Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Hazırlayan TÜRK DİLİNİN KARŞI KARŞIYA BULUNDUĞU SORUNLAR Prof. Dr. Muhsin Macit Okt. Olcay Saltık.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Hazırlayan TÜRK DİLİNİN KARŞI KARŞIYA BULUNDUĞU SORUNLAR Prof. Dr. Muhsin Macit Okt. Olcay Saltık."— Sunum transkripti:

1 Hazırlayan TÜRK DİLİNİN KARŞI KARŞIYA BULUNDUĞU SORUNLAR Prof. Dr. Muhsin Macit Okt. Olcay Saltık

2 DİLİN SORUNU MU KONUŞURLARIN SORUNU MU? Türkçenin karşı karşıya bulunduğu sorunların bir bölümü aslında konuşurları­nın yaşadığı sorunlardır. Türkçenin özelliklerini yeterince kavrayamamış, söz var­lığının anlatım gücü ile donanamamış, kendi yetersizliklerinin nedenini Türkçeye bağlayan, bu yüzden de yabancı sözcüklerin cazibesine kapılmış kullanıcıların so­runları bulunmaktadır. Bilimde yaşanan gelişmelerle ortaya çıkan kavramları Türkçenin söz varlığıyla karşılamak yerine yabancı kökenli sözcük ve terimleri olduğu gibi kullanmak son yıllarda dilimizin karşı karşıya bulunduğu sorunlardan biri olarak görülmektedir. Türk Dilinin Karşı Karşıya Bulunduğu Sorunlar

3 SÖZCÜK VE TERİM TÜRETME Eklemeli bir dil olan Türkçede yeni sözcükler ve terimler sözcük köküne veya gövdesine getirilen ekler aracılığıyla türetilir. Türemiş adlardan sözcükler:Türemiş eylemlerden sözcükler: Başkanadamak göz­lükağarmak Konukgezdirmek Sevgiiyileşmek Tuzluyürütmek Türk Dilinin Karşı Karşıya Bulunduğu Sorunlar

4 Terimler Dilin genel sözcüklerinin yanı sıra belirli uzmanlık alanlarının özel sözcükleri olan terimler de söz varlığının önemli bir bölümünü oluşturur. Bir dilin bilim dili nite­liğini kazanmasının koşullarından biri bilim terimlerine sahip olmasıdır. Eklemeli dil olması dolayısıyla Türkçede türetme yeteneğinden yararlanılarak bilim, sanat, spor vb. alanlarda yeni terimler üretilebilir. Türk Dilinin Karşı Karşıya Bulunduğu Sorunlar

5 Terimler Türk Dilinin Karşı Karşıya Bulunduğu Sorunlar Divan-ı Lugati’t Türk’te Terimler İktisat terimi olarak kullanılanlar: 'rehin‘ için tutug 'alacak, borç' karşılığında alım 'borçluyu borcundan dolayı sorgulama' kar­şılığında alış Tıp terimi olarak kullanılanlar: 'neşter' karşılığında kanagu belin iç yanındaki da­mar için özek terimleri kullanılmıştır. Uygurcada Terimler Deprem için yer tebreme Bakış açısı için körüm Güzel koku için tütü Vergi için alım Bağ vergisi için borla tamgası terimleri kullanılmıştır.

6 Terimler Atatürk’ün türettiği sözcüklerden bazıları şunlardır: açı, açıortay, altıgen, beşgen, çap, dar açı, dış tersaçı, dikey, düşey çizgi, eşkenar dörtgen, ikizkenar üçgen, teğet, yamuk, yüzey. Yine bunlardan başka; müselles yerine üç­gen, zeviyetan-ı mütekabiletan-ı dahiletan yerine iç ters açılar müselles-i mütesaviyü'l-adla için eşkenar üçgen gibi yüz yirmi dokuz geometri terimini kullanarak Türkçe terimlerle öğretim ve bi­lim yapmanın örneğini gözler önüne sermiştir. Türk Dilinin Karşı Karşıya Bulunduğu Sorunlar

7 BİLİM DİLİ TÜRKÇE Bilimi oluşturan verilerin ve bilgilerin sözlü, yazılı, görsel, işitsel ve deneysel olarak işlenmesini, üretilmesini, geliştirilmesini, aktarılmasını sürekli bir biçimde sağlayan diller bilim dili olarak adlandırılır. Türkçenin bilim dili olup olmadığı kimi zaman tartışma konusu bile olmuştur. Asıl ilgi çekici olanı, bu tartışmanın ülkemiz aydınları arasında yapılmasıdır. Oysa Türkçe daha 10. yüzyılda bilim dili olarak kullanılmaya başlanmıştır. Uygurların çeşitli bilim dallarında yazdıkları eserlerde türettikleri bilim terimlerini kullandıkla­rı gibi başka dillerden yaptıkları çevirilerde de yabancı kökenli terimleri, kavram­ları kendi dillerinden türettikleri terimlerle karşılamaları, Türk dilinin bin yıl önce­sinden bilim dili niteliğini kazandığını ortaya koymaktadır. Türk Dilinin Karşı Karşıya Bulunduğu Sorunlar

8 KÜRESEL ETKİLEŞİM Günümüzde en geçerli ve yaygın yabancı dil niteliğini kazanmış olan İngilizce, pek çok dili etkilemektedir. İngilizce sözcükler dillere geçmekte, onların söz var­lığına yerleşmektedir. İngilizcenin dünya pazarında kendisini kabul ettirmesi sonu­ cunda başka ülkeler de ürettikleri ürünlere İngilizce adlar vermektedir. İş yerleri, işletmeler, daha kaliteli ürünler sattıklarını, evrensel olduklarını göstermek için ya­bancı adlar almakta tereddüt göstermemektedir. Türk Dilinin Karşı Karşıya Bulunduğu Sorunlar

9 SÖZLÜ VE YAZILI ANLATIM BOZUKLUKLARI Her dilin yazılı ve sözlü olarak kullanımında genel söyleyiş ve yazılışına aykırı biçimler görülebilir. Bunlar iyi bir dil öğrenimi görülmemesinden, yöresel kullanış­lardan etkilenmekten, özensizlik ve dikkatsizlikten kaynaklanabilir. Sözcüklerin yanlış anlamda kullanılması, genel söyleyiş ve yazım biçimleri dışında yazılıp söy­lenmesi; cümlede ögeler arasındaki uyumsuzluk gibi olumsuzluklar anlatım bo­zukluğu olarak adlandırılır. Anlatım bozukluğuyla yapılandırılmış cümleler doğru ve etkili bir anlatımın önündeki en büyük engel olarak bilinmesi gerekir. Türk Dilinin Karşı Karşıya Bulunduğu Sorunlar

10 Sözlü Anlatım Bozuklukları Sıkça yapılan söyleyiş yanlışları şunlardır: Kısa Ünlülerin Uzun Söylenmesi Uzun Ünlülerin Kısa Söylenmesi İnce Söylenmesi Gereken Seslerin Kalın Söylenmesi Kalın Söylenmesi Gereken Seslerin İnce Söylenmesi Ses Düşmeleri Ses Fazlalığı Ulama Eksikliği /e/ Ünlüsünün Açık Söylenmesi Yumuşatılması Gereken Seslerin Sert Söylenmesi Hatalı Yumuşatma Yer Değiştirme Vurgu Yanlışları Ses Uyumsuzluğu Türk Dilinin Karşı Karşıya Bulunduğu Sorunlar

11 YAZIM YANLIŞLARI Sıkça yapılan yazım yanlışları şunlardır: Sözcüklerin yanlış yazılması Eklerin Yanlış veya Eksik Yazılması Düzeltme İşareti Eksikliği Kesme İşareti Eksikliği veya Yanlış Kullanımı "ki" Bağlacrnrn Yazımı "da, de" Bağlacrnrn Yazımı Soru Ekinin Yazımı Türk Dilinin Karşı Karşıya Bulunduğu Sorunlar


"Hazırlayan TÜRK DİLİNİN KARŞI KARŞIYA BULUNDUĞU SORUNLAR Prof. Dr. Muhsin Macit Okt. Olcay Saltık." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları