Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Hazırlayan TÜRK DİLİ-I Dil Nedir? Prof. Dr. Muhsin Macit Okt. Olcay Saltık.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Hazırlayan TÜRK DİLİ-I Dil Nedir? Prof. Dr. Muhsin Macit Okt. Olcay Saltık."— Sunum transkripti:

1

2 Hazırlayan TÜRK DİLİ-I Dil Nedir? Prof. Dr. Muhsin Macit Okt. Olcay Saltık

3 Dil Nedir? Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan doğal bir vasıta, kendisine mahsus ka­ nunları olan ve ancak bu kanunlar çerçevesinde gelişen canlı bir varlık, temeli bilin­ meyen zamanlarda atılmış bir gizli antlaşmalar sistemi, seslerden örülmüş toplumsal bir müessesedir (M. Ergin). Dil, insanlar arasında karşılıklı haberleşme aracı olarak kullanılan; duygu, düşün­ce ve isteklerin ses, şekil ve anlam bakımından her toplumun kendi değer yargıları­na göre şekillenmiş ortak kurallarının yardımı ile başkalarına aktarılmasını sağla­yan, seslerden örülü çok yönlü ve gelişmiş bir sistemdir (Z. Korkmaz). Dil, düşünce, duygu ve isteklerin, bir toplumda ses ve anlam yönünden otlak olan öğeler ve kurallardan yararlanılarak başkalarına aktarılmasını sağlayan çok yönlü, çok gelişmiş bir sistemdir (D. Aksan). Dil Nedir?

4 DİLİN ÖZELLİKLERİ Dil bir sistemdir. Dilin temeli sestir, doğal olarak öncelikle sözlü anlatım aracıdır. Dilde nedensizlik ilkesi esastır. İlkel dil, gelişmiş dil ayrımı yoktur. Dilin üretim yetisi sınırsızdır. Her dil, ait olduğu toplumun gereksinimlerine cevap verebilecek yeter­liktedir. Dil, toplumsal katmanlara göre değişir. Dil, öğrenilen değil, edinilen ve kuşaktan kuşağa aktarılan bir sistem­dir. Dil, toplumsal ve ulusal bir kurumdur. Dil, insanı konu alan her bilim dalıyla yakından ilgili doğal bir iletişim aracıdır. Dil, hem araçtır hem malzemedir hem de bu aracı ve malzemeyi kulla­nan sistemdir. Diller arasında benzerlikler ve ortaklıklar olabilir. Dil Nedir?

5 DİL-DÜŞÜNCE VE DUYGU BAĞLANTISI Safir-Whorf Varsayımına Göre Dil-Düşünce ilişkisi Safir-Whorf Varsayımına göre, kişinin konuş­tuğu dil ile o kişinin dünyayı nasıl algıladığı ve nasıl davrandığı arasında sistemli bir ilişki vardır. İnsan bir bakıma, dünyayı ana dilinin belirlediği, izin verdiği biçim­de ve ölçüde algılar. Benmerkezcilik Felsefesine göre Dil-Düşünce İlişkisi Benmerkezcilik Felsefesine göre, farklı renkli gözlüklerle kara bakan ki­şilerin karın yeşil, mavi, sarı renklerde olduğunu ileri sürmeleri gibi, farklı ana dil­lerin konuşurları gerçeği nesnel biçimiyle değil dillerinin gösterdiği biçimde algı­lar. Dil Nedir?

6 DİLLERİN DOĞUŞU Ding-dong kuramı ; Dil ilkel insanın nesneleri sesle anlatmaya çalışmasından doğduğunu ileri süren kuramdır. Yansı­ma kuramı ; İnsan dillerinin hayvan seslerinin taklidi esasına dayandığını ileri süren kuramdır. Ün­lem kuramı ; Dilin doğuşunu insanın duygularını ifade etmesiyle ilişkilendiren kuramdır. Etkileşim kuramı ; dilin kökenini insanların çalışırken yaptıkları iş birliği aracılığıyla açık­layan kuramdır. Güneş dil kuramı ;dilin doğuşunu insanın güneş karşısındaki duygularını di­le getirdiği a/ağ seslerine bağlayan kuramdır. Dil Nedir?

7 Dil Türleri Ana dili insanların doğuştan itibaren yakın çevresinden öğrendiği ve geliştirdiği dildir. Diyalekt (lehçe) Bir dilin tarihî, siyasi, sosyal ve kültürel neden­lerle değişik bölgelerde ses yapısı, şekil yapısı ve kelime hazinesi bakımından önemli farklarla birbirinden ayrılan kollarından her biridir. Ölçünlü dil Yazı dili, ede­bî dil vb. şekilde adlandırılan aynı zamanda bölgelerüstü özelliği olan dile verilen addır. Yazı dili Bölgesel ve sözlü dilin bir tür karşıtı olan yazı dili, genellikle aynı zamanda ölçünlü dil olarak ifade edilebilir. Dil Nedir?

8 Dil Türleri Argo belirli meslek gruplarına ya da toplumsal gruplara özgü, bu grupların mensupları dışında kolayca anlaşılamayacak söz varlığına dayalı özel dil olarak tanımlanır. Jargon Aynı meslek veya toplumsal gruptaki insanların, temel kavramları itibarıyla ortak dilden ayrı olarak kullandıkları özel dil veya söz dağarcığıdır. İzole dil Bir dil ailesi içinde yer alan; ancak coğrafi bakımdan ailenin diğer üyelerine komşu ya da yakın olmayan; eldeki dil bilimsel verilere göre herhangi bir dil ailesi içinde yer almayan veya aynı dil ailesi içinde yakın akrabası bulun­mayan dildir. Kutsal diller Dil bilimsel bakımdan dillere kutsallık atfedilmez; ancak kimi dinlerin öğretilerinin ortaya konulduğu diller o dinlerin inanırları tarafından kutsal olarak kabul edilir. Dil Nedir?

9 Köken Bakımından Dünya Dilleri Dil Nedir? Afroasya (Hami-Sami) dilleri Sami dilleri Çad dilleri Berber dilleri Kuşi dilleri Omo dilleri

10 Köken Bakımından Dünya Dilleri Dil Nedir? Altay dilleri Türk dilleri Moğol dilleri Mançu-Tun- guz dilleri Korece Japonca

11 Köken Bakımından Dünya Dilleri Dil Nedir? Avustronezya (Malay-Polinezya) dilleri Malayca Endonezce

12 Köken Bakımından Dünya Dilleri Dil Nedir? Çin-Tibet dilleri Çince Tibet-Burma Dilleri Tibetçe Burmaca

13 Köken Bakımından Dünya Dilleri Hint- Avrupa Dilleri Dil Nedir? A. Avrupa Dilleri Germen dilleri Kelt dilleri Latin dilleri Baltık dilleri Slav dilleri Bağımsız diller B. Hint- İran Dilleri Hint Dilleri İran Dilleri

14 Köken Bakımından Dünya Dilleri Dil Nedir? Kafkas Dilleri Kartvel (Güney Kafkasya dilleri) Kuzeybatı Kaf­kas dilleri Kuzeydoğu Kafkas dilleri

15 Yapı Bakımından Dünya Dilleri Bitişken (eklemeli) diller Bükünlü (çekimli) diller Yalınlayan diller Dil Nedir?

16 Söz Dizimi Bakımından Diller Dil Nedir? Söz sırasıSıklıkÖrnek diller ÖNY (özne-nesne- yüklem)180 dil (% 44,78) Bengalce, Farsça, Hintçe, Japonca, Latince, Türkçe ÖYN (özne-yüklem-nesne)168 (% 41,79) Arapça (konuşma dili), Fransızca, İngilizce, İspanyolca, Malayca, Mandarin, Portekizce, Rusça YÖN (yüklem- özne-nesne)37 (% 9,20) Arami, Arapça (edebî dil), İbranice, İrlanda dili YNÖ (yüklem-nesne-özne)12 (% 2,99)Aneityan, Baure NYÖ (nesne-yüklem-özne)5 (% 1,24)Apalai, Arecua, Hixkaryana NÖY (nesne-özne-yüklem)0 Toplam402

17 Türk Yazı Dillerinin ve Lehçelerinin Sınıflandırılması Güneybatı (GB), Oğuz Türkçesi Kuzeybatı (KB), Kıpçak Türkçesi Güneydoğu (GD), Uygur Türkçesi Kuzeydoğu (KD), Sibirya Türkçesi Çuvaşça, Ogur/Bulgar grubu Halaçça, Argu Türkçesi Dil Nedir?

18 Türkiye Türkçesi Türk yazı dilleri ailesinin konuşur sayısı bakımından en büyük dilidir. Türkiye'nin yanı sıra, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin de resmî dilidir. Cumhuriyetin ilanından sonraki dönem­de sadeleşme çalışmaları sonucu oluşan yeni yazı dilinin adıdır. Dil Nedir?


"Hazırlayan TÜRK DİLİ-I Dil Nedir? Prof. Dr. Muhsin Macit Okt. Olcay Saltık." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları