Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SUDA ÇÖZÜNEN VİTAMİNLER Yard. Doç. Dr. Murat Örmen.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SUDA ÇÖZÜNEN VİTAMİNLER Yard. Doç. Dr. Murat Örmen."— Sunum transkripti:

1 SUDA ÇÖZÜNEN VİTAMİNLER Yard. Doç. Dr. Murat Örmen

2 o Tiamin (B1) o Riboflavin (B2) o Niasin ( niasin, nikotinamid)(B3) o Pantotenik asid (B5) o Piridoksin, piridoksal, piridoksamin (B6) o Biotin o Kobalamin (B12) o Folik asid (pteroyl glutamik asid) o Askorbik asid (C )

3 TİAMİN Yapısı: Primidin + tiazol halkası (metilen köprüsü ile bağlı) Aktif form: Tiamin pirofosfat (TPP)

4 TİAMİN Fonksiyonu: o Aktive bir aldehid ünitesinin transfer edildiği enzimatik reaksiyonların koenzimi 1- alfa-keto asidlerin oksidatif dekarboksilasyonu pirüvat, alfa-ketoglutarat, lösin,valin ve izolösin

5

6 TİAMİN 2- Transketolaz rekasiyonları

7 TİAMİN o Periferik sinir membramlarında lokalize Asetil kolin sentezinde, İyon translokasyon reaksiyonlarında görevli

8 TİAMİN Günlük gereksinim:1,0-1,2 mg/gün Eksikliği: Kepekli tahıl ve et ürünlerinden yetersiz beslenme Kronik alkol kullanımı Aşırı kave ve çay tüketimi

9 TİAMİN Eksikliği: Erken evre: İştah kaybı, kabızlık, bulantı, halsizlik, İrritabilite, periferal nöropati, depesyon Wernicke Korsakoff Sendromu: Konfüzyon, ataksi, göz kaslarında paralizi Beriberi: Nöromuskuler dejenerasyon Periferal nöropati Ödem, plevral ve peritoneal effüzyon

10 TİAMİN Metabolik hastalıklarının tedavisinde: o Dallı zincirli ketoasidüri( Maple syrup urine disease) Dallı zincirli alfa keto asid dekarboksilaz o Hiperpirüvik asidemi Pirüvat dekarboksilaz

11 Tiamin durumunun saptanması: Eritrosit transketolaz aktivitesi Kan ve idrarda tiamin ölçümü TİAMİN

12 RİBOFLAVİN Yapısı: Heterosiklik izoalloksazin halkası+ribitol Sarı, fluoresan bir bileşik

13 RİBOFLAVİN Aktif formu: Flavin mononükleotid (FMN) Flavin adenin dinükleotid (FAD) FAD

14 RİBOFLAVİN Emilim, taşınma ve metabolizma o Koenzim formları, gastrik asid ile karşılaştığında proteinlerle yaptıkları kovalent bağlar yıkılır o İnce barsak proksimalinden emilir o Dolaşımda albumine zayıf bağlanır o Riboflavinin koenzimlere dönüşümü hücre sitoplazmasında olur o Dönüşümü tiroksin ve T3 uyarır

15 RİBOFLAVİN Oksidoredüktazların prostetik grubu olarak fonksiyon görür (Flavoproteinler-metalloflavoproteinler) Flavoprotein enzimler: o Alfa-amino asid oksidaz ( amino asidlerin deaminasyonu) o Ksantin oksidaz (pürin yıkılımı) o Gliserol-3-fosfat dehidrogenaz (indirgeyici eşdeğerlerin sitozolden mitokondriye taşınması)

16 RİBOFLAVİN Flavoprotein enzimler: o Açil KoA dehidrogenaz (yağ asidi oksidasyonunda) o Dihidrolipoil dehidrogenaz (pirüvat ve ketoglutarat dehidrogenazın oksidatif dekarboksilasyonu) o NADH dehidrogenaz (solunum zinciri) o Glutatyon redüktaz

17 RİBOFLAVİN Günlük gereksinim: 1,2-1,7mg/gün Kaynak: Et, süt, yumurta Pastörizasyon işelmeleri ve şişeleme sırasında kayıp Eksikliği: Faringeal ve oral müköz membranlarda ödem ve hiperemi, boğaz ağrısı, cheliosis, glossit, sebore, fotofobi Işığa duyarlı; fototerapi gören YD eksikliği görülebilir

18 NİASİN Yapısı: Nikotinik asid ve nikotin amidin formül adlarıdır Nikotinik asid piridinin monokarboksilik asid türevidir (piridin-3-karboksilik asid) Nikotinik asidNikotin amid

19 NİASİN Metabolizması: 1-Diyetteki nikotinamid deaminasyona uğrar ve nikotinik asid oluşur 2-Sitozolde nikotinat, önce PRPP’dan fosforibozil bölümünü ardından da ATP’den AMP’yi alır 3-Son olarak glutamattan amino grubu alır, NAD’ye dönüşür o İnsanlarda, diyetteki triptofandan NMN meydana gelebilir o Normalde niasin gereksiniminin 2/3’ü triptofandan sağlanır

20 NİASİN Fonksiyonu: o NAD ve NADP+ birçok oksidoredüktazın koenzimidir (sitozol ve mitokondri) o Karbohidrat, yağ ve aa. metabolizmasınnı etkileyen yolların yapıtaşıdır. o NAD ile ilişkili enzimler oksidatif yollarda katabolik reaksiyonlarda rol alır (sirtik asid siklüsü). o NADP ile ilişkili enzimler, indirgeyici sentezlerin gerçekleştirdiği yollardaki reaksiyonları katalize eder (pentoz fosfat yolu)

21 NİASİN Kaynak: Et, süt, KC, somon balığı, yeşil yapraklı bitkiler 60 mg triptofan = 1 mg niasin Pellegra: demas, diyare, dermatit

22 NİASİN Eksikliği hangi durumlarda oluşabilir?: o Mısıra dayalı diet o Lösinden zengin diyet; kinolinat fosforibozil transferaz inhibisyonu (triptofandan niasine dönüşüm engellenir) o Triptofan niasin dönüşümünde B6 vit. gerekli o İzoniazid kullanımı o Karsinoid sendrom (triptofan metabolizması serotonine döner) o Hartnup hastalığı (OR, triptofan emilimi bozulur)

23 o Nikotinik asid, plazma kolesterolünü düşürmek amaçlı kullanılır o Yağ asidlerinin adipoz dokudan hareketini önler o VLDL, IDL, LDL oluşumu azaltır Toksisite belirtileri: Kaşıntı, yanma, batma hissi, bulantı-kusma, diyare, glukoz intoleransı peptik ülser KC’e toksik etkili NİASİN

24 PANTOTENİK ASİD Pantoik asid + beta alanin Aktif formu; Koenzim A Açil taşıyıcı proteinin (ACP) yapısında yeralır

25 PANTOTENİK ASİD Fonksiyonu: Tiol grubu hem KoA’da, hem de ACP’de açil gruplarının taşıyıcısıdır KoA: Sitrik asid siklüs reaksiyonları Yağ asidi sentezi Asetilasyon reaksiyonları (ilaçların) Kolesterol sentezi ACP: Yağ asidi sentezi

26 B6 VİTAMİNİ Yapısı: 3 doğal form; pridoksin, pridoksal, pridoksamin Aktif form: Pridoksal fosfat

27 B6 VİTAMİNİ Fonksiyonu: o Pridoksal fosfatın aldehid grubu ile bir alfa aa.’in amino grubu arasındaki Schiff bazı kombinasyonu sayesinde, aa’in kalan üç bağı ile ilgili transaminasyon, dekarboksilasyon reaksiyonları ve treonin aldolaz aktivitesi kolaylaşır o Glikojenolizdeki fosforilaz enzim aktivitesi için gerekli o Lipid metabolizmasında serin+palmitoyl KoA’dan 3-dehidrosfinganin oluşumu için gerekli

28 B6 VİTAMİNİ Eksikliği: o Laktasyon, Alkolikler, izoniazid tedavisinde (izoniazid pridoksal ile birleşir piridoksal-hidrazon hızla atılıma uğrar) Piridoksinin kullanıldığı doğumsal metabolik hastalıklar: o İnfantil konvülzyonlar (glutamat dekarboksilaz eksikliği) o Sistationüri (gama sistationaz) o Homosistinüri (sistationin sentetaz) o Ksantürenik asidüri (mutant kinüreninaz’ın PLP’a afinitesi azalmış

29 BİOTİN Yapısı: imidazol türevi İntestinal bakteriler tarafından sentezlenir

30 BİOTİN Fonksiyonu: o Karboksilaz reaksiyonlarını katalizleyen spesifik multisubüniteli enzimlerin komponenti: Pirüvat karboksilaz ( glukoneogenez) Asetil KoA karboksilaz (yağ asidi biyosentezi) Propionil KoA karboksilaz (aa. Katabolizması)

31 BİOTİN Eksikliği: o Avidin emilimini engeller o Multiple karboksilaz eksikliği......Biotin eksikliği belirtileri o Nörolojik belirtiler Depresyon, halusinasyon, kas ağrıları o Gelişme geriliği o Dermatit o Çocuklarda immun yetmezlik hastalığı

32 B12 vitamini = Kobalamin Yapısı: Korrin halka sistemi: merkezde Co iyonu, çevresinde tetrapirol halkaları ve Co’a bağlı nükleotid yan zincirleri Metilkobalamin Adenozilkobalamin Hidroksikobalamin Bitkilerde bulunmaz

33 B12 vitamini Emilim, atşınma ve metabolizma Diyetteki kaynaklar: et, süt, yumurta Üst GİT’da B12+haptokorrin (tükrük proteini) Barsakta haptokorrin, pankreatik enzimlerce sindirilir Emilim için İF gerekli (gastrik mukoza parietal hücreler) Barsak epitel hücresinde B12-İF disosiye olur Portal ven (plazma transkobalamin II’ye bağlı taşınır) KC’de depolanır BAKKKKKKK (fazlası idrarla atılır)

34 B12 vitamini = Kobalamin Dört tip transport proteini var -Haptokorrin -İF (salınımı yiyecekler, histamin, gastrin ile artar,vagal blokaj ile azalır) -Transkobalamin II -Kobalofilin (R proteini; transkobalamin I, transkobalamin III)

35 B12 vitamini = Kobalamin Fonksiyonu: Kobalamin hücre sitozolünde hidroksikobalamin şeklinde serbest kalır 1- Sitozolde metilkobalamine çevrilir -Homosisteinin metiyonine ve aynı anda N5-metiltetrahidrofolatın tetrahidrofolata dönüştüğü Reaksiyonda rol alır -THF; pürin, pirimidin ve nükleik asid sentezi için gereklidir -SAM nöronal metabolizma için gereklidir

36 B12 vitamini = Kobalamin 2-Mitokondriye girer ve 5’-deosiadenozilkobalamine dönüşür Metil malonil KoA’nın süksinil KoA’ya dönüşümünü sağlar Tepkime gösterilecek)

37 B12 vitamini = Kobalamin Eksikliği: Belirtiler:Nörolojik bozukluklar (yanma, ekstremitelerde duyu kaybı, güçsüzlük, spastisite vb.),Megaloblastik anemi Hangi durumlarda ortaya çıkar? o Midede İF salınımında yetersizlik (pernisiöz anemi) o Total/parsiyel gastrektomi o İntestinal malabsorbsiyon o İleal rezeksiyon

38 B12 vitamini = Kobalamin oTropikal sprue o İB inflamatuvar hastalıkları o İF konjenital eksikliği Eksikliğin görüldüğü riskli gruplar Yaşlılar (65 yaş üstü) (prevalans ort %12) Vejateryanlar Otoimmun hastalığı olanlar HIV virüsü taşıyanlar

39 FOLİK ASİD Yapısı ve kaynak: Pteridin+ PABA +glutamik asid = Pteroyl glutamik asid Maya, KC, yeşil yapraklı bitkilerde (poliglutamat bileşikleri ) Aktif form: Tetrahidrofolat (THF) Emilim: Monoglutamil folat şeklinde olur Barsak hücresinde THF’a indirgenir

40 FOLİK ASİD Fonksiyonu: Tek karbonlu birimlerin taşıyıcısı Metil, metilen, metenil, formil, formimino Beş ana metabolik fonksiyonu: 1- Histidin katabolizmasında rol alır Histidin FIGLU+ (THF) Glutamik asid + N 5 formiminoTHF Timidim, metiyonin, pürin sentezi

41 FOLİK ASİD 2,3- Serin metil grubunu, THF’a verir ve glisine dönüşür. THF’tan N5,N10 metilen THF oluşur (timidin sentezi) dUMP dTMP N 5,N 10 -methylene- tetrahydrofolate Dihydrofolate Tetrahydrofolate Timidilat sentaz reducedoxidized Dihidrofolat reduktaz Serine transhidroksimetilaz

42 4- Pürin sentezi:

43 FOLİK ASİD

44

45 Eksikliği: o B12 vitamini eksikliğinde folat işlevini yürütemez nöropati ve megaloblastik anemi görülür o Gebelik öncesi eksikliği nöral tüp defektine neden olur o Hangi durumlarda ortaya çıkar? o Barsak sterilizasyonu o Emilim bozukluğu ( rezeksiyon, sprue, çöyak hastalığı) o Diyetle yetersiz alım o Gereksinimin arttığı durumlarda( gebelik, KC hast, malig.) o Antifolat ilaçlar o Antikonvülzan tedavi

46 Askorbik asid (C vitamini) Yapısal özellikleri ve kaynak: 2-oxo-L-gulofuranolakton L-gulonolakton oksidaz insanlarda yok Turunçgiller, kavun, domotes, yeşil biber, lahana, yeşil yapraklı bitkiler Aktif form: Askorbik asid

47 Askorbik asid (C vitamini) Fonksiyonu: İndirgeyici özellğe sahip Askorbik asidDihidroaskorbik asid + 2H Moleküler oksijeni, nitrat, sitokrom a ve c’yi indirger Görev aldığı reaksiyonlar: oKollajen sentezi (prolinin hidroksilasyonu) oTirozinin degradasyonu oTirozinden epinefrin sentezi ( dopamin beta hidroksilaz basamağı)

48 Askorbik asid (C vitamini) o Gama-bütirobetain’in karnitin’e hidroksilasyonu o Safra asidi oluşumu (7-alfa hidroksilaz basamağı) o Steroidogenesis o Demirin amilimi o Genel antioksidan, sindirim sırasında nitrözaminlerin oluşumunu önleyici etki Eksikliği: skorbüt


"SUDA ÇÖZÜNEN VİTAMİNLER Yard. Doç. Dr. Murat Örmen." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları