Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Bölüm Bir (Karasar, 2009) Bilimsel Araştırma:Temel Kavram, İlke ve Yaklaşımlar 1.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Bölüm Bir (Karasar, 2009) Bilimsel Araştırma:Temel Kavram, İlke ve Yaklaşımlar 1."— Sunum transkripti:

1 Bölüm Bir (Karasar, 2009) Bilimsel Araştırma:Temel Kavram, İlke ve Yaklaşımlar 1

2 Bilginin Kaynağı Nedir? Tüm dü ş ünenleri, özellikle felsefecileri u ğ ra ş tıran konu De ğ i ş ik görü ş ler ve dü ş ünce akımları BU KONUDAK İ İ K İ TEMEL DÜ Ş ÜNCE AKIMI: 1. Rasyonalizm 1. Aklı duygusal algılardan ba ğ ımsız olarak, bilgi kayna ğ ı sayan ö ğ retileri ifade eder. 2. Bilgilerin do ğ rulanması için GÖZLEME yer verilmemekte ve kesin bilgiler için DENEY 2. Empirizm 1. Bilginin kayna ğ ı DUYU ve DENEY İ MLER 2. İ deal bilgi B İ L İ M ve olgusal özellikte 2

3 Bilginin Kaynağı Nedir? Bir çok önemli Empirist vardır: Bu ki ş iler her konuda hem fikir de ğ illerdir,ama anla ş mazlıkları bu dü ş ünce yakla ş ımının geli ş mesine sebep olmu ş tur. Carnap (1967): Tümevarım İ nsan bilgisinin tek tek yapılan gözlem ve bireysel deneyimlerin sistemli bir birikimle olu ş abilece ğ i Parçadan bütüne,özelden genele gidi ş Popper (1961: 1972): Tümdengelim Genel önermelerden hareketle özel durumlar için akıl yürüterek sonuçlar çıkartılır Bütünden parçaya gidi ş 3

4 Problem Çözmenin Pratik Dayanakları 1. Önceki uygulamalar (gelenekler/ örnekler) 2. Otorite figürleri 3. Ki ş inin kendi deneyimleri 4. Bilim 4

5 Problem Çözmenin Pratik Dayanakları: BİLİM Genel, güvenilir, geçerli verilere dayalı… Ortakla ş a benimsenen ölçütlere göre, gözlenebilir (empirist yakla ş ımla toplanmı ş ) veri Bilimin çe ş itli tanımları Nesnel sa ğ lamlı ğ ı olan bilgiler bütünü Neden-sonuç ili ş kilerinin ifade edildi ğ i sistematik bilgiler birikimi İ nsano ğ lunun biriktirdi ğ i, kaydedilmi ş sistematik bilgi 5

6 Problem Çözmenin Pratik Dayanakları: BİLİM EN GENEL KABUL ED İ LEB İ L İ R HAL İ YLE B İ L İ M Geçerli ğ i kabul edilmi ş sistemli bilgiler bütünü Bilim bir ÜRÜN Bu ürünü elde etmek için izlenen yol ise B İ L İ MSEL YÖNTEM 6

7 BİLİM TEMEL İŞLEVLERİ: Anlama Nedir sorusuna cevap arama Varolan durumun oldu ğ u gibi resmedilmesi Açıklama Niçin sorusuna cevap arama Nedensel ili ş kilerin bulunması ve kuram geli ş tirmeye yönelik ara ş tırmalar Kontrol Üretilen bilgilerin fiilen uygulamaya aktarılması Do ğ a ve toplum olaylarının denetim altına alınması Betimleme, açıklama, yordama, tanımlama ve kontrol gibi de ğ i ş ik adlandırmalar… 7

8 KURAMIN ÖNEMİ ve BİLİMDEKİ YERİ Bilim KURAMLARLA geli ş ir. Ara ş tırmaların en üst düzeyde ürettikleri yeni bilgilerdir. Ara ş tırmaların ço ğ unun empirik ve KURAMSAL yönü vardır. KURAM, Olguları açıklamak için ara ş tırmacı tarafından kurulur. Kısmen do ğ rulanmı ş, fakat tümüyle kesinle ş memi ş bir sistem, birbirleriyle ili ş kili önermeler demetiyle yapılan açıklama Bir dünya görü ş ü kadar kapsamlı olmayıp, belli bir olgu türünü kapsar ve verilerle test edilir. Bazı geli ş tirilen kuramlar, ara ş tırma sonuçlarını özetler, yeni ara ş tırmaların sonuçlarını özetlemeye yarar,yeni ara ş tırmalar için yol gösterici, bo ş lukları ve yeni ara ş tırma hipotezlerini belirleyicidir. 8

9 KURAMIN ÖNEMİ ve BİLİMDEKİ YERİ Hiçbir kuram son ş eklini almı ş sayılmaz. Yeni verilerle geli ş tirilmesi mümkündür. Bir alanda kuram geli ş tirmeden önce, bir dizi empirik çalı ş ma yapılması gerekir. Hiçbir kuram alanındaki tüm verileri içerecek ş ekilde olmamı ş tır. İ Y İ B İ R KURAMIN ÖZELL İ KLER İ : Empirik olarak sınanabilir sonuçlar vermeli: kendi yorumu ve sınama yolları içermeli Gözlemler ve önceki kuramlar ile tutarlı olmalı; olabildi ğ ince kapsamlı olmak Kısa ve yalın bir anlatım Gözlenebilir olgu ve ili ş kiler dayalı olmalı 9

10 Bilimin Türleri 10 Farklı bilim dallarında (psikoloji ve fizikteki de ğ i ş ik kavramlar) yöntemsel bir farklılık yoktur. Bütün bilim alanları üç gruba indirgenebilir: Toplum ya da sosyal bilimler Amacı do ğ a bilimleriyle aynı olsa da toplumsal nitelikli olayları içerir. Do ğ a ya da fizik, tabiat bilimleri Do ğ a olaylarıyla ili ş kili olup, var olanı anlamayı, açıklamayı ve kontrolü amaç edinir. Matematik Sembollerle, olaylardan ba ğ ımsız geli ş ir ve olayların gerçekten varlı ğ ına gerek yoktur. Bunlardan dolayı bazı sınıflandırmalarda bilim alanlarının üstünde ele alınır. Sadece matematik mutlaktır, di ğ erleri görelidir. Do ğ a ve toplum bilim arasındaki temel ayrım, içeriklerin kontrol ve incelenebilme güçlüklerindeki düzey ayrılı ğ ı…

11 Araştırma Yöntembilimi 11 Yöntembiliminin ürünü: ara ş tırma yöntem ve teknikleri Yöntembilim temelde ara ş tırmaya giden tıkalı yolları açmayı amaçlar. Bunlar bilimsel tutum ve davranı ş eksikli ğ i olabilece ğ i gibi Yöntem ve tekniklerdeki yetersizlikler de olabilir.

12 Bilimin Temel Nitelikleri 12 B İ L İ M Olgusaldır. Herkesçe gözlenebilir gerçeklere dayalı olması, ki ş isel görü ş ve be ğ enilerden ba ğ ımsız Sistemlidir. da ğ ınık ve ili ş kisizmi ş gibi görünen bir dizi olguyu, belli bir sistem, belli bir bütünlük içinde açıklamak Akılcıdır. Açıklamalar akla uygun Genelleyicidir. Tek tek olayları açıklayıcı de ğ il, onları de içerecek genellemeler biçiminde Evrenseldir. Her geli ş mi ş lik düzeyinde yer ve zamana göre de ğ i ş meyen türde ili ş kiler içermesi Birikimlidir. Her yeni katkı öncekilerle bütünle ş erek geli ş ir. Kayıtlıdır. Sa ğ lam fakat göreli bir bilgidir. Gerçe ğ e geçici do ğ rularla yakla ş ma: geçerlik olasılı ğ ı yüksek genellemeler

13 Russell der ki 13 Bilimde varılan her a ş ama, uzun bir yolculuktaki konaklama yerleridir.

14 Bilimsel Yöntem 14 Bilim üretmenin yolu Bilimin süreç yönü Kanıtlanmı ş bilgi elde etmek için izlenen yol gibi farklı tanımlar var. GENEL B İ R ANLATIMLA Problem çözmek için izlenen düzenli yol Tümevarım ile tümdengelim yakla ş ımlarının SENTEZ İ

15 Bilimsel Yöntemin Aşamaları Güçlü ğ ün sezilmesi 2. Problemin tanımlanması (güçlü ğ ün ara ş tırılabilecek bir probleme dönü ş türülmesi) 3. Çözümün tahmin edilmesi (sınanmak istenen hipotezlerin kurulması ya da problemle ilgili soruların hazırlanması) 4. Gözlenebilir sınayıcıların belirlenmesi (hipotezlerin sınanması için ya da cevaplanması gereken soruları için gözlenebilir verilerin bulunması) 5. Deneme ve de ğ erlendirmelerin yapılması 6. Raporla ş tırma

16 Bilimsel Yöntemin Aşamaları 16 İ lk üç a ş ama: TANIMLAMA 4 ve 5 : SINAMA RAPORLA Ş TIRMA

17 Bilimsel Yöntemin Temel Nitelikleri 17 B İ L İ MSEL YÖNTEM Açık seçiktir. Bilinen belli süreçlerden olu ş ur. Denetlenebilir. Herkese, her türlü denetime açıktır. Yansızdır. Ele ş tirici ve düzelticidir. Deneyicidir. Seçicidir. Akla uygundur. Duyarlı ğ ı yüksektir. Olgusal düzeyde bilinen en güvenli problem çözme yöntemi

18 Bilimsel Yöntemin Dayandığı Temel Varsayımlar (Sayıltılar) 18 Olaylar arasında sistemli neden-sonuç ili ş kileri vardır. Olaylar “e ş ya” gibi incelenebilir. Tümevarım ve tümdengelim senteziyle geçerli ve güvenilir bilgi toplanabilir. Olaylar metafizik görü ş lere dayalı olmaksızın açıklanabilir.

19 Diyalektik Yöntem İle İlişkisi 19 Diyalektik Nedir? Kar ş ılıklı tezler ileri sürerek konu ş ma, tartı ş ma, fikir alı ş veri ş inde bulunma GENELDE, yöntemli ve do ğ ru dü ş ünme… do ğ ru bilgiye varma sanatı

20 Diyalektik Yöntem İle İlişkisi 20 Eski Diyalektik dört temel ilkeye dayalı Her ş ey birbiriyle ilgilidir. Her ş ey olu ş halindedir. Nicel de ğ i ş meler, nitel de ğ i ş meyi yaratır. Gerçek, içsel çeli ş kileri içerir.

21 Diyalektik Yöntem İle İlişkisi 21 Yeni Diyalektik altı temel ilkeye dayalı Diyalektik bilim, konu ş ma felsefesidir. Diyalektik dü ş ünce tümleyicidir. Bilim organik bir yapıdadır. Bilgi tarihsel yapıdadır. Bilgi, eksikli ve geçici yapıdadır. Yeni bir tutum (açık felsefe) gerekir.

22 Diyalektik Yöntem İle İlişkisi 22 Ça ğ da ş bilim ve bilimsel yöntem anlayı ş ı, diyalektik görü ş ü de içerir fakat daha kapsamlıdır. Bilimsel yöntem, varsayımlarda yanılma olasılı ğ ının varlı ğ ını kabul eder.

23 Bilimsel Yöntemde “İsbat” 23 Daha önceleri Bilimsel yöntemle elde edilen bilginin MUTLAK DO Ğ RU ve DE ĞİŞ MEZ oldu ğ u görü ş ü Sonraları ise, modern bilimsel yöntem anlayı ş ında, Elde edilen sonuçların yüksek bir olasılıkla do ğ ru kabul edilmesi ilkesi Bu de ğ i ş imin nedenleri Bilimsel yöntemin varsayımlara dayalı bir süreç olması ve bunların geçerli olmama olasılıklarının var olması Tek neden-tek sonuç yerine ÇOKLU NEDEN-ÇOKLU SONUÇ Problemleri yaratan olası nedenlerin çoklu ğ u Ara ş tırmacıdan kaynaklanabilecek yanılgılar ile problemin do ğ ru tanımlanamama olasılı ğ ı Problem çözümünün,verilerin yorumlanmasıyla gerçekle ş ebildi ğ i, yorum yapmak öznel oldu ğ u için, yanlı ş yorumların yapılabilece ğ i


"Bölüm Bir (Karasar, 2009) Bilimsel Araştırma:Temel Kavram, İlke ve Yaklaşımlar 1." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları