Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

YÖNTEM. Nicel AraştırmaNitel Araştırma Gerçeklik nesneldir.Gerçeklik oluşturulur. Asıl olan yöntemdir.Asıl olan çalışılan durumdur. Değişkenler, kesin.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "YÖNTEM. Nicel AraştırmaNitel Araştırma Gerçeklik nesneldir.Gerçeklik oluşturulur. Asıl olan yöntemdir.Asıl olan çalışılan durumdur. Değişkenler, kesin."— Sunum transkripti:

1 YÖNTEM

2 Nicel AraştırmaNitel Araştırma Gerçeklik nesneldir.Gerçeklik oluşturulur. Asıl olan yöntemdir.Asıl olan çalışılan durumdur. Değişkenler, kesin sınırlarıyla saptanabilir ve bu değişkenler arasındaki ilişkiler ölçülebilir. Değişkenler karmaşık ve iç içe geçmiştir ve bunlar arasındaki ilişkileri ölçmek zordur. Araştırmacı olay ve olgulara dışardan bakar, nesnel bir tavır geliştirir. Araştırmacı olay ve olguları yakından izler, katılımcı bir tavır geliştirir. Genelleme ve tahmin yapılabilir.Derinlemesine betimleme ve yorumlama yapılır.

3 Nicel AraştırmaNitel Araştırma Nedensellik ilişkisini açıklar. Aktörlerin perspektifleri anlamaya çalışılır. Kuram ve denence ile başlar.Kuram ve denence ile son bulur. Deney, manipülasyon ve kontrol vardır. Kendi bütünlüğü içinde ve doğaldır. Veri toplama araçları standardize edilmiştir. Veri toplama aracı, araştırmacının kendisidir. Parçaların analizi yapılır.Örüntüler ortaya çıkarılır. Uzlaşma ve norm arayışı vardır.Çokluluk ve farklılık arayışı vardır. Veriler sayısal göstergelere indirgenir. Veri, bütün derinlik ve zenginliği içinde betimlenir. Olay ve olguların dışında, yansız ve nesneldir. Olay ve olgulara dâhil, öznel perspektifi olan ve empatiktir.

4 Araştırma Dizaynı Nicel Deneysel 1. Tam Deneysel 2. Yarı Deneysel 3. Zayıf Deneysel 4. Tek Denekli Deneysel Olmayan 1. Betimsel 2. Karşılaştırmalı 3. Korelasyonel 4. Tarama 5. Ex-Post Facto 6. İkincil Veri Analizi Karma 1. Açıklayıcı 2. Keşfedici 3. Çeşitleme 4. Gömülü Nitel Etkileşimli 1. Kültür Analizi 2. Olgubilim 3. Örnek Olay 4. Teori Oluşturma 5. Eleştirel Çalışmalar Etkileşimsiz 1. Tarihsel Analiz 2. Kavram Analizi 3. Derleme 4. Meta Analiz Tosun, 2014,

5 Araştırma Yöntemleri Nicel Araştırma Tarama Araştırmaları Kesitsel Boylamsal Geçmişe Dönük Korelasyonel Araştırmalar Keşfedici Yordayıcı Nedensel Karşılaştırma Araştırmaları Nedenlerin Belirlenmesi Etkilerin Belirlenmesi Sonuçların Belirlenmesi Deneysel Araştırmalar Zayıf Deneysel Desenler Yarı Deneysel Desenler Gerçek Deneysel Desenler Faktöryel Desenler Tek Denekli Araştırma AB Deseni ABA Deseni ABAB Deseni ABCB Deseni BAB Deseni Çoklu Başlama Düzeyi Deseni Meta-Analiz Karma Araştırma Zenginleştiril miş Desen Açıklayıcı Desen Keşfedici Desen Gömülü Desen Nitel Araştırma İçerik Analizi Durum Çalışması Tarihsel Örgütleme Gözlemsel Hayat Hikayesi Durum Analizi Çoklu durum Çoklu Alan Eylem Araştırması Anlatı Araştırması Büyüköztürk vd, 2013,

6 Araştırma Düzenekleri Deneysel Araştırma Düzenekleri Klasik Deney Düzeneği Yalnız Sontestli Denetim Gruplu Deney Düzeneği Dörtlü Solomon Deney Düzeneği Çok Faktörlü Deney Düzeneği İlişkisel Araştırma Düzenekleri Tek Grup Öntest Sontestli Düzenek Karşılaştırma Gruplu Düzenekler Yalnız Sontestli Karşılaştırma Düzenekleri Öntest-Sontestli Karşılaştırma Gruplu Düzenekleri Farklı Grupların Bir Bağımlı Değişken Açısından Karşılaştırılması Tek Grubun Birden Çok Değişkenler Arası İlişkisinin İncelenmesi Zaman Dizisi Düzenekleri Tek Grup Zaman Dizisi Düzeneği Karşılaştırma Gruplu Zaman Dizisi Düzeneği Betimsel Çalışmalar Özel Durum Araştırma Türleri Tek Denekli Araştırmalar Vaka-olgu Çalışması Temel Çalışmalara Yönelik Tek Denekli Araştırmalar Geriye Dönük Çalışmalar Arşiv ve Fiziksel İzler Çalışmaları Gözden Geçirme Çalışmaları Metaanalitik Çalışmalar Derleme Çalışmaları Benzetim Çalışmaları Gelişimsel Araştırmalar Enlemesine Kesitsel Çalışmalar Boylamasına Çalışmalar Ardaşık Çalışmalar Erkuş, 2013,

7 Araştırma Tarama Modelleri Genel Tarama Modelleri Tekil Tarama Modelleri İzleme Yaklaşımı Kesit Alma Yaklaşımı İlişkisel Tarama Modelleri Korelasyon Türü Karşılaştırma Yolu Örnek Olay Tarama Modelleri Deneme Modelleri Deneme Öncesi Modeller Tek Grup Sontest Tek Grup Öntest- Sontest Karşılaştırmalı eşitlenmemiş grup öntest-sontest Gerçek Deneme Modelleri Öntest-Sontest kontrol gruplu model Sontest kontrol gruplu model Solomon dört gruplu model Yarı Deneme Modelleri Zaman Dizisi Eşit Zaman Örneklemli Eşitlenmemiş kontrol gruplu Öntest-Sontest ayrı örnek grup Rotasyon Karasar, 2004,

8 Geçmişte ya da halen var olan bir durumu var olduğu şekliyle betimlemeyi amaçlayan araştırma yaklaşımlarıdır. 1.Genel Tarama Modelleri 2.Örnek Olay Tarama Modelleri Tarama Modelleri Karasar, 2004, 79

9 Çok sayıda elemandan oluşan bir evrende, evren hakkında genel bir yargıya varmak amacı ile, evrenin tümü ya da ondan alınacak bir grup, örnek ya da örneklem üzerinde yapılan tarama düzenlemeleridir. Genel Tarama Modelleri Karasar, 2004, 79

10 Genel tarama modelleri ile tekil ya da ilişkisel taramalar yapılabilir. Çoğu araştırmalarda hem tekil hem de ilişkisel taramalara olanak verecek düzenlemelere gidilir. Genel Tarama Modelleri Karasar, 2004, 79

11 ÖR: Çocukların erken çocukluk eğitimi dönemini kapsayan 3-5 yaş aralığındaki konuşma becerileri Değişkenlerin tek tek tür ya da miktar oluşumlarının belirlenmesi amacı ile yapılan araştırma modellerine, tekil tarama modelleri denir. Bu tür bir yaklaşımda ilgilenilen olay, madde, birey, grup, kurum, konu vb. birim ve duruma ait değişkenler ayrı ayrı betimlenmeye çalışılır. Tekil Tarama Modelleri Karasar, 2004, 79

12 Tekil tarama modelli araştırmalarda daha çok betimsel istatistik teknikleri gerekli olur. Ortalama, ortanca, tepe değer, standart sapma, değişkenlik, dizi genişliği, frekans dağılımı, normal dağılım, oran, yüzde vb. Tekil Tarama Modelleri Karasar, 2004, 81

13 İzleme yaklaşımında, zamansal gelişimi ya da değişimi belirlenmek istenen değişken, aynı eleman ya da birimler üzerinde, belli bir başlangıç noktasından alınarak, sürekli olarak ya da belli aralıklarla gözlenir. Bu yaklaşımda izlenen eleman ya da ünite genellikle az sayıdadır. Özellikle derinliğine ve genişliğine kapsamlı gözlemlerin yapılmak istendiği durumlarda uygun bir yaklaşımdır. İzleme Yaklaşımı Karasar, 2004, 80

14 Örneğin, dil gelişiminin belirlenmesinde az sayıda (beş, on) çocuğun, doğuştan başlayarak yedi yaşına kadar belli aralıklarla gözlenmesi izleme yaklaşımının somut uygulamalarındandır. Öğrencilerin mezuniyetten sonraki mesleki yaşamlarının incelenmesi vb. konularda izleme yaklaşımı ile ele alınabilir. İzleme Yaklaşımı Karasar, 2004, 80

15 Kesit alma yaklaşımında, gelişim, çeşitli gelişmişlik evrelerini temsil ettiği kabul edilen, birbirinden ayrı gruplar üzerinde ve bir anda yapılacak gözlemlerle belirlenmeye çalışılır. Böylece alınan sonuçlar, sanki aynı gruptan alınmış gibi yorumlanır ve gelişmenin sürekliliğini yansıttığı varsayılır. Kesit Alma Yaklaşımı Karasar, 2004, 80

16 Örneğin, dil gelişiminin belirlenmesinde, izleme yaklaşımı yerine, kesit alma yaklaşımı da izlenebilirdi. Buna göre, dil gelişimi bakımından önemli görülen her yaş diliminden, o yaş dilimindekileri temsil edebilecek yeterlilikte çocuk seçilir. Bu sayı, her yaş dilimi için, 50 olsun. Böylece yedi yaş diliminden, toplam 350 çocuk üzerinde gözlemler yapılır. Her yaş diliminden alınan sonuçlar, sıralı olarak birbiriyle kıyaslanarak değerlendirildiğinde, gelişmenin görünümü ortaya çıkar. Kesit Alma Yaklaşımı Karasar, 2004, 80

17 İki ve daha çok sayıdaki değişken arasında birlikte değişim varlığını veya derecesini belirlemeyi amaçlayan araştırma modellerine ilişkisel tarama modelleri denir. Bu tür bir düzenlemede, aralarında ilişki aranacak değişkenler, tekil taramada olduğu gibi, ayrı ayrı sembolleştirilir. Ancak bu sembolleştirme (değerler verme, ölçme), ilişkisel bir çözümlemeye olanak verecek şekilde yapılmak zorundadır. İlişkisel Tarama Modelleri Karasar, 2004, 81

18 İlişkisel çözümleme iki türlü yapılabilir. Bunlar: korelasyon türü ilişki ile karşılaştırma yolu ile elde edilen ilişkilerdir. İlişkisel Tarama Modelleri Karasar, 2004, 81

19 İlişkisel tarama modellerinin de pek çok uygulama alanı vardır. Bireylerin zeka düzeyleri ile akademik başarı düzeyleri; sigara içme alışkanlığı ile akciğer kanserine yakalanma durumu; sosyo – ekonomik düzey ile ailedeki çocuk sayısı; eğitim düzeyi ile parti tercihleri vb. örnekler verilebilir. İlişkisel Tarama Modelleri Karasar, 2004, 81

20 Korelasyon türü ilişki aramalarda değişkenlerin birlikte değişip değişmedikleri, birlikte bir değişme varsa, bunun nasıl olduğu öğrenilmeye çalışılır. Korelasyon Türü Karasar, 2004, 82

21 Örneğin, öğrencilerin zeka ve akademik başarı düzeyleri arasındaki ilişki, böyle bir yaklaşımla belirlenebilir. Ancak, öğrenci başarısını etkileyen pek çok neden vardır ve zeka düzeyi de bu olası nedenlerden birisidir. Yorum yaparken, bu durumun dikkate alınması zorunluluğu unutulmamalıdır. Korelasyon Türü Karasar, 2004, 82

22 Karşılaştırma türü ilişkisel tarama, denemesi olmayan fakat ona en yakın bir araştırma düzenidir. Karşılaştırma yolu ile belli bir sonucun oluşma nedenleri “tek” e indirgenmeye çalışılır. En olası çözümden başlayarak bu ilişkiler sınanır. Karşılaştırma Türü Karasar, 2004, 84

23 Deneme olmadığından, karşılaştırmalı tarama ile neden – sonuç ilişkileri bir kestiriden öteye gidemez. Gerçek bir neden – sonuç ilişkisi için denenenin dışındaki öteki tüm koşulların aynı olması gerekir. Deneme modellerinde bile sağlanması güç olan bu koşulların karşılaştırılmalı bir taramada karşılanabileceği düşünülemez. Karşılaştırma Türü Karasar, 2004, 84

24 Evrendeki belli bir ünitenin (birey, aile, okul, hastane, dernek vb.) derinliğine ve genişliğine, kendisini ve çevresi ile olan ilişkilerini belirleyerek, o ünite hakkında bir yargıya varmayı amaçlayan tarama düzenlemeleridir. Bunlara “monografi” çalışmaları da denir. Örnek Olay Tarama Modelleri Karasar, 2004, 86

25 Deneme modelleri, neden – sonuç ilişkilerini belirlemeye çalışmak amacı ile doğrudan araştırmacının kontrolü altında, gözlenmek istenen verilerin üretildiği araştırma modelleridir. Karasar, 2004, 87 Deneme Modelleri

26 Tarama modelleri ile var olan durum gözlenirken, deneme modelinde, gözlenmek istenenlerin araştırmacı tarafından üretilmesi söz konusudur. Deneme modelli bir araştırmada, amaçlar, genellikle, denence (hipotez) şeklinde ifade edilir. Böylece, olayların olası nedenlerine ilişkin yargılar sınanmış olur. Bu ise, kuram geliştirme yönünde atılmış bir adımdır. Karasar, 2004, 87 Deneme Modelleri

27 Adından da anlaşılabileceği gibi, deney öncesi modeller gerçek anlamda bir deneme modeli niteliği taşımazlar. Bunların incelenmesindeki en önemli amaç, diğer (gerçek ve yarı deneysel) modellerin daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır. Bilimsel değerleri çok sınırlıdır. Bu sınırlılıklar içinde kullanılabilen modellerden üçü:  Tek grup sontest model,  Tek grup öntest – sontest modeli,  Karşılaştırmalı eşitlenmemiş grup sontest modeli dir. Deneme Öncesi Modeller Karasar, 2004, 96

28 Gelişigüzel seçilmiş bir tek gruba bağımsız değişkenin uygulanması ve etkinin bağımlı değişken üzerinde ölçülmesi (gözlenmesi), tek gözlemli modeli oluşturur. Tek Grup Sontest Model G1G1 XO 1.2 Karasar, 2004, 96

29 Tek grup öntest – sontest modelinde de, yine gelişigüzel seçilmiş bir gruba bağımsız değişken uygulanır. Ancak bu kez, hem deney öncesi (öntest) hem de deney sonrası (sontest) ölçmeler vardır. Tek Grup Öntest – Sontest Modeli G1G1 O 1.1 XO 1.2 Karasar, 2004, 96

30 Karşılaştırmalı eşitlenmemiş grup sontest modelinde, gelişigüzel seçilmiş ve başlangıçta benzerlikleri bilinmeyen iki grup bulunur. Gruplardan biri deney, diğeri kontrol grubu olarak kullanılır. Yalnızca deney sonucu ölçmeler (sontest) yapılır. Karşılaştırmalı Eşitlenmemiş Grup Sontest Modeli G1G1 XO 1.1 G2G2 O 2.1 Karasar, 2004, 96

31 Bilimsel değeri en yüksek denemeler, gerçek deneme modelleriyle yapılanlardır. Gerçek deneme modellerinin ortak özellikleri, bir den çok grup kullanılması ve grupların yansız atama (örnekleme) ile oluşturulmasıdır. Böylece, her araştırmada en az bir deney bir de kontrol grubu bulunur. Bunlar, öteki kontrol değişkenleri açısından eşitlenmiş sayılır.  Öntest – sontest kontrol gruplu model,  Sontest kontrol gruplu model,  Solomon dört grup modeli dir. Gerçek Deneme Modelleri Karasar, 2004, 97

32 Öntest – sontest kontrol gruplu modelde, yansız atama ile oluşturulmuş iki grup bulunur. Bunlardan biri deney, diğeri kontrol grubu olarak kullanılır. Her iki grupta da deney öncesi ve deney sonrası ölçmeler yapılır. Modelde öntestlerin bulunması, grupların deney öncesi benzerlik derecelerinin bilinmesine ve sontest sonuçlarının buna göre düzeltilmesine yardım eder. Öntest – Sontest Kontrol Gruplu Model G1G1 RO 1.1 XO 1.2 G2G2 RO 2.1 O 2.2 Karasar, 2004, 97

33 Sontest kontrol gruplu modelde de, yansız atama ile oluşturulmuş iki grup bulunur. Bunlardan biri deney, diğeri kontrol grubu olarak kullanılır. Gruplara yalnızca sontest uygulanır (deney sonucu ölçme yapılır). Çoğu denemelerde öntestin uygulanması ya olanaksız ya da gereksizdir. Grupların yansız atama ile oluşturulması, deney öncesi benzerliği sağlamak için yeterli sayılabilir. Böylece de, deney öncesi ölçmelerin iç ve dış geçerlik üzerindeki olumsuz etkileri önlenebilir. Sontest Kontrol Gruplu Model G1G1 RXO 1.1 G2G2 R O 2.1 Karasar, 2004, 98

34 Aslında, öntest- sontest kontrol gruplu model ile sontest kontrol gruplu modellerin bir arada kullanılmasından oluşur. Böylece, yansız atama ile oluşturulmuş, dört grup bulunur. Bunlardan ikisi deney, ikisi de kontrol grubu olarak kullanılır. Her grupta, deney sonrası ölçmeler yapıldığı halde, deney öncesi ölçmeler, biri deney ve diğeri kontrol olmak üzere yalnızca iki grup üzerinde yapılır. Solomon Dört Gruplu Modeli G1G1 RO 1.1 XO 1.2 G2G2 RO 2.1 O 2.2 G3G3 RXO 3.2 G4G4 RO 4.2 Karasar, 2004, 98

35 Yarı deneme modelleri, bilimsel değer bakımından, gerçek deneme modellerinden sonra gelir. Gerçek deneme modellerinin gerektirdiği kontrollerin sağlanamadığı ya da onların bile yeterli olmadığı birçok durumda yarı – deneme modellerinden yararlanılır. Yarı - Deneme Modelleri Karasar, 2004, 99

36 Yarı – deneme modellere, “olabilenin en iyisi” olarak bakılmalı ve öyle değerlendirilmelidir. Bazı kontrol güçlüklerine bakarak, bunları kullanmaktan vazgeçmek yerine, sınırlılıklarını önemle dikkate almak kaydıyla gerçek deneme modellerinin uygulanamadığı durumlarda, geniş ölçüde yararlanılmalıdır. Özellikle, toplum bilimlerinde sık sık yapılmakta olan alan araştırmalarında, bu modellerin uygulama geçerliği yüksektir. Yarı - Deneme Modelleri Karasar, 2004, 99

37 Zaman dizisi modelinde, gelişigüzel seçilmiş bir tek grup bulunur. İzleme yöntemi ile, bağımlı değişken, süreli (periyodik) olarak ölçülmekte ve ölçmelerin ilk yarısında (örneğin dört ölçmeden sonra) bağımsız deney değişkeni uygulanmaktadır. Bağımsız değişken uygulamasından sonraki ölçmelerde, önceki ölçmeler gibi, süreli olarak yapılır. Eğer bağımsız değişken etkili olmuş ise, bağımsız deney değişkeninden sonraki ölçmeler ayrı bir düzey ile / ya da ayrı bir yön alır. Zaman Dizisi Modeli G1G1 O1O1 O2O2 O3O3 O4O4 XO5O5 O6O6 O7O7 O8O8 Karasar, 2004, 100

38 Eşit – zaman örneklemli modelde de, gelişigüzel oluşturulmuş bir tek grup üzerinde çalışılır ve bir dizi ölçme yapılır. Ancak, burada aynı grup, eşit – zaman aralıkları ve yansız seçimle belirlenen bir sırada, deney ve kontrol grubu olarak kullanılır. Her uygulamadan sonra, bağımlı değişken değeri ölçülür. Eşit-Zaman Örneklemli Model G1G1 X1O1X1O1 X0O2X0O2 X1O3X1O3 X0O4X0O4 X1O5X1O5 X0O6X0O6 Karasar, 2004, 101

39 Eşitlenmemiş kontrol gruplu model, aslında öntest – sontest kontrol gruplu modele benzer. Aralarındaki tek ve önemli ayrılık, burada grupların gelişigüzel oluşmasıdır. Modelde yansız atama yoluyla eşitlenmeleri için özel bir çaba harcanmıyor. Ancak, katılanların, benzer nitelikte olmalarına olabildiğince özen gösterilir. Ayrıca, bunlardan hangisinin deney, hangisinin kontrol grubu olacağı da yansız bir seçimle kararlaştırılır. Eşitlenmemiş Kontrol Gruplu Model G1G1 O 1.1 XO 1.2 G2G2 O 2.1 O 2.2 Karasar, 2004, 102

40 Öntest – sontest ayrı örnek grup modelinde, yansız atama ile oluşturulmuş iki örnek grup bulunur. Gruplardan biri öntest, diğeri ise sontest için kullanılır. Her iki gruba da aynı bağımsız değişken düzeyi uygulanır. Sontestin bulunmadığı gruptaki deney değişkeninin olup olmaması, aslında model için önemli değildir. Bu model, özellikle, deney öncesi ölçmenin bağımlı değişkeni etkileme olasılığının yüksek olduğu durumlarda yeğlenir. Öntest – Sontest Ayrı Örnek Grup Modeli Karasar, 2004, 102

41 Modelin geçerliği, büyük ölçüde, grupların yansız atama ile oluşturulmasına dayanarak, ayrı gruplar üzerinde yapılan öntest ile sontestin sanki aynı grupta yapılmış gibi işlem görebileceği varsayımına dayanır. Öntest – Sontest Ayrı Örnek Grup Modeli G1G1 RO 1.1 X G2G2 R XO 2.2 Karasar, 2004, 102

42 Rotasyon modeli, bir den çok grup, zaman ve deney değişkenlerinin, eşit sıra, zaman ve yansızlık ilkesine göre, etkileştirilmelerinden oluşur. Buna göre, her grup, eşit sürelerle ve yansız bir sıra içinde bağımsız değişkenlerinin etkisi altında bırakılır. Her bağımsız değişkenden sonra bir ölçme yapılır. Rotasyon Modeli Karasar, 2004, 103

43 Bağımsız deney değişkenlerinin, gruplara her uygulanışından sonra yapılan ölçmeler, o değişkenin etkisi olarak kabul edilir. Bağımsız değişkenlerin karşılaştırılmasında, bu ölçmeler gruplandırılarak, birlikte değerlendirilir. Böylece, değişkenlerin uygulama sırasından doğacak yanılgılar önlenmeye çalışılır. Rotasyon Modeli G1G1 X1OX1OX2OX2OX3OX3OX4OX4O G2G2 X2OX2OX4OX4OX1OX1OX3OX3O G3G3 X3OX3OX1OX1OX4OX4OX2OX2O G4G4 X4OX4OX3OX3OX2OX2OX1OX1O Karasar, 2004, 103

44 Anakütle Araştırmada incelemeyi amaçladığımız birimlerin tümünün oluşturduğu topluluktur. Anakütlenin incelemeye konu olan değişkeni için tam sayım yapıldığında bulunacak olan ortalama, standart sapma gibi betimleyici değerlere parametre adı verilir.

45 Tamsayım İlgilenilen değişkenle ilgili anakütlede yer alan bir gözlemin bilgisinin toplanmasıdır. Örneğin her beş yılda bir Türkiye de yapılan nüfus sayımı gibi.

46 Çalışma Evreni Araştırmacının, ya doğrudan gözleyerek ya da ondan seçilmiş bir örnek küme üzerinden yapılan gözlemlerden yararlanarak, hakkında görüş bildirebileceği evren çalışma evrenidir.

47 Örnek Örnekleme yoluyla anakütleden seçilen az sayıda birimin oluşturduğu topluluktur. Bir evrenden belli kurallara göre seçilir ve seçildiği evreni temsil yeterliği kabul edilir. İlgilenilen değişkenle ilgili anakütlenin bir alt grubu alınarak elde edilen örnekten hesaplanacak olan ortalama, standart sapma gibi betimleyici değerlere istatistik denir.

48 Neden Örneklem Seçilir? Her evreni tümüyle incelemeye gerek yoktur. Bunu yanında; – Veri toplama amacı – Maliyet – zaman – Öngörülen hata payı – Anakütlenin büyüklüğü Örneklem seçimine neden olur.

49

50 Örneklem Büyüklüğü En zor aşamadır. Amaç, temsil yeterliğini zedelemeyecek en küçük sayıyı bulmaktır.

51 Ölçülmek istenen özellik açısından evrenin benzeşikliği, Örneklem Büyüklüğünü Etkileyen Etmenler

52 Kontrol edilemeyen önemli değişkenlerin sayısı, Örneklem Büyüklüğünü Etkileyen Etmenler

53 Çözümlemedeki gözenek sayısı, Cinsiyet KadınErkek Yaş 30 ve altı1. gözenek2. gözenek 30 ve üstü3. gözenek4. gözenek Örneklem Büyüklüğünü Etkileyen Etmenler

54 Örnekleme türü, Örneklem Büyüklüğünü Etkileyen Etmenler

55 Aranan temsil düzeyi, Örneklem Büyüklüğünü Etkileyen Etmenler

56 Kestirilmek istenen evren değer türü, Örneklem Büyüklüğünü Etkileyen Etmenler

57 Olanaklar,

58

59 Örneklemin Alınması Temel Kural: Yansızlık Yansızlık, (randomness, tesadüfilik, seçkisizlik) evrendeki her ünitenin (bireyin, nesnenin, parçanın) örnekleme girebilme olasılığının belli, bağımsız ve birbirine eşit olması durumudur.

60 Örneklemin Seçilmesi Örneklemede yansızlığı korumanın, pratikte, üç yolu vardır. Bunlar: – Ad çekme, yazı-tura atma vb. – Yansız numaralar çizelgesini kullanma – Yansız diziden eşit aralıklarla seçmedir.

61 Örneklemin Temsilliğinin Sınanması Örnekleme yapıldıktan sonra, yansızlık kuralının ne ölçüde çalıştığı, örneklemin ne ölçüde temsil edebildiği bilinmek istenir. Bu amaçla, örneklemdekilerle evrendekilerin bilinen bazı özellikleri karşılaştırılır.

62 Örnekleme Yanılgıları Örneklemede yansızlık kuralına yeterince uyulamaması, Evrenin listelenmesindeki eksiklik ve yanlışlıklar, Örnekleme girenlerden bir bölümüne ulaşamamaktır.

63 Örnekleme Yöntemleri Araştırmada amaç çok veri toplamak değil, sağlam ve güvenilir veriler toplamaktır.

64 Örnekleme Yöntemleri Tesadüfi Örnekleme, temelde iki şekilde yapılmaktadır. Bunlar: – Eleman örnekleme – Küme örnekleme’ dir.

65 Örnekleme Yöntemleri Eleman örnekleme kendi içinde ikiye ayrılır. Bunlar: – Oransız eleman örnekleme – Oranlı eleman örneklemedir.

66 Oransız Eleman Örnekleme

67 Oranlı Eleman Örnekleme

68 EvrenÖrneklem Sayı (N)Yüzde (%)Sayı (n)Yüzde (%) Üç Büyük Kent ,0 Diğer İller ,0 Toplam ,

69 Küme Örnekleme Küme örnekleme kendi içinde ikiye ayrılır. Bunlar: – Oransız küme örnekleme – Oranlı küme örneklemedir.

70 Olasılıksız Örnekleme Yöntemleri Evrende bulunan elemanların belli bir olasılık ve eşit şansla seçilme olasılığı olmayabilir ya da buna gerek duyulmayabilir. Bu durumlarda araştırmacılar bu yöntemi kullanabilirler. Bu yöntemde birimler rastgele seçilmez. Yani her birimin araştırmaya girme şansı eşit değildir.

71 Aykırı Durum Örnekleme İncelenen problemle ilgili olarak varolan birbirine aykırı durumların, örneklerin araştırmacıya değişkenliği daha net görme olanağı vereceği örneklemdir.

72 Maksimum Çeşitlilik Örneklemesi Evrende incelenen problemle ilgili olarak kendi içinde benzeşik farklı durumların belirlenerek çalışmanın bu durumlar üzerinde yapılması maksimum çeşitlilik örneklemeyi tanımlar.

73 Benzeşik Örnekleme Evrenden araştırmanın problemi ile ilgili olarak benzeşik bir alt grubun, durumunun seçilerek çalışmanın burada yapılmasını tanımlar.

74 Tipik Durum Örnekleme Araştırma problemi ile ilgili olarak evrende yer alan çok sayıdaki durumdan tipik olan bir durumun belirlenerek bu örnek üzerinden bilgi toplanmasını gerektirir.

75 Uygun Örnekleme Zaman, para ve işgücü kaybını önlemeyi temel amaç edinen bu yöntem, sonuçlarına en az güvenilen ve araştırmacılar tarafından önerilmeyen bir yöntemdir. Olayları ve olaylar arasındaki mantıksal bağlantıları görmemize yarayan yeterince zengin bilgi toplanması zordur.

76

77 Ölçeklerde Bulunması Gereken Özellikler Güvenirlik Geçerlik Kullanışlılık

78 Güvenirlik Güvenilir bir ölçme aracı, aynı özellikle ilgili olarak arka arkaya yapılan ölçmelerde yaklaşık olarak aynı sayısal sonucu verir (Tekin: 2000; 55). Yani ölçek ölçmek üzere geliştirildiği özelliği ölçmede tutalı davranmalıdır. Güvenirliği kestirebilmek için farklı yöntemler geliştirilmiştir

79 Test – Tekrar Test Yöntemi Bir testin aynı gruba iki aralıklı olarak iki kez uygulanmasını gerektirir.

80 Eş Değer (Alternatif) Formlar Yöntemi Aynı testin eşdeğer iki formunun aynı ya da eşleştirilmiş iki gruba aynı anda (süre verilmeden) ya da aynı testin iki eşdeğer formunun aynı ya da eşleştirilmiş iki gruba ara – süre verilerek uygulanması ile hesaplanır.

81 Test – Yarı Yöntemi Testin bir defada uygulanması ve soruların rasgele olarak ikiye bölüp iki form gibi işleme alınmasına dayanmaktadır.

82 İç Tutarlılık Katsayısı Test bir defa denedikten sonra deneme sonuçlarına dayanarak maddeler arasındaki uyumun düzeyine ilişkin bilgi vermeyi amaçlar.

83 Cronbach Alpha (α) Güvenirlik Katsayısı Yanıtları dereceleme niteliğinde veya her bir seçeneği farklı ağırlıklara dayanarak puanlandırılmış testlerin, örneğin, tutum ve kişilik testleri, ilgi envanterlerinin iç tutarlılık katsayılarının hesaplanmasında kullanılan bir yöntemdir. Cronbach Alpha, teorik olarak muhtemel tüm yarıların güvenirlik katsayılarının ortalamasıdır.

84 Güvenirliği Arttırmak Amacıyla Alınacak Önlemler Soru Sayısı Testin Kapsamı Madde Güçlüğü (p j ): Madde Ayırıcılık Gücü (r jx ) Deneme Grubunun Yapısı

85 Güvenirliği Arttırmak Amacıyla Alınacak Önlemler Öğrencilerin Güdüsü Öğrencinin Deneyimi Yanıtlama Süresi Puanlamanın Nesnelliği Yönerge Test maddelerinde kullanılan ifadeler Testin uygulandığı ortamın fiziki şartları Öğrenci grubunun özellikler

86 Geçerlik Geçerlik, Bir ölçme aracının ölçmeyi amaçladığı özelliği, başka herhangi bir özellikle karıştırmadan, doğru olarak ölçebilme derecesidir (Tekin: 2000; 42).

87 Geçerlik Türleri Kapsam Geçerliği Ölçüt Geçerliği Yapı Geçerliği Sonuçsal Geçerlik Görünüş Geçerliği

88 Güvenirliğin Yükseltilebilmesi İçin Alınacak Önlemler Soru belirsizliği Madde güçlüğü Madde ayırıcılık gücü Puanlama yanlılıkları Kopya Aynı soruların kullanımı Güvenirlik

89 Kullanışlılık Kullanışlılık, ölçme araç ve yöntemlerinin güvenirlik ve geçerlik gibi özelliklerini tanımlayıcı nitelikte olması bakımından önemlidir. Ancak, aracın kullanışlılığını artırmak amacıyla tartışılan bir önlem, güvenirlik ve geçerlik gibi daha önemli özellikleri etkileyecekse bundan vazgeçilmesi daha uygun olacaktır (Yurdabakan: 2008; 64).

90 Kullanışlılığı Arttırabilecek Önlemler Ekonomiklik Hazırlama ve puanlama süresi Uygulama kolaylığı Puanlama ve puanları yorumlama kolaylığı

91 İç ve Dış Geçerlik İç geçerlilik, deneme sonucu olarak bağımlı değişkende meydana geldiği görülen gelişim, değişme ve farkı etkileyen faktörün cidden deneysel değişken veya değişkenler olup olmadığı konusudur. Dış- geçerlik ise araştırma sonuçlarının genellenip genellenemeyeceği meselesidir.

92 İç Geçerliği Tehdit Eden Faktörler Deneklerin Seçimi Deneklerin Olgunlaşması Veri Toplama Aracı Deneklerin Geçmişi Denek Kaybı Etkisi Öntest (Deney Öncesi Ölçüm) Etkisi Regresyon Etkisi Etkileşme Etkisi Beklentilerin Etkisi

93 Dış Geçerliği Tehdit Eden Faktörler Örnekleme Etkisi Beklentilerin Etkisi Öntest-Deneysel Değişken Etkileşim Etkisi


"YÖNTEM. Nicel AraştırmaNitel Araştırma Gerçeklik nesneldir.Gerçeklik oluşturulur. Asıl olan yöntemdir.Asıl olan çalışılan durumdur. Değişkenler, kesin." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları