Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Füsun Alkaya Güneş Sistemi ve Dünya’nın Oluşumu.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Füsun Alkaya Güneş Sistemi ve Dünya’nın Oluşumu."— Sunum transkripti:

1 JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Füsun Alkaya Güneş Sistemi ve Dünya’nın Oluşumu

2 G Ü N E Ş S İ S T E M İ ve D Ü N Y A N I N O L U Ş U M U

3 Yaklaşık milyar yıl önce, küçük bir noktanın hızla genişleyerek patlamasıyla evren oluştu BİG - BANG

4 Başlangıçta evrende sadece Hidrojen vardı Hidrojenin yerel olarak yoğunlaşmasıyla milyarlarca aşırı yoğun Hidrojen küresi oluştu. Bu kürelerde füzyon reaksiyonları başladı

5 4 Hidrojen çekirdeği (protonlar) kaynaşarak Helyum çekirdeklerini (2 proton+2 nötron) oluşturdu

6 Bu reaksiyonlar sonucunda yıldızlar doğdu

7 Yaklaşık 5-6 milyar yıl önce bu yıldızlardan birinin Hidrojen yakıtı tükenmeye başladı

8 Yıldız önce kırmızı bir dev oluşturacak şekilde genişledi

9 Daha sonra, Yıldız önce kendi içine doğru çöktü….. takiben patladı.. ve bir süpernova oluşturdu Multiwavelength X-ray image of the remnant of Kepler's Supernova, SN (Chandra X-ray Observatory) image from wikipedia

10 Bu süpernova içinde bütün elementler oluştu

11 Yeni malzemeler içeren bu süpernova yoğunlaştı ve disk şekilli bir kütle oluşturdu Bu kütlenin merkezinin aşırı ısınmasıyla yeni bir yıldız, GÜNEŞ, doğdu

12 Güneş nebulası toz ve gazlardan oluşmaktaydı A nebula (Latin: "mist"; pl. nebulae) is an interstellar cloud of dust, gas and plasma.

13 Nebuladaki küçük parçacıklar birleşerek gezegencikleri, bunlar da birleşerek ve/veya nebuladan malzeme toplayarak gezegenleri oluşturdular

14 BİLİNEN 8 GEZEGEN Pluto artık bir gezegen olarak kabul edilmiyor

15 JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Füsun Alkaya PREKAMBRİYEN

16 (EONS) P R E K A M B R İ Y E N

17 PREKAMBRİYEN 4.6 milyar yıl – 542 milyon yıl önce Dünyanın bir gezegen olarak şekillendiği, jeosferin, atmosferin, hidrosferin ve biyosferin geliştiği, dolayısıyla dünyanın ölü bir gezegenden yaşayan bir gezegen haline dönüştüğü dönemdir.

18 PREKAMBRİYEN 4.6 milyar yıl – 542 milyon yıl Arkeen Proterozoyik PREKAMBRİYENPREKAMBRİYEN Üst Zaman my my 542 my

19 ARKEEN 4.600– my Eoarkeen Paleoarkeen Mesoarkeen Neoarkeen Paleoproterozoyik Mesoproterozoyik Neoproterozoyik Milyon yıl Zaman Arkeen Proterozoyik PREKAMBRİYENPREKAMBRİYEN Üst Zaman

20 Yaklaşık 4.6 milyar yıl önce, Dünya gezegeninin kütlesi arttıkça yerçekimi de arttı, daha küçük ve daha yoğun bir gövde oluşturacak şekilde sıkıştı. Sıkışma dünyanın merkezini ısıtmaya başladı, radyoaktif bozulmaların ürettiği ısının da ilavesiyle dünyanın iç kesimleri ergimeye başladı. ARKEEN (Eoarkeen)

21 Dünya ergidikçe, dünyayı oluşturan elementlerin en ağırı olan Demir ergimiş damlacıklar halinde dünyanın merkezine doğru inip burada yoğunlaştı. Günümüz 4.6 my ARKEEN (Eoarkeen)

22 Bazı kişiler bu dönemin başlarında Mars gezegeni büyüklüğünde bir asteroidin dünyaya çarparak ergimeye neden olduğu ve ayın bu evrede dünyadan koptuğu düşüncesindedir. ARKEEN (Eoarkeen) AY OLUŞTU

23 ARKEEN (Eoarkeen) Yeryüzünde cehennemi koşullar hüküm sürmekteydi: - likit kayaç okyanusları, - kaynayan sülfür, - patlayan volkanlar, - kızgın lavlar, - durmaksızın gökten yağan taş ve asteroidler. YERYÜZÜ

24 Karbon dioksit, su buharı, nitrojen ve kötü kokulu sülfür bileşiklerinden oluşan hava sıcak, yoğun ve tozluydu. Bu dönemde dünyada yaşam yoktu konveksiyon akımları ARKEEN (Eoarkeen) HAVA - YAŞAM

25 OKYANUSLAR OLUŞTU Dünya ısındıkça ve kısmi olarak ergidikçe minerallerin içinde oksijen ve hidrojen olarak kapanlanmış olan su faal volkanik bacalarla yüzeye taşındı Diğer gazlarla karışmış olan su buharı atmosferin daha soğuk olan üst kesiminde yoğunlaşarak bulutları oluşturdu ARKEEN (Eoarkeen)

26 OKYANUSLAR OLUŞTU ARKEEN (Eoarkeen) Su, sıcak yağmurlar halinde yer yüzüne indi, ancak yüzey o kadar sıcaktı tekrar buharlaştı Bu işlemler tekrar ettikçe yerkabuğu soğumaya başladı, kabuk soğudukça su buharları yoğunlaştı ve yağmurlar okyanusları oluşturdu

27 Başlangıçta sadece okyanuslar ve okyanusal litosfer vardı. okyanus okyanusal litosfer the lithosphere includes the crust and the uppermost mantle which is joined to the crust across the Mohorovičić discontinuity. Lithosphere is underlain by asthenosphere the weaker, hotter, and deeper part of the upper mantle. enine kesit ARKEEN (Eoarkeen)

28 Yayılma merkezleri Dalma-Batma zonları Okyanusal litosferin kırılmasıyla levhalar oluştu ARKEEN (Eoarkeen) Konveksiyon akımları

29 KONVEKSİYON AKIMLARI

30 Yaklaşık 4 milyar yıl önce levhaların dalmasıyla dalma-batma zonlarında adayayları gelişmeye başladı ARKEEN (Eoarkeen) A volcanic arc is chain of volcanic islands or mountains formed by plate tectonics as an oceanic tectonic plate subducts under another tectonic plate and produces magma. There are two types of volcanic arcs: oceanic arcs (commonly called island arcs, a type of archipelago) and continental arcs. In the former, oceanic crust subducts beneath other oceanic crust on an adjacent plate, while in the latter case the oceanic crust subducts beneath continental crust. In some situations, a single subduction zone may show both aspects along its length, as part of a plate subducts beneath a continent and part beneath adjacent oceanic crust.(wikipedia)volcanicislandsmountainsplate tectonicstectonic platesubductsarchipelagooceanic crustcontinental crust

31 Volkanik yay çarpışmaları veya dalma-batma zonunun dönmesiyle proto kıtalar oluştu Proto kıtalar çarpışarak mikrokıtaları meydana getirdi Mikro kıtalar çarpışarak süperkıtaları meydana getirdi ARKEEN (Eoarkeen)

32 Arkeen’de tek hücreli değişik tipte bakteriler okyanuslarda yaşamaya başladı. ARKEEN (Paleoarkeen) Bilinen en yaşlı fosiller siyanobakterilerin oluşturduğu stromatolitler olup 3.5 milyar yıl yaşındaki Arkeen kayaçlarında bulunmuştur. YAŞAM

33 3.5 milyar yıl önce….. Atmosferin mimarları: CYANOBACTERIA Siyanobakteriler fotosentez yaparak CO2 tüketip O2 ürettiler… Bu sayede önce denizlerde sonra atmosferde oksijen birikmeye başladı ARKEEN (Paleoarkeen)OKSİJEN

34 Hava çoğunlukla nitrojenden oluşmaktaydı, gökyüzü normal bulutlarla ve yağmurla kaplıydı. ARKEEN (Eoarkeen)HAVA

35 PROTEROZOYİK 2.500– 542 my Eoarkeen Paleoarkeen Mesoarkeen Neoarkeen Paleoproterozoyik Mesoproterozoyik Neoproterozoyik Milyon yıl Zaman Arkeen Proterozoyik PREKAMBRİYENPREKAMBRİYEN Üst Zaman

36 PROTEROZOYİK milyar yıl arasında : dünyaya prokaryotik hücreliler (siyanobakteriler, bakteriler) egemen oldu milyar yıl arasında: hidrosfer ve atmosferdeki önemli değişimler ökaryotik hücrelerin gelişmesini sağladı. ÖKARYOTİK HÜCRE ortaya çıktı

37 PROTEROZOYİK Proterozoyik sonlarında dünya donarak yer tarihindeki en şiddetli buzul çağına girdi KARTOPU DÜNYA (snowball earth)

38 Milyonlarca yıl süren ısınma-buzullaşma, yaşamı hemen hemen yok olma noktasına getirdi. Ancak....Buzul dönemini takiben… Çok hücreli, yumuşak gövdeli organizmalar ortaya çıktı PROTEROZOYİK ÇOK HÜCRELİLER

39 Proterozoyik sonlarında yumuşak gövdeli çok hücreli hayvanlar sığ denizlerde yaşamaya başladı. Mawsonites, deniz anası benzeri, Australia Yer: Avustralya, Edikara alanı Yaş: milyon yıl PROTEROZOYİK ÇOK HÜCRELİLER

40 PROTEROZOYİK Üst Proterozoyik, yumuşak gövdeli, çok hücreli hayvan fosilleri Mawsonites, Australia Dickensonia costata, Australia Newfoundland ( my) ÇOK HÜCRELİLER

41 PROTEROZOYİK Proterozoyik’in başlangıcında, bu günkü kıtasal kabuğun yaklaşık %50-70’i mevcuttu 1 milyar 100 milyon yıl önce tüm kıtalar bir araya toplanarak süper kıta RODİNYA ‘yı (Rusça’da ev-anavatan) oluşturdu. KITALAR

42 PROTEROZOYİK PANTALASSA 750 milyon yıl önce RODİNYA ikiye ayrıldı İki parçanın arasında Kongo kratonu (kuzey-orta Afrika) bulunmaktaydı KITALAR

43 KITALAR P A N N O T İ Y A enlem PROTEROZOYİK 600 milyon yıl önce bu 3 kıta birleşerek yeni bir süper kıta PANNOTİYA’yı oluşturdu

44 enlem boylam Kuzey kutbu Güney kutbu

45 PROTEROZOYİK 600 milyon yıl önce bu çarpışmayla ilişkili olarak meydana gelen dağ oluşumları PAN-AFRİKAN OROJENEZİ dir OROJENEZ

46 PROTEROZOYİK 600 milyon yıl önce Afrika ve Güney Amerika’nın kuzey sahili açıklarında gelişen dalma- batmaya ilişkin volkanik yay oluştu: Avalonya-Kadomiya alanı DALMA-BATMA

47 PROTEROZOYİK Geç Proterozoyik sonlarına doğru PANNOTİYA parçalanmaya başladı PANNOTİYA’nınPARÇALANMASI

48 GEÇ PROTEROZOYİK - ERKEN KAMBRİYEN PANNOTİYA nın parçalanmasıyla GONDWANALAND LAVRENSİYA BALTİKA SİBİRYA ÇİN KAZAKİSTANYA Kıtaları ortaya çıktı

49 RİFTLEŞME İLE KITASAL KABUĞUN PARÇALANMASI – blok diyagram hatırlatma

50 RİFTLEŞME İLE KITASAL KABUĞUN PARÇALANMASI - harita K I T A Rift 2 Rift 1 Rift 3

51 hatırlatma RİFTLEŞME İLE KITASAL KABUĞUN PARÇALANMASI - harita Yeni kıta 1 Yeni kıta 2 Yeni kıta 3 Açılmaya başlayan okyanus

52 hatırlatma RİFTLEŞME İLE KITASAL KABUĞUN PARÇALANMASI - harita

53 hatırlatma RİFTLEŞME İLE KITASAL KABUĞUN PARÇALANMASI - harita

54 GEÇ PROTEROZOYİK (600 my önce ) PANNOTİYA

55 GEÇ PROTEROZOYİK (560 my önce) Lavrensiya Sibirya Baltika Gondwanaland

56 ERKEN KAMBRİYEN (540 my önce) Lavrensiya Sibirya Baltika Gondwanaland


"JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Füsun Alkaya Güneş Sistemi ve Dünya’nın Oluşumu." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları