Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İşaretler ve Sistemler Sistemlerin Tanımlanması Yrd.Doç.Dr. Murat CEYLAN Yrd.Doç.Dr. Ö.Kaan BAYKAN 1.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İşaretler ve Sistemler Sistemlerin Tanımlanması Yrd.Doç.Dr. Murat CEYLAN Yrd.Doç.Dr. Ö.Kaan BAYKAN 1."— Sunum transkripti:

1 İşaretler ve Sistemler Sistemlerin Tanımlanması Yrd.Doç.Dr. Murat CEYLAN Yrd.Doç.Dr. Ö.Kaan BAYKAN 1

2 4.1 Giriş ve Amaçlar Sistem, belirli bir fonksiyonu gerçekleştirmek üzere bir araya getirilmiş ve birbiri ile etkileşimli olarak çalışan elemanlar topluluğu. Sistem, uyarıldığında tepki veren yapı. Sistem örnekleri, elektriksel, mekanik, biyolojik, bilgisayar, ekonomik, politik vb. Yapay sistem, mühendisler tarafından tasarlanan sistemlerdir. Sistemler, sürekli zamanlı sistemler ve ayrık zamanlı sistemler olmak üzere iki grupta incelenebilir. 2

3 4.2 Sürekli Zamanlı Sistemler Sistem Modelleme Modelleme, sistemin matematiksel veya mantıksal veya çizimle tanımlanmasıdır. İyi bir model, sistemdeki bütün etkileri, karmaşık ve kullanımı zor olmayacak şekilde içerir. Bir sistem, bir ya da daha çok girişine uygulanan giriş sinyalleri tarafından uyarıldığında, tepkisi ya da çıkış sinyalleri bir ya da daha çok çıkışında ortaya çıkar. Bir sistemin uyarılması, sistemin tepki vermesine neden olacak bir enerji uygulanması demektir. 3

4 4.2 Sürekli Zamanlı Sistemler Sistem Modelleme-Örnek Motor tarafından uyarılan ve dümen ile yönlendirilen bir bot, bir sistemdir. Pervane tarafından oluşturulan itme, dümen konumu ve su akımı sistemi uyarmakta, botun yönü ve hızı da tepki olarak ortaya çıkmaktadır. Bir otomobil, yolda giderken amortisör düzeneği yol tarafından uyarılır ve şasenin yola göre konumu bir tepki olarak ortaya çıkar. Otoyol köprüsü, uyarıcılar ve tepkiler? 4

5 4.2 Sürekli Zamanlı Sistemler Türevsel Denklemlerle Modelleme 5

6 4.2 Sürekli Zamanlı Sistemler Blok Şemalar Sistem çözümlemesinde, sistemleri blok şemalarla göstermek çok yararlıdır. x(t) : giriş sinyali y(t) : çıkış sinyali H : operatör(işleç); (herhangi bir işlem olabilir.) Bir giriş- bir çıkışlı sistem 6

7 4.2 Sürekli Zamanlı Sistemler Blok Şemalar Bir sistem, çoğu zaman bileşenlerinin bir araya getirilmesi ile tanımlanır ve çözümlenir. Bir devre tasarımcısı için; dirençler, kondansatörler, bobinler, işlevsel yükselteçler vb. bileşenlerdir. Güç yükselteçleri, A/D dönüştürücüler, modülatörler vb. sistemlerdir. Bir otomobil tasarımcısı için, tekerler, motor, tampon, farlar vb. bileşenler olup, otomobil ise sistemdir. 7

8 4.2 Sürekli Zamanlı Sistemler Blok Şemalar Bir mühendis, bir sistemdeki bütün bileşenlerin nasıl tanımlandığını, niteliklerini ve bileşenlerin birbiri ile nasıl etkileştiklerini bilerek, sistemi gerçekten kurmadan ve denemeden matematik kullanarak nasıl çalıştığını öngörebilir. birbirleriyle bağlantılı bört bileşenden oluşan iki giriş- iki çıkışlı sistem 8

9 4.2 Sürekli Zamanlı Sistemler Blok Şemalar-Bazı özel blok şema simgeleri Yükseltici, tepkisini üretmek için giriş sinyalini bir sabitle çarpar. Bir toplama, noktası çok sayıda giriş sinyalini alır ve bu sinyallerin toplamı ile tepki verir. Bir integral alıcı, herhangi bir sinyal tarafından uyarıldığında bu sinyalin integrali ile tepki verir. 9

10 4.2 Sürekli Zamanlı Sistemler Örnek: Sürekli Zamanda bir Geribeslemeli Sistemin Modellenmesi SZ geribesleme sistemi Sayfa 121 örnek 4.3’ü inceleyiniz. 10

11 4.2 Sürekli Zamanlı Sistemler Örnek: Sürekli Zamanda bir Geribeslemeli Sistemin Modellenmesi 11

12 4.2 Sürekli Zamanlı Sistemler Sistem Özellikleri Homojenlik Zamanda değişmezlik Toplanırlık Doğrusallık ve bindirme Kararlılık Nedensellik Bellek Statik doğrusallık Tersine çevrilebilirlik 12

13 4.2 Sürekli Zamanlı Sistemler Sistem Özellikleri-giriş örneği Alçak geçiren RC süzgeci, tek girişli tek çıkışlı sistem Kirchoff gerilim yasasına göre aşağıdaki türevsel denklem yazılabilir. 13

14 4.2 Sürekli Zamanlı Sistemler Sistem Özellikleri-giriş örneği Direnç ve kondansatör için matematiksel gerilim- akım ilişkileri 14

15 4.2 Sürekli Zamanlı Sistemler Sistem Özellikleri-giriş örneği 15

16 4.2 Sürekli Zamanlı Sistemler Sistem Özellikleri-giriş örneği Sabit uyarıya RC alçak geçiren süzgeç tepkisi Başlangıç gerilimi ve t=0’da bir sabit uyarıya RC devresi tepkisi 16

17 4.2 Sürekli Zamanlı Sistemler Sistem Özellikleri-giriş örneği 17

18 4.2 Sürekli Zamanlı Sistemler Sistem Özellikleri-giriş örneği RC alçak geçiren süzgecine t= zamanında A volt uygulamanın iki farklı yöntemi 18

19 4.2.2 Sistem Özellikleri Homojenlik Başlangıçta sıfır durumunda olan sistem için homojen kavramının blok şema ile gösterimi (K herhangi bir karmaşık sabit) Homojen bir sistemde, giriş sinyalini herhangi bir sabitle çarpmak (karmaşık sabitler dahil) sıfır durum tepkisini de aynı sabitle çarparak ölçekler. 19

20 4.2.2 Sistem Özellikleri Zamanda Değişmezlik Başlangıçta sıfır durumunda olan bir sistem için zamanda değişmezlik kavramı blok diagramı 20

21 4.2.2 Sistem Özellikleri Toplanırlık 21 Başlangıçta sıfır durumunda olan bir sistem için toplanırlık blok şeması Toplanırlık özelliği var mıdır?

22 4.2.2 Sistem Özellikleri Doğrusallık ve Bindirme 22

23 4.2.2 Sistem Özellikleri Doğrusallık ve Bindirme Bindirme (superposition); Bir sinyali diğerine eklemek anlamında olup doğrusal sistemlerde toplam tepki, tepkinin birinin diğerinin üzerine eklenmesi ile elde edilmektedir. Herhangi bir giriş sinyalinin sıfır durum tepkisi hesaplanırken, giriş sinyali kendisine eşit basit parçalara ayrılır. Her parça için sistem tepkisi hesaplanır. Sonra tepkilerin toplamı alınarak toplam tepki hesaplanır. 23

24 4.2.2 Sistem Özellikleri Kararlılık 24


"İşaretler ve Sistemler Sistemlerin Tanımlanması Yrd.Doç.Dr. Murat CEYLAN Yrd.Doç.Dr. Ö.Kaan BAYKAN 1." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları