Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KBRN TEHDİTLERİNDE TIBBİ YAKLAŞIM Doç.Dr.Hakan YAREN 5/30/2016 1.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KBRN TEHDİTLERİNDE TIBBİ YAKLAŞIM Doç.Dr.Hakan YAREN 5/30/2016 1."— Sunum transkripti:

1 KBRN TEHDİTLERİNDE TIBBİ YAKLAŞIM Doç.Dr.Hakan YAREN 5/30/2016 1

2 2 – Kimyasal silahlar ve zehirli endüstriyel maddeler – Biyolojik silahlar ve toksinler – Radyasyon yayan cihazlar ve radyasyon kazaları – Nükleer silahlar ve nükleer santraller KBRN TEHDİTLERİ

3 5/30/ Maddi hasar Can kayıpları Kitlesel yaralanma Panik Kaos Psikolojik çöküntü Sistemin kilitlenmesi KBRN OLAYI

4 5/30/ KBRN KAYNAKLI KİTLESEL YARALANMALAR KBRN KAYNAKLI KİTLESEL YARALANMALAR ZAMAN *RİSK YÖNETİMİ VE HAZIRLIK * TIBBİ MÜDAHALE OLAY ÖNCESİ KBRN OLAYI KBRN OLAYI SONRASI OLAY BÖLGESİ HASTANE AŞAMASI *ARAMA-KURTARMA DEKONTAMİNASYON TAHLİYE

5 5/30/ * Kimyasal Olaylar -Metilizotiyosiyanat kazası, Bhopal – Hindistan (1984) -Halepçe saldırısı - Sarin gazı saldırısı, Matsumoto - Japonya (1994) - Metro sisteminde sarin gazı saldırısı, Tokyo – Japonya (1995) - Çeçen teröristlerin tiyatro baskını, Moskova – Rusya (2002) -Klor yüklü kamyonlar ile yapılan terörist saldırılar, Irak (2007) -Suriye’de sarin gazı kullanımı (1300 ‘den fazla ölüm) (2013) * Biyolojik Olaylar - Şarbon salgını, Sverdlovsk - Rusya (1979) - Şarbonlu mektup saldırısı, ABD (2001) * Nükleer/ Radyolojik Olaylar - Atom bombasının atılması, Hiroşima ve Nagazaki – Japonya (1945) - Çernobil reaktör kazası, Rusya (1986) - Kobalt-60 kaynak kazası, İkitelli, İstanbul (1998) - Fukuşima reaktör kazası (2011) ÖNEMLİ KBRN OLAYLARI

6 5/30/ DÜNYADA KBRN FAALİYETLERİ * KBRN Faaliyetlerinin Sürdürüldüğü Bazı Merkezler - A.B.D (USAMRICD, USAMRIID, AFFRI) - İngiltere (Savunma Bilim ve Tek. Lab.) - Çek Cumhuriyeti NBC Mükemmeliyet Merkezi - Hollanda (TNO Lab.) - Finlandiya (VERIFIN Lab.) - İran (Kimyasal Silah Yaralıları Tedavi Merkezi) - İsviçre (SPIEZ Lab.)

7 5/30/ * Ulusal düzeyde sivil kurumlar sivil kurumlar (Başbakanlık) (Başbakanlık) - İçişleri Bakanlığı - Sağlık Bakanlığı - Dışişleri Bakanlığı - Adalet Bakanlığı - AFAD * Ulusal düzeyde askeri kurumlar askeri kurumlar (Gnkur. Bşk.lığı) (Gnkur. Bşk.lığı) - Kuvvet Komutanlıkları - TSK Sağlık Komutanlığı * Yerel otorite (Valilik ve (Valilik ve kaymakamlıklar) kaymakamlıklar) - İl Emniyet Md.lüğü - İl AFAD - Belediyeler - İtfaiye Teşkilatları - Kamu (üniversite) ve Özel Hastanelerin Baştabiplikleri Hastanelerin Baştabiplikleri 7 ÜLKEMİZDE KBRN SAVUNMASI KURUMLAR ARASI KOORDİNASYON

8 8 KBRN KULLANIMINDA POTANSİYEL HEDEFLER:  Devlet Daireleri ve Adli binalar,  Askeri Kışla ve kuruluşlar (Orduevleri, Askeri Gazinolar),  İstasyon ve otobüs terminalleri,  Havaalanları, metro istasyonları,  İş merkezleri, kapalı alışveriş yerleri, büyük marketler,  Ceza ve tevkif evleri,  Polis ve jandarmanın kullanımındaki bina ve tesisler,  Stadyum, okullar, oyun park ve bahçeleri,  Kullanma ve içme suyu tesisleri,  Kanalizasyon, elektrik ve havagazı tesisleri,  Haberleşme tesisleri,  Akaryakıt ikmal tesisleri, petrol istasyonları,  Büyükelçilikler, uluslararası kuruluşlar,

9 5/30/ Sinir ajanları (Tabun, Sarin, Soman, Vx) 2. Yakıcı ajanlar (Mustard, Azotlu Mustard, Lewisit) 3. Akciğer irritanları (Fosgen, Difosgen, Klorpikrin) 4. Sistemik toksinler ( AC,CK,Arsenik) KİMYASAL SİLAH

10 10 Biyolojik Savaş Ajanları (CDC sınıflaması) Kategori A Kategori B Kategori C Antraks (Bacillus anthracis) Bruselloz (Brucella bakterileri) Hantavirüsler Botulismus (Clostridium botulinum toksini) Epsilon toksini (Clostridium perfringens) Çoklu dirençli tüberküloz Veba (Yersinia pestis) Glanders (Burkholderia mallei) Nipah virüsü Çiçek (Variola major) Q ateşi (Coxiella burnetii) Tick-borne ensefalit virüsleri Tularemi (Francisella tularensis) Risin toksini (Ricinus communis) Tick-borne hemorajik ateş virüsleri Viral hemorajik ateşler Stafilokok enterotoksin B Sarı humma virüsü

11 5/30/ KBRN OLAYINA YAKLAŞIM ESASLARI Olay öncesi hazırlık ve faaliyetler Olay esnasındaki faaliyetler Olay sonrası faaliyetler

12 5/30/ KBRN OLAYINA YAKLAŞIM ESASLARI Olay öncesi hazırlık ve faaliyetler Ulusal ve yerel düzeyde organizasyon Kurum içi teşkilatlanma Personel temini Cihaz ve malzeme temini Personelin bireysel eğitimi Masabaşı ve saha tatbikatları

13 5/30/ KBRN OLAYINA YAKLAŞIM ESASLARI Olay esnasındaki faaliyetler Olay yeri güvenliğinin alınması Panik ve kaosun önlenmesi Olayın ivedilikle emniyet ve sağlık birimlerine bildirilmesi

14 Tıbbi KBRN savunması; hastane öncesi ve hastane aşaması olarak iki ayrı safhada icra edilir. Hastane öncesi safhası olay bölgesine intikal eden ilk müdahale ekipleri (sivil savunma birlikleri, itfaiye, emniyet, sağlık ekipleri) tarafından gerçekleştirilir. Hastane aşaması; tıbbi KBRN savunması konusunda eğitim almış, altyapısı ve donanımı yeterli olan sağlık personeli tarafından icra edilir.. 14 KBRN OLAYINA YAKLAŞIM ESASLARI

15 5/30/ KBRN OLAYINA YAKLAŞIM ESASLARI Olay sonrası faaliyetler Olayın tanımlanması Olay bölgesinin emniyetinin alınması Olay bölgesinin izolasyonu ve giriş çıkışların kontrolü Kriz merkezi teşkili Olay yeri deteksiyon işlemleri Olay yeri dekontaminasyon işlemleri Triyaj işlemleri Acil antidot uygulaması Numune alım işlemleri Acil tıbbi müdahale Tahliye Adli işlemler

16 5/30/ DONANIM İlaç Tıbbi Teçhizat ve malzeme Kişisel koruyucu malzeme Deteksiyon malzemesi Dekontaminasyon malzemesi Diğer yardımcı donanım KBRN OLAYINA YAKLAŞIM ESASLARI

17 17 COLD ZONE (clean area) WARM ZONE HOT ZONE Controlpoint Control point Decontamination area HAZARDOUS AREA COLD ZONE clean area WARM ZONE HOT ZONE Controlpoint Control point Decontamination area COLD ZONE (clean area) WARM ZONE HOT ZONE Controlpoint Control point Decontamination area TEHLİKELİ BÖLGE Rüzgar yönü SICAK BÖLGE Kontrol noktası Dekontaminasyon alanı Kontrol noktası (temiz alan) SOĞUK BÖLGE ILIK BÖLGE OLAY YERİNDE MÜDAHALE

18 HİZMETE ÖZEL 18 KBRN Koruyucu elbisesi

19

20

21

22

23

24 5/30/ KİMYASAL SİLAHLAR Kişileri öldürerek veya yaralayarak saf dışı bırakmak, Kapasitelerini bozarak etkisiz hale getirmek, Bitkisel ve hayvansal besin kaynaklarını yok edip, besin stoklarını kontamine etmek, Ekonomik önemi olan hedefleri işlemez hale getirmek, Askeri ve sivil personeli koruyucu ekipman kullanmak zorunda bırakarak hareket kabiliyetlerini azaltmak, Teröre ve paniğe sebep olmak, amacıyla kullanılan yüksek toksisite potansiyeline sahip kimyasal maddelerdir.

25 5/30/ KİMYASAL SİLAH Kimyasal etkisi nedeniyle ölüm, yaralama, geçici kapasite kaybı ya da algısal irritasyon yapan yapabilen toksik kimyasal madde ya da öncülleridir. TANIM

26 5/30/ Sinir ajanları (Tabun, Sarin, Soman, Vx) 2. Yakıcı ajanlar (Mustard, Azotlu Mustard, Lewisit) 3. Akciğer irritanları (Fosgen, Difosgen, Klorpikrin) 4. Sistemik toksinler ( AC,CK,Arsenik) Sınıflandırma: KİMYASAL SİLAH

27 5/30/ KİMYASAL ATAK İŞARETLERİ - Beklenmedik ölü ve yaralı kitlesi, - Çok sayıda insanda benzer şekilde vezikül, lezyon ve döküntülerin görülmesi, - Bulantı, kusma ve solunum zorluğu gibi şikayetlerde yoğunlaşma, - Olay yerinde spreyleme fonksiyonlu aletlerin tespiti, - Olay yerinde farklı bir koku.

28 5/30/ KİMYASAL AJANIN KULLANIMINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER - - Ajanın tipi - Ortam sıcaklığı - İklim özellikleri - Rüzgar - Nem ve yağmur - Kontamine alanın coğrafik yapısı ve toprak özelliği

29 5/30/ KİMYASAL SAVAŞ AJANLARINDA OLMASI GEREKEN ÖZELLİKLER - Toksisitesi yüksek, renksiz, kokusuz ve havadan ağır olmalı - Su, hava ve diğer dış faktörlere karşı dayanıklı olmalı - Koruyucu maskeler tarafından kolaylıkla tutulmamalı - Üretimi ve depolanması kolay ve ucuz olmalı - Kullanıcı tarafın elinde antidot bulunmalı

30 5/30/ KİMYASAL SİLAHLARIN UZUN SÜRELİ ETKİLERİ – – Kronik hastalıklar – – Karsinojenez ve mutajenez – – İnfeksiyon hastalıkları – – Ekolojik etkiler.

31 5/30/ CONVENTION ON THE PROHIBITION OF THE DEVELOPMENT, PRODUCTION, STOCKPILING AND USE OF CHEMICAL WEAPONS AND ON THEIR DESTRUCTION KİMYASAL SİLAHLAR SÖZLEŞMESİ Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons Onaylamayan ülkeler İsrail, Myanmar, Angola, Mısır, Güney Sudan, Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (Kuzey Kore) Türkiye 14 Ocak 1993 yılında imzaladı 06 Haziran 1997 yılında yürürlüğe koydu

32 5/30/ SİNİR AJANLARI Tanım Kolinesteraz (ChE) enzimlerini geri dönüşümsüz olarak inhibe eden organofosforlu bileşikler. Kolinesteraz (ChE) enzimlerini geri dönüşümsüz olarak inhibe eden organofosforlu bileşikler. Sinirsel uyarı iletimini bozan öldürücü kimyasal ajanlar (NATO) Sinirsel uyarı iletimini bozan öldürücü kimyasal ajanlar (NATO)

33 5/30/ SİNİR AJANLARI Tarihçe Tetraetilpirofosfat (TEPP) (İlk ChE inhibitörü) 1854 Tetraetilpirofosfat (TEPP) (İlk ChE inhibitörü) 1854 Tabun (Schrader, Almanya)1936 Tabun (Schrader, Almanya)1936 Sarin (Schrader, Almanya)1937 Sarin (Schrader, Almanya)1937 Silah olarak çok miktarda üretim (Almanya)1942 Silah olarak çok miktarda üretim (Almanya)1942 Sarin saldırısı (Matsumoto Japonya)1994 Sarin saldırısı (Matsumoto Japonya)1994 Sarin saldırısı (Tokyo metrosu)1995 Sarin saldırısı (Tokyo metrosu)1995

34 5/30/ LCt 50 İnhalasyon mg·min/m³LD 50 Cilt mg/70 kg-Kişi Tabun Sarin Soman VX SİNİR AJANLARI TOKSİSİTE

35 5/30/ SİNİR AJANLARI Moleküler Yapı SOMAN VX TABUN SARİN

36 5/30/ SİNİR AJANLARI Solunum sistemi Cilt Sindirim sistemi Göz Maruziyet Yolu

37 5/30/   G ve V ajanları olarak sınıflandırılıp, kimyasal yapı itibariyle organofosforlu insektisitlere benzerler.   G ajanları (Tabun, Sarin, Soman) kalıcı olmayan, V ajanları ise daha stabil bir karakter gösterirler.   Normal kumaştan ve cerrahi eldivenden kolaylıkla penetre olurken, butil kauçuk gibi maddeler bunlara dirençlidir.   V ajanlarının deriden penetrasyonları daha hızlıdır ve daha toksiktir.   G ajanlarının hepsi meyvemsi bir koku verirken, V ajanları çürük balık kokusuna benzer kötü bir kokuya sahiptir.   Kolinerjik Kavşaklarda Asetilkolinesteraz enziminin fonksiyonunu bozarak etki eder. SİNİR AJANLARI Genel Özellikleri:

38 5/30/ SİNİR AJANLARI Etki Mekanizması Kolinerjik kavşaklarda asetilkolinesterazın (AChE) geri dönüşsüz inhibisyonu Asetilkolinin (ACh) yıkılamaması ve aşırı birikimi

39 5/30/ ASETİLKOLİN Asetilkolin: Kolin+Asetik Asit

40 5/30/

41 5/30/ /30/ ASETİLKOLİNESTERAZ Asetilkolinesteraz (AChE) -Doku asetilkolinesterazı -Eritrosit asetilkolinesterazı (Sinir Ajanı Maruziyetinde % inhibisyon) (Sinir Ajanı Maruziyetinde % inhibisyon)Bütirilkolinesteraz (Serum Kolinestreazı) (BuChE)

42 ASETİLKOLİN YIKIMI Asetilkolin kolin asetat hidroliz + AChE ASETİLKOLİNESTERAZ

43 5/30/ AChE İNHİBİSYONU

44 AChE ACh Sinir Ajanı Etki mekanizması SİNİR AJANLARI-AChE

45 AChE ESKİMESİ SİNİR AJANLARI-AChE Bir alkil grubunun yerine hidroksil

46 AChE REAKTİVASYONU SİNİR AJANLARI-AChE-OKSİM

47 5/30/ SİNİR AJANI MARUZİYETİ Akut İntoksikasyon Akut İntoksikasyon İntermediate sendrom (1-4 gün sonra) İntermediate sendrom (1-4 gün sonra) Uzamış AChE inhibisyonu Uzamış AChE inhibisyonu Solunum kasları paralizisi Solunum kasları paralizisi Motor sinir paralizisi Motor sinir paralizisi Proksimal kas paralizisi Proksimal kas paralizisi Gecikmiş tip polinöropati (7-14 sonra) Gecikmiş tip polinöropati (7-14 sonra) Nöropati target esteraz (NTE) inhibisyonu Nöropati target esteraz (NTE) inhibisyonu Distal kaslarda güçsüzlük Distal kaslarda güçsüzlük Fizyopatoli belirsiz Fizyopatoli belirsiz KLİNİK TABLOLAR

48 5/30/ AKUT SİNİR AJANI MARUZİYETİ Nikotinik belirtiler Nikotinik belirtiler Muskarinik belirtiler Muskarinik belirtiler SSS’e ait belirtiler SSS’e ait belirtiler BELİRTİLER

49 5/30/ Fasikülasyonlar Fasikülasyonlar Kas seyirmeleri Kas seyirmeleri Kas zayıflığı ve gevşek (flask) paralizi Kas zayıflığı ve gevşek (flask) paralizi NİKOTİNİK BELİRTİLER AKUT SİNİR AJANI MARUZİYETİ

50 5/30/ Tükrük, ter, lakrimal ve bronşiyal bezlerin aşırı sekresyonu, Tükrük, ter, lakrimal ve bronşiyal bezlerin aşırı sekresyonu, Miyozis, Miyozis, Bronkokonstriksiyon, solunum sıkıntısı Bronkokonstriksiyon, solunum sıkıntısı Bulantı, kusma, diyare, karın ağrıları, Bulantı, kusma, diyare, karın ağrıları, Vazodilatasyon Vazodilatasyon Peristaltizm artışı Peristaltizm artışı MUSKARİNİK BELİRTİLER AKUT SİNİR AJANI MARUZİYETİ

51 5/30/ İrritabilite, sinirlilik İrritabilite, sinirlilik Baş dönmesi, yorgunluk, letarji Baş dönmesi, yorgunluk, letarji Depresyon, konvülsiyon Depresyon, konvülsiyon Solunum depresyonu Solunum depresyonu Koma Koma SSS BELİRTİLERİ AKUT SİNİR AJANI MARUZİYETİ

52 5/30/ Solunum desteği Solunum desteği Dekontaminasyon Dekontaminasyon Antidot tedavisi Antidot tedavisi Destek tedavisi Destek tedavisi TEDAVİ AKUT SİNİR AJANI MARUZİYETİ

53 5/30/ Solunum Desteği Aspirasyon Aspirasyon Oksijen Oksijen Ventilasyon Ventilasyon AKUT SİNİR AJANI MARUZİYETİ

54 5/30/ Dekontaminasyon (Temizleme) Islak Islak Su Su Sabun Sabun Sodyum hipoklorür (%0.5) Sodyum hipoklorür (%0.5) Kuru Kuru Aliminyum silikat Aliminyum silikat Magnezyum silikat Magnezyum silikat Kil Kil Reçineler Reçineler AKUT SİNİR AJANI MARUZİYETİ

55 5/30/ DESTEK TEDAVİSİ Dolaşım desteği Dolaşım desteği Asit-baz dengesi Asit-baz dengesi Elektrolit ve sıvı desteği Elektrolit ve sıvı desteği AKUT SİNİR AJANI MARUZİYETİ

56 5/30/ ANTİDOT TEDAVİSİ Atropin Atropin Oksimler Oksimler Diazepam Diazepam AKUT SİNİR AJANI MARUZİYETİ

57 5/30/ ATROPİN Başlangıç dozu Başlangıç dozu Erişkin: 2-6 mg Erişkin: 2-6 mg Çocuk:0.15 mg/kg Çocuk:0.15 mg/kg İdame dozu (5-30 dk tekrar) İdame dozu (5-30 dk tekrar) Erişkin: 1-2 mg Erişkin: 1-2 mg Çocuk: 0.15 mg/kg Çocuk: 0.15 mg/kg Uygulama yolu kasiçi/damariçi Uygulama yolu kasiçi/damariçi AKUT SİNİR AJANI MARUZİYETİ

58 5/30/ OKSİM TEDAVİSİ Oksim; RHC=N-OH yapısında olan organik bileşiklerin genel adıdır. Oksim anyonunun bir pridinyum halkasına bağlanması ile meydana gelir.

59 5/30/ OKSİM TEDAVİSİ

60 5/30/ Pralidoksim klorür mg/kg, İ.V. infüzyon ile uygulanır. Obidoksim 250 mg bolus, 750 mg/24 saat İ.V. infüzyon ile uygulanır. Otoenjektörlerin içinde ya 600 mg pralidoksim ya da 220 mg obidoksim tek başına ya da 2 mg atropin ile birlikte kombine bir şekilde bulunmaktadır OKSİM TEDAVİSİ

61 5/30/ DİAZEPAM TEDAVİSİ - Sinir ajanlarının neden olduğu konvülsif aktiviteyi ve buna bağlı beyin hasarını azaltmak için kullanılır. - Erişkinlerde yavaş bir şekilde mg (i.v.), çocuklarda mikrogram/kg (i.v.) dozları tercih edilir - Erişkinlerde yavaş bir şekilde mg (i.v.), çocuklarda mikrogram/kg (i.v.) dozları tercih edilir

62 5/30/ ACİL ANTİDOT UYGULAMAYI GEREKTİREN BELİRTİLER Göz yaşarması ile birlikte Göz yaşarması ile birlikte görme bulanıklığı Frontal bölgede göz diplerinde ağrı Frontal bölgede göz diplerinde ağrı Göğüste bası hissi (sıkışma), öksürük Göğüste bası hissi (sıkışma), öksürük Salivasyon artışı Salivasyon artışı SİNİR AJANLARI

63 5/30/ ATROPİNİZASYON KRİTERLERİ - Ağız kuruluğu - Akciğerde rallerin tamamen ortadan kalkması SİNİR SİNİR AJANLARI

64 5/30/ – – Kükürtlü Mustard – – Azotlu Mustard – – Lewisit (arsenikli vezikan) YAKICI AJANLAR

65 5/30/ MUSTARD HN1 (bis(2- kloroetil) etilamin)bis(2- kloroetil) HN2(bis(2-kloroetil) metilamin) bis(2-kloroetil)bis(2-kloroetil) HN3 (tris(2- kloroetil) amin) tris(2- kloroetil) amintris(2- kloroetil) amin Bis(2-kloroetil) sulfür (HD)

66 5/30/ – Sıvı ve uçuculuğu fazladır. – Soğuk iklimlerde stabilitesi uzundur. – Hardal, turp, sarmısak benzeri bir kokuya sahiptir. – Sitostatik, mutajenik ve sitotoksiktir. – Üretimi kolay ve ucuzdur – Hızlı ve irreversibl etki yapar – semptomların uzun süreli ve komplikedir – Spesifik antidotu yoktur YAKICI AJANLAR Mustard GENEL ÖZELLİKLER

67 5/30/ MUSTARD GörünümYağlı yapıda sıvı, açık sarıdan koyu kahverengiye kadar değişebilir KokuHardal, sarımsak ve soğan Moleküler Ağırlık Sıvı yoğunluğu1.27 Donma noktası13 ◦ 0 C–14 ◦ 0 C Kaynama noktası215 ◦ 0 C –217 0 C Uçuculuk (mg/m 3, 20 ◦ 0 C) 610 ÇözünürlükSuda az, organik çözücülerde çok

68 5/30/ YAKICI AJANLAR Mustard Etki Mekanizması-I Sülfonyum İyonu DNA, RNA, protein ve lipitlerdeki hidrojen (-H), tiyol (-SH), alkol (-OH), amin (-NH 2 ) yapıları ile reaksiyona girer

69 5/30/ YAKICI AJANLAR Mustard Etki Mekanizması-II DNA Alkilasyonu: tek ve çift zincir kırıkları, Protein sentezinde bozulma, PARP aktivasyonu, apopitoz veya nekroz, doku hasarı Protein Alkilasyonu: enzim inhibisyonu, metabolik süreçlerde bozulma, membran hasar, doku hasarı Lipit Alkilasyonu: membran hasarı, nekroz, doku hasarı Oksidatif stres: ROS, RNS oluşumu, membran hasarı, DNA hasarı, apopitoz veya nekroz, doku hasarı

70 5/30/ MUSTARD DAĞILIM VE METABOLİZMA Sistemik etkilidir Solunum sistemi, göz ve ciltte en ağır hasara yol açar Giriş bölgesinde birkaç dakika içinde genel dolaşıma geçer Karaciğer, adipoz doku ve böbrekte konsantre olur Cilt maruziyetinde bir kısmı ciltte kalır Alınan dozun %50-80’i 72 saat içinde idrarla atılır DNA, RNA, Protein eklentileri (Adduct) oluşturur Hemoglobin ve albümine eklenerek uzun süre genel dolaşımda kalır. Serbest yıkım ürünleri idrarla hızla atılır.

71 5/30/ – – Göz : fotofobi, bleferospazm, konjuktivit ve korneal lezyonlar – – Deri : eritem, yanık, veziküller ve nekroz – – Solunum Sist. : irritasyon, konjesyon, akciğer ödemi, asfiksi, bakteriyel enfeksiyon – – Solunum yollarında psödo membranlar oluşturur – – GIS : bulantı, kusma, diare – – K.iliği: pansitopeni YAKICI AJANLAR -Mustard- KLİNİK TABLO

72 5/30/ MUSTARD

73 5/30/ – Spesifik antidotu yoktur – Destek tedavisi esastır. – İvedi hızlı dekontaminasyon sonrası semptomatik tedavi yapılır. – Sabun, alkollü sabun ve sıvı sabun, sodyum hipoklorür ve kloraminler dekontaminasyonda kullanılır – Cilt, göz ve solunum sistemi hasarı agresif müdahale gerektirir. – Pansitopeni sonrası, kanama diyatezine, enfeksiyonlara, anemiye yönelik destek tedavisi yapılır –. YAKICI AJANLAR Mustard TEDAVİ

74 –5/30/2016 –74 – Gözlerde aniden bıçak gibi saplanan bir ağrı ve bleferospazm – Cilt ve solunum bölgesinde yakıcı bir ağrı – Hemoliz ve şiddetli vakalarda sarılık – Hipotansiyon, – Bulantı, kusma, anoreksi, diyare, – Kas kramplarına kadar giden güçsüzlük, – Susama ve hipotermi IYAKICI AJANLAR -Lewisit- BELİRTİLER

75 5/30/ – Temel tedavi yaklaşımı hızlı dekontaminasyon – Dimerkaprol (BAL), – Sıvı desteği, – Kan transfüzyonu – Ağrı kontrolü için morfin – Korneal erozyonda atropin sülfat merhemi YAKICI AJANLAR -Lewisit- TEDAVİ

76 AKCİĞER İRRİTANLARI (BOĞUCU GAZLAR) – – Fosgen (CG), – – Klor (CL) – – Klorpikrin (PS) AKCİĞER İRRİTANLARI (BOĞUCU GAZLAR) – – Fosgen (CG), – – Klor (CL) – – Klorpikrin (PS)

77 FOSGEN Terminal bronşiollerde ve alveolar membranlarda yapısal bütünlük bozulur Kapiller-alveolar duvarın geçirgenliği artar Alveoller içine plazma sızar Pulmoner ödem Etki Mekanizması

78 – – Göz yaşarması, boğaz ağrısı – – Göğüste sıkışma, bulantı, kusma ve baş ağrısı – – Dispne, masif pulmoner ödem – – Hipotansiyon, bronkospazm – – Sağ ventrikül yetmezliği, siyanoz ve şok FOSGEN Semptom ve Bulgular

79 – – ABC – – Mutlak istirahat – – Aspirasyon – – Bronkospazmın tedavisi: – – Beta agonistler – – Teofilin – – Steroid – – Oksijen – – Destekleyici tedavi FOSGEN Tedavi

80 5/30/ Hidrojen Siyanür (HCN) - Siyanojen Klorür SİSTEMİK ZEHİRLER

81 5/30/ Renksiz, çok uçucu, acı badem kokusundadır - Maskelerin aktif karbonları ile zayıf olarak tutulurlar. - Toksik belirtiler daha çok Merkezi Sinir Sistemi kaynaklıdır SİSTEMİK ZEHİRLER - Hidrojen Siyanür (HCN) - GENEL ÖZELLİKLER

82 5/30/ Fe 3+) - Mitokondride sitokrom oksidaz hemoproteinine bağlanma ( Fe 3+) - - Sitokrom a-a 3 arasında elektron transportunun engellenmesi - - Oksidatif fosforilasyonun engellenmesi - - Anaerobik solunumla ATP üretimi - - Laktik asidoz oluşumu SİSTEMİK ZEHİRLER - Hidrojen Siyanür (HCN) - Etki mekanizması

83 5/30/ Solunum derinliğinde artma, saniye sonra şiddetli konvülsiyonlar - Birkaç dakika içerisinde solunum arresti ve kardiyak yetmezlik - Bacaklarda güçsüzlük, kusma ve başağrısı - Kan gazlarında arteriyovenöz oksijen saturasyonu farkı azalır BELİRTİLER SİSTEMİK ZEHİRLER -Hidrojen Siyanür (HCN)-

84 SOLUNUMSAL SİYANÜR MARUZİYETİ konvülziyonlar İnhalasyon hiperpne Bilinç kaybı apne Kalp durması ölün 15 sn 30 sn 3-5 dk 5-8 dk 60 sn

85 ANTİDOT UYGULAMASI tiyosiyanat CN - tiyosülfat rodenaz idrar K.ciğer CN - metHb (Fe 3+ ) HbO 2 (Fe 2+ ) metHb (Fe 3+ ) nitrit cyt a 3 (Fe 3+ )

86 5/30/ – – Yaralının ortamdan uzaklaştırılması – – Dekontaminasyon – – Gastrik lavaj – – Spesifik antidot uygulaması : amil nitrit + Sodyum nitrit (300 mg)+ Sodyum tiyosülfat (12,5 gr) – – 4-Dimetilaminofenol hidroklorid (4-DMAP) – – Dikobalt edetat (Şelatör) – – Hidrokskabalamin (B12a) – – %100 oksijen verilir – – Metabolik asidoz kontrolü SİSTEMİK ZEHİRLER - Hidrojen Siyanür (HCN) - TEDAVİ

87 GRİ BÖLGE 5/30/ –Kapasite Bozucu Ajanlar Depresan ajanlar (3-Kinüklidinil Benzilat (BZ) Stimulanlar (D-Liserjik asit dietilamid (LSD )) –Kargaşa Kontrol Ajanları –Bitki öldürücü Ajanlar

88 Kullanıldıklarında hızlı, fakat geçici kapasite kaybına neden olan çok düşük toksisiteye sahip irritanlardır. Göz Yaşartıcı Ajanlar - Kloroasetofenon (CN), - Klorobenziliden malononitril (CS) - Oleoresin capsicum (OC) (Kapsaisin ) - DM (ADAMSİT- difenilaminokloroarsin) KARGAŞA KONTROL AJANLARI

89 Kokusuz, kristal yapıdadır. Taşıyıcı gaz olarak genelde izopropil alkol kullanılır TRPV1 adlı reseptör üzerinden etki yapar Maruziyette, dokulardan Substans P, nörokinin-A gibi maddeler de salınır. İnsanda oral LD 50 0,5-5,0 g/kg arasındadır. OLEORESN CAPSİCUM (OC) Kapsaisin

90 SOLUNUM SİSTEMİ: Solunum sıkıntısı, nazal irrritasyon, mukozalarda irritasyona bağlı yanma ve batma hissi, öksürük, hapşırık, aşırı mukus üretimi, bronkokonstrüksiyon, ağrı, pulmoner ödem GÖZ: irrritasyon, yanma ve batma hissi, kızarma, bleforospazm, gözyaşarması, konjuktival inflamasyon ve ödem CİLT: irrritasyon, yanma hissi, ağrı, eritem, ödem, yüksek dozda vezikül oluşumu, inflamasyon, alerjik dermatit OLEORESN CAPSİCUM (OC) KLİNİK TABLO

91 Maruziyet bölgesin terk Kıyafetlerin çıkarılması Dekontaminasyon: Ilık su ve sabun, bikarbonat solüsyonları, bebek şampuanları, soğuk süt CİLT: Rahatlatıcı kalamin gibi solüsyonlar, topikal steroidler, gümüş nitrat solüsyonu/kremi, blisterlere 2. derece yanık tedavisi uygulanmalıdır. GÖZ: irrritasyon, topikal ağrı kesici ya da anestezilker, topikal steroidler, korneal ödem takibi SOLUNUM SİSTEMİ: Ağır vakalsrda sistemin aminofilin ve steroidler, oksijen desteği, genel takip OLEORESN CAPSİCUM (OC) TEDAVİ

92 - 2,4D ( 2,4- Diklorofenoksiasetik asit) - 2,4,5-T (2,4,5-Triklorofenoksiasetik asit) - Kakodilik asit (Dimetil arsenik asit) - Pikloram - Bromasil BİTKİ ÖLDÜRÜCÜ AJANLAR

93 5/30/ KİMYASAL AJAN SALDIRISINA KARŞI BULUNDURULMASI GEREKEN TIBBİ ARAÇ, GEREÇ VE İLAÇLAR - Pridostigmin tablet, atropin ve oksim ampulleri - Dimerkaprol ampul, merhem ve pomadı - Nitrit preperatları - 4-DMAP ampul ve Na tiyosülfat ampul - Dekontaminasyon seti - Koruyucu giysi ve maske KİMYASAL AJAN SALDIRISINA KARŞI BULUNDURULMASI GEREKEN TIBBİ ARAÇ, GEREÇ VE İLAÇLAR - Pridostigmin tablet, atropin ve oksim ampulleri - Dimerkaprol ampul, merhem ve pomadı - Nitrit preperatları - 4-DMAP ampul ve Na tiyosülfat ampul - Dekontaminasyon seti - Koruyucu giysi ve maske

94 5/30/ KİMYASAL SALDIRIDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR - Kaynağı bilinmeyen bir sis veya duman mevcut olduğunda şüpheli bir koku veya sıvı tesbit edildiğinde, - Sebebi bilinmeyen burun akması, göz yaşarması ve nefes almada güçlük hissetmede derhal nefes almayı kesin ve maskenizi takınız.

95 5/30/ Gerekli olduğundan emin olmadıkça otoenjektörü uygulamayın. - Bulunduğunuz bölgenin artık tehlikeli olmadığı tesbit edilip, maskenizi çıkarmanız söylenene kadar maskenizi takmaya devam edin. - Kimyasal maddelerden arınma (=Dekontaminasyon) işlemine çok önem verin ve dikkatle uygulayın. KİMYASAL SALDIRIDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR

96 Tel: GSM: TEŞEKKÜRLER ? 5/30/


"KBRN TEHDİTLERİNDE TIBBİ YAKLAŞIM Doç.Dr.Hakan YAREN 5/30/2016 1." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları