Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Kapasite Planlama. Kapasite, kontrol altında tutulabilir bir işin yüklemesinde üst limit yada tavandır. Kapasite kontrolü ile ilgili temel sorular şunlardır;:

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Kapasite Planlama. Kapasite, kontrol altında tutulabilir bir işin yüklemesinde üst limit yada tavandır. Kapasite kontrolü ile ilgili temel sorular şunlardır;:"— Sunum transkripti:

1 Kapasite Planlama

2 Kapasite, kontrol altında tutulabilir bir işin yüklemesinde üst limit yada tavandır. Kapasite kontrolü ile ilgili temel sorular şunlardır;: – Ne çeşit bir kapasiteye gereksinim vardır? – Ne kadar gereklidir? – Ne zaman gereklidir?

3 Kapasite genellikle “üretim hızı(oranı)” veya belirli bir zaman dilimi içindeki “üretim miktarı” olarak algılanır.Kapasite genellikle “üretim hızı(oranı)” veya belirli bir zaman dilimi içindeki “üretim miktarı” olarak algılanır.

4 Üretimde temel hedeflerden birisi üretim hızını mümkün olduğunca sabit tutmaktır.Üretimde temel hedeflerden birisi üretim hızını mümkün olduğunca sabit tutmaktır. Ancak,talep tahminindeki yanılmalar, stok düzeylerinin seçimindeki hatalı kararlar sebebi ile üretim hızı değiştirilmek zorunda kalınır.Ancak,talep tahminindeki yanılmalar, stok düzeylerinin seçimindeki hatalı kararlar sebebi ile üretim hızı değiştirilmek zorunda kalınır.

5 Kapasitenin (üretim hızının) sık sık değiştirilmesi durumunda, hazırlık maliyetleri yükselebileceği gibi, bazı durumlarda da (kapasite yükseltilmişken talebin düşmesi gibi..) atıl (kullanılmayan) kapasite ile çalışılmak zorunda kalınır.Kapasitenin (üretim hızının) sık sık değiştirilmesi durumunda, hazırlık maliyetleri yükselebileceği gibi, bazı durumlarda da (kapasite yükseltilmişken talebin düşmesi gibi..) atıl (kullanılmayan) kapasite ile çalışılmak zorunda kalınır.

6 Kapasite Tasarım kapasitesi – Elde edilebilecek maksimum çıktı Gerçek(Fiili) kapasite – Ürün karışımı, çizelgeleme zorlukları ve diğer gerçek miktarları ile verilen veren maksimum kapasite. Gerçek çıktı – Gerçekten elde edilmiş olan çıktı oranıdır- Gerçek-fiili kapasiteyi aşamaz-

7 Gerçek(fiili)Kapasitenin Belirleyicileri Yetenek/Kolaylık Ürünler yada servisler Süreçler İnsan faktörleri Aktiviteler Harici güçler

8 Kapasite planlamasının anahtar kararları 1.Gerekli olan kapasite miktarı 2.Değişikliklerin zamanlaması 3.Dengeyi sürdürme ihtiyacı

9 Verimlilik ve Etkililik Gerçek çıktı Etkililik = Gerçek(fiili) kapasite Gerçek çıktı Verimlilik = (fayda) Tasarım kapasitesi

10 Tasarım kapasitesi = 50 kamyon/gün Fiili kapasite = 40 kamyon/gün Gerçek çıktı = 36 birim/gün Etkililik = = 90% Fiili kapasite 40 birim/ gün Verimlilik = Gerçek çıktı = 36 birim/gün = 72% Tasarım kapasitesi 50 birim/gün Verimlilik/Etkililik

11 Teorik kapasite Planlanan Kapasite Kullanılan (Gerçekleşen) Kapasite 50 araç/gün 40 araç/gün 36 araç/gün %72%90

12 Teorik kapasite Planlanan Kapasite Kullanılan (Gerçekleşen) Kapasite 50 araç/gün 40 araç/gün 36 araç/gün

13 Kapasite Alternatiflerini Geliştirme Sistemlere esneklik tasarımı Kapasite değişimlerine esneklik yaklaşımını Büyük kapasiteyle uğraşmaya hazır olmak Kapasite ihtiyaçlarını düzenlemek Optimal işlem seviyesini tanımlama

14 Alternatifleri Değerlendirme Minimum maliyet Birim başına ortalama maliyet 0 Çıktı oranı minimum maliyet için optimal çıktı oranı vardır.

15 Alternatifleri Değerlendirme Minimum maliyet & optimal çıktı oranı üretim kapasitesinin büyüklüğünün fonksiyonlarıdır. Birim başına ort. maliyet 0 Küçük kapasite Orta kapasite Büyük kapasite Çıktı oranı

16 Müşterilere yakınlık gerektirir. –Kapasite ve konum birbiriyle yakından ilişkilidir. Hizmet ve yetersizlik –Kapasite, talep zamanıyla uyuşmalıdır. –Talep değişkenliği derecesi Hizmet Kapasitesi Planlama

17 Başabaş Noktası Kavramı Ve Kapasite Planlama

18 Miktar YTL BAŞABAŞ

19 Başabaş Noktası

20 C f = Sabit maliyetler Cv = Birim başına değişken maliyet Q = miktar TC = Toplam maliyet = (Cv)Q + C f p = Birim başına gelir TR = Toplam gelir = pQ v = Başabaş noktası

21 Miktar YTL BAŞABAŞ Doğrusal olmayan başabaş modeli BAŞABAŞ

22 Miktar YTL BAŞABAŞ Doğrusal olmayan başabaş modeli BAŞABAŞ

23 KAPASİTE İHTİYAÇ PLANLAMASI (CRP) Malzeme planından elde edilen bilgisayarlı yük tahmin sistemi Malzeme planından elde edilen bilgisayarlı yük tahmin sistemi Yük profili oluşturur Yük profili oluşturur Aşırı ve eksik yükleri belirler Aşırı ve eksik yükleri belirler

24 Kapasite Genellikler standart makine saati veya işçilik saatiyle ifade edilir Kapasite= (çalışan makine veya çalışan sayısı) x (çalışma süresi) x (kullanım oranı) x (etkinlik)

25 Kapasite Terimleri Yük Profili Yük Profili Planlanan ve serbest bırakılan siparişleri iş yeri kapasitesiyle karşılaştırır Planlanan ve serbest bırakılan siparişleri iş yeri kapasitesiyle karşılaştırır Kapasite Kapasite Üretim imkanı; kullanım oranı ve etkinlik dahil edilerek Üretim imkanı; kullanım oranı ve etkinlik dahil edilerek Kullanım oranı Kullanım oranı Çalışma saatinin çalışmaya ayrılan % oranı Çalışma saatinin çalışmaya ayrılan % oranı

26 Kapasite Terimleri Etkinlik Etkinlik Yük Yük İşe Ayrılan standart saat İşe Ayrılan standart saat Yük yüzdesi Yük yüzdesi Kapasite yükleme oranı Yük % = (Yük/Kapasite)x100% Kapasite yükleme oranı Yük % = (Yük/Kapasite)x100%

27 Kapasite İhtiyaç Planlama MRP planlı sipariş verme Rotalama dosyası Kapasite ihtiyaç planlama Açık siparişler dosyası Her bir makine merkezi için yük profili

28 Yük ve Kapasitenin Belirlenmesi 2 Montaj İşçisi, 2 Perçin Makinesi 5 gün/hafta, 2 mesai/gün, 8 saat/mesai Günlük 1/2 saat yemek, 1/2 saat bakım molası Etkinlik= 100% Kullanım= 7/8 = 87.5% Günlük Kapasite= 2 makina x 2 mesai x 8 saat/mesai x 100% etkinlik x 87.5% kullanım = 28 saat veya 1,680 dakika

29 Yük ve Kapasitenin Belirlenmesi PARÇAPARÇAHAZIRLIKÇALIŞMA ADISAYISIZAMANI(DK)(DK/BİRİM) TOPLAM SÜRE Not Tab (40 x 10) =415 Masa (40 x 20) =825 Tahta (40 x 15) = Dk Yük Oranı= 1,870 / 1,680 = 1.11 x 100% = 111% Mesai eklenmesi: Günlük Kapasite= 2 makina x 3 mesai x 8 saat/mesai x 100% etkinlik x 87.5% kullanım = 42 saat veya 2,520 dakika Revize yük yüzdesi = 1,870 / 2520 = 0.74 x 100% = 74%

30 İlk Yük Profili Kapasite Saat Zaman (hafta) NormalKapasite – – – – – – – – – – – – 0 0 –

31 Eksik Yükleme İçin Çözümler 1.Daha fazla iş almak 2.İleriki periyotlar için çizelgelenmiş işlerin öne alınması 3.Normal kapasitenin azaltılması

32 Aşırı Yük İçin Çözümler 1.Gereksiz ihtiyaçların azaltılması 2.İşleri alternatif makine veya iş merkezlerine göre yeniden rotala 3.Partileri iki veya daha makinaya böl 4.Normal kapasiteyi artır 5.Taşeron kullan 6.Faaliyetlerin etkinliğini artır 7.İşleri sonraki periyotlara ötele 8.Ana üretim çizelgesini revize et

33 Ayarlanmış Yük Profili Kapasite Saat Zaman (hafta) Normal Kapasite 120 – 110 – 100 – 90 – 80 – 70 – 60 – 50 – 40 – 30 – 20 – 10 – 0 – Fazla Mesai Bir gün ekle Bir gün ekle

34 Ayarlanmış Yük Profili Kapasite Saat Zaman (hafta) Normal Kapasite 120 – 110 – 100 – 90 – 80 – 70 – 60 – 50 – 40 – 30 – 20 – 10 – 0 – Öne çek İleri ertele Bir gün ekle İleri ertele

35 MALİYETLER Kapasite planlama ile ilgili maliyet unsurları:Kapasite planlama ile ilgili maliyet unsurları: –Kapasite kurma (hazırlık) maliyeti –Üretim (süreç) maliyeti –Yarım kalan iş (kuyruk) maliyeti

36 İş biriminin kapasitesi incelenirken, minimum ve maksimum kuyruk uzunlukları, gecikmeler, imalattaki iş miktarları ve birim zamanları,kapasite altı yüklemeler (atıl kapasite) dikkate alınır.İş biriminin kapasitesi incelenirken, minimum ve maksimum kuyruk uzunlukları, gecikmeler, imalattaki iş miktarları ve birim zamanları,kapasite altı yüklemeler (atıl kapasite) dikkate alınır.

37 Herhangi bir üretim periyodunda; planlanmış talep ile, bir önceki dönemin yarım kalan işleri toplamı, planlanmış toplam iş (toplam iş yükü) miktarıdır.Herhangi bir üretim periyodunda; planlanmış talep ile, bir önceki dönemin yarım kalan işleri toplamı, planlanmış toplam iş (toplam iş yükü) miktarıdır.

38 Bir fabrikadaki kapasite planlaması, herhangi bir süreç içinde olabilecek maksimum üretimi belirler. Kapasitenin değişmez değerler alması beklenmemelidir.Bir fabrikadaki kapasite planlaması, herhangi bir süreç içinde olabilecek maksimum üretimi belirler. Kapasitenin değişmez değerler alması beklenmemelidir. İşin planlı olarak yürütülmesi ile, daha az hatalı ve dolayısı ile daha çok ürünün üretilmesi sağlanır.İşin planlı olarak yürütülmesi ile, daha az hatalı ve dolayısı ile daha çok ürünün üretilmesi sağlanır.

39 Planlamacı, toplam maliyeti en aza indirgeyen kapasite seviyesini seçmekle yükümlüdür.Planlamacı, toplam maliyeti en aza indirgeyen kapasite seviyesini seçmekle yükümlüdür. –Atıl kapasite oluşsa bile, optimal kapasitenin belirlenmesi ve bunun sürekliliğinin sağlanmasına çalışılır.

40 Maliyetler Kapasite Maliyeti: Kapasite seviyesini belirlemek ve korumak için gereklidir. Alet, emek, koruma, eğitim ve iş prosedürü, v.b. içerir. Bu maliyet üretim miktarındaki değişmelerden pek fazla etkilenmez. Bu yüzden “kapasite altı yükleme- atıl kapasite” maliyetini göz ardı edebiliriz.Kapasite Maliyeti: Kapasite seviyesini belirlemek ve korumak için gereklidir. Alet, emek, koruma, eğitim ve iş prosedürü, v.b. içerir. Bu maliyet üretim miktarındaki değişmelerden pek fazla etkilenmez. Bu yüzden “kapasite altı yükleme- atıl kapasite” maliyetini göz ardı edebiliriz.

41 Üretim maliyeti: Direkt olarak planlanmış üretim miktarı ile ilgilidir. Hammaddeler, malzemeler, v.b.Üretim maliyeti: Direkt olarak planlanmış üretim miktarı ile ilgilidir. Hammaddeler, malzemeler, v.b. Kuyruk(yarım kalan iş) maliyeti: İşlenmemiş sermaye, yer ve bekleme maliyetlerini içerir.Kuyruk(yarım kalan iş) maliyeti: İşlenmemiş sermaye, yer ve bekleme maliyetlerini içerir.

42 ÖRNEK PLAN 8 haftalık üretim dönemimde ihtiyaç duyulan miktarlar sırası ile 125,96,84,69,52,43,79,114 birim.8 haftalık üretim dönemimde ihtiyaç duyulan miktarlar sırası ile 125,96,84,69,52,43,79,114 birim. 102 birim bir önceki dönemden kalan kuyruk (bekleyen) olsun.102 birim bir önceki dönemden kalan kuyruk (bekleyen) olsun. Her dönem için 90 birim üretim yapabilir.Her dönem için 90 birim üretim yapabilir. Ancak fazla mesai ile çalışma zamanı ile üretim 95 birime yükseltilebilir.Ancak fazla mesai ile çalışma zamanı ile üretim 95 birime yükseltilebilir. İlave çalışma günü ile de üretim 100 birime çıkarılabilmektedir.İlave çalışma günü ile de üretim 100 birime çıkarılabilmektedir.

43 Kapasite altı yüklemenin (atıl kapasitenin) %25 i geçmesi istenmez.Kapasite altı yüklemenin (atıl kapasitenin) %25 i geçmesi istenmez. Fabrikada Maksimum 240 birim iş yüküne müsaittir.Fabrikada Maksimum 240 birim iş yüküne müsaittir. Fabrikanın optimal kapasitesi ?Fabrikanın optimal kapasitesi ?

44 Maliyetler: Kapasite maliyeti: C ; 0 < c  C ;90 < c  C ;95 < c  100 Üretim maliyeti: 3 YTL/birim Kuyruk maliyeti: 4 YTL/birim C = planlama dönemi süresince kullanılan toplam kapasite c = bir dönem için kurulan kapasite seviyesi

45 Minimum-Maksimum kapasite Fabrikada her dönem için iş yükünün 240 birimin üstüne çıkmaması için minimum kapasite seviyesi ile,Fabrikada her dönem için iş yükünün 240 birimin üstüne çıkmaması için minimum kapasite seviyesi ile, Atıl kapasitelerin oluşmaması için maksimum kapasite seviyesinin hesaplanmasıAtıl kapasitelerin oluşmaması için maksimum kapasite seviyesinin hesaplanması

46 Kullanılan değişkenler: t = dönem R=toplam talep Wmax=maksimum iş yükü

47 Minimum-Maksimum kapasite528 5 Rt/t Rt-Wmax/(t-1) Rt-Wmax Rt t = – 114 = – 79 = – 43 = – 52 = – 69 = – 84 = – 96 = 227

48 Minimum-Maksimum kapasite Rt/t Rt-Wmax/(t-1) Rt-Wmax Rt t 764 – 240 = – 240 = – 240 = – 240 = – 240 = – 240 = – 240 = – 240 = -13

49 Minimum-Maksimum kapasite Rt/t Rt-Wmax/(t-1) Rt-Wmax Rt t 524 / (8-1) = / (7-1) = / (6-1) = / (5-1) = / (4-1) = / (3-1) = / (2-1) = 83

50 Minimum-Maksimum kapasite Rt/t Rt-Wmax/(t-1) Rt-Wmax Rt t 764 / 8 = / 7 = / 6 = / 5 = / 4 = / 3 = / 2 = / 1 = 227

51 Minimum-Maksimum kapasite Rt/t Rt-Wmax/(t-1) Rt-Wmax Rt t MİNİMUM KAPASİTE = MAKSİMUM KAPASİTE = 84 birim 92 birim

52 Minimum kapasite altında çalışılması mümkün değildir. Minimum kapasite altında çalışılması halinde fabrika iş yükü izin verilen sınırın (240 birim) üstüne çıkar. Maksimum kapasite üstüne çıkılması halinde planlama dönemimde bazı aylarda kapasite artıkları (atıl kapasite) oluşur.

53 Hesaplanan Maksimum kapasite üstüne çıkılabilir. Ancak, fabrikanın sınırlanmış teorik kapasitesi aşılamaz. (Burada 100 birim) Hangi kapasite düzeyinin kullanılacağı için kurulacak kapasite düzeyinin maliyeti belirleyici olacaktır. Toplam maliyeti minimum yapacak olan plan seçilmelidir.

54 Plan seçenekleri: 1) Hesaplanmış Minimum kapasite seviyesi. Bu seviye altında kapasite kullanılması kesinlikle mümkün olmayacaktır. 2) Hesaplanmış Maksimum kapasite seviyesi. Bu seviyenin üstünde kapasite kullanılması ancak, üretim yönetimi tarafından atıl kapasiteler ile çalışılmasına izin verilmesi halinde mümkün olur.

55 Plan seçenekleri: 3) Hesaplanmış maksimum kapasite seviyesi ile teorik kapasite seviyesi arasında uygun bir kapasite seviyesi. Bu seçeneğin kullanılması için fabrikada izin verilen atıl kapasite oranı önemlidir. Bu problemde oran %25 olarak belirlenmişti. Bu oranın üstünde oluşacak atıl kapasiteler planın geçerliliğine izin vermez. (teorik kapasite aşılmamış ve toplam maliyeti en düşük plan olsa bile..)

56 Seçeneklere bakış: 84 ≤ 92 Kapasite Kur ≤ ≤100≤ Hesaplanmış Minimum Kapasite Seviyesi Hesaplanmış Maksimum Kapasite Seviyesi Teorik Kapasite Seviyesi 84 birimlik kapasite Kurma maliyetini hesapla 92 birimlik kapasite Kurma maliyetini hesapla Eğer, artık kapasiteye izin verilmemiş ise, hangi kapasite seviyesinin toplam maliyeti daha düşük ise o seviye fabrika için optimal kapasite seviyesi olarak seçilir ve uygulamaya konur.

57 Seçeneklere bakış: 84 ≤ 92 Kapasite Kur ≤ ≤100≤ Hesaplanmış Minimum Kapasite Seviyesi Hesaplanmış Maksimum Kapasite Seviyesi Teorik Kapasite Seviyesi 84 birimlik kapasite Kurma maliyetini hesapla 92 birimlik kapasite Kurma maliyetini hesapla Eğer, hesaplanmış maksimum seviye maliyeti daha küçük ise ve artık kapasiteye izin verilmiş ise, daha düşük maliyetli kapasite planını aramak üzere aşağıdaki algoritmayı kullan.

58 Daha düşük maliyetli kapasite planının aranması Yeni deneme kapasitesini ayarla Yeni deneme kapasitesinin maliyetini hesapla Atıl kapasite Uygun mu? Önceki kapasiteyi Optimal kapasite Olarak seç Evet Hayır Daha düşük Maliyeti Buldun mu? Evet

59 Artık/atıl kapasite Tamamlanmış iş/ürün Yarım kalan İş/ürün (Kuyruk) ( 102) ToplamİŞ Planlanmış Kapasite Talep/İstek Top.Mal Minimum kapasite seviyesi (84 birim) maliyeti

60 00 Artık/atıl kapasite 8484 Tamamlanmış iş/ürün Yarım kalan İş/ürün (Kuyruk) ( 102) ToplamİŞ Planlanmış Kapasite Talep/İstek Top.Mal Minimum kapasite seviyesi (84 birim) maliyeti Toplam İş=Önceki aydan kalan Kuyruk+Bu aydaki talep Yarım kalan İş=Toplam iş- Planlanmış kapasite Tamamlanmış İş=Toplam iş- Yarım kalan İŞ Artık kapasite=Planlanmış kapasite- Tamamlanmış ürün Toplam İş=Önceki aydan kalan Kuyruk+Bu aydaki talep Yarım kalan İş=Toplam iş- Planlanmış kapasite Tamamlanmış İş=Toplam iş- Yarım kalan İŞ Artık kapasite=Planlanmış kapasite- Tamamlanmış ürün

61 Artık/atıl kapasite Tamamlanmış iş/ürün Yarım kalan İş/ürün (Kuyruk) ( 102) ToplamİŞ Planlanmış Kapasite Talep/İstek Top.Mal Minimum kapasite seviyesi (84 birim) maliyeti

62 Artık/atıl kapasite Tamamlanmış iş/ürün Yarım kalan İş/ürün (Kuyruk) ( 102) ToplamİŞ Planlanmış Kapasite Talep/İstek Top.Mal Minimum kapasite seviyesi (84 birim) maliyeti Kapasite maliyeti: C ; 0 < c  C ;90 < c  C ;95 < c  (672) = 6016 Üretim maliyeti: 3 (672) = 2016 Kuyruk maliyeti: 4 (922) = 3688

63 Top.Mal. Talep/İstek Planlanmış Kapasite ToplamİŞ Yarım kalan İş/ürün (Kuyruk) ( 102) Tamamlanmış iş/ürün Artık/atıl kapasite Maksimum kapasite seviyesi (92 birim) maliyeti 11320

64 Seçeneklere bakış: 84 ≤ 92 Kapasite Kur ≤ ≤100≤ Hesaplanmış Minimum Kapasite Seviyesi Hesaplanmış Maksimum Kapasite Seviyesi Teorik Kapasite Seviyesi YTL YTL Eğer, hesaplanmış maksimum seviye maliyeti daha küçük ise ve artık kapasiteye izin verilmiş ise, daha düşük maliyetli kapasite planını aramak üzere aşağıdaki algoritmayı kullan.

65 Artık/atıl kapasite Tamamlanmış iş/ürün Yarım kalan İş/ürün (Kuyruk) ( 102) ToplamİŞ Planlanmış Kapasite Talep/İstek Top.Mal birimlik kapasite seviyesi maliyeti EĞER; PLANLI KAPASİTE > TOPLAM İŞ Artık kapasite oluşur. Zira, planlama dönemi içinde yeniden Kapasite ayarlaması yapılmayacağından ve kapasite düzeyi değiştirilmeyeceğinden planlanan kapasite düzeyi korunur ve aradaki fark atıl kapasiteyi doğurur. Artık kapasite oranı: 1/93 = %1 Burada, %25 e kadar izin verilmişti. Bu durumda, plan kabul edilebilir Bir plandır.

66 Artık/atıl kapasite Tamamlanmış iş/ürün Yarım kalan İş/ürün (Kuyruk) ( 102) ToplamİŞ Planlanmış Kapasite Talep/İstek Top.Mal birimlik kapasite seviyesi maliyeti Artık kapasite oranı: 8/94 = %8,5 Burada, %25 e kadar izin verilmişti. Bu durumda, plan kabul edilebilir Bir plandır.

67 Artık/atıl kapasite Tamamlanmış iş/ürün Yarım kalan İş/ürün (Kuyruk) ( 102) ToplamİŞ Planlanmış Kapasite Talep/İstek Top.Mal birimlik kapasite seviyesi maliyeti Artık kapasite oranı: 15/95 = %15,7 Burada, %25 e kadar izin verilmişti. Bu durumda, plan kabul edilebilir Bir plandır.

68 Artık/atıl kapasite Tamamlanmış iş/ürün Yarım kalan İş/ürün (Kuyruk) ( 102) ToplamİŞ Planlanmış Kapasite Talep/İstek Top.Mal birimlik kapasite seviyesi maliyeti Artık kapasite oranı: 15/96 = %15,6 Burada, %25 e kadar izin verilmişti. Bu durumda, plan kabul edilebilir Bir plandır.

69 OPTİMAL KAPASİTE DÜZEYİ 95 Birimlik kapasite düzeyidir. Kapasite 92: Maliyet: YTL. Kapasite 93: Maliyet: YTL Kapasite 94: Maliyet: YTL Kapasite 95: Maliyet: YTL Kapasite 96: Maliyet: YTL


"Kapasite Planlama. Kapasite, kontrol altında tutulabilir bir işin yüklemesinde üst limit yada tavandır. Kapasite kontrolü ile ilgili temel sorular şunlardır;:" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları