YARA İYİLEŞMESİ.

Slides:



Advertisements
Benzer bir sunumlar
DOLAŞIM SİSTEMİ İÇERİK Dolaşım sisteminin elemanları - Kan - Kalp
Advertisements

EPİTEL DOKU VE ENDOTEL EPİTEL DOKU.
TİMUS.
LENFORETİKÜLER SİSTEM HİSTOLOJİSİ
HEMAPOETİK KÖK HÜCRE IL-5 IL-5 Monosit Nötrofil Eozinofil Bazofil
TRAVMAYA METABOLİK CEVAP
SİGARA VE ALT SOLUNUM YOLU HASTALIKLARI
TRAKEA CERRAHİSİNDE LOKAL OLARAK UYGULANAN TGF-Β 3’ÜN YARA İYİLEŞMESİ VE STENOZ GELİŞİMİ ÜZERİNE ETKİSİ Aykut Eliçora1, Şerife Tuba Liman1, Betul Arıca.
Yara İyileşmesi Prof.Dr.Sümer Yamaner.
Peritonitler ve Karıniçi Apseler
Akut İnflamasyon Dr. Metin Akbulut.
VENÖZ BASINCIN VENÖZ HASTALIĞIN GELİŞİMİNDEKİ ROLÜ
AĞRI FİZYOLOJİSİ.
DOLAŞIM SİSTEMİ.
EGZERSİZ VE KAN.
KAN DOKU.
Multipl Myelom.
MENOPOZ VE BESLENME.
BİRİNCİ BASAMAKTA HİPERLİPİDEMİYE YAKLAŞIM
SOLUNUM SİSTEMİNİN SAVUNMA MEKANİZMALARI
HEMATOPOEZ Kan Hücrelerinin Yapımı
Doku Tamiri & Yara İyileşmesi
YARA VE YARA BAKIMI.
Trombositler Prof. Dr. Asuman Gölgeli.
Hemostaz Dr. Metin Akbulut.
İSKEMİ ve İNME Birsen İnce İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
KORTİKOSTEROİDLERİN YAN ETKİLERİ
Fibrinolizis Prof. Dr. Asuman Gölgeli.
Diyabetik Ayak Rekonstrüksiyon Seçenekleri
KOAGÜLASYON BOZUKLUKLARI
Pıhtılaşma faktörleri, kanın pıhtılaşması ve fibrinoliz
KANIN BİLEŞİMİ VE İŞLEVLERİ
LÖKOSİT FİZYOLOJİSİ Doğal bağışıklık Özgün bağışıklık
Kan Fizyolojisine Giriş
ERİTROSİTLER, GELİŞMELERİ, SAYIMI
Hemostaz Prof. Dr. Asuman Gölgeli.
NÖTROFİL AKTİVASYONU BAKTERİ KEMOATRAKTAN UYARISI SALGI KOMPLEMAN
YARA İYİLEŞMESİ Tıbbın/Hekimliğin en eski, en temel, en önemli konusu
Patoloji-2 İnflamasyon, inflamasyon yanıtları, yara iyileşmesi, kan akımı bozuklukları, ve şok Doç Dr Kudret Çağlar.
DOLAŞIM SİSTEMİ.
DOKU ZEDELENMESİ VE YARA İYİLEŞMESİ
Plevranın anatomi ve fizyolojisi
VÜCUT SIVILARI ELEKTROLİT DENGESİ DOLAŞIM BOZUKLUKLARI
ETİYOLOJİ.
PREC TEMEL TEKNİK VE PRENSİPLER
İNSANDA BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ
KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK.
Sevgili Tıp Öğrencilerim,Bağ Dokusu Hücreleri dersime Hoşgeldiniz! Kendi hazırladığım 3 dildeki (Türkçe,Almanca,İngilizce) özel internet sitem:(
KEMİK YAPISI,KIRIK VE KIRIK İYİLEŞMESİ
EKSTRASELÜLER MATRİKS (ECM)= HÜCRELER ARASI MATRİKS
SerdarSARICI BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ SerdarSARICI
YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir.
Hücrelere gerekli olan besin ve oksijenin götürülmesini, hücrelerde oluşan atık maddelerin ve karbondioksitin uzaklaştırılmasını sağlar. Hücrelere gerekli.
KEMİK YAPISI,KIRIK VE KIRIK İYİLEŞMESİ
YARA İYİLEŞMESİ BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ
DERİ ve DERİ EKLERİ.
PLAĞA BAĞLI PERİODONTAL HASTALIKLARIN PATOGENEZİ
Kıkırdak Dokusu Biyokimyası
Periodontal hastalık ve erken doğum, düşük doğum ağırlığı
HEM314 YARA BAKIMI HEMŞİRELİĞİ Yrd. Doç. Dr. Nurten TAŞDEMİR
REAKTİVASYON TÜBERKÜLOZU KLİNİK BELİRTİSİZ ENFEKSİYON SONLANIR
YARA İYİLEŞMESİ.
KIRIK İYİLEŞMESİ.
Mustafa MACİT Vücudun en geniş organıdır.  Epidermis, dermis ve hipodermis olmak üzere 3 tabakadan meydana gelir.
EİKOSANOİDLER Eikosanoidler, hücre zarlarında bulunan fosfolipidlerin yapısındaki 20 karbonlu çoklu doymamış bağa sahip yağ asitlerinden sentezlenirler.
Periodontal hastalık ve erken doğum, düşük doğum ağırlığı
Sunum transkripti:

  YARA İYİLEŞMESİ

3 dönemde incelenir Hemostaz ve inflamasyon Proliferasyon Matürasyon

Yara iyileşmesinin dönemleri ve fizyopatolojisi Hücresel düzeyde inflamasyon ve hücre proliferasyonu ile başlayan bu süreç, hücrelerin gelişmesi ve yeni bir dengenin kurulması ile devam eder.

1- İnflamatuar Dönem Yaralanmadan hemen sonra başlar. Hemostatik süreç başlar ve pıhtı oluşur. Trombositlerden PDGF(platelet derived growth factor), TGF-β(Transforming growth factor), PAF, Fibronektin, serotonindir. Sitokinler ise IL-1, TNF-α Yaralanmadan hemen sonra olan vazokontraksiyon yaralanma bölgesinde katekolamin, tromboksan A2, Prostoglandin F2α salgılanması ile gelişir. Yaklaşık 5-10 dk sürer.

Pıhtı oluşumu ile kanama durdurulduktan sonra endotel ve mast hücrelerinden salgılanan Histamin, PGE2, PGI2, endotelyal büyüme faktörü ile damar geçirgenliği artar ve vazodilatasyon gelişir. Bu süreçte yaralanma yüzeyinde; Yağ, kan, epitel dokusu, pıhtı(trombosit, eritrosit, fibrinojen), bakteri, serum proteinleri ve yabancı cisimden(iplik) oluşan artıklarla kaplıdır. Fagositik hücreler ile birkaç günde temizlik olur

İnflamasyon fazındaki kemotaksis sürecinde yaralanma bölgesine ilk nötrofiller gelir. Kemotaktik maddeler: damar geçirgenliği, kompleman faktörler, IL-1, TNF-α, TNF-β, PF-4 gibi İki – üç gün sonra makrofajlar gelir. Temizlik(fagositoz) ve sitokin, büyüme faktörü kaynağıdırlar. Erken dönemde nitrik oksit sentezi yaparlar. Endotelyal hücreler, fibroblastlar, monosit ve lenfositlerde nitrik oksit sentezini hızlandırır. Deneysel çalışmalar nitrik oksit miktarının yara iyileşmesini etkilediğini göstermiştir

2- Proliferasyon fazı Bu dönemdeki ana hücreler fibroblastlar ve endotel hücreleridir. Fibroblastlar çevre dokullardan, endotel hücreleri yara kenarından gelir. PDGF ve EGF fibroblastların proliferasyonundan başlıca sorumludur.

Proliferasyon fazı Doku kaybı olan yaralarda sıvı kaybını engeleyen ve infeksiyona karşı epitelyal hücre artışı önemlidir. Yaralanmadan bir kaç gün sonra epitel yara içine doğru prolifere olur. Yeniden damar oluşumu ile yeni kapillerlerin oluşumu yaralanma bölgesinde pembe ya da mor-kırmızı renkte görülür.

Proliferasyon fazı Kapiller vaskülarizasyon, fibroblastların yara matriksinde kalıcı destek doku oluşturmasına yardımcı olur. Bu temel yapı taşı kollajendir. Kollajen; cilt, kemik ve tüm canlı dokuların başlıca yapı proteinidir. Vücutta en az 19 tip kollajen sentez edildiği bilinse de yarada en yüksek oranda tip 1 kollajene rastlanır.

3- Maturasyon fazı Proliferasyon fazından bu faza geçiş kollajenin dengeye ulaştığı süreç olarak tanımlanır. Kapillerlerin yoğunluğu ve fibroblastların sayısı azalır. Pembe-mor görünümlü yaranın rengi soluklaşır.

Maturasyon fazı İnce kollajen fibriller zamanla kalınlaşır, skar dokusunun gerilme kuvveti artar. Skar dokusu gerilme kuvveti yaralanmadan bir hafta sonra yaralanmamış cildin %3 ‘üne, 3 hafta sona %20’sine, 3 ay sonra ise %80’ine ulaşır ve daha fazla artmaz. Kollajen yıkılımı ve yapımı sürerek bir denge oluşmaya başlar.

YARA İYİLEŞMESİNİN SINIFLANMASI Primer iyileşme Gecikmiş Primer iyileşme Sekonder yara iyileşmesi

Yara İyileşmesi Yara iyileşmesi (0-1) saat Yara iyileşmesi (1-6) saat

Yara İyileşmesi Yara İyileşmesi (2 gün) Yara İyileşmesi (3-5 gün)

Yara İyileşmesi Yara İyileşmesi (7-10 gün)

1- Primer iyileşmesi Bütünlüğü bozulan dokunun dikiş, stapler veya yapışan bantlarla kapatılması esasına dayanır. Kollajenin ve diğer matris proteinlerinin sentezi, depolanması, kolajen lifleri arasındaki bağların oluşumu dengeli bir şekilde devam eder.

2- Gecikmiş Primer İyileşme Geniş doku yaralanmalarında, yabancı cisim ve ciddi bakteri kontaminasyonu olan yaralarda yara infeksiyonunu engellemek amacıyla yaranın bir kaç gün sonra kapatılmasıdır. Bu süreçte yara açık bırakılıp steril serum fizyolojikli petlerle kapatılır. Betadin ve Hidrojen peroksit kullanımı yara savunmasının bozar. Bu iyileşmede de primer iyileşme basamakları yaşanır.

3- Sekonder yara iyileşmesi Açık bırakılan yara kenarlarının biyolojik bir olay olan kontraksiyon ve granülasyon dokusu ile iyileşmesi esasına dayanır. Primer iyileşmede olan inflamasyon, matris oluşumu, epitelizasyon ve skar dokusu matürasyon süreçleri görülür ancak bazı ayrıcalıkları vardır.

Sekonder yara iyileşmesi Granülasyon dokusu yeni kapiller, prolifere fibroblastlar, kollagen, proteoglikan, fibronektin, laminin içerir. Hızlı ve düzgün epitelizasyon, optimal beslenme, oksijenizasyon ve kan akımına bağlıdır.

Sekonder iyileşme ile Primer iyileşmenin farkları DAHA YOĞUN İLTİHABİ REAKSİYON DAHA FAZLA GRANÜLASYON DOKUSU DAHA FAZLA KONTRAKSİYON

Yara iyileşmesinde sistemik ve lokal etkenler Sistemik etkenler: Beslenme Yaş Kullanılan ilaçlar İskemi Sigara Radyasyon Ödem Diyabet

Yara iyileşmesinde sistemik ve lokal etkenler Ateroskleroza sekonder periferik arterlerde tıkayıcı hastalık, vaskülit, uzun süren basınç, venöz yetmezlik, doku fibrozisi lokal nedenler arasındadır.

Yara iyileşmesindeki sorunlar İnfeksiyon Hipertrofik skar Keloid kontraktür

Yara İyileşmesi Şeması