Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

8 EKİM 20091 KAMU İHALESİ VE ETİK Doç. Dr. Arif KÖKTAŞ Doç. Dr. Fatih KARAOSMANOĞLU Prof. Dr. Veysel K. BİLGİÇ TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "8 EKİM 20091 KAMU İHALESİ VE ETİK Doç. Dr. Arif KÖKTAŞ Doç. Dr. Fatih KARAOSMANOĞLU Prof. Dr. Veysel K. BİLGİÇ TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK."— Sunum transkripti:

1 8 EKİM KAMU İHALESİ VE ETİK Doç. Dr. Arif KÖKTAŞ Doç. Dr. Fatih KARAOSMANOĞLU Prof. Dr. Veysel K. BİLGİÇ TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ ARAŞTIRMA ÇALIŞMASI 2

2 8 EKİM Saydamlık, adil ve eşit muamelenin sağlanması Kamu kaynaklarının istenilen amaçlara uygun harcanması Kamu ihalesi yapan görevlilerin davranışlarının ve profesyonelliklerinin idarenin kamusal amaçlarına uygun olarak kullanılması İhale kararlarına karşı hukuk yollarına başvurunun açık, hesap verebilir ve kamu denetimini sağlar biçimde olması TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ Kamu ihalesi GİRİŞ kamu kaynaklarının etkili ve yolsuzluklardan uzak bir biçimde yönetilmesinin temel bir enstrümanı Devletlerin Çabaları:

3 8 EKİM Projenin Amacı Kamu ihale prosedürünün ihale öncesi, ihale aşaması ve ihale sonrasındaki riskleri, zayıflıkları ve kırılganlıkları ortaya çıkarmak Bu riskli alanlarda ortaya çıkan yaygın etik dışı davranışları tespit etmek Ortaya çıkan bu etik dışı davranışların engellenmesi için gerekli çözüm önerileri getirmek TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ

4 8 EKİM Veri Toplama Yöntemi.Kitaplar, makaleler, raporlar, uluslar arası ve ulusal mevzuat taraması, istatistiksel veriler Mülakat (derinlemesine görüşme) yöntemi (Nisan-Mayıs 2009) Kamu ihaleleri ve etik konusunda bilgi ve tecrübelere sahip olan kişilerle görüşme Enerji ihaleleri ve belediye ihaleleri olarak sınırlandırılmıştır: Bu ihale çeşitlerinin kamuoyuna daha fazla mal olması Parasal olarak yüksek miktarlarda olması Kamuoyunda bu tür ihaleler hakkında daha fazla şikâyet olması Özellikle enerji ihalelerinin uluslararası boyutunun olması TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ

5 8 EKİM Kamu ihale sürecinde riskler: Bir idari görevin yerine getirilmesindeki basit bir hata İlgili mevzuatın kasıtlı olarak ihlal edilmesi Kamu ihale sürecinde önemli riskler: İhaleye konu olan bir şeyin gerçekten ihtiyaç olup olmadığına karar verilmesi aşamasından İhale sözleşmesinin yapılması ve ödemenin yapılmasına kadar geçen sürelerde ortaya çıkmaktadır. TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ

6 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ İhale Öncesinde Yaygın Riskler a)Kamu ihalesinin ihtiyaç analizinin, planlamasının ve bütçelemesinin yetersiz olması b) Yetersiz ya da objektif olarak tanımlanmamış şartnameler c) Yetersiz ya da düzensiz ihale prosedürü tercihi d) Yetersiz ya da istekliler üzerinde tutarlı bir biçimde uygulanmayan ihale teklifi hazırlama takvimi

7 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ İhale Aşamasında Yaygın Riskler a)İhaleye davette isteklilerin bilgilere uygun olmayan yollarla ulaşması b) Yetersiz fiyatla sonuçlanan rekabetçi olmayan ya da bazı durumlarda gizli anlaşmalı tekliflerin verilmesi c) Değerlendirme ve onaylama sürecinde yanlı tutum takınmaya ve yolsuzluğa yol açan çıkar çatışması durumları d) İhaleyi kazanamayan isteklilerin bir ihale kararına karşı hukuk yollarına başvurmalarını teşvik etmeyen, karar verme prosedürüne ilişkin kayıtlara ulaşmanın mümkün olmaması

8 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ İhale Sonrasında Yaygın Riskler a)Yüklenicinin yetersiz biçimde izlenmesi b) Alt yüklenicilerin ve partnerlerin sorumsuzluğu ya da saydam olmayan yöntemle seçilmesi c) Kamu görevlileri üzerinde yetersiz denetim d) Başta ödeme olmak üzere finansal görevlerin yetersiz biçimde ayrılması

9 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ İhale Öncesinde Riskli Alanlar EnerjiBelediye Enerji_Beledi ye Cevaplayıcı sayısı (n=43) İhalenin ihtiyaç analizinin ve bütçelemesinin yetersiz olması7,1%42,9%50,0% 14 Şartnamenin tüm isteklilerin teklif verebileceği şekilde düzenlenmemesi17,1%5,7%77,1% 35 İhale teklifi hazırlama takviminin yetersiz olması20,0%80,0% 5

10 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ Evet Cevaplayıcı sayısı (n=43) Maddi çıkar sağlamaya ilişkin etik dışı davranışlar88,4% 38 Haksız rekabet74,4% 32 Verimlilik32,6% 14 Statü sağlamaya ilişkin etik dışı davranışlar9,3% 4 Siyasi menfaat4,7% 2 Kariyer Düşüncesi2,3% 1 İhale Öncesinde Etik Dışı Davranışlar

11 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ İhale Öncesinde Çözüm Önerileri Evet Cevaplayıcı sayısı (n=43) Eğitim18,6% 8 Personel18,6% 8 Yönetim18,6% 8 Mevzuat aracılığıyla Standartlaştırma34,9% 15 Siyaset7,0% 3 Denetim14,0% 6 Teknoloji2,3% 1 İlkeler41,9% 18

12 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ İhale Aşamasında Riskli Alanlar EnerjiBelediyeEnerji_Belediye Cevaplayıcı sayısı (n=43) İsteklilerin, ihaleye katılımlarında bilgilere uygun olmayan yollarla ulaşması10,0%90,0% 10 İsteklilerin kendi aralarında gizli anlaşma yaparak teklif vermeleri6,7%10,0%83,3% 30 Tekliflerin değerlendirilmesi ve onaylama sürecinde yanlı tutum takınılması13,3% 73,3% 15

13 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ İhale Aşamasında Etik Dışı Davranışlar Evet Cevaplayıcı sayısı (n=43) Maddi çıkar sağlamaya ilişkin etik dışı davranışlar90,7% 39 Haksız rekabet44,2% 19 Verimlilik48,8% 21 Statü sağlamaya ilişkin etik dışı davranışlar30,2% 13 Siyasi menfaat9,3% 4 Kariyer Düşüncesi2,3% 1

14 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ İhale Aşamasında Çözüm Önerileri Evet Cevaplayıcı sayısı (n=43) Eğitim11,6% 5 Personel4,7% 2 Yönetim25,6% 11 Mevzuat aracılığıyla Standartlaştırma37,2% 16 Siyaset7,0% 3 Denetim23,3% 10 Teknoloji16,3% 7 İlkeler51,2% 22

15 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ İhale Sonrasında Riskli Alanlar EnerjiBelediyeEnerji_Belediye Cevaplayıcı sayısı (n=43) Yüklenicinin performansının yetersiz biçimde izlenmesi7,1%92,9% 28 Kamu görevlilerinin yetersiz denetlenmesi ya da denetlenmemesi11,8%88,2% 17 Finansal görevlerin yetersiz biçimde ayrılması25,0%75,0% 4

16 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ İhale Sonrasında Etik Dışı Davranışlar Evet Cevaplayıcı sayısı (n=43) Maddi çıkar sağlamaya ilişkin etik dışı davranışlar79,1% 34 Haksız rekabet4,7% 2 Verimlilik53,5% 23 Statü sağlamaya ilişkin etik dışı davranışlar51,2% 22 Siyasi menfaat11,6% 5 Kariyer Düşüncesi9,3% 4

17 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ İhale Sonrasında Çözüm Önerileri Evet Cevaplayıcı sayısı (n=43) Eğitim18,6% 8 Personel16,3% 7 Yönetim23,3% 10 Mevzuat aracılığıyla Standartlaştırma23,3% 10 Siyaset2,3% 1 Denetim62,8% 27 Teknoloji - İlkeler7,0% 3

18 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ İstekli ve idareyi kapsayacak etik kodların hazırlanması SıklıkYüzdeGeçerli YüzdeToplam Yüzde GeçerliEvet 3786,0 Hayır 614,0 100,0 Toplam 43100,0

19 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ Etik kodların denetimine ilişkin yollar Yararlı Cevaplayıcı sayısı (n=43) Yararlı Değildir Cevaplayıcı sayısı (n=43) Başbakanlık Kamu Görevlileri Etik Kurulu81,8%1818,2%4 Kamu İhale Kurumu58,3%741,7%5 Birimlerin Kendi Teftiş Kurulları69,2%930,8%4 Ombudsman Sistemi69,2%930,8%4

20 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ İhale aşamaları itibariyle etik dışı davranışlar (“Evet” Cevapları) İhale Öncesi Aşama Cevaplayıcı sayısı (n=43) İhale Aşama sı Cevaplayı cı sayısı (n=43) İhale Sonrası Aşama Cevaplayı cı sayısı (n=43) Maddi çıkar sağlamaya ilişkin etik dışı davranışlar88,4% 38 90,7% 39 79,1% 34 Haksız rekabet74,4% 32 44,2% 19 4,7% 2 Verimlilik32,6% 14 48,8% 21 53,5% 23 Statü sağlamaya ilişkin etik dışı davranışlar9,3% 4 30,2% 13 51,2% 22 Siyasi menfaat4,7% 2 9,3% 4 11,6% 5 Kariyer Düşüncesi2,3% 1 1 9,3% 4

21 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ İhale aşamaları itibariyle etik dışı davranışların önlenmesine yönelik çözüm önerileri (“Evet” Cevapları) İhale Öncesi Aşama Cevaplayıcı sayısı (n=43)) İhale Aşaması Cevaplayı cı sayısı (n=43) İhale Sonrası Aşama Cevaplayı cı sayısı (n=43) Eğitim18,6% 8 11,6% 5 18,6% 8 Personel18,6% 8 4,7% 2 16,3% 7 Yönetim18,6% 8 25,6% 11 23,3% 10 Mevzuat aracılığıyla Standartlaştır ma34,9% 15 37,2% 16 23,3% 10 Siyaset7,0% 3 3 2,3% 1 Denetim14,0% 6 23,3% 10 62,8% 27 Teknoloji2,3% 1 16,3% 7 N/A İlkeler41,9% 18 51,2% 22 7,0% 3

22 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ İhale yapan personelin uzmanlaşmasına imkan tanıyacak kadro yapısı ve eğitim sisteminin oluşturulması İhale dokümanlarında yeterlik kriterlerinin yoruma açık olmayacak şekilde belirlenmesi. İhale yeterlik kriterlerindeki teklif verebilmeyi zorlaştıran unsurların esnetilmesi 4734 sayılı kanunda değişiklik yapılarak teknik şartnamelerde yer alan aşırı spesifikasyonların engellenmesi 5812 sayılı yasa KİK’in yetki alanını daraltıyor. Buna göre ihaleler hakkında şikayetler dilekçe ile yapılacak ve KİK dosyanın tamamına bakmadan sadece şikayete konu olan hususlara bakacak. Oysa kamuoyu denetimi bakımından basın ya da şikayet yoluyla yapılan denetim önemliydi Elektronik araçların daha yoğun kullanılması. Değerlendirmenin sistem tarafından yapılacağı ve ihale komisyonunun takdir yetkisini ortadan kaldıracağı için e-ihalenin uygulamaya geçilmesi Firmaların tek numara üzerinden iş bitirme belgeleri, vergi, sigorta, sertifikalar vb. kayıtlarının görülebileceği veritabanı alt yapısının oluşturulması BAZI ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

23 8 EKİM TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK PROJESİ İhaleye fesat karıştıran kamu görevlileri üzerinde daha ağır yaptırımlar uygulanmalı ve bu yaptırımlar caydırıcı nitelikte olmalıdır En ucuz teklif her zaman en iyi teklif olmadığından teklifi değerlendirecek donanımlı elemanların olmaması durumunda bu konuda bağımsız kuruluşların görev alması Pek çok etik dışı davranışın önlenmesinde, “izleme” önemli bir etkendir. İzleme ve etkin denetim etik dışı davranışların yapılma sıklığını düşürecek ve caydırıcı bir etkiye yol açacaktır Yapı denetimi sisteminde olduğu gibi ETKB’nın projelerinin ihalesinde bağımsız denetim firmalarının devreye sokulması. Bu firmaların yükümlülük ve sorumluluklarının artırılması Hak edişin hazırlanması ve ödenmesi, kabul ve kontrol aşamalarında görev tanımlarının süre kısıtlarıyla birlikte yeniden yapılması. Meslek odalarına kabul sürecinde rol verilmesi BAZI ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

24 8 EKİM TEŞEKKÜR EDERİM…


"8 EKİM 20091 KAMU İHALESİ VE ETİK Doç. Dr. Arif KÖKTAŞ Doç. Dr. Fatih KARAOSMANOĞLU Prof. Dr. Veysel K. BİLGİÇ TÜRKİYE’DE YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİ İÇİN ETİK." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları