Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TRANSPLANTASYON. İ Ç İ NDEK İ LER ◊ Doku ve Organ Nakli Nedir? ◊ Organ Nakli Çeşitleri -Canlıdan -Kadavradan(Ölüden) ◊ Nakledilebilen Doku ve Organlar.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TRANSPLANTASYON. İ Ç İ NDEK İ LER ◊ Doku ve Organ Nakli Nedir? ◊ Organ Nakli Çeşitleri -Canlıdan -Kadavradan(Ölüden) ◊ Nakledilebilen Doku ve Organlar."— Sunum transkripti:

1 TRANSPLANTASYON

2 İ Ç İ NDEK İ LER ◊ Doku ve Organ Nakli Nedir? ◊ Organ Nakli Çeşitleri -Canlıdan -Kadavradan(Ölüden) ◊ Nakledilebilen Doku ve Organlar ◊ Organ Nakli Kimlere Yapılır? ◊ Organ Nakli Neden Önemli? ◊ Dünya’da ve Türkiye’de Organ Nakli’nin Geldiği Son Nokta

3 İ Ç İ NDEK İ LER ◊ Organ Bağışı Nedir? ◊ Dinin Organ Bağışına Bakış Açısı ◊ Organ Bağışı’nın Yasal Dayanağı ◊ Nasıl Organ Bağışlayabilirim? ◊ Dünya’da ve Türkiye’de Organ Bağışı İstatistikleri ◊Türkiye Organ Bağışı Haftası ve Uzman Görüşüyle Transplantasyon

4 Organ nakli (Transplantasyon) vücutta görevini yapamayan bir organın yerine canlı bir vericiden veya ölüden alınan sa ğ lam bir doku veya organın nakledilmesidir. Bu işlem,günümüzde birçok kronik organ hastalıklarında (yani geriye,sa ğ lıklı duruma kavuşamayacak) uygulanan rutin,geçerli ve ileri bir tedavi yöntemidir.

5

6 A)KADAVRADAN YAPILAN NAK İ L Trafik kazası, kurşunlanma, beyin kanaması gibi nedenlerle yo ğ un bakımda tedavisi devam ederken beyin ölümü geçiren hastaların organları ba ğ ışlandı ğ ı taktirde bu transfer işlemine kadavradan yapılan nakil bu hastalara da kadavra donör denmektedir. beyin ölümü

7 Beyin ölümü kesin olarak tam bir ölümü ifade eder.Kesin tanımını kazanmadan önce ölümün tanımı, kalbin durması şeklinde tanımlanmıştı. Ama kalp durmasının artık ölüme delalet etmedi ğ ini sadece doktorlar de ğ il pek çok insan bugün biliyor.Bilinmesi gereken şudur ki; İ nsanın ölümü tamamıyla beyinde vuku bulan bir olaydır…

8 İ nsanı tanımlayan ve insan yapan her şey; aklı, zekası, duyguları, kişili ğ i hepsi beyninde saklıdır ve di ğ er tüm organlar bir bütün halinde onu var etmek için çalışırlar. İ şte beyin ölümü sırasında koordinasyon ortadan kalktı ğ ından ortaklık bozulur ve hepsi belli bir süre içinde biyolojik canlılı ğ ını yitirir. Bu süre maksimum 72 saattir. Yani 72 saat içinde beyin ölümü tam anlamıyla ölümü ifade eder.

9 ONU ARTIK KAYBETT İ N İ Z !!! Bu 72 saatlik süre içinde organların canlılı ğ ını koruyabilmesi için çok yo ğ un bir tıbbi bakımın yanında bedenin solunum cihazına da ba ğ lı olması gerekir. Hasta kaybedilmiştir. Bu bakımdan amaçlanan organ ba ğ ışında bulunulursa organların bir süre daha yaşatılmasıdır(72 saat). Böylece kadavradan organ nakli işlemine başlanır,organ ba ğ ışında bulunulmadı ğ ında ise beden solunum cihazından ayrılır. Dünyanın her yerindeki hukuki uygulama da bu şekildedir.

10 BEY İ N ÖLÜMÜ B İ TK İ SEL HAYAT DE Ğİ LD İ R Bitkisel hayatta; Hastanın solunumu devam eder. Bu hastalar aylarca,yıllarca yaşayabilirler, Bazı durumlarda iyileşme şansları vardır. Beyin ölümünde; Solunum cihazına ba ğ lıdır. Ortalama saat içinde hayatını kaybeder, Hayata dönmesi mümkün de ğ ildir.

11

12 B)CANLIDAN YAPILAN NAK İ L Nakil bekleyen hastanın eşi veya yakın akrabaları doku, kan grubu vb. uyum mevcut ise organ ba ğ ışında bulunabilmektedir. Böbrek ve karaci ğ er canlıdan nakil yapılabilen organlardır.

13 Sa ğ lık Bakanlı ğ ı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürü Doç. Dr. Öner Odabaş, Türkiye'de canlıdan organ nakli oranının yüksek oldu ğ unu belirterek, "Kadavradan organ naklini arttırmazsak ithamlardan kurtulamayız" dedi ve Türkiye'de organ naklinin istenilen seviyede olmadı ğ ını belirtti. Avrupa ülkelerinde canlıdan organ nakline şüpheyle bakıldı ğ ını, Türkiye'de ise canlıdan organ naklinin çok yüksek oldu ğ unu vurgulayan Odabaş, "Kadavradan organ nakli sayısını arttırmamız lazım, canlıdan nakil, organ ticareti şüphesi yaratıyor. Türkiye'nin organ nakli konusunda olması gereken yerden çok uzakta” dedi. ( )

14 HAYATTA KALMAK İ ST İ YORUM !!!

15 ÜLKEM İ ZDE NAKLED İ LEB İ LEN ORGANLAR

16 TÜRK İ YE’DEK İ DOKU VE ORGAN NAKL İ MERKEZLER İ (2003 yılı) 1)Akdeniz Üni. Tıp Fak. Hast., Kalp,karaci ğ er,böbrek,kornea,kemik ili ğ i. 2)Çukurova Kalp,karaci ğ er,böbrek,kornea,kemik ili ğ i. 3)Hacettepe Kalp,karaci ğ er,böbrek,kornea,kemik ili ğ i. 4)Ankara Kalp,karaci ğ er,böbrek,kornea,kemik ili ğ i. 5)Gazi Kalp,karaci ğ er,böbrek,kornea,kemik ili ğ i. 6)Başkent Kalp,karaci ğ er,böbrek,kornea,kemik ili ğ i. 7)Cerrahpaşa Tıp Fak. Hast., İ stanbul: Karaci ğ er,böbrek,kornea,kemik ili ğ i. 8) İ stanbul Üni.Tıp Fak.Hast., Kalp,karaci ğ er,böbrek,kornea,kemik ili ğ i. 9)Marmara Üni.Tıp Fak. Hast., Böbrek,kornea,kemik ili ğ i. 10)Ege Üni.Tıp Fak.Hast., İ zmir: Kalp,karaci ğ er,böbrek,kornea,kemik ili ğ i. 11)Dokuz Eylül Üni. Tıp Fak.Hast., Kalp,karaci ğ er,böbrek,kornea,kemik ili ğ i. 12)On dokuz Mayıs Üni.Tıp Fak.Hast., Böbrek,kornea.

17 D İ YAL İ Z Böbreklerin en önemli görevi, kanı zararlı artıklardan temizlemek, vücudun su ve tuz dengesini düzenlemek ve böylece tüm organ ve sistemlerin belirli bir uyum içinde çalışmasını sa ğ lamaktadır. Söz konusu görevler tam olarak yapılmazsa, vücutta zararlı maddeler, su ve de ğ işik yapıda tuzlar birikir ve kimyasal denge bozulur. Bu durumda, başta kalp ve beyin olmak üzere tüm di ğ er organlar görevlerini yerine getiremez hale gelir. Ve diyalize ba ğ lanan hasta gereksinimlerini makine yoluyla gerçekleştirir.

18 A)BÖBREK NAKL İ Böbrek naklinde kullanılan gerek canlı vericiden, gerekse kadavradan yapılan başarılı böbrek transplantasyonlarında diyaliz tedavilerinde oldu ğ u gibi böbrek fonksiyonlarından bazıları de ğ il, tamamı yerine getirilir.diyaliz Buna ek olarak, hem tüm böbrek fonksiyonları yerine getirildi ğ inden, hem de hastalar için sürekli diyaliz işlemlerinin oluşturdu ğ u fiziksel ve psikolojik zorluklar ortadan kalktı ğ ından dolayı yaşam kalitesi daha iyidir.

19 İ nsan dışında bir canlıdan transplantasyon şu anda mümkün olmamakla birlikte çalışmalar ümit vericidir, iyimser bir tahminle 2020 li yıllarda mümkün olabilir. Türk Nefroloji Derne ğ inin verilerine göre Türkiye’de bugüne kadar yaklaşık 4000 böbrek nakli yapılmıştır.Ancak ne yazık ki bunların yaklaşık 1/3’ü kadavra kaynaklıdır. Kadavra kaynaklı böbrek nakli oranı Batı ülkelerinde yaklaşık % 80’dir. Bunun nedeni ülkemizde organ ba ğ ışlarının henüz istenilen seviyeye ulaşamamasıdır.

20 UYGUN BÖBREK NE DEMEK ? Böbrek transplantasyonu yapılabilmesi için alıcı ile verici arasında ABO kan grubu sisteminde uyum olmalıdır; Bu uyum kuralları kan naklindeki gibidir ( O grubu genel verici, AB grubu genel alıcı ) Yani O kan grubu herkese böbrek verebilir, AB kan grubu herkesten böbrek alabilir. Rh sisteminin ise bir önemi yoktur; yani Rh negatif bir kişi Rh pozitif bir kişiden böbrek alabilir.

21 Alıcı ile verici arasında uyum aranan ikinci sistem, doku grubu olarak bilinen HLA sistemidir. HLA sistemi 6. kromozomun kısa kolu üzerinde yerleşmiş doku uygunluk antijenlerini içerir. HLA bölgesindeki antijenler 1. sınıf ( A,B,C ) ve 2. sınıf ( D,DR,DP,DQ ) olmak üzere ikiye ayrılır. Böbrek transplantasyonunda önemli olan A, B ve DR antijenleridir ve her insanda ikişer tane bulunur. Böbrek transplantasyonunda en iyi sonuç doku uygunluk antijenlerinde tam uyum oldu ğ u durumlarda alınmaktadır; vericide alıcıda olmayan DR, B, A antijenleri arttıkça alıcının böbre ğ i reddetme olasılı ğ ı artmaktadır.

22 HLA Sistemimiz Sınıf

23 B)KARAC İĞ ER NAKL İ İ lk kez Thomas Starzl tarafından 1963 yılında A.B.D.’nin Denver kentinde gerçekleştirilen karaci ğ er transplantasyonu 1980' li yıllarda büyük bir gelişme göstererek bugün karaci ğ er yetmezli ğ inin tek tedavi seçene ğ i haline gelmiştir. 1990' lı yıllarda de ğ işik ülkelerde pek çok yeni karaci ğ er transplantasyonu merkezi açılmış ve gerçekleştirilen ameliyat sayısında hızlı bir artış olmuş olsa da ülkemizde çok fazla nakile rastlanmamaktadır.

24 1980 öncesinde karaci ğ er nakli sonrasında 1 yıllık sa ğ kalım % 50 iken bugün % 80-90’lara ulaşmıştır. Geçmişte karaci ğ er transplantasyonu hastanın hayatını kurtarmak amacıyla son çare olarak başvurulacak bir manevra olarak görülmekteyken,günümüzde karaci ğ er yetmezli ğ inin daha erken devresinde hayat kalitesini artırmak amacıyla uygulandı ğ ı görülmektedir.

25 KARAC İĞ ER NAKL İ N İ N ŞEMAT İ K GÖSTER İ M İ

26 C)KALP NAKL İ Kalp nakli, hastalıklı bir kalbin sa ğ lıklı bir verici kalbiyle de ğ iştirildi ğ i bir ameliyattır. Kalp, beyin ölümü gerçekleşmiş fakat yaşam deste ğ inde olan vericiden alınmaktadır. Kalp alındıktan sonra alıcıya takılana kadar özel bir koruyucu buzlu sıvı içinde saklanır. Bütün dünyada bir yılda yapılan kalp nakli sayısı 1990’lı yılların ortalarında en yüksek rakama (4438 vaka) ulaşmış ancak daha sonra azalma ğ a başlamıştır.

27 B)KALP NAKL İ K İ MLERE YAPILIR ? Çeşitli nedenlerle oluşan kalp yetmezli ğ i (koroner arter hastalı ğ ı, kalp kapa ğ ı hastalı ğ ı, nedeni bilinen veya bilinmeyen kalp büyümesi, hipertansiyon vs),ısrarlı gö ğ üs a ğ rısı,hayatı tehdit eden kalp ritim bozuklu ğ u,do ğ umsal kalp hastalıkları olan insanlara uygulanır. Kalp nakli için verici bulmak çok daha zordur. Çünkü, kalp sadece beyin ölümü gerçekleşmiş hastalardan alınabilmektedir. Bu da kalp nakli sayısının böbrek nakline göre az olmasına neden olmaktadır.

28

29 B)KALP NAKL İ NASIL SONUÇ VER İ R ? Kalp nakli büyük riskler taşımaktadır. Başkasından nakledilen kalbi vücudun reddetmemesi için ömür boyu vücudun savunma sistemini baskılayan ilaçlar almak gerekmektedir. Bu da hastayı enfeksiyonlara ve kansere yatkın hale getirmektedir. Nakilden sonraki en sık ölüm nedenleri nakledilen kalbin yetmezli ğ e girmesi, nakledilen kalbin vücut tarafından reddi, kanser, nakledilen kalpte koroner arter hastalı ğ ı gelişmesi ve di ğ er organların yetmezli ğ e girmesidir.

30 TÜRK İ YE’DE DURUM Dünya’ya oranla az da olsa ülkemizde kalp nakli azımsanmayacak sayıda gerçekleştirilmektedir. Son 10 yılda yaklaşık 300 nakil gerçekleşmiştir.Bir çok nakil merkezine sahip ülkemizde en çok faaliyet sıralamasında Ege,Başkent,Akdeniz Üniversite’leri ilk sıralardadır.

31 D)AKC İĞ ER NAKL İ Nakli oldukça zor ve başarı yüzdesi düşük olan bir transplantasyon işlemidir. Türkiye`nin ilk akci ğ er nakli için 12 hasta sıra bekliyor. Viyana`da e ğ itim gören ameliyat ekibi ise şu anda ilk operasyona hazırlanıyor. Daha önce 3 kez denenen akci ğ er naklinde ülkemizde şu ana kadar başarılı bir operasyon bulunmamaktadır. Dünyada 1963’te başlayan bu işlem ancak ilk olumlu meyvesini 20 yıl sonra verebilmişti.

32 E)PANKREAS NAKL İ Yine son yıllarda artan nakil sayısına sahip olan başka bir organımızda pankreas… Yaygın bir nakil işlemi olmasa da sadece Akdeniz üniversitesi için son 5 yılda yapılan 50 operasyon umut verici bir tablo olarak karşımız çıkmaktadır. Ancak yine de Türkiye’de çok fazla pankreas nakli merkezinin olmadı ğ ı da bir gerçek olarak karşımızda durmaktadır.

33 F) İ NCE BARSAK NAKL İ Dünya’da çok az rastlanan nakil işlemlerinden olan ince ba ğ ırsak nakli için şu ana kadar başarılı geçen vaka sayısı sadece 600 dür. Türkiye’de ki ilk barsak nakli 2006 yılında Tepecik E ğ itim ve Araştırma Hastanesi’nde trafik kazasında yaşamını yitiren bir vatandaşımızdan alınan organ ile 42 yaşındaki Zeliha Efe’ye nakledilmiştir.

34 ÜLKEM İ ZDE NAKLED İ LEB İ LEN DOKULAR KALP KAPA Ğ I KORNEA KEM İ K KEM İ K İ L İĞİ DER İ

35 A)KALP KAPAKÇI Ğ I NAKL İ : İ NEKTEN İ NSANA KALP KAPAKÇI Ğ I NAKL İ Tekirda ğ ’ın Çorlu ilçesinde Çorlu Özel Şifa Hastanesi’nde konuşma ve yürümede zorluk çekti ğ i şikayetleriyle gelen 77 yaşındaki bir hastaya sol kalp kapakçı ğ ının çalışmamasının belirlenmesi üzerine uygun bir verici bulunamadı ğ ı için 5 saat süren bir operasyonla inekten aldıkları kalp kapakçı ğ ını taktılar. İ nsan kalbine en yakın ve benzeyen kalp kapakçı ğ ı sadece inekte mevcut. Bu operasyon başarılı olmuş.

36 B)KORNEA NAKL İ : K İ MLERE YAPILIR? Gözün ön bölümündeki saydam kornea katmanın saydamlı ğ ını yitirdi ğ i kataraktlı görme bozuklu ğ u olan hastalarda. BAŞARI ŞANSI ve UYGULANMA SIKLI Ğ I? Kornea nakli çok sık yapılan ve ret olaylarına pek ender rastlanan bir ameliyattır.Çünkü gözün bu katmanında kan damarları olmadı ğ ı için ba ğ ışıklık sisteminin hücreleri bu dokuya ulaşamaz.Büyük hastanelerin ço ğ unda gözün kornea katmanının dondurularak saklandı ğ ı ‘göz bankaları ‘bulunur.

37

38 C)KEM İ K İ L İĞİ NAKL İ : K İ MLERE YAPILIR? - Bazı kan,kalp ve akci ğ er hastalıklarında, -Kemik dokuda ve tendonlarında önemli hasar gelişmiş hastalarda uygulanabilir. NASIL YAPILIR? Vericiden alınan kemik ili ğ inin hastaya bir şırıngayla aktarıldı ğ ı kemik ili ğ i nakilleri oldukça sık uygulanır.

39 D)PANKREAS’IN ADACIK HÜCRE NAKL İ K İ MLERE YAPILIR? -Böbrek yetmezli ğ i gelişmiş diabet hastalarında. BAŞARI ŞANSI VE UYGULANMA SIKLI Ğ I? Adacık hücresi nakilleri diyabet hastalarında günümüzde uygulanmaktadır. Bu uygulamalarda hastaya yapılan hücre tedavisi erişkin yani farklılaşmış hücrelerin bir vericiden alınıp hastaya aktarılması şeklindedir. Adacık nakillerinde genel olarak nakledilen tüm adacıkların ancak %10- 15'i hastanın vücudunda tutunabilmektedir. Bu sayı klinik olarak istenilen sonucu almayı zorlaştırabilir. Dolayısıyla yapılan nakillerin başarılı olma şansı yüksek de ğ ildir. Herşeye ra ğ men, adacık nakillerinde olumlu sonuç alan hastalar vardır ve bu genç diyabet hastaları insulin ba ğ ımlı olmaktan kurtulmuşlardır.

40 E)DER İ NAKL İ : K İ MLERE YAPILIR? -Cildinin önemli bir bölümünü kaybetmiş hastalarda, -Yüzünün ço ğ unu kozmetik ve fonksiyonel olarak kaybetmiş tüm hastalarda. NASIL YAPILIR? Bazen fazlalık olan doku,rejenere olabilen doku alınarak vücudun başka bir bölgede daha çok gerekli olan yerine nakledilebilir.(Otogreft) Deri nakli bu şekilde yapılır.

41 ORGAN NAK İ LLER İ NDE KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER: □ DOKU REDDİ (REJEKSİYON):Alıcı ile verici arasındaki doku uyumsuzluğu nedeni ile nakledilen organın reddedilmesi. (Tam doku uyumu sadece tek yumurta ikizlerinde mevcuttur.) Vücudumuzun bağışıklık sistemi, kendi hücrelerini tanır ve bunlara reaksiyon göstermez.Ancak vücuda başkasına ait yabancı hücreler girdiğinde(doku,organ…),mikroplara karşı gösterdikleri savunmayı bu hücrelere de gösterirler, vücuttan atmak isterler.Buna rejeksiyon(doku reddi )denir.Doku reddine engel olmak için, organ nakli yapılan hastalar ömür boyu bağışıklık sisteminin bu etkisini en aza indirmeye yönelik ilaçlar kullanırlar.Buna immünosupresyon (bağışıklığın baskılanması) diyoruz.

42 ORGAN NAK İ LLER İ NDE KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER: □ ENFEKSİYON HASTALIKLARI: Bağışıklık sistemimizin direnci azaldığı için enfeksiyon hastalıklarına yakalanma ihtimalimiz artar. □ Bağışıklık sistemini bastırıcı olarak alınan bazı ilaçlar böbreklere zarar verebilir, bazı ilaçlar da yüksek tansiyon, yüksek kolesterol gibi sorunları beraberinde getirir.

43 GÜNÜMÜZDE İ SE… Organ nakli,son 50 yılda tıbbın en hızlı ilerleyen en güncel branşlarından birisidir.Tabi ki bunda kronik organ hastalıklarını tedavi ederek hastayı sa ğ lıklı yaşama kavuşturmasının etkisi büyüktür. Bugün artık hasta takibi,yo ğ un bakım şartları ve cerrahi yöntemlerinin ilerlemesi ile birlikte ba ğ ışıklık sistemini baskılayan ilaçların özgülleşmesi ile birlikte organ nakillerinin uzun ve kısa dönemdeki başarı oranlarını arttırmıştır. Günümüzde organ nakillerinde en büyük güçlük yeterli organ ba ğ ışının olmaması ve organ teminindeki güçlüktür.

44 İ lerlemiş karaci ğ er, böbrek, kalp ve akci ğ er hastalıklarında, İ ncebarsakları önemli ölçüde alınmış veya işlev kaybı gelişmiş hastalarda, Kornea hastalıklarına ba ğ lı olarak görme kaybı gelişmiş hastalarda, Böbrek yetmezli ğ i gelişmiş diabet hastalarında, Bazı kan, kalp ve akci ğ er hastalıklarında, Cildinin önemli bir bölümünü kaybetmiş hastalarda, Yüzünün ço ğ unu kozmetik ve fonksiyonel olarak kaybetmiş hastalarda, Kemik dokuda ve tendonlarında önemli hasar gelişmiş hastalarda uygulanabilir.

45 Hasta kendine organ nakli yapılmasını talep edebilir mi? Edemez. Organ nakli ameliyatları hasta iste ğ i ile de ğ il tıbbi gerekliliklere göre yapılır. Hasta kendini takip eden veya hastalı ğ ını teşhis eden doktorlar tarafından organ nakil kliniklerine sevkedilmelidir. Nakil gerekip gerekmedi ğ ine, nakil uygulamanın mümkün olup olmadı ğ ını sadece nakil ekipleri karar verir.

46

47 -Normal yaşamdan, üretkenlikten uzak, yaşamlarını diyaliz makinelerine ba ğ lı sürdürmek zorunda kalan hastaları sa ğ lıklarına kavuşturmak. -Diyaliz makinesine ba ğ lı olarak yaşamlarını sürdürmeye çalışan, organ nakli olmayı bekleyen hastaların, ülke ekonomisine getirdi ğ i trilyonları bulan sa ğ lık giderlerini azaltmak. İ nsanları hayata döndürebilmek için lütfen organlarınızı ba ğ ışlayınız !!!

48 Gençlerde ve çocuklarda diyalize ba ğ ımlılık, büyüme ve gelişmeyi engelledi ğ inden organ nakli daha önemlidir.

49 Eren Uluergüven, Kalbi İ zmir’de işçi emeklisi 50 yaşındaki Mehmet Kireç'i hayata döndürdü. İ ki böbre ğ i, yıllardır diyalizle yaşayan Songül Avşar ve Nilüfer Sürmeli'ye nakledildi. Karaci ğ er içinse Çapa Tıp Fakültesinde bir haftadır karaci ğ er yetmezli ğ i nedeniyle tedavi gören 45 yaşındaki bir anne, Ruşen Yerli, nakil ameliyatına dakikalar kala hayatını kaybetti. Yerli için düşünülen karaci ğ er, 34 yaşındaki Bayram Balta'ya nakledildi. Genç tiyatrocunun iki korneası ise iki ihtiyaç sahibine nakledildi. Gelişmeleri hastaneye gelerek izleyen baba Selçuk Uluergüven ise nakillerin, acısını hafifletti ğ i inancındaydı.

50 A)DÜNYADA ORGAN NAKL İ Doku ve organ nakli dünyamızda beklenenin çok altında seyretmektedir.Her geçen yıl bu açık gittikçe artmaktadır. Rakamlara göre bugüne kadar dünya genelinde yaklaşık böbrek, karaci ğ er ve kalp nakli yapılmıştır. Bekleyen ise 1 milyara yakın...

51 Bugün Almanya'da böbrek nakli için bekleme süresi 2005 yılı verilerine göre yaklaşık 6 ila 8 yıldır. Kalp, karaci ğ er ve akci ğ er organ bekleme listelerindeki birçok hasta, zamanında bir organ bulunamadı ğ ı için ölmektedir. Neden artış bu kadar hızlı ? Ölümcül trafik kazalarının azalması, fakat buna karşılık sadece organ nakli ile iyileştirilebilecek hastalıkların da ço ğ almasıdır. Teknolojinin gelişmesi sonucu, tıbbın giderek daha çok hastalı ğ a organ nakli yapılabilir gözüyle bakmasıdır. Bazı devletlerdeki yasal düzenlemelerin ba ğ ışların yapılmasına engel olmasıdır. ABD'de ise organ ba ğ ışını teşvik için vergi indirimleri ve iş kaybını karşılama yöntemlerine başvurulmaktadır.

52 (10 Mayıs 2008 (UTC) tarihinde inceleyici Karduelis tarafından incelenmiş ve görüntünün o tarihte uygun lisansa sahip oldu ğ u do ğ rulanmıştır.)inceleyiciKarduelisincelenmiş

53 (Avrupa’daki ortalama verilerdir.)

54 DÜNYA SİZİ BAĞIŞA ÇAĞIRIYOR

55 İ spanya 34.6 İ talya 21.1 Fransa 20.9 ABD 20.0 Almanya 13.8 İ ngiltere 12.3 Yunanistan 6.2 Türkiye 2.0 Romanya 0.4 (Nüfusa oranla donör yo ğ unludur.)

56 Sa ğ lık Bakanlı ğ ının yaptı ğ ı bir takım araştırmalardaki rakamlara göre tıp fakültesi ö ğ rencilerinin yüzde 30.2’si organlarını ba ğ ışlamak istemiyor. Sadece yüzde 5.3’ünün organ ba ğ ış kartı var. Enteresan olanı ise yüzde 39’u organ nakline inanmıyor. Galiba bu noktadan başlamak gerekiyor çünkü atandıkları alanlarda halkı nakle teşvik edecek olanlar, bu insanlardır.

57 Türkiye’de sadece böbrek nakli bekleyen 30 bin, di ğ er organları bekleyen onbinlerce hasta var. Ancak organ ba ğ ışı oranı sadece milyonda Özellikle kalp, karaci ğ er ve böbrek nakli bekleyen hastalar, uygun organ bulunamaması nedeniyle hayatını kısa süre içerisinde kaybediyor.

58 TONB VER İ LER İ NE GÖRE TÜRK İ YE’DE TRANSPLANTASYONUN GEL İ Ş İ M İ Türkiye’de organ nakli 1969 yılında İ stanbul ve Ankara’da gerçekleştirilen iki kalp nakli ile başlar. Organ nakli ile ilgili deneysel çalışmalar 1970’lerin başında Hacettepe Üniversite’sinde başlar. İ lk böbrek nakli 3 Kasım 1975’de gerçekleşir.(Prof.Dr.Haberal anneden çocu ğ una bu nakli yapar.)

59 10 Ekim 1978’te ilk kadavradan böbrek nakli gerçekleştirilir. Daha sonra gelişimi için öncelikle başarılı örnekler parlamento üyelerine gösterilerek önce onların deste ğ i daha sonra da Diyanet İ şleri Başkanlı ğ ı’ndan destek alınmıştır. O dönemde tüm gazete başlıklarında doku ve organ nakline yer verilir. Ve 3 Haziran 1979’da 2238 sayılı yasa yürürlü ğ e girer.

60 1980’de ‘Türkiye Organ Nakli ve Yanık Tedavi Vakfı’ kurulur ve gün geçtikçe vakıf sayısı artar. İ lk başarılı karaci ğ er naklinin yapıldı ğ ı 1967(Starzl)’den 21 yıl sonra Dr.Haberal ülkemizde ilk karaci ğ er naklini gerçekleştirir. Daha sonra 1990’da arkadaşlarıya TONB’u kuracaktır.

61 1990’larda dünyada ilk kez canlı donörden kısmi karaci ğ er nakli yapan ekip de bu ekipti. Türkiye’de bugün 11 karaci ğ er,21 böbrek ve 10 kalp nakil merkezi bulunmaktadır. 2001’de Türkiye ‘Böbrek Nakillerinde 25.Yıl’ adlı uluslar arası kongresini de düzenlemiştir.

62 Ülke genelinde bir hastanede organ ba ğ ışı gerçekleşti ğ inde, bu merkez vericinin organ ve dokularının ülke genelinde nakil bekleyen hastalardan aciliyet ve organ uyumu kriterlerine göre en uygun hastanın bulundu ğ u doku ve organ merkezine gönderilmesini sa ğ lamaktadır.

63

64 Organ ba ğ ışı, kişinin sa ğ lı ğ ında, kendisi öldükten sonra organlarının kronik organ hastası olan kişilere nakledilmesi için ba ğ ışlamasıdır. Organ ba ğ ışlamak tam anlamıyla kişinin iradesiyle ve gönüllü biçimde yapılan insani bir davranıştır.

65

66 Organ ba ğ ışına dini açıdan bir sakınca görülmemektedir. İ slam dininin yaygın oldu ğ u ülkemizde islam dininin organ ba ğ ışına bakışı Diyanet İ şleri Başkanlı ğ ı’nın yaptı ğ ı açıklamaya dayandırılır. (06/03/1980)

67 Karara göre; Zaruret( İ nsanın elinde olmayarak hasıl olan sebeb) halinin bulunması, Hastalı ğ ın bu yolla tedavi edilece ğ inin doktor tarafından onaylanması, Doku ve organ veren kişinin bu işlem sırasında ölmüş olması, Kişinin sa ğ lı ğ ında izin vermiş olması Verilen organ ve doku karşılı ğ ında hiçbir ücret alınmamış olması, Tedavi edilen hastanın da yapılacak olan nakle razı olması, durumda caizdir, denmiştir.

68 ORGANLARINIZI CENNETE GÖTÜRMEY İ N !!! ONLARA CENNETTE DE Ğİ L BURADA İ HT İ YAÇ VAR !!!

69 Günümüzde 1979 yılında çıkarılan ilişkin 2238 sayılı kanuna göre; -Canlıdan organ nakli için kişinin 18 yaşını doldurmuş bulunması,akli dengesinin yerinde olması şarttır. -Canlıdan organ naklinde,verici kişinin maddi bir çıkarı olması ve/veya bunu bilen doktorun organ nakli yapması şuçtur. -Kadavradan organ naklinin yapılabilmesi için beyin ölümü belgesinin hazırlanmış olması, kişinin sa ğ lı ğ ında organlarını ba ğ ışlaması,ba ğ ışlandı ğ ına dair bir belge yoksa yakınlarının rızası alınması şarttır.

70 -Ölünün fiziki bütünlü ğ ünü de ğ iştirmeyen organlar,(örn kornea) herhangi bir ba ğ ış ya da izin alınmaksızın nakil için alınabilir. -Organ alımı,satımı,bunun ticaretinin ya da reklamının yapılması a ğ ır ceza gerektiren bir suçtur. -Adli nedenlerle ölen kişilerin organları nakil için çıkartılırken yapılan ameliyattaki bulgular adli rapora eklenir ve otopsi bu ameliyattan sonra gerçekleştirilir.Adli işlemler organ nakli için yapılan işlemleri geciktiremez.

71 LÜTFEN YARDIM ED İ N !!!

72 2238 sayılı ‘‘Organ ve Doku Alınması, Saklanması ve Nakli’’ hakkındaki kanunda: ‘‘18 yaşından büyük ve akli dengesi yerinde olan herkes organlarının tamamını veya bir bölümünü bağışlayabilir’’ denmektedir. Bu şartlara uygun bir bireyseniz organ nakli yapmanıza hiçbir engel yoktur.

73 1)T.C Sa ğ lık Bakanlı ğ ı Organ Ba ğ ışı Senedi’ni doldurun.  İ l Sa ğ lık Müdürlü ğ ünde,  Hastanelerde,  Emniyet Müdürlüklerinde (Ehliyet alımı sırasında),  Organ nakli yapan merkezlerde,  Organ nakli ile ilgilenen Vakıf, Dernek vb. kuruluşlarda bu yapılabilir.

74 Organ ba ğ ışında bulunabilmek için; organ ba ğ ış senedini iki tanık huzurunda doldurup imzalamak yeterlidir. Senedinizde sizinle beraber 2 şahit kişinin de imzaları yer almaktadır. Ayrıca bu belgede naklini istedi ğ iniz organlarınızı da seçebilmektesiniz.

75 Organ bağış senedi imzalandıktan sonra organ bağış kartı doldurulur ve bağış yapan kişiye verilir. 2)Kartınızı Alın

76  Sadece manevi yaptırım gücü olan, hukuki fonksiyon taşımayan sembolik bir kart, organ ba ğ ışı için do ğ rudan yeterli bir kartmıdır? Hayır.Kişinin organlarının alınabilmesi için mutlaka ailesinin onayının alınması gerekmektedir kartı olsa dahi yakınlarından habersiz alınamaz. Bu yüzden yakını yanında olmadan ölmüş birinin cebinden organ ba ğ ış kartı çıksa bile organları alınmamaktadır.  Nasıl iptal ederim? Artık organ ba ğ ışlarının kaydının tutulma zorunlulu ğ u yoktur. Kişi istedi ğ i zaman kartını yırtarak organ ba ğ ışını geçersiz kılabilir.

77 Herkes başvurabilir mi? Hepatit (A-B-C) A ğ ır iltihabi hastalıklar Şeker Hastalı ğ ı Kanser hastaları başvuramaz. Ba ğ ışladı ğ ım organlar para ile başkasına satılabilir mi? Hayır! Satılamaz. Bir insan öldükten sonra organları ba ğ ışlandı ğ ında, Organ Nakli koordinasyon sistemi devreye girer. Bu sistem gere ğ ince ba ğ ışlanan organlar Sa ğ lık Bakanlı ğ ı’nın Bölge Koordinasyon Merkezine (BKM) ve oradan da Ulusal Koordinasyon Merkezine (UKM) bildirilirler. Organların merkezlere da ğ ıtımı bu bildirimler sonucunda belirlenir.

78 Organ nakli ameliyatında cenazenin bütünlü ğ ü bozulur mu ? Kadavradan organ çıkarma işlemi herhangi bir canlı ameliyatı kadar büyük bir özenle yapılır. Organlar çıkarıldıktan sonra mümkün oldu ğ unca estetik dikişlerle dikilerek, bedenin hiçbir şekilde zarar görmemesine büyük özen gösterilir. O bedenler organların kıymetini çok iyi bilen hekimler için kutsaldır ve çok büyük bir saygıyı hak etmektedirler.

79 Sa ğ lık sorunum oldu ğ unda üzerimde organ nakli kartı bulunursa bir sorun çıkar diye tedirgin oluyorum. Bu endişemde haklı mıyım? Tababet ilkelerine göre hiç kimsenin hayatı hiç kimse için feda edilemez. Bir kişinin hayatı bütün insanlık u ğ runa bile feda edilemez. O nedenle hiç bir endişeye gerek yok. “Suistimal olabilir mi?” diye düşünenler için ise; organ nakli kalabalık bir ekibin işidir. Kaldı ki organların alınabilmesi için kişinin hayattayken ba ğ ış yaptı ğ ı halde yine de ailenin izninin alınması gerekti ğ i unutulmamalıdır.

80 Organ ba ğ ışı bilgileri organ mafyasının eline geçebilir mi? Organ ba ğ ışı sırasında alınan bilgiler hiç bir zaman bir nakil için yeterli bilgiler de ğ ildir. Kişinin sa ğ lık durumunu de ğ il, niyetini belirten bir iki kimlik bilgisi dışında bir özellik taşımazlar. Ülkemizin organ nakillerindeki başarı oranı nedir? Ülkemizde organ nakilleri dünya standardında yapılmakta ve hatta dünya standardının üzerine sonuçlanmaktadır. Karaci ğ er ve böbrek gibi önemli organların nakillerinde başarı oranları % 90’nın üzerindedir.

81 Hayattayken organlarını ba ğ ışlayan bir kişi daha sonra bundan vazgeçebilir mi? Tabii ki EVET. Yakınlarınıza söylemeniz yeterli. Çünkü günü geldi ğ inde ba ğ ışınızı de ğ erlendirecek olanlar yakınlarınızdır. “Ben sadece böbreklerimi ba ğ ışlamak istiyorum.” diyebilir miyim? Çok kolay… Organ ba ğ ış karıtınızda bunu belirtecek seçenekler bulunmaktadır. Ayrıca yakınlarınıza bunu söylemeniz de yeterli olacaktır.

82 11. maddeye göre ölüm halini saptayan hekimlerin  Ölüm tarihini,  Saatini,  Ölüm halinin nasıl saptandı ğ ını gösteren ve imzalarını taşıyan bir tutanak düzenleyip organ ve dokunun alındı ğ ı sa ğ lık kurumuna vermek zorundadırlar. Bu tutanak ve ekleri ilgili sa ğ lık kurumunda on yıl süre ile saklanır.

83

84 DÜNYA’NIN HEDEF İ 1750 Dünya Transplant Birli ğ inin 2000 yılı Roma Kararı Milyon nüfusa donör sayısı 25 DÜNYA’NIN BULUNDU Ğ U YER 153

85 Organ ve doku ba ğ ışı Türkiye’de di ğ er ülkelerle karşılaştırıldı ğ ında yok denecek kadar azdır.Bunu 19 Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Ö ğ retim Üyesi Prof. Dr. Tekin Akpolat şöyle açıklamakta; "Türkiye'de 2007 Yılında Gerçekleşmesi Gereken Organ Ba ğ ışı Yaklaşık 1825 Olması Gerekirken, Bu Sayı 100'ün Altındadır"

86 En fazla nüfus yo ğ unlu ğ umuzun bulundu ğ u İ stanbul’daki durum bulundu ğ umuz durumu net bir şekilde açıklamakta ; son yılardaki artışa ra ğ men beklenen sayıya ulaşılamamıştır. Yıllara oranla İ stanbul’daki organ ba ğ ış sayısı

87

88

89

90

91

92

93 Organ ba ğ ışının az olmasındaki etkenlere dikkat çeken uzmanlar, "Bu etkenlerin başında toplumun bu konuda yeterli bilgi sahibi olmaması gelmektedir.’’ ‘’Bu nedenle ilkö ğ retimden başlayarak, okullarda organ ba ğ ışı ders konusu olarak ele alınmalı. Bunun yanında sivil toplum örgütlerine de büyük görevler düşmektedir. Bu örgütler, organ ba ğ ışı kampanyası düzenleyerek ve üyelerini ba ğ ış yapmaya teşvik ederek, toplumda bilincin oluşmasına yardımcı olabilirler"

94

95 Organ ve doku ba ğ ışını teşvik etmek amacıyla her yıl kutlanan ''Organ ve Doku Ba ğ ışı Haftası'' 3 Kasım’da başlıyor. TC Sa ğ lık bakanlı ğ ı tüm illere dilekçe yollayarak doku ve organ nakli etkinliklerine bu süreçte yer vermelerini istiyor.

96 OP.DR.ATA BOZOKLAR’IN GÖRÜŞLER İ Organ ba ğ ışı sorununun, kadavra organı konusunda çekilen sıkıntının sadece bir boyutu oldu ğ una işaret eden Bozoklar, konunun asıl önemli boyutunun ''ölümlerin zamanında tespit edilememesi'' ve ''gerekenlerin zamanında yapılamaması'' oldu ğ unu bildirdi. Zamanla yarışmayı gerektiren organ naklinde organizasyon sorunu yaşandı ğ ını anlatan Bozoklar, burada en büyük rolün devlete, daha sonra da hekimlere düştü ğ üne işaret etti.

97 İ şlevsel kurumlara dikkat çeken Bozoklar bu manzaranın Türkiye'de da farklı olmadı ğ ını; ''E ğ er bir bölgede koordinatörlük sistemine işlerlik kazandırabilmişseniz, o bölgede başarı kazanıldı ğ ını görüyorsunuz. Ege ve Akdeniz bölgelerinin en önemli ayrıcalı ğ ı da burada yatıyor'' belirtti. Gönüllülü ğ e vurgu yapan Bozoklar Organ ve doku ba ğ ışı konusunda gelişmiş Batı ülkelerindeki kadavra donörden ba ğ ış oranının her bir milyon nüfusta 20 oldu ğ una işaret ederken, bu oranın Türkiye'de ise bir milyon nüfusta 2.4 oldu ğ unu belirtti. Türkiye'de 12 kalp, 18 karaci ğ er ve 30 böbrek nakli merkezi bulunmasına ra ğ men.

98 Op. Dr. Ata Bozoklar organ ba ğ ışını en çok geliri 500 doların altında olan kişilerin yaptı ğ ını, sanılanın aksine entellektüellerin organ ba ğ ışlamaya yanaşmadı ğ ını(sadece lafta kaldıklarını) belirtti. Organ ba ğ ışı konusunda insanların yanlış bilgilendirildiklerini ve güven eksiklerinin bulundu ğ unu kaydeden Bozoklar, `Kimileri, `organlarımı ba ğ ışlıyorum ama bu organların akıbeti ne oluyor örne ğ in satılıyor mu` diye düşüncelere kapılıyor. Oysa organlar bir ulusun malıdır. Her organ ba ğ ışı Sa ğ lık Bakanlı ğ ı`na bildiriliyor` dedi.

99 Bozoklar, Türkiye`de 40 bin diyaliz, 3 bin karaciger ve 1000 kalp hastasının organ bekledi ğ ini belirtirken, insanların en çok gözlerini ba ğ ışlama konusunda tereddüt yaşadıklarını dile getirdi. Bozoklar, `Sanılıyor ki, göz tamamen alınacak, bu görüntü tabiki insanları korkutuyor. Oysa sadece kornea alınıyor ve doktor olmayan biri gözlerdeki de ğ işikli ğ i kesinlikle anlayamaz` dedi.

100 Organ ba ğ ışı konusunda İ zmir ve Antalya`nın ilk sırada yer aldı ğ ını,Akdeniz ve Ege’nin lokomotif oldu ğ unu belirten Bozoklar di ğ er illerin ise organ ba ğ ışı konusunda bekleneni veremedi ğ ini ifade ederken, İ stanbul ve di ğ er illerde sürekli gerçekleşen etkinliklerin ba ğ ışı artırma konusunda önemli artılar getirece ğ ine dikkat çekti. Organ ve doku nakli için önümüzdeki yıllarda beklenen gönüllü sayısına ulaşmada bu çalışmaların önemini de vurguladı.

101 Özetle Ege Üniversitesi Organ Nakil Koordinatörü ve Organ Nakli Ulusal Koordinasyon Kurulu Üyesi Op. Dr. Ata Bozoklar, Türkiye'de son yıllarda organ ba ğ ışı açısından ciddi gelişmeler oldu ğ unu belirterek, ''Organ nakli konusunda dünyanın ileri gelen ülkelerinden bir farkı olmayan ülkemizin sorunu her zaman organ bulamamak oldu'' diyerek imkanımızın oldu ğ unu ancak gönüllü sayısının istenilen seviyede olmadı ğ ına dikkat çekiyor.

102

103 KAYNAKLAR 1)Tranplantasyon ve Sorunları Prof.Dr Mehmet Haberal TOND Kongre Tebli ğ ler Kitabı,Türkiye Organ Nakli Derne ğ i Birinci Bilimsel Kongresi Hacettepe Üni.Ankara,Türkiye Ekim 1993 (sf43-55) 2)Tranplantasyon Prof.Dr.Mehmet Haberal Türkiye Organ Nakli Derne ğ i İ kinci Bilimsel Kongresi 8-9 Kasım 1994 (sf ) 3)Organ Tranplantasyonları Doç.Dr.Ömer TÜREL (sf 7-8) Nobel Tıp Kitabevi 4)Genel Cerrrahi Prof.Dr.Ünal DE Ğ ERL İ İ stanbul Tıp Fak. (Sf )

104 KAYNAKLAR 5)Genel Cerrahi Cilt 1 Prof.Dr.Göksel KALAYCI İ stanbul Üni. Nobel Tıp Kitabevi (sf ) 6)Klinik Klavuzu Muayene-Tanı-Tedavi-Acil Cerrahi Prof.Dr.Ertu ğ rul Göksoy İ stanbul Üni.Cerrah Paşa Tıp Fak.Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı (sf ) 7)Cerrahi’nin Sırları Abernaty Nobel Tıp Kitabevi (sf ) 8)Temel Cerrahi EL Kitabı İ skerder Sayek,M.Mahir Özmen Hacettepe Üni. Tıp Fak. Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı (sf )

105 KAYNAKLAR 9) Genel Cerrahi Prof.Dr.Selçuk Aybar İ stanbul Üni.Cerrahpaşa Tıp Fak.Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı Nobel Tıp Kitabevi 10)Genel Cerrahi Ameliyatları Tarık Zafer Nursal (sf ) 11)Cerrahi I Arkadaş Tıp Kitapları Prof.dr.Erol Düren (sf )

106 KAYNAKLAR 1.Aile ve Toplum Dergisi 17.Sayı (sf 19-29) Makale Hasta Yakınlarının Organ Ba ğ ışı ile İ lgili Bilgi ve Tutumları 2.http://www.tond.org.tr/tr/Türkiye --Organ Nakli Derne ğ i’nin Sitesi 3.http://tr.wikipedia.org/wiki/Organ_ba%C4%9F%C4 %B1%C5%9F%C4%B1 4.www.istanbulsaglik.gov.tr/w/sb/tedk/organ.asp 5.www.organbagisi.info 6.www.akdeniz.edu.tr/organnak/html4.html

107 KAYNAKLAR http://sksdb.ege.edu.tr/kulup/kunye/organ. html 12.

108 EL İ F YETER SAVAŞ DEM İ RTAŞ Anasayfa


"TRANSPLANTASYON. İ Ç İ NDEK İ LER ◊ Doku ve Organ Nakli Nedir? ◊ Organ Nakli Çeşitleri -Canlıdan -Kadavradan(Ölüden) ◊ Nakledilebilen Doku ve Organlar." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları