Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

HEPATİT C Dr. Zehra ASLAN AYDOĞDU 29.09.2015. Amaç ve Hedefler  Hepatit C bulaş yollarını öğrenmek  Fizik muayene bulguları ve laboratuvar değerleri.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "HEPATİT C Dr. Zehra ASLAN AYDOĞDU 29.09.2015. Amaç ve Hedefler  Hepatit C bulaş yollarını öğrenmek  Fizik muayene bulguları ve laboratuvar değerleri."— Sunum transkripti:

1 HEPATİT C Dr. Zehra ASLAN AYDOĞDU

2 Amaç ve Hedefler  Hepatit C bulaş yollarını öğrenmek  Fizik muayene bulguları ve laboratuvar değerleri ile Hepatit C enfeksiyonundan şüphelenmek  Hepatit C enfeksiyonu açısından riskli gruplara yaklaşımı öğrenmek  Akut ve Kronik Hepatit C tanısı koyabilmek  Hepatit C enfeksiyonundan korunma yöntemlerini öğrenmek  Hepatit C virusu bulaşı sonrası sağlık çalışanlarında izlem yapabilmek

3 HCV  Hepatit C virusu bir RNA virusudur.  Bilinen en küçük viruslar arasındadır ve oldukça heterojen bir yapısı olduğu bilinmektedir.  Spontan mutasyon sık olduğundan immun sistem virusu kontrol altına almakta güçlük çekmektedir.

4  Dünyada 210 milyon kişi HCV ile infekte  Mısır’da <%5, Japonya’da %2-3, ABD ve Fransa’da %1-2, diğer Avrupa ülkelerinde ise %0.3-1  Yılda yaklaşık yeni vaka  Yılda bin ölüm HCV infeksiyonuna bağlı  Ülkemizdeki anti-HCV seropozitifliği %0.5 ile %1.8  Tahmini vaka 700 bin-1 milyon

5 Bulaşma  Parenteral temas-birden fazla kişiye kullanım ve uygun dezenfeksiyon olmaması  Seksüel temas ?  Çok eşlilik- HCV bulaş ↑  Ev içi, iş ve diğer sosyal temaslar – risk artışı yok  Kan transfüzyonu ile bulaş ihtimali çok zayıf

6 Klinik ve Doğal Seyir  Geç evrelere kadar sessiz seyredebilir  İkterik akut hepatiti tanımak zor değil  Akut evrede anti-HCV antikorlarının saptanabilir düzeye gelmeleri 4-6 hafta gerekli, tanı konulabilmesi için HCV-RNA araştırılmalı  Anikterik olgularda; halsizlik, yorgunluk ve dispepsi gibi semptomlarda akut hepatitin akla gelmeli

7 Klinik ve Doğal Seyir  Akut hepatit  %30- iyileşme ve HCV-RNA spontan olarak kaybolmakta  %70-kronikleşme, %20-30 siroz  Siroza gitme riski; virüse 40 yaşından sonra maruz kalanlarda, birlikte alkol alanlarda ve erkeklerde daha yüksek  Akut hepatit evresinde tedavinin etkinliği %80’in üzerinde  Akut hepatit  ~10 yıl  kronik hepatit  ~ 20 yıl  siroz  ~ 3 yıl  hepatoselüler karsinom

8 Fizik Muayene  Tamamen normal olabilir  Kronik hepatit evresindekilerin yarısından fazlasında  hepatomegali  splenomegali  palmar eritem  spider anjiom SİROZ(çoğunluğu asemptomatik)  jinekomasti  ekimoz

9 Palmar Eritem

10 Spider Anjiyom

11 Laboratuvar Tetkikleri 1.Serum Anti-HCV ( birkaç kez tekrar edilmeli) 2.HCV-RNA (PCR metodu)  HCV-RNA negatif olduğuna karar verilen, fizik muayenesi ve diğer laboratuvar tetkiklerinde anormallik saptanmayan hastalarda hepatit C’nin geçirildiğine ve halen aktif enfeksiyonun olmadığına karar verilebilir.  Ancak bu kişiler hepatit C’ye karşı immun kabul edilememektedirler. Çünkü bu antikorların bulunmasına karşın kişi tekrar aynı virusla enfekte olabilmektedir  Kronik hepatit C  HCV-RNA +, serum ALT düzeyi N/ ↑  Siroz geliştiğinde; serum bilirubin ve gama-globülin düzeylerinde ↑, serum albumin düzeyinde ↓, protrombin zamanında uzama ve sitopeni

12 Görüntüleme Yöntemleri  Genellikle anlamlı bir değişiklik bulunmamakta  Bazı hastalarda ekojenite artışı  yağlanma bulgusu kabul edilmekte, kronik karaciğer hastalıklarının ileri devrelerinde ve özellikle siroz gelişmesi halinde de karaciğerde ekojenite artışı saptanabilmekte  Ultrasonografi; biliyer sistem, karaciğerde yer kaplayan lezyon konusunda bilgi vermekte

13  Spiral trifazik tomografi ve manyetik rezonans - karaciğerde yer kaplayan lezyon bulunması halinde endike  Kronik hepatit C’de karaciğer biyopsisi ; karaciğerdeki inflamasyon ve fibrozis derecesini değerlendirme

14 Kronik Hepatit C (KHC) Enfeksiyonu Açısından İncelenmesi Gereken Öncelikli Gruplar a. Riskli Davranışlar  IV ilaç ve madde kullanımı  IV olmayan madde bağımlıları  Riskli cinsel davranış öyküsü olanlar -Eşcinsel erkekler -Çoklu partner

15 b. Riskli Temaslar  Hemodiyaliz hastaları,  Meslek grupları (sağlık çalışanları, berberler, beden işçileri, kuaförler, güzellik merkezleri çalışanları vb.),  Anti-HCV pozitif annelerin çocukları,  Dövme, piercing, toplu sünnet olanlar,  Ortak “kişisel hijyenik eşya” kullanım öyküsü olanlar,  Diş tedavisi ve tıbbi girişim öyküsü olanlar,  Aile içi temas riski olanlar,  Organ nakli olan hastalar,  1996 yılından önce kan ve kan ürünü alanlar,  Ortak kapalı alanlarda yaşayanlar (hapishane, kreş, bakımevi, askeri koğuş vb.)

16 c. Diğer Durumlar  Koenfeksiyon varlığı (HBV, HIV),  İmmunsupresif kişiler ve kemoterapi alan hastalar,  Açıklanamayan karaciğer hastalığı ve açıklanamayan ALT yüksekliği olanlar

17 Öncelikli Gruplara Yönelik Yapılması Gereken Özel Müdahaleler  a. Riskli davranışlar grubunda yer alan kişilere; I. 6 ayda bir defa Anti-HCV testi yapılması II. Anti HCV pozitif saptananlara HCV-RNA bakılması  b. Riskli temas grubunda yer alan kişilere; I. Anti HCV bakılması, Anti HCV pozitif saptananlarda HCV-RNA bakılması II. 6 ay içinde maruziyet sonrasında Anti HCV saptanamayan durumlarda HCV- RNA veya 3 ayda bir Anti HCV takibi yapılması, III. İmmunsupresif hastalarda (hemodiyaliz hastaları, immunsupresif ajan kullananlar, vb) Anti HCV negatif olsa bile 6 ayda bir kez HCV-RNA bakılması

18 Akut Hepatit C Tanısı Akut HCV Tanı Kriterleri  Hikayede 2-12 hafta içinde kuşkulu HCV bulaşı  ALT seviyesinde en az 10 kat ve üzeri artış  Total bilirubin seviyesindeki artış +/-  Anti-HCV +/-  Anti- HCV negatif iken pozitifleşmesi önemli  Hepatit C kesin tanısı serumda HCV RNA pozitifliği ile konulmalı

19  Anti HCV (-) son altı ay içerisinde semptomlu veya semptomsuz anti-HCV pozitifliği saptanan hastalar  HCV RNA bakılır, pozitif olanlarda akut hepatit C tanısı konulur.  Anti HCV (+)  HCV RNA (-) 3 ay sonra HCV RNA tekrarlanmalı  Maruziyet  İlk 2 hafta içerisinde anti HCV (-) saptanabileceğinden en geç 12. haftada anti HCV ve HCV RNA bakılmalı  Daha önce Anti HCV pozitifliği bilinmeyen ancak akut hepatit tablosunda olan hastalar, Anti HCV +/- olması durumunda HCV-RNA (+) ise akut hepatit C tanısı konulur.

20 Akut HCV’de Tedavi  Semptomatik olgularda enfeksiyon kendiliğinden sonlanabileceğinden 12 hafta beklenmeli  12 hafta sonunda HCV-RNA’sı negatifleşmeyen olgular pegile interferonla tedavi edilmeli  Tedavi süresi en az 6 ay olmalı  Genotip 1 ile enfekte olgularda ve viral yükü yüksek olanlarda tedaviye RBV eklenebilir.  HIV koinfeksiyonunda tedaviye RBV eklenmeli, tedavi süresi 24 hafta olmalı AASLD,2004

21 Kronik Hepatit C Tanısı  ALT düzeyine bakılmaksızın en az son 6 aydır anti-HCV ve HCV-RNA (+) olan kişilerde kronik hepatit C tanısı konulur.  Tedavi öncesi hastalığın şiddeti invaziv veya non-invaziv yöntemlerle belirlenir.

22 HCV Serolojik ve Virolojik Testlerin Yorumlanması TÜRKİYE KRONİK VİRAL HEPATİT TANI VE TEDAVİ REHBERİ-2015

23 Hastalığın Şiddetinin Değerlendirilmesi  Tedavi öncesinde karaciğer hastalığının şiddeti belirlenmeli  Tedavi öncesi ileri fibrozis derecesinin (İshakF4-F6, Metavir F3-F4) belirlenmeli  Siroz tanısı konulan hastalarda fibrozis evresini belirlemek gereksiz- HCC yönünden takip  Birlikte HBV enfeksiyonu, otoimmun karaciğer hastalığı, metabolik sendrom olması ve alkolik karaciğer şüphesi olan durumlarda karaciğer biyopsisi tercih edilmeli

24 Genotip Tayini  Tedaviye başlamadan önce HCV genotipi belirlenmeli  Genotip belirlenmesi, farklı cevap oranları, dirence farklı genetik bariyerleri ve farklı tedavi yöntemlerinin olması nedeni ile önemli

25 HCV RNA Seviyesi  Antiviral tedavi alacak hastalarda hassas yöntemlerle HCV RNA düzeyleri IU/ml olarak belirlenmeli  HCV RNA saptanabilir alt düzeyi ≤ 15 IU/ml olmalı

26 KHC Enfeksiyonunda Tedavi Hedefleri  Primer amaç- HCV’nin eradikasyonunun sağlanması  İkincil amaç -komplikasyonları önlemek;  Hepatik inflamasyonu azaltmak  Kronik hepatitten siroza ilerlemeyi geciktirmek  Hepatosellüler kanser gelişme riskini azaltmak  Karaciğer transplantasyonu gereksinimini azaltmak  Ekstrahepatik bulguları önlemek  Morbidite ve mortaliteyi azaltmak  Yaşam kalitesini düzeltmek

27 KHC Enfeksiyonunda Tedaviye Alınma Kriterleri  Tedavinin uygun olduğu grup  18 yaş ve üzeri  Belirlenebilir düzeyde (50 IU/mL üzerinde) HCV-RNA’sı olanlar  Karaciğer hastalığı kompanse olanlar  Hematolojik ve biyokimyasal değerleri tedaviye uygun hastalar  Depresyon tanılı olanlardan hastalığı kontrol altında olanlar  Tedavi uyumunun yeterli olacağı düşünülen hastalar

28  Tedavinin bireyselleştirilmesi önerilen durumlar  18 yaş altı  Sürekli normal ALT değerleri  Önceki tedaviye yanıtsız/relaps gelişen olgular  Alışkanlık bırakma programlarına istekli olan intravenöz ilaç ve alkol bağımlıları  Akut hepatit C (AHC) enfeksiyonu  HIV ile koenfeksiyon  Kronik renal hastalık  Dekompanse siroz  Karaciğer transplant alıcıları

29  Tedavi verilen hastalarda izlem nasıl olmalıdır?  Tedavi verilen hastalar hem tedavi yanıtı hem de olası yan etkiler açısından tedavi süresince izlenmeli  Tedavi öncesi, 1-2. hafta, 4. hafta, takiben aylık olmak üzere ;Tam kan sayımı, kreatinin, ALT, TSH, Kan şekeri, HCV RNA bakılmalı

30  Tedavi öncesinde yapılması gerekenler:  HCV ile birlikte tedaviye başlamadan önce HAV, HBV ve HIV serolojileri bakılmalı, HAV ve HBV için seronegatif olanlar aşılanmalı  Başlangıçta temel laboratuvar testleri (tam kan sayımı, otoantikorlar, tiroid fonksiyon testleri, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri gibi) yapılmalı  Kadın hastalara gebelik testi yapılmalı  Psikiyatrik, kardiyoloji ve göğüs hastalıkları açısından değerlendirmeye hasta temelinde karar verilmeli

31 Tedavi Verilmeyen Hastalarda İzlem Nasıl Olmalıdır ?  Tedavi verilen hastalardaki tedavi öncesi değerlendirmelerin tümü bu hastalar için de geçerli  Her 6 ayda bir tam kan sayımı ve transaminaz düzeylerine bakılmalı  İzlemin sıklığı ve şekli tanıda saptanan hepatitin şiddetine bağlı  ALT düzeyinde herhangi bir yükselme durumunda diğer potansiyel nedenler araştırılmalı

32  Daha önceki biyopside fibrozis bulguları olmayan hastalarda karaciğer biyopsisi hastalığın takibinde kullanılabilir.  Sirozu olan olgular dekompansasyon ve HCC açısından mutlaka izlenmelidir. Bu açıdan belirlenmiş bir protokol olmamakla birlikte, 3-6 ayda bir abdominal ultrasonografi yapılmalı ve alfafetoprotein düzeyi saptanmalı,  Her 1-4 yılda bir üst gastrointestinal sistem endoskopisi yapılması önerilmekte

33 Hepatit C Enfeksiyonundan Korunmak İçin Neler Yapılmalıdır ?  HCV’nin en önemli bulaş yolu parenteral temas olduğundan kan ve kan ürünleri (immunglobulin ve pıhtılaşma faktör konsantreleri de dahil), doku ve organ vericilerinde anti-HCV araştırılmalıdır.  Enfekte olanlar HCV enfeksiyonu ve bulaş yolları hakkında bilgilendirilmelidir.  HCV ile enfekte kişi ile aynı evde yaşayan bireylerin traş malzemesi, diş fırçası ve tırnak makası gibi kanla bulaş olasılığı olan kişisel malzemeleri ortak kullanmamaları konusunda uyarılmalıdır.  Sağlık çalışanlarında HCV bulaş riski normal populasyondan yüksek olmadığından tüm tıbbi girişimlerde yalnızca standart izolasyon önlemlerine uyulması HCV’den korunmak için yeterlidir.

34 Hepatit C Enfeksiyonundan Korunmak İçin Neler Yapılmalıdır ?  HCV ile enfekte hemodiyaliz hastalarının makinalarının ayrılmasına gerek yoktur. Evrensel önlemlere dikkatli bir şekilde uyulmalı, hijyene dikkat edilmeli ve diyaliz makinalarının sterilizasyonu uygun şekilde yapılmalıdır.  Damar içi ilaç kullanma alışkanlığı olanlar ortak enjektör ve iğne kullanımı ile HCV bulaşı olabileceği konusunda uyarılmalıdır. HCV’nin diğer bulaş yolları konusunda da bilgi verilmelidir.  HCV’nin seksüel temasla bulaş olasılığı düşük olduğu için tek eşli heteroseksüellerde korunma önerilmemektedir, ancak çok eşlilerde diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklarla birlikte HCV’den de korunma önerilir.

35 Hepatit C Enfeksiyonundan Korunmak İçin Neler Yapılmalıdır ?  HCV ile enfekte hastaların eğer bağışık değil iseler HAV ve HBV viruslarına karşı aşılanmaları önerilir.  HCV’nin perinatal bulaş olasılığı yaklaşık %2’dir.  Enfekte kadınlarda gebelik kontrendike değildir.  Doğum şeklinin bulaş olasılığı ile ilişkisi yoktur, ancak fötal skalp monitörizasyonu ve membran rüptüründen sonra doğumun gecikmesi bulaş olasılığını arttırdığı için bunlardan kaçınmak gerekir.  Gebelik sırasında interferon ve ribavirin kontrendikedir.  Emzirme ile HCV bebeğe bulaşmaz.  HCV ile enfekte anneden doğan bebeklere doğumdan sonra 2-6. aylarda HCV-RNA, 18. aydan sonra da anti-HCV bakılmalıdır. Daha erken anti-HCV bakılması transplasental transfer nedeni ile yanlış test pozitifliğe yol açabileceği için önerilmez.  Operasyon öncesi rutin olarak anti-HCV testinin yapılması önerilmemektedir

36 HCV Yönetiminde Tedavi Sonuçları  Tedavi tamamlandıktan sonra  Yüksek ALT ve  HCV-RNA pozitifliğinin devamı  Yanıtsızlık  Tedavinin 3. ayında HCV-RNA pozitifliğinin devamı  Tedavi sonunda yanıt alınmış iken  ALT düzeylerinde artış olması  HCV-RNA yeniden pozitifleşmesi  Relaps  Tedaviden 6 ay sonra normal ALT düzeyleri ve HCV-RNA negatifliğinin devamı  Kalıcı virolojik yanıt (KVY)  KVY oranları %50

37 KHC Tedavisi ile İlişkili Yan Etkiler  Grip benzeri yakınmalar  Nöropsikiyatrik yakınmalar  Depresyon (%60)  İntihar eğilimi  Nörokognitif semptomlar  Halsizlik  İştahsızlık  Cinsel fonksiyon bozuklukları  Alopesi  Nadir görülenler  Retinopati  Sarkoidoz

38 HCV Bulaşı Sonrası Sağlık Çalışanlarının İzlemi ve Tedavisi  Perkütan temas sonrası enfeksiyon riski yaklaşık %1.8 (sınırlar 0- 7)'dir.  Sağlam olmayan deriden ve insan ısınğı ile bulaşma riski bildirilmemiştir.  Enfeksiyona neden olan infekte materyal olarak kan ve immunoglobulin preparatları dökümante edilmiş iken, kan ürünleri, kanlı sıvılar, semen ve vajinal sıvı da muhtemel bulaş kaynağı olabilmektedir. Tükrük, idrar ve dışkı ise bulaştırıcı olarak kabul edilmemektedir.  Sağlık çalışanlarında HCV (anti-HCV) kontrolü; iğne batması, kesici aletlerle yaralanma, mukozal bulaşma ve HCV pozitif kan ürünleri ile temas sonrası yapılmalıdır.

39 HCV Bulaşı Sonrası Sağlık Çalışanlarının İzlemi ve Tedavisi  HCV pozitif kaynaktan iğne veya kesici aletlerle bulaşma sonrası ortalama infeksiyon insidansi % 1.8 (sınırlar %0- 7)'dir (36). Bugüne kadar sağlam deriden bulaşma bildirilmemiştir.  Kanın konjuktivaya sıçraması ile bulaşma tanımlanmıştır.  Sağlık çalışanlarına kuşkulu bir bulaşma olduğunda HCV hakkında ayrıntılı bilgi verilmelidir.  Başlangıçta ve izlem sırasında bazı testler istenmelidir  Başlangıçta istenmesi gerekli testler: anti-HCV, HCV RNA ve ALT.

40 HCV Bulaşı Sonrası Sağlık Çalışanlarının İzlemi ve Tedavisi  İzlemde istenmesi gerekli testler: Bulaşma sonrası 4-8. haftalar arasında HCV RNA; 4-6. aylar arasında anti HCV, HCV RNA ve ALT  Bugüne kadar bulaşma kuşkusu olanlarda etkinliği ispatlanmış temas sonrası profilaksi bulunmamaktadır. İmmunoglobulin ve antiviral ajanlar önerilmemektedir.  Akut HCV infeksiyonu doğrulandığında ise 8-12 hafta beklenerek tedaviye başlanmalıdır.

41 Kaynaklar  Prof. Dr. Neşe Saltoğlu, İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, VHSD 3 Ekim 2009 Kurs, İstanbul  Akut Hepatit C'nin Tanı ve Tedavisi, Dr. Ömür TABAK, Dr. Cüneyt MÜDERRİSOGLU, Dr. Hayri POLAT, Dr. Sedat IŞIK,Dr. Gökçen GÖKCAN  TÜRKİYE KRONİK VİRAL HEPATİT TANI VE TEDAVİ REHBERİ 2015  Hepatit C, Prof. Dr. Hakan Şentürk  III. VİRAL HEPATİT TANI VE TEDAVİ REHBERİ,Viral Hepatitle Savaşım Derneği, 10 ARALIK 2011


"HEPATİT C Dr. Zehra ASLAN AYDOĞDU 29.09.2015. Amaç ve Hedefler  Hepatit C bulaş yollarını öğrenmek  Fizik muayene bulguları ve laboratuvar değerleri." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları