Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

GRUPLAR Prof. Dr. Rana ÖZEN KUTANİS. Prof. Dr. Rana Özen Kutanis Grup Belli bir süre içinde, belli hedeflere ulaşmak için belli rolleri oynayarak, sosyal.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "GRUPLAR Prof. Dr. Rana ÖZEN KUTANİS. Prof. Dr. Rana Özen Kutanis Grup Belli bir süre içinde, belli hedeflere ulaşmak için belli rolleri oynayarak, sosyal."— Sunum transkripti:

1 GRUPLAR Prof. Dr. Rana ÖZEN KUTANİS

2 Prof. Dr. Rana Özen Kutanis Grup Belli bir süre içinde, belli hedeflere ulaşmak için belli rolleri oynayarak, sosyal ilişkileri devam ettiren birçok kişinin meydana getirdiği topluluğa “GRUP” denir. Belli bir süre içinde, belli hedeflere ulaşmak için belli rolleri oynayarak, sosyal ilişkileri devam ettiren birçok kişinin meydana getirdiği topluluğa “GRUP” denir.

3 Prof. Dr. Rana Özen Kutanis GRUP TİPLERİ Biçimsel- Biçimsel Olmayan Biçimsel- Biçimsel Olmayan Birincil – İkincil Birincil – İkincil Başvuru – Üyelik Grupları Başvuru – Üyelik Grupları Bağlı Gruplar Bağlı Gruplar

4 Prof. Dr. Rana Özen Kutanis Biçimsel gruplar: Örgüt belirler Örgüt belirler Yapılanmıştır Yapılanmıştır Üyeleri arasında bir görev dağılımı vardır. Üyeleri arasında bir görev dağılımı vardır. İşler ve ilişkiler açık ve seçik belirtilmiştir. İşler ve ilişkiler açık ve seçik belirtilmiştir. Yasal ve biçimsel yetke altında, belli bir sonuca ulaşmak için verilen görevleri yerine getirmek için kurulur. Yasal ve biçimsel yetke altında, belli bir sonuca ulaşmak için verilen görevleri yerine getirmek için kurulur. Üyeler birbirini etkiler, olumlu duygular gelişir. Üyeler birbirini etkiler, olumlu duygular gelişir. Duygular belli faaliyetlere temel oluşturur.(Öğle yemekleri, nöbet değişimi, diğer gruplara davranışlar) Duygular belli faaliyetlere temel oluşturur.(Öğle yemekleri, nöbet değişimi, diğer gruplara davranışlar) İşleri yaparken kendine özgü yöntemler gelişir. İşleri yaparken kendine özgü yöntemler gelişir. Dayanıklı planlı yapıları vardır. Dayanıklı planlı yapıları vardır. Görev Grubu (geçici) Takımları oluşur. İş dağılımını kendileri yapar. Sorunun çözümü için kurulur, çözünce dağılır. Görev Grubu (geçici) Takımları oluşur. İş dağılımını kendileri yapar. Sorunun çözümü için kurulur, çözünce dağılır. Örgütler, insanlara tayin ettiği biçimsel görevler ve maddi olanaklarla onların tüm ihtiyaçlarını karşılayamaz. Örgütler, insanlara tayin ettiği biçimsel görevler ve maddi olanaklarla onların tüm ihtiyaçlarını karşılayamaz. Beşeri ilişkiler karşılanmazsa, Biçimsel olmayan gruplar oluşabilir. Beşeri ilişkiler karşılanmazsa, Biçimsel olmayan gruplar oluşabilir.

5 Prof. Dr. Rana Özen Kutanis Biçimsel Olmayan Gruplar Örgüt üyeleri biçimlendirir. Örgüt üyeleri biçimlendirir. Norm ve roller gelişir (sosyal değerler bütünleşir,pekişir.) Norm ve roller gelişir (sosyal değerler bütünleşir,pekişir.) Değer öncülleri, tutum ve kurallardır. Değer öncülleri, tutum ve kurallardır. Küçük gruplar “klik” lerdir. Küçük gruplar “klik” lerdir. Yatay klikler: Aynı düzeyde ve aynı alanda çalışanlar. Yatay klikler: Aynı düzeyde ve aynı alanda çalışanlar. Dikey klikler: Aynı alan, departmanda değişik düzeydeki kişiler. Dikey klikler: Aynı alan, departmanda değişik düzeydeki kişiler. Rastgele (çapraz) klikler: Çeşitli alan ve departmanlardan kişiler. Rastgele (çapraz) klikler: Çeşitli alan ve departmanlardan kişiler. Grupta kliklerin yasadışı örgütler gibi oluşması, o grup için tehlike oluşturur. Grupta kliklerin yasadışı örgütler gibi oluşması, o grup için tehlike oluşturur. Biçimsel grup yoksa oluşmaz Biçimsel grup yoksa oluşmaz Daha az örgütlenmiş, kapalı davranışlar sergilerler. Daha az örgütlenmiş, kapalı davranışlar sergilerler. Kişiye takdir, saygı, statü vb. sağlar. Sosyal doyum (tatmin) getirir. Kişiye takdir, saygı, statü vb. sağlar. Sosyal doyum (tatmin) getirir. Kültürel değerlerin korunması, sürdürülmesi sağlanır. Kültürel değerlerin korunması, sürdürülmesi sağlanır. İletişimi kolaylaştırabilir (hızlı,çabuk) İletişimi kolaylaştırabilir (hızlı,çabuk) Üyelerine rehberlik ederek davranışları öğretir (örgütte aynı okul mezunları grubu) Üyelerine rehberlik ederek davranışları öğretir (örgütte aynı okul mezunları grubu)

6 Prof. Dr. Rana Özen Kutanis Birincil Gruplar Dolaysız (aracısız, yüzyüze) ilişkilerden oluşur. Tanışanlar sık sık görüşürler. Dolaysız (aracısız, yüzyüze) ilişkilerden oluşur. Tanışanlar sık sık görüşürler. Sıkı ilişkiler, dayanışma, candan yakınlık, sürekli görüşebilme Sıkı ilişkiler, dayanışma, candan yakınlık, sürekli görüşebilme Bireyler ortak bir bütünde birleşir. (aile, çocukların oyun grupları, askerlik ve iş arkadaşlığı, dostluklar) Bireyler ortak bir bütünde birleşir. (aile, çocukların oyun grupları, askerlik ve iş arkadaşlığı, dostluklar) Sık sık haberleşebilme imkanı Sık sık haberleşebilme imkanı Dayanışma, duygusal destek yanında şiddetli ve bilinçli çatışma ve klikleşmeler olabilir. Dayanışma, duygusal destek yanında şiddetli ve bilinçli çatışma ve klikleşmeler olabilir. Aynı bölümde çalışan birbirlerini çok iyi tanıyan, hergün birlikte iş yapan memurlar grubu Aynı bölümde çalışan birbirlerini çok iyi tanıyan, hergün birlikte iş yapan memurlar grubu Bir sendikaya kayıtlı işgören grupları Bir sendikaya kayıtlı işgören grupları

7 Prof. Dr. Rana Özen Kutanis İkincil gruplar Ortak, yüce ülkü ve idealler üzerine kurulur. Ortak, yüce ülkü ve idealler üzerine kurulur. Üyeleri birbirini yakından görmeyebilir, ilişkiler sınırlıdır Üyeleri birbirini yakından görmeyebilir, ilişkiler sınırlıdır Seyrek haberleşme Seyrek haberleşme Üyeler arası etkileşme havası var Üyeler arası etkileşme havası var İşverenler, öğrenciler, askerler grubu, parti üyeleri İşverenler, öğrenciler, askerler grubu, parti üyeleri Üyelerden sınırlı hizmetlerde bulunmaları istenir Üyelerden sınırlı hizmetlerde bulunmaları istenir İlişkiler: zihinsel, ussal, sözleşmeli, kişisel değil. İlişkiler: zihinsel, ussal, sözleşmeli, kişisel değil. Tatmin duygularını, üyelerinin amaçlarına ulaşmaları için gerekli araçları vererek doyururlar (ücret) Tatmin duygularını, üyelerinin amaçlarına ulaşmaları için gerekli araçları vererek doyururlar (ücret) Üniversiteler. Vatandaşlar, hemşehriler, sendikalar Üniversiteler. Vatandaşlar, hemşehriler, sendikalar

8 Prof. Dr. Rana Özen Kutanis Üyelik grupları Kişilerin halen üyesi bulundukları ve içinde faaliyette oldukları gruplardır. (aile, politik, dini, sosyal gruplar, koro) Kişilerin halen üyesi bulundukları ve içinde faaliyette oldukları gruplardır. (aile, politik, dini, sosyal gruplar, koro) Bireyin kendi statüsünü tanımlaması için geliştirilmiştir. Bireyin kendi statüsünü tanımlaması için geliştirilmiştir. Bir kişi aynı anda birden fazla grubun üyesi olabilir. Bir kişi aynı anda birden fazla grubun üyesi olabilir. Bir ailenin ferdi, okulun mezunu veya işletmenin mensubu aktif veya pasif görevleri olabilir Bir ailenin ferdi, okulun mezunu veya işletmenin mensubu aktif veya pasif görevleri olabilir Somut ve soyut boyutu vardır Somut ve soyut boyutu vardır

9 Prof. Dr. Rana Özen Kutanis Danışma (Referans) Grupları Aile = bağlılık hissi, tutum paylaşımı olumlu, sigara, içki yasağı olumsuz danışma grubu ögeleridir. Aile = bağlılık hissi, tutum paylaşımı olumlu, sigara, içki yasağı olumsuz danışma grubu ögeleridir. Bireyin tutum ve davranışlarının şekillenmesinde rolü olan sosyal unsurlardan biri. Bireyin tutum ve davranışlarının şekillenmesinde rolü olan sosyal unsurlardan biri. Birey kendisini üye olarak bağdaştırır, Birey kendisini psikolojik olarak bağdaştırmayı arzular. Birey kendisini üye olarak bağdaştırır, Birey kendisini psikolojik olarak bağdaştırmayı arzular. Birey özlemlerini gerçekleştirecek hedef ve standartları edinir; performansını değerler Birey özlemlerini gerçekleştirecek hedef ve standartları edinir; performansını değerler Kişinin çevresini algılamasında şekil verme işlevi görür. Kişinin çevresini algılamasında şekil verme işlevi görür. Peşin sosyalleşme, kişinin bir gruba ait davranış biçimini uygulamasıdır. Peşin sosyalleşme, kişinin bir gruba ait davranış biçimini uygulamasıdır. Birey psikolojik olarak grupla bağdaşır, kendi kendini grupla ilişkili olarak değerlendirir. Birey psikolojik olarak grupla bağdaşır, kendi kendini grupla ilişkili olarak değerlendirir. Birey henüz üye değildir ama üye olmak istemektedir.(şef – müdür yardımcısı – müdür) Birey henüz üye değildir ama üye olmak istemektedir.(şef – müdür yardımcısı – müdür) Bir şefin terfi etmek istediği ve davranışlarını ona göre ayarladığı müdürler grubu Bir şefin terfi etmek istediği ve davranışlarını ona göre ayarladığı müdürler grubu

10 Prof. Dr. Rana Özen Kutanis Bağlı Gruplar Bir amacı gerçekleştirmek için grup üyelerinin birbirlerine olan bağımlılık dereceleriyle ilgilidir. Karşılıklı Etkileşim Grupları (Interacting): Bir üyenin işini başarması, diğer bir üyeye bağlı ise (montaj hattı çalışanları, basketbol takımı oyuncuları) Karşılıklı Etkileşim Grupları (Interacting): Bir üyenin işini başarması, diğer bir üyeye bağlı ise (montaj hattı çalışanları, basketbol takımı oyuncuları) Bireysel Başarı Grupları (Coacting): Üyeler, görevlerini birbirlerinden habersiz olarak tek başlarına yapıp, tamamlamak ve başarılı olmak durumundaysa (süper marketlerdeki satış elemanları) Bireysel Başarı Grupları (Coacting): Üyeler, görevlerini birbirlerinden habersiz olarak tek başlarına yapıp, tamamlamak ve başarılı olmak durumundaysa (süper marketlerdeki satış elemanları)

11 Prof. Dr. Rana Özen Kutanis GRUP KARAR VERME TEKNİKLERİ 1- Komiteler ve Etkileşim Grupları: Yüzyüze, sürekli görüşen üyelerden oluşur. Yüzyüze, sürekli görüşen üyelerden oluşur. Klasik olarak, örgüt sorunlarının çözümünde kullanılan yöntemlerdendir. Klasik olarak, örgüt sorunlarının çözümünde kullanılan yöntemlerdendir. Çalışmaları ve doğurduğu sorunlar, eleştirilmiştir. Çalışmaları ve doğurduğu sorunlar, eleştirilmiştir. hiçbir şey tam olarak yapılmaz. hiçbir şey tam olarak yapılmaz. kararlarda kimse sorumluluk almak istemez. kararlarda kimse sorumluluk almak istemez. kimse, istediğini tam olarak elde edemez. kimse, istediğini tam olarak elde edemez. Her zaman hatalı değillerdir. Her zaman hatalı değillerdir. Grup etkileşiminin geleneksel yapısı (güç bölüşümü, baskıcı tutum ve normlar) etkinliği azaltır. Grup etkileşiminin geleneksel yapısı (güç bölüşümü, baskıcı tutum ve normlar) etkinliği azaltır. Tartışmalar, sorunları çözmek için değil de,birbirlerinin fikirlerini eleştiren bir kişilik çatışması haline dönüşebilir. Tartışmalar, sorunları çözmek için değil de,birbirlerinin fikirlerini eleştiren bir kişilik çatışması haline dönüşebilir. Grup liderleri / baskıcı grup üyeleri gereksiz yere konuşup, bağırır ve diğer üyelere katkı imkanı vermeyebilirler. Grup liderleri / baskıcı grup üyeleri gereksiz yere konuşup, bağırır ve diğer üyelere katkı imkanı vermeyebilirler. Hızlı ve maliyeti düşüktür Hızlı ve maliyeti düşüktür

12 Prof. Dr. Rana Özen Kutanis 2-Beyin Fırtınası 5-10 üyeden oluşan bir gruba bir konu verilerek, olası fikir ve çözümleri alınır üyeden oluşan bir gruba bir konu verilerek, olası fikir ve çözümleri alınır. Üyeler fikir üretmeye teşvik edilir, fikirleri engellenmez, kesilmez, susturulmaz, eleştirilmez. Üyeler fikir üretmeye teşvik edilir, fikirleri engellenmez, kesilmez, susturulmaz, eleştirilmez. Fikirler, sonra tekrar ele alınmak üzere bir çizelgeye yazılır. Fikirler, sonra tekrar ele alınmak üzere bir çizelgeye yazılır. Tüm fikirler bittikten sonra, bunlar birleştirilir veya geliştirilir (eleştirilebilir). Tüm fikirler bittikten sonra, bunlar birleştirilir veya geliştirilir (eleştirilebilir). Benimsenen fikirler bir araya getirilerek yeni görüşler oluşturulur. Benimsenen fikirler bir araya getirilerek yeni görüşler oluşturulur. Zaman kısıtı yoktur; önemli olan sorunun üyelerce iyi bir şekilde anlaşılmasıdır. Zaman kısıtı yoktur; önemli olan sorunun üyelerce iyi bir şekilde anlaşılmasıdır. Grup lideri, sorunu herkesin anlayabileceği bir şekilde yansıtmalıdır. Grup lideri, sorunu herkesin anlayabileceği bir şekilde yansıtmalıdır. Grupta saldırgan davranışları olan üyeleri ihtar / tembih edebilir. Grupta saldırgan davranışları olan üyeleri ihtar / tembih edebilir.

13 Prof. Dr. Rana Özen Kutanis 3-Nominal Grup Tekniği (NGT) 1- Grupla ilgili sorunun takdimi 1- Grupla ilgili sorunun takdimi 2- Sessizlik içinde fikirlerin kağıda yazılımı 2- Sessizlik içinde fikirlerin kağıda yazılımı 3- Fikirlerin belirli bir biçimde grup lideri tarafından tahtaya yazılımı ve üyelerin geri bildirimde bulunmaları 3- Fikirlerin belirli bir biçimde grup lideri tarafından tahtaya yazılımı ve üyelerin geri bildirimde bulunmaları 4- Grup tartışmaları ile fikirlerin yeniden düzenlenmesi ve kaydı 4- Grup tartışmaları ile fikirlerin yeniden düzenlenmesi ve kaydı 5- Üyelerin, ortaya atılan fikirleri öncelik sırasına koymaları ve sıralamaları 5- Üyelerin, ortaya atılan fikirleri öncelik sırasına koymaları ve sıralamaları 6- Grubun bu fikirleri puanlaması ve liderin bu puanları işaretlemesi 6- Grubun bu fikirleri puanlaması ve liderin bu puanları işaretlemesi 7- Grup kararının matematiksel olarak belirlenen sonuçlara göre ortaya çıkması ve kabulü 7- Grup kararının matematiksel olarak belirlenen sonuçlara göre ortaya çıkması ve kabulü

14 Prof. Dr. Rana Özen Kutanis 4-Delphi Tekniği 1- Konu seçilip, tanımlanır. Konu ile ilgili soru listeleri, dikkatlice hazırlanır. Uzmanlardan oluşan kurul  problem çözme grubudur. 1- Konu seçilip, tanımlanır. Konu ile ilgili soru listeleri, dikkatlice hazırlanır. Uzmanlardan oluşan kurul  problem çözme grubudur. 2- Üyeler, bu formu belli bir sürede, bağımsız olarak doldurur ve bir merkeze yollarlar. 2- Üyeler, bu formu belli bir sürede, bağımsız olarak doldurur ve bir merkeze yollarlar. 3- Anketler merkezde toplanır, ortalamaları alınarak analiz edilir. 3- Anketler merkezde toplanır, ortalamaları alınarak analiz edilir. 4- Sonuçlar, tekrar üyelere yollanır. Üyeler, bunları inceleyerek başkalarının verdikleri değerleri incelerler. 4- Sonuçlar, tekrar üyelere yollanır. Üyeler, bunları inceleyerek başkalarının verdikleri değerleri incelerler. 5- Üyelere tekrar bir anket formu yollanır, birinciye benzer aynısı ya da modifiye olmuş biçimi. Tekrar değerlendirmeleri istenir. Yeni çözüm ve fikirlerini yazarak merkeze yollarlar. 5- Üyelere tekrar bir anket formu yollanır, birinciye benzer aynısı ya da modifiye olmuş biçimi. Tekrar değerlendirmeleri istenir. Yeni çözüm ve fikirlerini yazarak merkeze yollarlar. 6- Merkezde tekrar istatistiki araştırmalar yapılır.4. ve 5. Aşamalar, üyeler arasında tam bir görüş birliği oluşana kadar tekrar edilir (3-5 kez). 6- Merkezde tekrar istatistiki araştırmalar yapılır.4. ve 5. Aşamalar, üyeler arasında tam bir görüş birliği oluşana kadar tekrar edilir (3-5 kez).

15 Prof. Dr. Rana Özen Kutanis Etkinlik Kriterleri Komiteler Etkileşim Grubu Beyin FırtınasıNominal Grup Tekniği Delphi Tekniği Üretilen Fikirlerin Sayısı DüşükOrtaYüksek Üretilen Fikirlerin Kalitesi DüşükOrtaYüksek Sosyal Baskı YüksekDüşükOrtaDüşük Zaman-Para Maliyeti OrtaDüşük Yüksek Görev Uyuşumu DüşükYüksek Kişilerarası çatışma Potansiyeli YüksekDüşükOrtaDüşük Tamamlama Duygusu (Başarı hissi) Yüksekten düşüğe doğru Yüksek Orta Çözüme katılım YüksekUygulanamazOrtaDüşük Grup Yakınlığının oluşumu Yüksek OrtaDüşük

16 TEŞEKKÜRLER...


"GRUPLAR Prof. Dr. Rana ÖZEN KUTANİS. Prof. Dr. Rana Özen Kutanis Grup Belli bir süre içinde, belli hedeflere ulaşmak için belli rolleri oynayarak, sosyal." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları