayıcı, künt, batma-oyulma şeklinde  Hafif/orta/şiddetli / rahatsız edici  Ağrının gün içinde ortaya çıkış zamanı ve şekli  Efor sırasında  Sabahları belirgin, akşamları belirgin  Sabaha karşı-uyku sırasında  Uykuya başladıktan birkaç saat sonra  Ağrıya eşlik eden özellikler  Bulantı, ışık ve sesten rahatsız olma  Gözde kızarma, kanlanma, yaşarma, burun akıntısı  Ense sertliği, bulantı, kusma  Ateş  Epilepsi nöbetleri, nörolojik bulgular

19 BA Öykü Özellikleri  Ağrıyı başlatan veya kötüleştiren nedenler  Efor, ani baş hareketleri, öksürme, hapşırma  Başın öne eğilmesi  Parlak ışık, gürültü, ağır kokular,hipoglisemi  Alkol  Mensturasyon dönemi  Stress  Ağrıyı geçiren veya hafifleten nedenler  Karanlık, sessiz ortam, istirahat, uyku  Karotis arteri üzerine basıç uygulanması  Kasların relaksasyonu

20 BA Öykü Özellikleri  Tedaviye cevap, kullanılan ilaçlar ve ilaç alışkanlığı  Analjezik ve NSAİ ilaçlara olumlu cevap  Kötü ilaç kullanım alışkanlığı  Ca+ kanal Blokörü, nitratlı ilaçlar  Psikiyatrik özellikler ve sosyal durum  Mesleği  Çalışma şartları  İş çevresi / aile ilişkileri / depresyon  Hastanın özgeçmiş ve sistemik hastalık özellikleri  HT, Dolaşım yetm. Kalp-AC hastalığı  Anemi  DM/hipoglisemi

21 BA Öykü Özellikleri  Soy geçmişinde migren bulunması  1. Derece akrabada varsa risk artar  Ağrının zaman içinde değişimi  Giderek artan/azalan  Ağrısız dönemlerde genel durum  Normal?  Anormal?

22 BA’da Fizik Muayene  Vital bulgular Kan basıncı, nabız, solunum ve ateş Kan basıncı, nabız, solunum ve ateş  Extrakranial yapıların değerlendirilmesi Karotis arterleri Karotis arterleri sinüsler sinüsler saçlı deri arterleri saçlı deri arterleri servikal paraspinal kaslar servikal paraspinal kaslar Göz/göz dibi Göz/göz dibi  Menings iritasyon kanıtları Boyun fleksiyonunda hafif kısıtlılık da önemli olabilir Boyun fleksiyonunda hafif kısıtlılık da önemli olabilir

23 BA’da Fizik Muayene  Ayrıntılı nörolojik muayene  Mental durum muayenesi

24 Başağrısında Tehlike İşaretleri 1. Yaşam boyunca hissedilmiş olan ilk ya da en kötü akut başağrısı 2. Sistemik hastalıkla açıklanamayan ateşe eşlik eden akut başağrısı 3. Sistemik hastalıkla açıklanamayan kusmaya eşlik eden akut başağrısı 4. Önceden var olan kronik fokal nörolojik bulguların değiştiği ya da yeni fokal nörolojik bulguların eşlik ettiği başağrısı

25 Başağrısında Tehlike İşaretleri 5. Önceden bilinen kronik kognitif değişikliklerin dışında, mental durum anormalliklerinin eşlik ettiği başağrısı 6. Gözdibi muayenesinde  Spontan venöz pulsasyonun kaybolması  Papilödem varlığı (artmış intrakranyal basınç?)

26 Başağrısında Tehlike İşaretleri 7. Boyun fleksiyonunun ağrılı, rotasyonunun ağrısız olduğu akut başağrısı (MİK) 8. Sürekli veya giderek kötüleşen subakut başağrısı 9. Yaşlılarda akut veya subakut başağrısı 10. İmmün baskılanmış, özellikle HIV-pozitif ya da HIV için yüksek riskli olgularda başağrısı

27 1. Migren 2. Gerilim tipi BA 3. Cluster (küme) ve diğer trigeminal otonomik BA Kronik paroksismal hemikrania Kronik paroksismal hemikrania SUNCT SUNCT 4. Diğer primer BA Öksürük BA Öksürük BA Hipnik BA Hipnik BA Seksüel aktivite ile ilişkili BA Seksüel aktivite ile ilişkili BA Ice cream başağrısı Ice cream başağrısı Thunderclap başağrısı Thunderclap başağrısı Primer Başağrıları

28 Migren Gerilim Küme-Cluster

29 1- Migren Sınıflama 1.1.Aurasız migren 1.2..Auralı migren Tipik aura ile giden migren Tipik auralı nonmigren baş ağrısı Başağrısız tipik aura 1.2.4/5. Familyal/sporadik hemiplejik migren Baziller migren 1.3.Çocukluk dönemi periyodik sendromları Periyodik kusma Abdominal migren Çocukluk döneminin benign paroksismal vertigosu 1.4. Retinal migren 1.5. Migren komplikasyonları Kronik migren Migren statusu Migrene bağlı enfarkt 1.6.Olası migren

30

31 Migren Tanı Kriterleri 1- Ağrının süresi: 4-72 saat süreli 2-Aşağıdakilerden en az ikisinin bulunması a-Tek taraflı a-Tek taraflı b-Zonklayıcı b-Zonklayıcı c-Orta ya da şiddetli ağrı c-Orta ya da şiddetli ağrı d-Fiziksel aktivite ile ağrıda artma d-Fiziksel aktivite ile ağrıda artma 3-Ağrı sırasında aşağıdakilerden en az birinin bulunması a-Bulantı ve/veya kusma a-Bulantı ve/veya kusma b-Işık ve gürültüden rahatsız olma b-Işık ve gürültüden rahatsız olma 4-Muayene sonunda diğer bir hastalığın bulunmaması 5-Bu özelliklere uyan en az beş atak bulunması

32 % of Migraine Patients with Triggers Scharff et al., Headache 1995; 35:

33 Aura (%10)  Ağrıdan 5-30 dakika önce ağrının geleceğini gösteren belirtiler En sık En sık  Görme alanında zikzak çizgiler  Parlak renkli oynayan ışıklar  Kör noktalar  Bulanık görme  Kırık çizgiler  Buzlu cam arkasından bakma Daha seyrek Daha seyrek  Konuşma bozuklukları  Tek taraflı motor ve duyusal yakınmalar

34

35

36

37

38 Migren Tedavisi 1- Presipite eden faktörlerden kaçınma 2- Profilaktik tedavi 3- Atak tedavisi

39 Migren Tedavisi Presipite eden faktörlerden kaçınma DÜZENLİ YAŞAM Düzenli uyku, Düzenli uyku,  ne fazla ne eksik Düzenli günlük egsersiz Düzenli günlük egsersiz Düzenli beslenme Düzenli beslenme Tetikleyici diyetten kaçınma Tetikleyici diyetten kaçınma Oral konraseptif ? Oral konraseptif ?

40 Migren Tedavisi Profilaktik tedavi 1.Beta Bloker Propanolol, timolol, atenolol,nadolol, metoprolol 2.Antidepresan Amytriptilin, nortriptilin, fluoksetin 3.Ca kanal blokerleri Flunarizin, Diltizem, verapamil 4.NSAİİ ASA, ibuprufen, naproksen 5.Serotonin antagonistleri Siproheptadin, metiserjid 6.Antiepileptik ilaçlar Valproat, topiramat, gabapentin

41 Migren Tedavisi Atak tedavisi  Karanlık oda  Sessiz oda  IV hidrasyon  Antiemetik  Kafein

42 Migren Tedavisi Atak tedavisi  ANALJEZİK ASA, asetaminofen ( mg) ASA, asetaminofen ( mg) NSAİİ (naproksen, diklofenak) NSAİİ (naproksen, diklofenak) Narkotikler (kodein) Narkotikler (kodein)  Özel Migren ilaçları Ergotamin tartarat, Dihidroergotamin Ergotamin tartarat, Dihidroergotamin 5-Hidroksi Triptamin agonistleri 5-Hidroksi Triptamin agonistleri  Sumatriptan, eletriptan, naratriptan, rizatriptan, zolmitriptan, almotriptan

43 2- Gerilim Tipi BA  Rahatsızlık verici, künt, yaygın BA  Genellikle öğleden sonraları ortaya çıkar  Tüm kafada, basınç,ağırlık hissi şeklinde  Herhangi bir stresle başlayabilir  GTBA sınıflama Seyrek episodik GTB Seyrek episodik GTB Sık episodik GTB Sık episodik GTB Kronik GTB Kronik GTB Muhtemel GTB Muhtemel GTB

44 Gerilim Tipi BA Tedavi  Atak tedavisi ASA, parasetamol, NSAİİ, myorelaksan ASA, parasetamol, NSAİİ, myorelaksan  Profilaksi Amitriptilin, nortriptilin, imipramin Amitriptilin, nortriptilin, imipramin Venflaksasin, bupropion, trazadon Venflaksasin, bupropion, trazadon SSRI SSRI  Fluoksetin, sertralin, paroksetin, citalopram

45 3.Küme ve Diğer Otonomik Trigeminal Baş Ağrıları 3.1.Küme başağrısı Epizodik Kronik 3.2.Paroksismal hemikrania Epizodik Kronik 3.3. Short-lasting, Unilateral, Neuralgiform headache attacks with Conjunctival injection and Tearing “SUNCT” 3.4.Olası trigeminal otonomik sefalalji

46 Cluster tipi BA (Küme BA)  Ani  Çok şiddetli  Unilateral orbital, supraorbital veya temporalde  dk süreli  Otonomik bulgular Tek tarafta gözde yaşarma Tek tarafta gözde yaşarma Göz kapağı ödemi Göz kapağı ödemi Burun akıntısı Burun akıntısı Miyosis Miyosis Ptosis Ptosis

47 Cluster tipi BA (Küme BA)

48  Küme sırasında günde 1-8 kez veya günaşırı  Genellikle aynı saatlerde  Genellikle uykudan uyandırır  Her küme 1-6 hafta kadar sürer,  Kümeler arasında birkaç hafta/ay/yıl süren remisyon dönemleri vardır  Alkol, vazodilatatörler küme başağrısını tetikler

49  ATAK TEDAVİSİ Oksijen inhalasyonu (6-8 lt/dk) Oksijen inhalasyonu (6-8 lt/dk) Sumatriptan (sc) Sumatriptan (sc)  PROFİLAKTİK TEDAVİ Ca kanal blokörleri (Verapamil, Flunerazin) Ca kanal blokörleri (Verapamil, Flunerazin) Lityum karbonat Lityum karbonat Steroid Steroid Küme BA Tedavi

50 Trigeminal Nevralji  Şiddetli ağrı sırasında yüz kaslarında oluşan ani kontraksiyonlar nedeni ile tic douloureux’da denmektedir  Şiddetli, kısa süreli ve ani başlangıçlı ağrı  Ağrı yüzün bir yarısında trigeminal sinirin dağılım alanına uyar  Spontan başlayabilir veya bir tetik noktanın uyarılması sonucu da ortaya çıkabilir  Paroksismaldir, ağrı periyodları zamanla sıklaşır ve trigeminal daldan daha geniş alanlara yayılır

51 Trigeminal nevralji Tedavi  Medikal tedavi Karbamazepin (%80-95 tedavi eder) Amitriptilin Baklofen Klonazepam Antikonvülzan ajanlar  Trigeminal sinirin lokal anestezik veya nörolitik ajanlarla blokajı  Cerrahi tedavi ve perkütan Gasser ganglionun radyofrekans termokoagülasyonu

52 Sekonder Başağrıları  Kafa travması ile ilişkili BA  Kraniyal veya servikal vasküler bozukluklarla ilişkili BA  İnme ile ilşkili  Rüptüre olmayan anevrizma ile ilişkili  Arterit ile ilişkili  Nonvasküler intrakraniyal lezyonlarla ilişkili BA  İntrakraniyal tm  Noninfeksiyöz inflamasyon (sarkoidoz)

53  Madde kullanımı veya bırakılmasına bağlı olarak ortaya çıkan BA  Homestaz bozuklukları ile ilişkili BA  Kranium, boyun, kulak, burun, boğaz veya diğer yüz yapılarındaki bozuklukla ilişkili ortaya çıkan BA  Psikiyatrik kökenli BA  Infeksiyonla ilişkili BA Menenjit,ensefalit, abse Menenjit,ensefalit, abse Sekonder Başağrıları

54 Temporal Arterit (Dev Hücreli Arterit)  60 yaş üstü  Yeni başlayan BA, unilateral şakaklarda  Görme bozukluğu, çift görme  Çene klodikasyonu  Beraberinde polimiyalji romatika? (kas ağrısı, eklem sertliği)  Son dönemlerde yorgunluk, kilo kaybı, iştahsızlık gibi sistemik bulgular  Tanı ve tedavi onemli KALICI GÖRME KAYBI KALICI GÖRME KAYBI  Tanı: Sedimantasyon,  Temporal arter bx, doppler  Tedavi Steroid tedavisi Steroid tedavisi  Fibrinojen, CRP

55 Subaraknoid Kanama  Ani, çok şiddetli bir BA  Bilinç kaybı, KİBAS bulguları, ense sertliği  Anevrizma rüptürü


"BAŞAĞRISI Doç.Dr. Burcu Örmeci Nöroloji A.D.. Başağrısı  Toplumda en çok görülen yakınma  Popülasyonda %90  Hekimlerin en sık karşılaştıkları yakınma." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları