Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AKUT İSHALLİ ÇOCUĞA GENEL YAKLAŞIM Dr. Ercan UĞUR.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AKUT İSHALLİ ÇOCUĞA GENEL YAKLAŞIM Dr. Ercan UĞUR."— Sunum transkripti:

1

2 AKUT İSHALLİ ÇOCUĞA GENEL YAKLAŞIM Dr. Ercan UĞUR

3 Akut ishalli çocuğa yaklaşımdaki ana amacımız: Dehidratasyon derecesini belirlemek ve sıvı replasmanı Patojenin yayılımını önlemek Seçilmiş vakalarda etyolojik ajanı belirlemek ve spesifik tedavi başlamak.

4 TANIM Dünya Sağlık Örgütü ishali 24 saatte üçten fazla sulu dışkılama veya sadece anne sütü ile beslenen bebeklerde ise her zamankinden daha sık ve sulu dışkılama olarak tanımlamaktadır.

5 Akut ishal : Akut başlayan ve 14 günden kısa süren ishal olarak tanımlanmaktadır. Kronik ishal : 1 aydan uzun süren ishaldir.

6 Klinik Sınıflama 1. Akut İshal a.Sulu ishal -Enterotoksine bağlı: Kolera toksini -Enteroadhezif: E. Coli -Sitotoksine bağlı: EPEC, shiga toksini -Viral: rota, adeno -Parazite bağlı: Giardia

7 b. Dizanteri -İnvazif bakteriler: Shigella, salmonella -Parazit: E. Histoliytica c. Mukoid İshal d. Antibiyotiğe bağlı e.Turist ishali 2. Persistan İshal 3. Kronik İshal

8 Bakteriler B.cereus C.jejuni C.perfiringens C.difficile E.coli

9 Bakteriler Salmonella Shigella S.aureus V.cholera O1, O139 V.parahaemolyticus Y.enterocolitica

10 Viruslar Astrovirus Calicivirus Norwalkvirus Enterik adenovirus Rotavirus CMV HSV

11 Parazitler E.histolytica E.bieneusi* G.lamblia I.belli S.stercoralis T.trichura B.coli B.hominis C.parvum C.cayatenensis E.intestinalis*

12 ANAMNEZ(1) Oral alım Gaita sıklığı ve volümü Genel görünüm İdrar sıklığı Antibiyotik kullanımı

13 Yakın temas Deniz mahsülleri Yıkanmamış sebze Pastörize edilmemiş süt Kontamine su Çiğ yiyecek

14 ANAMNEZ(2) Diarenin süresi ve şiddeti Gaita yoğunluğu Muküs ve kan bulunması Ateş Kusma Kasılma

15 EPİDEMİYOLOJİ

16 Yakın Temas İle Bulaş: SHİGELLA E. COLİ O157-H7 ENTERİK VİRUSLAR G.LAMBLİA C.PARVUM E. HİSTOLYTİCA

17 Enteropatojenlerle Oluşan İnfeksiyonlara Eğilimi Arttıran Faktörler Küçük yaş İmmün yetmezlik Kızamık Malnutrisyon Endemik bölgeye seyahat

18 Enteropatojenlerle Oluşan İnfeksiyonlara Eğilimi Arttıran Faktörler Temiz olmayan çevre şartlarına maruz kalma Kontamine su ve yiyecekler Anne eğitim düzeyinin düşük olması Çocuk bakımevleri

19 TANI

20 Gaita incelemesi: Mukus Kan Lökosit

21 Gaita Kültürleri: HÜS Kanlı gaita Fekal lökosit Diare salgınlarında İmmün süprese hastalarda alınmalıdır.

22 Proktosigmoidoskopi: Crohn ve kolitis ülserozadan şüphelenildiğinde tanıya yardımcıdır.

23 Gaitada Parazit Yumurtası Endemik bir bölgeye seyahat etmişse Gaita kültürlerinde diğer enteropatojenler ürememişse Diare 1 haftadan uzun sürmüşse İshal salgını varsa İmmünsüprese ise parazit ve parazit yumurtası aranması uygun olur.

24 Yiyecek ve Su Kaynaklı Hastalık Önceden üretilmiş toksinler Üretilen toksinlere İnvaziv olmasına Yiyecek içinde üremesine bağlıdır.

25 Su ve Yiyecek Kaynaklı Hastalığın Klinik belirtilerİnkübasyon periyodu (h) Ana etken GİS Kusma<1Kimyasallar Kusma ve diare1-6 B.cereus ve S.aureus un önceden oluşturulmuş toksinleri

26 Su ve Yiyecek Kaynaklı Hastalığın Klinik belirtilerİnkübasyon periyodu (h) Ana etken GİS Sulu ishal, abdominal kramplar 8-72Salmonella dahil birçok m.o. Kanlı ishal>=15Salmonella dahil birçok m.o.

27 Su ve Yiyecek Kaynaklı Hastalığın Klinik belirtilerİnkübasyon periyodu (h) Ana etken Nörolojik0-6Balık,midye,monosod yum glutamat 0-24Mantar 18-24C.botulinum

28 Su ve Yiyecek Kaynaklı Hastalığın Klinik belirtilerİnkübasyon periyodu (h) Ana etken SİSTEMİKDeğişkenL.monositogenez Brucella Trichinella Toxoplasma gondii V. Vulnificus Hepatit A

29 Su ve Yiyecek Kaynaklı Hastalığın Tedavisi Destekleyici tedavi uygulanır. Toplum sağlığı görevlileri uyarılmalıdır.

30 AKUT İSHAL VE ORAL REHİDRATASYON

31 Dehidratasyonun Klinik Değerlendirmesi: Hafif dehidratasyon (%3-5) Orta dehidratasyon (%7-10) Şiddetli dehidratasyon (%10-15)

32 Hafif dehidratasyon (%3-5) Normal veya artmış nabız Azalmış idrar çıkışı Susamış görüntü Normal fizik muayene

33 Orta dehidratasyon (%7-10) Taşikardi İdrar çıkışı azalmış veya yok İrritabilite ve letarji Fontanel ve göz kürelerinde çökme Gözyaşı salgısında azalma

34 Orta dehidratasyon (%7-10) Mukozal membranlar kuru Ciltte hafif çadırlaşma (tonus) Kapiller dolum süresi uzamıştır (turgor) Cilt soğuk ve soluk

35 Şiddetli dehidratasyon (%10-15) Nabız hızlı ve zayıf Kan basıncı düşük İdrar çıkışı yok Göz küresi ve fontanel çok çökük Göz yaşı salgısı yok

36 Şiddetli dehidratasyon (%10-15) Müköz membranlar çok kurumuş Ciltte çadırlaşma Kapiller geri dolum zamanı çok uzamış Deri soğuk ve alacalı

37 Sıvı Elektrolit Tedavisi ve Yeniden Beslenmeye Başlama Dehidratasyonun derecesi Devam eden kayıplar Günlük ihtiyaçlar

38 SIVI ELEKTROLİT TEDAVİSİ Oral rehidratasyon Devam eden kayıplar ilk 4-6 saatte Oral idame sıvısı

39 ORAL REHİDRATASYON Soda Meyve suyu Çay Düşük Na konsantrasyonu olan içecekler Yağlı yiyecekler ve basit şekerleri içeren içeceklerden kaçınılmalıdır.

40 Kompleks karbonhidrat içeren besinler pirinç patates tahıl ekmek yoğurt meyve sebzeler daha iyi tolere edilir.

41 Anti-diyareik ajanlar  Düşük etkinlik  Yan etkiler Nedeniyle tavsiye edilmez.

42 Oral rehidratasyon sıvılarının içerikleri SOLÜSYONGlukoz mMol/L Na mEq/L K mEq/L Cl mEq/L Baz mEq/L Ozmolalite mOsm/kg WHO Rehydralyte Pedialyte Pediatric electrolyte İnfalyte Naturalyte

43 ORS TEDAVİSİ Özellikle hasta denetiminin sağlanabildiği hafif ve orta dereceli dehidratasyon vakalarında kullanımı tavsiye edilmektedir. ORS tedavisi daha ucuzdur ve komplikasyon oranı daha düşüktür.

44 Paranteral Tedavi: Ciddi dehidratasyon Şiddetli kusmalar Koma veya stupor Gastik / duodenal distansiyon

45 Oral Rehidratasyon için pratik bir yöntem : Hafif derecede dehidratasyonda 4 h de 50 ml/kg Orta derecede dehidratasyonda da 4 h den uzun bir sürede 100 ml /kg Her dışkılamadan sonra ilave olarak 10ml/kg lık bir ORS verilmelidir.

46 ORS SONRASI DÖNEM Annesütüyle beslenenler annesütüyle, formül sütle beslenenler formül sütle beslenmeye devam etmelidir. Erken besleme diarenin süresini kısaltır. Malnütrisyonlu hastalarda laktozsuz diyet başarılı bulunmuştur.

47 ORS UYGULANAN HASTADA KUSMA  1-2 dakika aralıklarla 1 çay kaşığı başarılı.  Kusmalar devam ederse IV tedavi

48 İDAME TEDAVİSİ 100 ml / kg / 24 h ORS Her dışkılamada ; 10 –15 ml / kg / ORS

49 Gelişmekte olan ülkelerde ORS uygulamasında hipernatremi daha nadir görülmektedir;  ORS nin primer olarak rehidratasyonu sağlamak için kullanılması  ORS ye bol miktarda su eklenmesi  ORS nin eğitimli bir personel eşliğinde uygulanması

50 SU VE ELEKTROLİT DEFİSİTİNİN HESAPLANMASI Su defisiti : Dehidratasyon yüzdesi x ağırlık Na defisiti: Su defisiti x 80 meq/l K defisiti: Su defisiti x 30 meq/l

51 Dehidratasyonda Sıvı Tedavisi  İntravasküler Volümün Restorasyonu: Normal salin: 20 ml/kg 20 dk da bolus (intravasküler volüm restore edilinceye kadar tekrarlanır.) Kan % 5lik albümin Plazma

52 Dehidratasyonda Sıvı Tedavisi 24 saatlik su ihtiyacı hesaplanır: -Su idamesi -Su defisiti 24 saatlik elektrolit ihtiyacı hesaplanır: -Na ve K idamesi -Na ve K defisiti

53 Dehidratasyonda Sıvı Tedavisi Uygun bir sıvı seçilir. %5 DW, %0.45 NS ve 20 meq/l KCL Total sıvının yarısı ilk 8 saat içinde verilir. Önceden yapılmış boluslar bu miktardan çıkarılır. Geri kalanı sonraki 16 saat içinde verilir. Devam eden kayıplar yerine konur.

54 Tedavinin Takibi VİTAL BULGULAR - nabız - kan basıncı Aldığı - çıkardığı takibi - sıvı dengesi - idrar çıkışı ve dansitesi

55 Tedavinin Takibi Fizik muayene : -Ağırlık -Volüm yüklenmesi veya deplesyonu belirtileri -Elektrolitler: Hasta idrar yapana kadar İV sıvıların içine K konulmamalıdır.

56 Tedavinin Takibi Metabolik asidoz varsa NaCl nin bir kısmı NaHCO3 veya Na asetat ile değiştirilir. Dehidratasyonda baz tedavisi: Renal yetmezlik veya renal tubuler asidoz varlığında endikedir. LaktatBikarbonat Alkaloz

57 Tedavinin Takibi Asidoz hiperkalemiye neden olabilir.

58 Hiponatremik Dehidratasyon:  Düşük Na içeren sıvılar su veya formül mama  Tuz kaybettiren nefropatiler  3. Boşluğa sıvı kayıpları  Yüksek Na kaybıyla seyreden diarelerde kolera

59 Na Defisitinin Hesaplanması Na defisiti = 0.6 x ağırlık x (istenen Na - başlangıçtaki Na) İstenen Na düzeyi = 135 mEq/l

60 Hipernatremik Dehidratasyon Dehidratasyonun en tehlikeli şeklidir. Hemoraji ve trombozu da içeren ciddi nörolojik komplikasyonlara neden olabilir. Neonatal dönemde beslenemeyen bebeklerde genelde hipernatremik dehidratasyon gelişir.

61 Hipernatremik Dehidratasyon Çocuklar daha az hasta görünürler. İdrara çıkışı daha uzun süre sağlanır. Taşikardi daha hafiftir. Letarjiktir ancak dokunulduğunda irritabilite gösterir. Ateş, hipertonisite, ve hiperrefleksi olabilir Serebral kanama gelişebilir.

62 Hipernatremik Dehidratasyon ORS larının tuz konsantrasyonları yüksek olduğunda Ter ile su kaybının artması Çevre ısısının artması Hiperventilasyon

63 Hipernatremik Dehidratasyon Tedavisi İntravasküler volüm yerine konur: NS ile 20 dk dan fazla bir sürede 20 ml/kg (intravasküler volüm yerine konuluncaya kadar tekrarlanır)

64 Hipernatremik Dehidratasyon Tedavisi Başlangıç Na değerine bağlı olarak düzeltme zamanına karar verilir: Na: meq/l : 24hr Na: meq/l : 48 hr Na : meq/l: 72 hr Na : meq/l :84 hr

65 Hipernatremik Dehidratasyon Tedavisi Sıvı sabit bir hızda uygulanır: Tercih edilen sıvılar: D5 ¼ NS D5 ½ NS  Tercih edilen infüzyon hızı idame hızının katıdır.

66 Hipernatremik Dehidratasyon Tedavisi Serum Na konsantrasyonunu takip et !

67 Klinik duruma ve serum Na konsantrasyonuna göre sıvıyı ayarla:  Volüm deplesyonu: 20 ml/kg NS  Na çok hızlı düşüyor: - sıvının Na konsantrasyonunu artır - infüzyon hızını azalt.  Na çok yavaş düşüyor: - Sıvının Na konsantrasyonunu düşür - Sıvının hızını artır

68 Hipernatremik dehidratasyon tedavisinin Komplikasyonları ve Tedavisi: Serebral ödem Konvulsiyon 1 ml/kg %3 lük NaCl serum Na’unu 1mEq/l artırır. 4-6 ml/kg %3 NaCl infüzyonu başarılı.

69 Hipernatremik dehidratasyon tedavisinin Komplikasyonları ve Tedavisi: Bebek mamalarının Na konsantrasyonları düşük olduğu için IV tedavi esnasında serum Na’unda hızlı bir düşüşe neden olabilirler. Oral alıma izin verilecekse iv tedavi yeniden ayarlanmalıdır.

70 Antimikrobiyal Tedavi 1-Etken mikroorganizmanın ekskresyonunu azaltmak 2-Komplikasyonları önlemek 3-Semptomatik süreci kısaltmak

71 Çocuklardaki bakteriyel enteropatojenler için antimikrobiyal tedavi OrganizmaAntimikrobial ajan Antimikrobial tedavi endikasyonu Aeromonas TMP/SMZ Dizanteri benzeri hastalık,uzamış diare CampylobacterErythromycin veya azitromisin Hastalığın erken evresinde

72 Çocuklardaki bakteriyel enteropatojenler için antimikrobiyal tedavi OrganizmaAntimikrobial ajan Antimikrobial tedavi endikasyonu Clostiridium difficile Metranidazol veya vankomisin Orta ve şiddetli hastalık

73 Çocuklardaki bakteriyel enteropatojenler için antimikrobiyal tedavi OrganizmaAntimikrobial ajanAntimikrobial tedavi endikasyonu ETECTMP/SMZCiddi veya uzamış hastalık EPECTMP/SMZKreş salgınları,hayatı tehdit eden hastalık EIECTMP/SMZOrganizma duyarlıysa tüm vakalarda

74 Çocuklardaki bakteriyel enteropatojenler için antimikrobiyal tedavi OrganizmaAntimikrobial ajanAntimikrobial tedavi endikasyonu SalmonellaSefotaksim seftriakson ampisilin kloramfenikol veya tmp/smz 3 aydan küçük infantlar,tifoid ateş(salmonella typhi),bakteriyemi, lokalize enfeksiyonun disseminasyonu

75 Çocuklardaki bakteriyel enteropatojenler için antimikrobiyal tedavi OrganizmaAntimikrobial ajan Antimikrobial tedavi endikasyonu ShigellaAmpisillin Siprofloksasin Oflaksasin Seftriakson Organizmanın duyarlı olduğu tüm vakalarda

76 Çocuklardaki bakteriyel enteropatojenler için antimikrobiyal tedavi OrganizmaAntimikrobial ajan Antimikrobial tedavi endikasyonu Vibrio choleraDoksisiklin veya tetrasiklin Bütün vakalarda

77 Çocuklardaki Enterik Patojenler İçin Antimikrobial Tedavi OrganizmaAntimikrobial ajan Giardia lambliaFurazolidon Metranidazol Albendazol Quinacrine Paromomisin (gebelerde)

78 Çocuklardaki Enterik Patojenler İçin Antimikrobial Tedavi OrganizmaAntimikrobial ajan Entamoeba histolyticaMetranidazol Blastocystis hominisMetranidazol


"AKUT İSHALLİ ÇOCUĞA GENEL YAKLAŞIM Dr. Ercan UĞUR." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları