İletişim becerileri.

Slides:



Advertisements
Benzer bir sunumlar
FAD İ ME AKAGÜNDÜZ SEVG İ SUBA Ş I Aralık OTİSTİK BİREYLERİN ÖZELLİKLERİ SINIFLANDIRMA TANI DEĞERLENDİRME ARAÇLARI OTİZMİN NEDENLERİ EĞİTİM.
Advertisements

AKRAN DESTEKLİ ÖĞRENME
T.C. ORDU VALİLİĞİ İlköğretim Müfettişleri Başkanlığı TAM ÖĞRENME MODELİ TAM ÖĞRENME MODELİ.
SPORLA İLGİLİ HAREKETLER DÖNEMİ (7-12 yaş)
Veri Toplama ve Değerlendirme Sistemi Tanıtım Toplantısı.
Tane Kavramının Öğretimi (Basamaklandırılmış Yönteme Göre)
AKIL (ZİHİN) HARİTASI.
Zihinsel engellilerin sınıflandırılması
Arş.Gör.İrfan DOĞAN.  Bugün otizm tedavisinde en önemli yaklaşım, özel eğitim ve davranış tedavileridir.  Tedavi planı kişiden kişiye değişmektedir,
SOSYAL GELİŞİM Öğr. Gör. İdris KARA.
BULUŞ YOLUYLA ÖĞRETİM JEROME BRUNER.
Öğretim  Öğrenci gelişimini amaçlayan, öğrenmenin başlatılması, sürdürülmesi ve gerçekleştirilmesi için düzenlenen planlı etkinliklerden oluşan bir süreçtir.
ÖZEL E Ğİ T İ MDE ETK İ L İ Ö Ğ RET İ M YÖNTEMLER İ KONU Ö ğ renmenin Aşamaları (Yanlışsız Ö ğ retim Yöntemleri) HAZIRLAYANLAR.
Program Tasarım Modelleri
SA Ğ LI Ğ IN GEL İŞ T İ R İ LMES İ VE İ L EYLEM PLANI.
Hangi Konular Performans Görevi Hangi Konular Proje Olarak Seçilmelidir? MEB 2008.
İLETİŞİM VE ETİK SUNUMU İREM KAYAHAN G İLETİŞİM SÜRECİNİN AŞAMALARI VE ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ.
EĞİTİMDE DRAMA.
Hedef-Kazanım Belli bir alanda eğitilecek bireylere kazandırılmak istenen özellikler ya da yeterliklerdir. Kazanımın eğitim yoluyla kazandırılabilecek.
Metinlerin Sınıflandırması
DİL VE KONUŞMA GÜÇLÜĞÜ.
Erken çocukluk döneminde fen ve matematik kavramlarının gelişimi
PROGRAMLI ÖĞRETİM Tanımı:
Bireysel Farklılıklar ve Öğretim Tasarımı
OYUN ve OYUNCAK.
İSTENEN DAVRANIŞLARIN DESTEKLENMESİ I
Öğretimin Uyarlanması
Ankara Halk Sağlığı Müdürlüğü
İçerik Türlerinin Öğretiminde Kullanılan İçerik Ögeleri
YAŞAM BECERİLERİ -Öfke kontrolü -“Hayır” diyebilme -Israrlara karşı koyabilme -Kendini ortaya koyma -İletişim becerileri -Sorun çözme -Stresle başa.
KOCASİNAN REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
EĞİTİMDE MATERYAL TASARIMI VE HAZIRLAMA İLKELERİ
KAYNAŞTIRMA EĞİTİMİ.
Teknolojİ ve tasarIm dersİ
Program Tasarım Modelleri
BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI
EĞİTİMDE MATERYAL TASARIMI VE HAZIRLAMA İLKELERİ.
Erken Çocukluk Döneminde Sağlık Bilimleri Fakültesi
Sağlık Bilimleri Fakültesi
Ders 8 Değerlendirme ve kavram öğretimi
ZEE ZİHİN ENGELLİLERE BECERİ VE KAVRAM ÖĞRETİMİ
Sağlık Bilimleri Fakültesi
PROJENİN AMACI Milli Eğitimin Temel Amaçlarında ifadesini bulan; beden, zihin, ahlâk, ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir.
MATEMATİK DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
Etkili Öğretmen Kimdir?
Sağlık Bilimleri Fakültesi
Bölüm 6 Örgütsel Yönlendirme
Üst Düzey Zihinsel Özelliklerin Ölçülmesi
ŞEKİLLER.
Okul Öncesi Dönemde Fen Eğitimi
Alıcı dil becerileri.
İletişim becerileri.
Taklit Becerilerinin Özellikleri ve Önemi
TEKNOLOJİ VE TASARIM DERSİ 7.D.1. Özgün Ürünümü Tasarlıyorum.
ÖZEL EĞİTİM UYGULAMALARI KURSU
PROGRAM DEĞERLENDİRME
HAZİRAN DÖNEMİ SEMİNER ÇALIŞMALARI
ÖĞRENME STİLLERİ.
Oyun İçine Gömülü Öğretim
DİL GELİŞİMİ KURAMLARI - I
Gelişim ve Temel Kavramlar
Öğrt. Grv. Dr. Serpil ALPTEKİN
DİL GELİŞİMİ KURAMLARI - II
Alıcı dil becerileri.
Hangi Konular Performans Görevi Hangi Konular Proje Olarak Seçilmelidir? MEB 2008.
TÜRKÇE EĞİTİMİNİN ÖNEMİ
Sınıf Öğretmenlerinin Eğitsel Amaçlı İnternet Kullanım Öz Yeterlikleri
DİNLEME.
Çağdaş Gelişmeler Işığında Ana Dili Öğretimi
GEÇİŞ GEÇİŞ SÜRECİ Özel Gereksinimli ve / veya Engeli
Sunum transkripti:

İletişim becerileri

İletişim becerilerinin özellikleri ve önemi İletişim: başkalarına istek ve görüş gibi mesajlar iletme ve onlardan gelen mesajları anlama süreci Konuşma, anlama, jest ve mimiklerle mesaj iletme ve anlama Bebekler doğdukları andan itibaren amaçsız da olsa, çevreleriyle etkileşim içindedir. Bebekler 6 aylıkken çevrelerindekilerle istek ve görüş bildirmek üzere sesler ve jestlerle amaçlı olarak etkileşimde bulunmaya başlarlar. Bebekler bir yaşından itibaren ilk sözcükleri kullanmaya başlarlar, nesne ve yetişkin arasında bakış kaydırarak ortak dikkat kurmaya başlarlar (kırcaali İftar ve Odluyurt, 2012).

Dil, iletişim için önemli bir araçtır. Dil, belli bir toplumda yaşayanlar tarafından üzerinde uzlaşmaya varılmış semboller ve bu sembollerin bir araya nasıl getirileceğini gösteren kurallar bütünüdür. Otizmde alıcı ve ifade edici dil sorunları görülmektedir. Konuşma becerileri sınırlı İletişim başlatma ve sürdürmede sınırlılıklar Sözel olmayan iletişim becerilerinde sınırlılıklar Dilin bağlama uygun bir şekilde kullanımında sınırlılıklar

Alıcı ve ifade edici dil öğrenilmemesi durumunda alternatif ve destekleyici iletişim (ADİ) sistemlerinden yararlanılmaktadır. Resim ve/veya fotoğraf gibi görseller İşaret dili

Sözel iletişim becerilerini kazandırma Fırsat Öğretimi UDA’ya dayalıdır. İletişimi teşvik edici bir çevre düzenlemesi yapılarak doğal etkileşim bağlamında art arda denemelere yer verilerek uygulanır. Çevresel düzenleme yapılır. Çocuk iletişim girişimini başlatır. Yetişkin çocuktan daha üst düzeyde bir iletişim becerisi bekler. Çocuk istenen beceriyi sergiler. Çocuk doğal olarak pekiştirilir.

Fırsat öğretimi aşamaları 1. Hedef iletişim becerisini belirleme Çocuğun henüz sahip olmadığı ama öğrenmeye hazır olduğu iletişim becerileri arasından hedef beceri belirlenir. Çocuğun günlük yaşamında çevresindeki kişilerle işlevsel olarak kullanabileceği becerilere öncelik verilebilir. Belirli bir zaman diliminde çalışılmak üzere bir/birkaç hedef beceri seçilebilir.

Örnek beceriler: Bir nesneyi almak istediğini ya da bir etkinliği yapmak istediğini jestlerle belirtmek: nesneyi parmağıyla işaret etmek, trambolinde zıplama jesti yapmak vb. Nesneye ya da etkinliğe karılık gelen sözcüğün ilk seslerini çıkarmak: şapka için “şşşş”, salıncak için “saaa” vb Nesnenin ya da etkinliğin adını söylemek: “şapka”, “salıncak”.. Bir şey yapmak istediğini, eylemi söyleyerek belirtmek: şapka için “giy”, salıncak için “sallan”.. Bir şey yapmak istediğini, bir cümlecik ile belirtmek: “şapka giy”, “salıncakta sallan”…

2. Önkoşul becerileri belirleme: Çocuğun sahip olduğu ve gelişimsel açıdan hedef iletişim becerisinden daha alt düzeyde olan bir iletişim becerisi belirlenir. Nesnelere doğru uzanmak Nesneleri parmakla işaret etmek Nesnelere doğru uzanıp bir şeyler söylemek: “oğda” Yetişkinin elinden tutup nesnelere doğru götürmek Sözcük benzeri sesler çıkarmak: “dop” Eylem adı söyleyerek istek bildirmek: “al” Nesne adı söyleyerek istek bildirmek: “top” İki-üç sözcüklük cümlelerle istek bildirmek: “kutu aç”

2. Öğretim ortamını hazırlama (çevresel düzenleme) Çocuğun ulaşmak isteyeceği nesneler ve yapmak isteyeceği etkinlikler belirlenir. Ortamın çocuğun etkileşim başlatmasına zemin hazırlayacak şekilde düzenlenmesi önemlidir.

Ulaşılmaz hale getirme Çocuğun ulaşmayı çok isteyeceği pekiştirici özellikteki bazı nesneler (yiyecek, içecek, oyuncak, vb…) belirlenir ve çocuğun görebileceği ama ulaşamayacağı yerlere konur. Çocuğun bu nesneleri alma girişiminde bulunması beklenir.

Az miktarda verme Çocuğun ulaşmak istediği pekiştirici özellikteki nesnelerden az miktarda verilip çocuğun daha fazla isteme girişiminde bulunması beklenir. Örneğin, çikolata, cips, su, lego parçaları…

Eksik bırakma Bir etkinlik için gerekli nesnelerin bazıları verilmez ve çocuğun bu eksikleri giderme girişiminde bulunması beklenir. Boya verilip fırça verilmez. Bardak verilip su doldurulmaz….

Çocuğun ortamda bir zorlukla karşılaşıp bu zorluğu yenmek için bir iletişim girişiminde bulunması beklenir. Örneğin, Müzik aletinden ses çıkarmaması, kalemin ucunun kırık olması, oyuncak kutusunun açılmaması….

Örnek: Hedef iletişim becerisi: “u” sesiyle başlayan sözcükleri söyleme Önkoşul beceri: “u” sesini çıkarma Adı “u” sesiyle başlayan bir nesne (uçak) çocuğun ulaşamayacağı bir yere (rafa) konur. Çocuğun onu işaret etmesi ya da yetişkini oraya doğru itmesi beklenir. Yetişkin “uçak de” ya da “uçak” deyip çocuğa kullanması için model olur. Çocuk aynı sözcüğü söylediğinde ya da benzer bir sesletim yaptığında uçağı çocuğa verir. Çocuğun söylediği sözcüğün “uçak” sözcüğüne daha çok benzemesi hedeflenir.

Örnek: Hedef beceri: “uçak” sözcüğü ile iki sözcüklü cümleler kurma Önkoşul beceri: “uçak” sözcüğü söyleme Oyuncak uçak, kapalı bir şeffaf kutunun içine konur. Çocuk uçakla oynamak isteyip kutuyu açmak ister. Açamadığında yetişkine bakarak, kutuyu göstererek açmasını ister. Yetişkin “uçağı ver”, “uçağı çıkar”, “uçakla oynayacam” gibi cümleler için model olur ve çocuğun söylemesini ister.. Çocuk bu cümleyi söylediğinde yetişkin kutuyu açar.

Çocuğun “hadi, salla, gıdıkla, devam et” gibi sözel ifadeler ve jestler kullanarak çeşitli eylemlere ilişkin iletişim girişiminde bulunması hedeflenebilir. Çocuğun keyif alacağı etkinlikler seçilir. Çocuğu salıncakta sallarken durun, çocuğun devam etmek için bir iletişim girişiminde bulunması beklenir. Bu girişim, göz teması kurma, başını “hadi” diye hareket ettirmesi ve/veya belirlenen belli bir sözcüğü söylemesidir. Çocuk iletişim başlatır başlatmaz etkinliğe devam edilir.

4. Fırsat öğretimi denemelerini yürütme: Çocuğu gözle. Çocuğun iletişim girişimini kabul et ve daha üst düzeyde bir iletişimsel davranış iste. Bekle. Doğru tepki geldiğinde doğrula ve pekiştir. Yanlış ya da eksik tepki geldiğinde/hiç tepki gelmediğinde ipucu sun. Doğru tepki geldiğinde doğrula ve pekiştir; yanlış ya da eksik tepki geldiğinde ya da hiç tepki gelmediğinde ipucu sun. Bir sonraki denemeye geç.

5. Yeni kararlar alma: Çocuklar ilerleme gösterdikçe bekleme süresi artırılır ve ipuçları silikleştirilir. Uçak de U-çak Uuuuçççç Uuuuuu Edinimde ölçüt karşılanınca genelleme çalışılmalıdır. Günlük rutinler sırasında çocuğun iletişim girişimlerini teşvik edin.

Günlük rutinler sırasında iletişimsel girişimleri artırmaya yönelik öneriler Yiyecek ve içecekleri az miktarda vererek, çocuğun biraz daha istemesi için zemin hazırlamak, yiyecek ve içeceklerin geri kalanını, çocuk uygun bir iletişimsel beceri (göz kontağı, jest, sesletim) sergilediğinde vermek

Talep etme-model olma Fırsat öğretiminin bir uyarlamasıdır. Etkileşim, yetişkin tarafından başlatılır. Yetişkin, çocuktan bir iletişim becerisi talep eder. Kendiliğinden iletişim başlatmada yetersizliği olan çocuklar için önerilmektedir.

Aşamaları 1. iletişimi teşvik edici bir ortam düzenleme: Öğretim fırsatları oluşturulur. Çocuk için çok ilgi çekici olan ve istediği şeye ulaşması için iletişim girişiminde bulunmasını sağlayıcı bir ortam oluşturulur. Amaca uygun çevresel düzenleme yapılır.

2. Çocuktan bir iletişim becerisi talep etme: Çocuk ortamdaki nesnelerle/etkinlikle ilgilenmeye başladığında, çocukla göz kontağı kurularak bir iletişim girişiminde bulunması talep edilir. Çocuk televizyonun üzerindeki kediye baktığında ve televizyona doğru yürüdüğünde, siz de yürüyün. Çocuk durduğunda göz kontağı kurarak çocuğa ne istediğini sorun.

3. Çocuğa model olma: Çocuk kendisinden beklenen iletişim girişimini kendiliğinden göstermezse, yeni kediyi istediğini sözel ve/veya jest olarak belirtmezse, iletişim becerisine model olunur. Kedi, bunu istiyorum, kedicik, miyav, pisicik..çocuğa hangisi uygunsa sözel olarak model olunur. Gerekirse ek olarak jest ipucu (parmakla işaret etme) kullanılabilir. İpuçları zamanla silikleştirilmelidir.

4. Çocuğun sergilediği iletişim becerisini doğrulama ve pekiştirme: Çocuk modelden ya da ipuçlarından yararlanarak kendisinden beklenen iletişim becerisini sergilerse, tepkisi doğrulanarak pekiştirilir. Evet, al bakalım kediciği…

Talep etme, model olma uygulaması sırasında kendisinden beklenen iletişim becerisini çocuğun göstermemesi durumunda, ipucu sunularak, bekleme süresi verilerek, daha sonra doğrulayıp pekiştirerek devam edilir. Gün içinde çocuğun çeşitli istekler bildirebileceği ortamlar oluşturulmalıdır.